REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Spółki komunalne w praktyce

Artur Jezierski

REKLAMA

Aby spółka kapitałowa mogła zostać założona przez gminę, działalność tej spółki musi polegać wyłącznie na wykonywaniu zadań publicznych. Gmina nie może więc ani tworzyć spółki, ani do niej przystępować w żadnym innym celu, jak tylko do realizacji tych zadań. Zadania publiczne, które może wykonywać gmina, to zadania własne, a więc należące wyłącznie do jej właściwości.

Zadania własne gminy

REKLAMA

Do zadań własnych gminy należą m.in. następujące sprawy: wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz, itd. Istotą zadań publicznych wykonywanych przez jednostki samorządu terytorialnego jest zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej na rynku lokalnym. Gospodarka komunalna obejmuje przede wszystkim zadania o charakterze użyteczności publicznej, a więc wykonywane w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych w sposób bieżący i nieprzerwany. Usługi o charakterze użyteczności publicznej mają za zadanie zaspokajać podstawowe potrzeby gminnej wspólnoty. Niezaspokojenie określonych potrzeb należy więc potraktować jako uzasadnienie do utworzenia przez gminę spółki prawa handlowego lub przystąpienia do niej (spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, akcyjne oraz spółki komandytowe i komandytowo-akcyjne; dwie ostatnie tworzy się na podstawie art. 14 ustawy z 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym – Dz.U. nr 19, poz. 100 z późn. zm.; dalej: u.p.p.). Działalność mieszczącą się w zakresie zadań publicznych danej gminy mogą wykonywać również podmioty prywatne. Bierność tych podmiotów w wykonywaniu wskazanych zadań będzie przyczyną niezaspokojenia potrzeb wspólnoty gminnej i w ten sposób może stanowić uzasadnienie do utworzenia przez gminę spółki lub przystąpienia do niej.

Redakcja poleca: VAT w samorządach (książka)

Spółka tworzona przez gminę co do zasady nie może wykonywać działalności poza swoim obszarem. Takiego rodzaju zakazu nie formułuje wprost żaden przepis. Można jednak zastanowić się, czy taki zakaz nie będzie wynikał z ograniczenia zakresu działania gminy jedynie do zadań publicznych o charakterze lokalnym (art. 6 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym – t.j. Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 z późn. zm.). Także art. 10 ust. 3 ustawy z 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 45, poz. 236 z późn. zm.), który dopuszcza możliwość posiadania przez gminę udziałów bądź akcji w spółkach prowadzących określoną działalność (np. doradczą) na rzecz samorządu terytorialnego, a także w spółkach ważnych dla rozwoju gminy – przemawia za tym, aby działalność takich spółek była skoncentrowana na obszarze gminy i przyczyniała się do zaspokajania potrzeb jej społeczności. Nie we wszystkich przypadkach realizowanie tej zasady jest możliwe. Będzie to bardzo utrudnione w przypadku usług wodociągowo-kanalizacyjnych (przykładowo, na terenie gminy nie występuje źródło ujęcia wody – wówczas pobór wody będzie możliwy tylko poza obszarem gminy).

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Organizacja spółek z udziałem JST

Spółki z udziałem jednostek samorządu terytorialnego (JST) to w zdecydowanej większości spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Może być ona utworzona przez jedną albo więcej osób w każdym celu prawnie dopuszczalnym. Większość spółek gminnych to spółki jednoosobowe. Podstawą funkcjonowania takiej spółki jest umowa spółki poprzedzona stosowną uchwałą rady gminy. Minimalny kapitał zakładowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w chwili obecnej powinien wynosić co najmniej 5000 zł. Spółka jest osobą prawną od chwili wpisania jej do Krajowego Rejestru Sądowego. Jeżeli 100% udziałów należy do gminy, jest to samorządowa osoba prawna. Organami spółek z ograniczoną odpowiedzialnością są:

• zgromadzenie wspólników,

• rada nadzorcza,

zarząd spółki.

Jednostki samorządu terytorialnego do prowadzenia gospodarki komunalnej mogą wykorzystać następujące własne formy organizacyjno-prawne:

• wszystkie szczeble samorządu terytorialnego mogą tworzyć spółki z o.o. i akcyjne oraz samorządowe zakłady budżetowe w sferze użyteczności publicznej,

• związki międzygminne w sferze użyteczności publicznej – spółki z o.o., akcyjne, samorządowe zakłady budżetowe,

• gminy, związki międzygminne poza sferą użyteczności publicznej – spółki jawne, komandytowe i komandytowo-akcyjne z możliwością przyjęcia roli odpowiednio: komplementariusza, komandytariusza i akcjonariusza oraz spółki kapitałowe,

• w zakresie partnerstwa publiczno-prywatnego każdy szczebel samorządu terytorialnego oraz związki gmin i powiatów mogą tworzyć spółki kapitałowe, komandytowe i komandytowo-akcyjne, z zastrzeżeniem, że w tych ostatnich mogą być jedynie wspólnikiem pasywnym, odpowiednio: komandytariuszem lub akcjonariuszem (jednostki samorządu terytorialnego oraz związki gmin i powiatów nie mogą być komplementariuszem w spółce komandytowej i komandytowo-akcyjnej powołanej do realizacji partnerstwa publiczno-prywatnego).

Zarząd

REKLAMA

W samorządowych spółkach z o.o. zarząd może być jedno- lub wieloosobowy, czas trwania jego kadencji zależy wyłącznie od postanowień umowy spółki. W momencie gdy umowa spółki nie zawiera postanowień w zakresie sposobu reprezentacji, oświadczenia w imieniu spółki składa zgodnie z k.s.h. łącznie dwóch członków zarządu albo jeden członek zarządu łącznie z prokurentem. Do skutecznego przyjęcia oświadczenia składanego spółce i doręczenia pisma wystarczy działanie jednego członka zarządu lub prokurenta. Samo zaś powołanie prokurenta wymaga zgody wszystkich członków zarządu, natomiast odwołać prokurenta może każdy członek zarządu. W spółkach akcyjnych, w których akcjonariuszem jest jednostka samorządu terytorialnego, zarząd składa się z jednego lub większej liczby członków. Okres sprawowania funkcji przez członka zarządu nie może być dłuższy niż pięć lat. Jeżeli statut spółki nie zawiera innych postanowień, w zarządzie wieloosobowym do składania oświadczeń w imieniu spółki wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem.

Co leży w kompetencjach zarządu spółki? Do kompetencji zarządu spółki należą sprawy niezastrzeżone dla innych organów spółki. Zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje ją na zewnątrz. Członek zarządu spółki z udziałem gminy jest powoływany i odwoływany uchwałą rady nadzorczej. Członka zarządu można odwołać w każdym czasie, co nie pozbawia go roszczeń wynikających ze stosunku pracy. Zarząd może powołać jednomyślnie prokurenta. Prokurę odwołać może każdy członek zarządu.

Problem

REKLAMA

Radny rady gminy przed objęciem swojej funkcji był członkiem zarządu w spółce z o.o. z udziałem komunalnej osoby prawnej (spółki prawa handlowego). Spółka z udziałem komunalnej osoby prawnej prowadzi działalność z wykorzystaniem mienia spółki komunalnej (tym samym mienia gminy). Czy radny w takiej sytuacji może pozostać członkiem zarządu w spółce z o.o.?

Nie, ponieważ zgodnie z art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym radni nie mogą prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności. Ponadto z ust. 2 tego przepisu wynika, że jeżeli radny przed rozpoczęciem wykonywania mandatu prowadził tego rodzaju działalność gospodarczą, ma obowiązek zaprzestania prowadzenia tej działalności w ciągu trzech miesięcy od dnia złożenia ślubowania. Radny w ten sposób naruszył ustawowy zakaz zarządzania przez radnych działalnością gospodarczą z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy.

Osoby pełniące funkcje publiczne muszą liczyć się z pewnymi ograniczeniami aktywności gospodarczej, których celem jest zapobieżenie angażowaniu się osób publicznych w sytuacje mogące nie tylko poddawać w wątpliwość ich osobistą bezstronność czy uczciwość, ale także podważać autorytet konstytucyjnych organów państwa oraz osłabiać zaufanie wyborców i opinii publicznej do ich prawidłowego funkcjonowania. Konstytucja RP przewiduje możliwość wprowadzenia wyjątków od zasady zapewniającej każdemu wolność wyboru i wykonywania zawodu oraz wyboru miejsca pracy. Oczywiście, te ograniczenia muszą wynikać z ustawy i muszą być podyktowane interesem publicznym. Reasumując, ustawowy zakaz łączenia prowadzonej działalności z wykonywaną funkcją publiczną ma szeroki zakres i obejmuje zarówno zarządzanie samodzielne, jak i w ramach kolegialnego organu, w charakterze pracownika, jak też w innym charakterze, odpłatnie i nieodpłatnie.

Więcej w miesięczniku Prawo Spółek - Zamów prenumeratę >>

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Prawo Spółek

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Sektor publiczny
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
FORUM LIDERÓW PPP 2024. Rozwój rynku PPP w Polsce wymaga aktywnego wsparcia nowego rządu

W Warszawie odbyła się IX edycja konferencji Forum Liderów PPP, poświęcona infrastrukturze krytycznej oraz korzyściom wynikającym z zastosowania formuły partnerstwa publiczno-prywatnego (PPP) w kontekście jakości inwestycji, jej odporności oraz zarządzania kryzysowego. Eksperci zaprezentowali niezbędne rodzaje partnerstwa, potencjalne współprace, mapowanie interesariuszy, podział ryzyk, elementy zapewniające odporność inwestycji, warunki umów i efektywne zarządzanie projektami. 

Amerykanie, Niemcy i Francuzi będą produkować amunicję na Ukrainie. Podpisano już umowy z ukraińskim rządem

Koncern zbrojeniowy ze Stanów Zjednoczonych Northrop Grumman zacznie produkcję amunicji na Ukrainie. Taką informacje przekazał ukraiński portal Militarnyj. To pierwsza taka umowa między ukraińskim rządem a amerykańską firmą produkującą broń.

Za małe podwyżki dla policjantów? Będzie jednak więcej na kontach niż 4,1%? Przecież w policji już dziś jest 15 000 wakatów

Już dziś jest w Policji 15 000 wakatów. Co się stanie z zainteresowaniem pracą policjanta w przypadku podniesienia mundurowym pensji w 2025 r. tylko o 4,1%. Tyle deklaruje rząd premiera D. Tuska dla całej budżetówki w 2025 r.

Czy nauczycielka teraz może przejść na emeryturę z ZUS już po ukończeniu 55. roku życia, na czym polega wcześniejsza emerytura dla nauczycieli

Nauczycielskie świadczenie kompensacyjne choć formalnie emeryturą nie jest, w rzeczywistości pełni rolę wcześniejszej emerytury dla nauczycieli. Czy jednak wszyscy zatrudnieni w tym zawodzie mogą z takiego świadczenia z ZUS skorzystać, zy tylko gdy stracą pracę?

REKLAMA

Od 1 września 2025 r. zmiany w szkołach. Jedna godzina tygodniowo religii. Czy coś jeszcze się zmieni?

Ministra edukacji Barbara Nowacka ogłosiła, że od 1 września 2025 roku w polskich szkołach zostanie wprowadzona jedna godzina lekcji religii. To oznacza, że uczniowie będą mieli możliwość uczestniczenia w zajęciach religijnych raz w tygodniu.

Podwyżki wynagrodzeń nawet o 1000 zł dla pracowników samorządowych. Padł apel ZMP

 Związek Miast Polskich wyraził negatywną opinię o projekcie nowelizacji rozporządzenia dotyczącego wynagradzania pracowników samorządowych. 

Nauczyciele wciąż bez wynagrodzenia za opiekę nad uczniami. Od dziś wnioski. Wzór wniosku [Podróże z klasą]

Pomimo apeli ZNP nauczyciele wciąż bez wynagrodzenia za opiekę nad uczniami w czasie wycieczek szkolnych. Dziś rusza przyjmowanie wniosków do najnowszego programu dofinansowania wycieczek szkolnych (2-5 dni) [Podróże z klasą].

Zmiany w podstawie programowej. Nowa lista lektur bez Rymkiewicza i Dukaja

Minister Edukacji, Barbara Nowacka, ogłosiła, że do końca czerwca zostanie opublikowana podstawa programowa z listą lektur.

REKLAMA

W szkołach będzie jedna godzina lekcji religii. Będzie nowe rozporządzenie MEN

Barbara Nowacka, minister edukacji, poinformowała, że od 1 września 2025 r. w szkołach będzie jedna godzina lekcji religii. Lekcje będą mogły być prowadzone w grupach międzyklasowych.

Wojsko wypłaci 6000 zł mężczyznom i kobietom 18-35 lat. Ochotnicy zasilą rezerwę [Wakacje z wojskiem]

W pierwszym turnusie programu „Wakacje z wojskiem”, który rozpoczął się w ubiegłym tygodniu, udział bierze 3,5 tys. młodych Polaków w ponad 30 jednostkach wojskowych na terenie całego kraju. W sumie w okresie wakacyjnym odbędą się trzy tury szkolenia, a wniosek o udział złożyło już ponad 11 tys. osób.

REKLAMA