Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Czy radny może świadczyć usługi na rzecz gminy?

Czy radny może świadczyć usług na rzecz gminy?/ fot. Fotolia
Czy radny może świadczyć usług na rzecz gminy?/ fot. Fotolia
Fotolia
Naczelny Sąd Administracyjny po raz kolejny uznał, iż odpłatne świadczenie usług przez radnego prowadzącego działalność gospodarczą na rzecz gminy, w której sprawuje mandat, jest podstawą do stwierdzenia jego wygaśnięcia.

Wyrokiem z dnia 24 lipca 2018 roku (sygn. II OSK 1642/18) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną radnego dotyczącą wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 marca 2018 roku (sygn. II SA/Wa 1949/17), w którym oddalono skargę na zarządzenie zastępcze Wojewody Mazowieckiego w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego.

Wyrok ten zapadł w następujący stanie faktycznym:

Zarządzeniem zastępczym z września 2017 roku Wojewoda Mazowiecki stwierdził wygaśnięcie mandatu radnego. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazał, iż radny prowadząc działalność gospodarczą realizował na rzecz gminy, w której sprawuje mandat – zarówno na rzecz Urzędu Gminy, jak i Zakładu Wodociągów i Kanalizacji działającego w formie zakładu budżetowego - usługi polegające na przewozie osób, robotach ziemnych, remontach i usuwaniu awarii. W związku ze świadczonymi usługami wystawił na rzecz gminy 82 faktury.

W ocenie Wojewody otrzymywanie przez radnego wynagrodzenia za powyższe usługi świadczone na rzecz gminy oznaczało prowadzenie działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia gminy. Tym samym zostały spełnione przesłanki określone w art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którym radni nie mogą prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności. Jednocześnie Wojewoda uznał, iż korzystanie przez radnego z mienia gminy nastąpiło na zasadach powszechnej dostępności.

Zarządzenie zastępcze w całości zaskarżył do WSA w Warszawie radny zarzucając mu naruszenie art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Wyrokiem z dnia 23 marca 2018 roku (sygn. II SA/Wa 1949/17) WSA w Warszawie w całości oddalił skargę. Zdaniem Sądu „w przepisie art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym ustawodawca wprowadził generalny zakaz używania przez radnego mienia komunalnego gminy w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej bez względu na jej przedmiot, rodzaj majątku komunalnego i tytuł prawny. Ustanawiając zakaz prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego, ustawodawca chciał zapobiec ewentualnemu wykorzystaniu mandatu w celu ułatwienia dostępu do tego mienia. Jak podkreśla się w orzecznictwie, omawiany zakaz z art. 24f ww. ustawy statuujący ograniczenie prowadzenia działalności gospodarczej przez radnego, ma charakter antykorupcyjny i służy wyeliminowaniu sytuacji, gdy radny przez wykorzystywanie swojej funkcji uzyskiwałby nieuprawnione korzyści dla siebie lub bliskich, a z drugiej strony, przepis ten pełni istotną rolę w kształtowaniu pożądanej postawy społecznej, w której służba dla lokalnej społeczności samorządowej powinna być pozbawiona niebezpieczeństwa faworyzowania interesu indywidualnego, prywatnego w sytuacji, gdy z pierwszeństwa powinien korzystać interes ogółu.”.

Zdaniem Sądu „wykonanie odpłatnej usługi na rzecz gminy stanowi wykorzystanie mienia komunalnego gminy w prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej w ujęciu art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tj. Dz.U. z 2016 r. poz. 1829). Dodatkowo Sąd wyjaśnił, że w orzecznictwie przyjmuje się, iż wynagrodzenie za usługi wykonywane na rzecz gminy (jednostki komunalnej) i wypłacone usługodawcy z budżetu gminy mieści się w pojęciu prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami "z wykorzystaniem mienia komunalnego"”.

Radny, którego dotyczyło zarządzenie zastępcze w całości zaskarżył ww. wyrok do sądu II instancji.

NSA wyrokiem z dnia 24 lipca 2018 roku (sygn. II OSK 1642/18) w całości oddalił skargę kasacyjną radnego. Zdaniem NSA „Skoro, jak ustalono wypłacone wynagrodzenie jest ekwiwalentem świadczenia wykonanego na rzecz gminy i pochodzi z majątku gminy, to skarżący jako radny prowadził działalność gospodarczą z wykorzystaniem mienia gminy. Taka sytuacja wyczerpuje przesłanki z art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym bowiem wykonanie odpłatnej usługi na rzecz gminy stanowi wykorzystanie mienia komunalnego gminy w prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej w ujęciu art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Generalnie uznano, iż wynagrodzenie za usługi wykonywane na rzecz gminy (jednostki komunalnej) i wypłacone usługodawcy z budżetu gminy mieści się w pojęciu prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami "z wykorzystaniem mienia komunalnego".

Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż „mienie komunalne obejmuje zarówno aktywa, które stanowią nie tylko nieruchomości gruntowe oraz budynki i budowle (majątek trwały), ale i środki pieniężne. Skoro w ujęciu rachunkowym środki finansowe stanowią aktywa pieniężne, to są składnikiem majątku danej jednostki. Taki sposób rozumienia mienia komunalnego wynika z art. 43 ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którym mieniem komunalnym jest własność i inne prawa majątkowe należące do poszczególnych gmin i ich związków oraz mienie innych gminnych osób prawnych, w tym przedsiębiorstw. Taka definicja mienia komunalnego odpowiada też definicji mienia zawartej w art. 44 Kodeks cywilny Zatem w tej sprawie, skarżący w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, przez sam fakt "pobrania" wynagrodzenia ze środków budżetowych gminy, której wysokość uzależniona jest od wartości zawartych umów, opłaconych z budżetu gminy, korzysta z mienia gminnego. Jest to zatem działalność prowadzona z wykorzystaniem mienia komunalnego. Takim sytuacjom ma zapobiegać wynikający z art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym zakaz. Skoro użyty przez ustawodawcę w tym przepisie zwrot normatywny "z wykorzystaniem" odnosić należy do wszelkich przypadków korzystania z mienia komunalnego gminy w ramach prowadzonej działalności, to nie ulega wątpliwości, że w tej sprawie, sprawując mandat, radny wykorzystywał mienie gminne – wynagrodzenie – w celu prowadzenia działalności gospodarczej.”.

Powyższy wyrok powinien być przestrogą dla wszystkich zamierzających kandydować do rad gmin, rad powiatów czy sejmików województw w tegorocznych wyborach samorządowych. Decyzja o starcie w wyborach powinna być poprzedzona rzetelną analizą ograniczeń i zakazów, które wiążą się ze sprawowaniem mandatu radnego.

Maciej Kiełbus

prawnik w Kancelarii Prawnej Dr Krystian Ziemski & Partners w Poznaniu, Partner, specjalizuje się w zakresie prawa administracyjnego, w szczególności prawa samorządowego

Dr Krystian Ziemski & Partners Kancelaria Prawna spółka komandytowa w Poznaniu

www.ziemski.com.pl

Artykuł pochodzi z Portalu: www.prawodlasamorzadu.pl

Instrukcje księgowego
Instrukcje księgowego – książka z aktualizacjami w serwisie online

Zawiera zestaw 96 aktualnych instrukcji objaśniających wybrane procedury podatkowe, księgowe, kadrowe oraz z dziedziny prawa cywilnego i gospodarczego. Instrukcje w serwisie są powiązane z kalkulatorami, formularzami, wskaźnikami, materiałami wideo i aktami prawnymi.

Teraz 17% taniej!
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Min. Maląg zapowiedziała nowy nabór do programu Maluch Plus
    Prawdopodobnie za miesiąc, półtora, ogłosimy zasady nowego naboru, zupełnie innego, z większym budżetowaniem – mówiła Marlena Maląg, odnosząc się do programu Maluch Plus.
    Kalendarz akademicki 2022/2023
    Kalendarz akademicki 2022/2023 rozpoczyna się 1 października 2022 r. Zakończy się 30 się września 2023 r. Podzielony jest na dwa semestry.
    Rok akademicki 2022/23: 1,2 mln studentów, 100 000 nauczycieli akademickich, 400 uczelni
    Rok akademicki 2022/2023 - w Polsce jest blisko 100 tys. nauczycieli akademickich, ok. 28,5 tys. doktorantów i blisko 1,2 mln studentów. Wśród kadry akademickiej jest ok. 9,7 tys. profesorów, ponad 21 tys. doktorów habilitowanych i ok. 45,8 tys. doktorów.
    Czy dodatek elektryczny do pomp ciepła, bojlerów, pieców jest zwolniony z podatku PIT?
    Tak, dodatek elektryczny jest zwolniony z podatku PIT. Przy dodatku do prądu obowiązują te same zasady, co przy dodatku węglowym, dodatku do pelletu, gazu LPG, drewna, oleju. A wcześniej dodatku osłonowym.
    Nieleczony ząb = paciorkowce = zawał(?)
    Nieleczony ząb zwiększa prawdopodobieństwo zawału.
    Jak uzyskać dodatek elektryczny 1000 zł albo 1500 zł do bojlera [od 1 grudnia 2022 r.]
    Dodatek do prądu a bojler - w ewidencji CEEB zgłoszono przeszło 1 mln bojlerów elektrycznych. Osoby korzystające z tych urządzeń do ogrzewania mieszkań albo domów mają prawo do dodatku elektrycznego.
    Tauron: Zniesienie obliga giełdowego może obniżyć hurtowe ceny energii
    Planowane zniesienie obliga giełdowego docelowo powinno spowodować znaczący spadek cen energii na rynku hurtowym. Może jednak zwiększyć ryzyko kosztów zakupu energii elektrycznej - prezes Tauronu Paweł Szczeszek.
    Sejm: Pracodawcy próbują przekonać posłów do zastąpienia pracy zdalnej pracą okazjonalną. Raz w tygodniu w domu, 4 dni w biurze
    Pracodawcy chcą, aby praca okazjonalna miała wymiar 52 dni w roku. W praktyce pozwoli to na ograniczenie u danego pracodawcy pracy zdalnej. Pracownik na pracy okazjonalnej będzie jeden dzień w tygodniu pracował w domu (bez zwrotu kosztów takiej pracy). A w pozostałe 4 dni pojedzie do biura.
    Jak otrzymać dodatek elektryczny 1000 zł albo 1500 zł? [dodatek do prądu]
    Dodatek elektryczny wynosi 1000 zł. Jego podwyższona wysokość to 1500 zł. Wnioski składa się w gminie miejsca zamieszkania od 1 grudnia 2022 r. do 1 lutego 2023 r. Ma być wypłacony najpóźniej do 31 marca 2023 r.
    10% upust do rachunku za prąd dostaniesz jak zaczniesz oszczędzać już od 1 października 2022 r. [Ustawa]
    Rząd zapowiedział 10% upust w rachunkach za prąd w 2024 r. dla oszczędzających energię w 2023 r. Okazało się, że oszczędzać trzeba nie od 1 stycznia 2023 r., a już od 1 października 2022 r.
    Dodatek elektryczny do pomp ciepła nie dla domów z fotowoltaiką [Ustawa]
    Dodatek elektryczny do pomp ciepła wynosi 1000 zł. Ale osoby, które miały w 2021 r. zużycie prądu powyżej 5 MWh (po przeliczeniu 5000 kWh) otrzymają dodatek do prądu w podwyższonej wysokości 1500 zł. Te wartości są zapisane w ustawie uchwalonej 29 września 2022 r. przez Sejm.
    Zmiany w Sejmie: Jak uzyskać dodatek do prądu 1000 zł i 1500 zł [projekt ustawy o dodatku elektrycznym, PDF]
    Na stronach sejmowych opublikowano projekt ustawy dotyczącej zamrożenia cen energii elektrycznej do określonego poziomu rocznego zużycia. Projekt wprowadza także dodatek elektryczny dla gospodarstw domowych, których główne źródło ogrzewania zasilane jest prądem.
    Przywrócenie przepisów o obowiązkowych badaniach okresowych pracowników [Projekt ustawy]
    Resort zdrowia planuje przywrócenie obowiązku wykonywania badań okresowych oraz zleconych przed rozpoczęciem nowej pracy. Obowiązek ten został zawieszony ponad dwa lata temu, po wybuchu pandemii.
    Dodatkowe 250 mln zł na leczenie noworodków od 1 października 2022 r.
    Od 1 października rośnie wycena świadczeń w neonatologii a dodatkowo Ministerstwo Zdrowia i Narodowy Fundusz Zdrowia poszerzają listę unikalnych świadczeń wysokospecjalistycznych, które są lepiej płatne. Jednocześnie minister zdrowia zwrócił się do prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji o pilną retaryfikację całej pediatrii.
    MKiŚ: Aktualizacja poradnika dla samorządów o dodatku węglowym [stan na 27 września 2022 r.]
    Do postępowań w sprawie wypłaty dodatku węglowego, w których do dnia 20 września 2022 r. nie dokonano wypłaty środków dla wnioskodawcy, należy stosować znowelizowane przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym - przypomina resort klimatu w zaktualizowanym poradniku dla gmin.
    CKE: 28-30 września i 12-22 grudnia odbędą się próbne matury w nowej formule
    W dniach 28-30 września, a także 12-22 grudnia odbędą się próbne egzaminy maturalne organizowane przez Centralną Komisję Egzaminacyjną. Chodzi o egzaminy przeprowadzane w nowej formule. Udział szkół w próbnych egzaminach jest dobrowolny.
    Wynagrodzenia w oświacie w praktyce, z uwzględnieniem zmian od 1 lipca 2022 r. [SZKOLENIE ONLINE]
    Zasady wynagradzania nauczycieli budzą wiele wątpliwości praktycznych. Szkolenie ma na cele przybliżenie zagadnień związanych z ustalaniem i wypłacaniem wynagrodzenia nauczycieli zatrudnionych w samorządowych szkołach i placówkach oświatowych, z omówieniem podstaw prawnych podejmowania decyzji płacowych i trybu i przeprowadzania.
    Luka w przepisach o urlopach. Kto ją może wykorzystać? Ile na tym tracą pracodawcy?
    Pracownica od 2018 r. przebywa na urlopie wychowawczym. Korzysta z niego w ten sposób, że co roku wystawia kolejne wnioski o urlop tak, że jeden kończy się 31 grudnia, a kolejny rozpoczyna dopiero od 2 stycznia. Dzięki temu, że formalnie przerywa urlop wychowawczy na jeden dzień - wolny od pracy 1 stycznia - zyskuje w tym roku prawo do pełnego urlopu wypoczynkowego. Taką sytuację opisała Zachodniopomorska Wojewódzka Rada Dialogu Społecznego.
    Zamrożenie cen prądu: limit 3000 kWh dla rolników i rodzin wielodzietnych [koszt ustawy 23 mld zł]
    Rodziny z Kartą Dużej Rodziny oraz rolnicy będą mieli zamrożone ceny energii nie do poziomu 2600 kWh, tylko do 3000 kWh.
    MEiN: przyznajemy, że nie każdy nauczyciel otrzyma średnią pensję
    MEiN przyznaje, że nie każdy nauczyciel otrzymuje średnią pensję. Pomimo to jest ona stale prezentowana na konferencjach prasowych Ministerstwa.
    Węglokoks: rozpoczynamy sprzedaż zagranicznego węgla premium. Cena? 2900 zł/t
    W ostatnim tygodniu września w należącym do grupy katowickiego Węglokoksu składowisku w Ostrowie Wielkopolskim oferowany będzie – obok węgla z polskich kopalń – także surowiec sprowadzony przez spółkę z zagranicy, w pakietach z węglem krajowym. Cena: 2900 zł/t. Dla porównania polski ekogroszek kosztuje od 1599 zł do 1854 zł/t.
    Jakie przepisy określają początek sezonu grzewczego? [rozporządzenia]
    Moment rozpoczęcia sezonu grzewczego w blokach ogrzewanych ciepłem z kaloryferów określa rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 15 stycznia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemów ciepłowniczych (Dz.U. z 2007 r. nr 16 poz. 92).
    50 000 uczniów poparło petycję do min. Czarnka o rezygnację z ustnej matury z języka polskiego. Za trudna. Bez znaczenia przy rekrutacji na studia
    Chcielibyśmy zaznaczyć, że jej wyniki nie są brane pod uwagę, nawet przy rekrutacji na studia humanistyczne! Podobnie jest z maturą ustną z języka obcego – praktycznie nigdzie nie jest wymagana.
    Jodek potasu będzie rozprowadzany przez dyrektorów szkół? [skażenie radioaktywne]
    Dyrektorzy szkół mogą uczestniczyć w rozdawaniu środka chroniącego przed efektami promieniowania. To skutek ostatniej eskalacji wojny w Ukrainie. Tak informuje dziennik „Rzeczpospolita”.
    Wykaz lektur matura 2023 r. – poziom podstawowy i rozszerzony [rozporządzenie, wymagania]
    Wykaz lektur matura 2023 r. – poziom podstawowy i rozszerzony.