Kategorie

Odpowiedzialność gminy za długi spadkowe z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne

Odpowiedzialność gminy za długi spadkowe z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne /Fot. Shutterstock
Odpowiedzialność gminy za długi spadkowe z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne /Fot. Shutterstock
Odpowiedzialność gminy za dług spadkodawcy względem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, ustalona decyzją organu ubezpieczeń społecznych, istnieje w granicach wartości aktywów spadku ujętych w spisie inwentarza lub w wykazie i nie ulega dalszemu ograniczeniu, bez względu na wartość długów spadkowych przewyższającą te aktywa.

Stan faktyczny

Sąd Rejonowy w K. stwierdził nabycie spadku na podstawie ustawy przez Gminę K. z dobrodziejstwem inwentarza. Zgodnie bowiem z art. 935 k.c. w braku małżonka spadkodawcy, jego krewnych i dzieci małżonka spadkodawcy, powołanych do dziedziczenia z ustawy, spadek przypada gminie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy jako spadkobiercy ustawowemu. Sporządzony przez komornika spis inwentarza wskazywał wartość stanu czynnego spadku w kwocie 212 tys. zł. Decyzją Zakład Ubezpieczeń Społecznych, działając na podstawie art. 100§1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, określił wysokość zobowiązań Gminy jako nabywcy długów spadkodawcy na kwotę 340 tys. zł. Ze względu jednak na przyjęcie spadku z ograniczeniem odpowiedzialności za długi, Zakład Ubezpieczeń Społecznych ustalił, że wysokość zobowiązania Gminy ogranicza się do aktywów spadku. Jednocześnie wierzytelność ZUS-u została zabezpieczona hipoteką przymusową.

Oferta specjalna: Pakiet książek – Nowa matryca stawek VAT Towary i Usługi z programem INFORLEX PKWiU + CN, stawki VAT i WIS na 2 m-ce

Wyrok Sądu I i II instancji

Gmina K. wniosła odwołanie od decyzji, wskazując, że wysokość jej zobowiązania wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ogranicza nie tylko wartość czynnej masy spadkowej, lecz także dokonany na podstawie spisu inwentarza plan podziału. Po uwzględnieniu wszystkich należności zgodnie z kolejnością przewidzianą w art. 1025 § 1 k.p.c. ustalono, że dług wobec ZUS-u może być zaspokojony jedynie do kwoty 28 tys. zł. Rozpoznający sprawę Sąd Okręgowy oddalił odwołanie.  W uzasadnieniu wyroku stwierdził, że okoliczność spłacania zobowiązań spadkowych zgodnie z kolejnością ustaloną w planie podziału nie prowadzi do uwolnienia się spadkobiercy od odpowiedzialności za długi spadkowe z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne. Sąd II instancji również oddalił apelację Gminy K., podzielając w pełni stanowisko Sądu Okręgowego.

Zarzuty kasacyjne

Od wyroku sądu II instancji Gmina K. wniosła skargę kasacyjną. Podstawą zarzutów było naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niezastosowanie art. 1023 §2 k.c., 1031 §2 k.c.  oraz art. 10313 § 1 i 2 k.c. w związku z art. 98 § 1 k.p.c. W ocenie skarżącego przyjęta przez sądy interpretacja powyższych przepisów spowodowała, że odpowiedzialność Gminy za długi wobec organu rentowego przekracza wartość spadku przyjętego z dobrodziejstwem inwentarza.

Stanowisko Sądu Najwyższego

Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną. W uzasadnieniu wyroku stwierdził, że Gmina zobowiązana na podstawie decyzji o ustaleniu odpowiedzialności spadkobiercy za długi z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, może przystąpić do spłacania wierzycieli zgodnie ze spisem inwentarza, gdy wartość stanu czynnego spadku jest wyższa lub co najmniej równa wierzytelności i wszystkie długi mogą być zaspokojone w całości. Jeżeli jednak stan długów przekracza aktywa spadku i gmina nie może zaspokoić należności publicznoprawnych w całości, to jest zobowiązana do zaspokojenia wierzycieli oraz wykonania decyzji organu rentowego. W ocenie Sądu ograniczenie odpowiedzialności gminy prowadziłoby do naruszenia interesu publicznego, rozumianego jako ochrona funduszy ubezpieczeniowych. Odpowiedzialność skarżącej za dług spadkodawcy względem ZUS-u istnieje do wartości aktywów spadku i nie podlega dalszym ograniczeniom. Zobowiązana Gmina może natomiast kwestionować wysokość długu ustalonego w decyzji. W odniesieniu do podniesionych zarzutów kasacyjnych Sąd stwierdził, że nie doszło do przyjęcia odpowiedzialności Gminy ponad stan czynny spadku, gdyż organ rentowy uwzględnił okoliczność przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza.

Piotr Kołodziejczak

radca prawny w Kancelarii Prawnej Dr Krystian Ziemski & Partners w Poznaniu, Partner, specjalizuje się w zakresie realizacji projektów inwestycyjnych, sporach sądowych, opracowywania i opiniowania umów

Dr Krystian Ziemski & Partners Kancelaria Prawna spółka komandytowa w Poznaniu

www.ziemski.com.pl

Artykuł pochodzi z Portalu: www.prawodlasamorzadu.pl

Potrzebujesz wiarygodnych treści i chcesz być na bieżąco - skorzystaj z naszych narzędzi >>
Kompleksowe narzędzia 4.0 dla jednostek budżetowych: INFORLEX Klasyfikacja Budżetowa, Plan Kont, Sprawozdawczość Budżetowa
Kompleksowe narzędzia 4.0 dla jednostek budżetowych: INFORLEX Klasyfikacja Budżetowa, Plan Kont, Sprawozdawczość Budżetowa
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    26 lip 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Zasady odwołania od wyników egzaminu maturalnego 2021

    Odwołania od wyników egzaminu maturalnego. Niecałe trzy tygodnie temu maturzyści poznali wyniki egzaminów dojrzałości. Niektórzy mają wątpliwości, czy ich praca została poprawnie sprawdzona, i wnioskują o wgląd do niej oraz wyższe noty.

    Kontrole zwolnień lekarskich nauczycieli

    Kontrole zwolnień lekarskich nauczycieli - zgodnie z projektem nowelizacji prawa oświatowego autorstwa MEiN ministerstwo co kwartał będzie przekazywało do ZUS szczegółowe informacje dotyczące nauczycieli przebywających m.in. na zwolnieniach lekarskich, urlopach zdrowotnych oraz macierzyńskich.

    Nauka stacjonarna w szkołach od 1 września 2021 r.

    Nauka stacjonarna w szkołach - minister edukacji i nauki Przemysław Czarnek zapowiedział, że trwają przygotowania do powrotu uczniów do szkół od 1 września 2021 r.

    Historia XX i XXI wieku - od kiedy nowy przedmiot?

    Historia XX i XXI wieku - od kiedy nowy przedmiot zapowiedziany w Polskim Ładzie? Co obejmie?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające - możliwość zwiększenia liczby godzin

    Dodatkowe zajęcia wspomagające - większa liczba dzieci będzie mogła skorzystać z dodatkowych lekcji. MEiN przygotowało zmianę przepisów w tym zakresie.

    Nauka zdalna czy stacjonarna w roku akademickim 2021/2022? - wytyczne dla uczelni

    Nauka zdalna czy stacjonarna w roku akademickim 2021/2022? Ministerstwo Edukacji i Nauki opublikowało wytyczne dla uczelni.

    Compliance - cykl Deminga

    Compliance - każdy system powinien działać w cyklu Deminga i zawsze należy monitorować ryzyka. Niestety często brakuje na to zasobów lub woli najwyższego kierownictwa.

    Transakcja zakupu nieruchomości na rzecz gminy

    Zakup nieruchomości na rzecz gminy. W ramach działalności gospodarczej gmina może nabywać prawa do nieruchomości na wolnym rynku - w trybie czynności cywilnoprawnych. W takich transakcjach istotne są kompetencje organów gminy. Wójt jest uprawniony do dokonywania czynności związanych z nabyciem nieruchomości. Działa jednak z zachowaniem zasad prawidłowej gospodarki i w ramach wytyczonych przez radę gminy.

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - co zawiera?

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) już działa. Wyjaśniamy, jakie informacje zawiera ten ważny rejestr. Warto również wspomnieć o obowiązkach właścicieli budynków związanych z CEEB.

    Loteria szczepionkowa - kiedy losowania?

    Loteria szczepionkowa - kiedy losowania? Wciąż można zarejestrować się w Loterii Narodowego Programu Szczepień i wziąć udział w kolejnych losowaniach nagród.

    Wakacje 2021 w Europie - zasady podróżowania, paszport covidowy, testy

    Wakacje 2021 w Europie w czasach koronawirusa - jakie zasady obowiązują podróżnych? W większości krajów trzeba pokazać paszport covidowy lub wynik testu na COVID-19.

    Aspekty środowiskowe w nowym prawie zamówień publicznych

    Zrównoważone zamówienia to taki sposób organizacji postępowań o udzielenie zamówienia publicznego, który uwzględnia aspekty środowiskowe lub społeczne, co przekłada się na charakter udzielanego zamówienia, przy jednoczesnym zapewnieniu celowego, racjonalnego i oszczędnego wydatkowania środków publicznych. W pojęciu tym mieszczą się więc zarówno tzw. „zielone”, jak również społeczne zamówienia publiczne.

    Cyfryzacja usług a cyberbezpieczeństwo w sektorze publicznym

    W ostatnich latach można obserwować postępującą cyfryzację usług, również w sektorze publicznym. O ile załatwianie spraw urzędowych online jest dla obywateli ogromną wygodą, o tyle zasadne w tym kontekście jest pytanie – jak właściwie zadbać o bezpieczeństwo przetwarzanych danych?

    Karta Lokalizacji Podróżnego - jak wypełnić?

    Kartę Lokalizacji Podróżnego musi wypełnić każdy przylatujący do Polski. Czym jest? Jak wypełnić Kartę Lokalizacji Pasażera?

    Karta Lokalizacji Podróżnego w formie elektronicznej

    Karta Lokalizacji Podróżnego w formie elektronicznej od soboty zastąpi karty papierowe. Kto musi wypełnić Kartę Lokalizacji Podróżnego?

    Loteria szczepionkowa - ochrona danych uczestników

    Loteria szczepionkowa - jak chronione są dane osobowe uczestników Loterii Narodowego Programu Szczepień? Czy dane medyczne są bezpieczne?

    Loteria szczepionkowa - lista wygranych

    Loteria szczepionkowa - lista wygranych. Są już pierwsi zwycięzcy w Loterii Narodowego Programu Szczepień. Gdzie sprawdzić listę wygranych nagród? Kiedy kolejne losowania?

    Wypadek przy pracy urzędnika świadczącego pracę zdalną

    Wypadek przy pracy urzędnika świadczącego pracę zdalną. Jak prawidłowo sporządzić protokół powypadkowy?

    Szczepienia dzieci w wieku 5-12 lat - od kiedy?

    Szczepienia dzieci w wieku 5-12 lat - od kiedy? Jest to niezwykle istotna kwestia pod kątem roku szkolnego i bezproblemowego powrotu dzieci do szkół.

    Compliance - od czego zacząć wdrożenie systemu?

    Compliance - od czego należy zacząć wdrożenie systemu w organizacji? Coraz więcej podmiotów z sektora prywatnego oraz z sektora publicznego rozumie, że posiadanie systemów Compliance jest niezbędne, by podmiot mógł bezpiecznie funkcjonować lub się rozwijać.

    Czternastka dla nauczycieli do likwidacji?

    Czternastka dla nauczycieli - czy zostanie zlikwidowana? Nie tylko samorządowcy, lecz także eksperci są zdania, że przy wprowadzeniu nowego sytemu płac nauczycieli należy zlikwidować jednorazowy dodatek uzupełniający.

    Wjazd do Słowacji - czy obowiązuje kwarantanna?

    Wjazd do Słowacji - czy obowiązuje kwarantanna? 9 lipca 2021 roku weszły w życie obostrzenia ws. COVID-19 dotyczące wjazdu na Słowację. Zakwestionował je Słowacki Sąd Konstytucyjny.

    Francja - niezaszczepieni nie będą mogli wejść do restauracji i centrów handlowych

    Francja - niezaszczepieni nie będą mogli wejść do restauracji i centrów handlowych. Od kiedy wejdą w życie nowe obostrzenia w związku z koronawirusem? Czy będą przymusowe szczepienia?

    Aspekty społeczne w nowym prawie zamówień publicznych

    Społeczne zamówienia publiczne to podejście, w którym zamawiający w oparciu o dostępne instrumenty prawne osiągają dodatkowe - w stosunku do głównego celu jakim jest realizacja zamówienia - korzyści społeczne.

    Loteria szczepionkowa - pierwsze losowanie

    Loteria szczepionkowa - pierwsze losowanie odbywa się 14 lipca 2021 roku. Można w nim wygrać 5 razy po 50 tys. złotych i 60 hulajnóg elektrycznych. Jak sprawdzić wygrane?