Kategorie
Młodzieżowe rady gminy na nowo /fot. Fotolia
W sierpniu 2020 r. do Sejmu trafił poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o samorządzie gminnym. Jego celem jest wzmocnienie pozycji młodzieżowych rad gmin, w tym poprzez wprowadzenie wyraźnej podstawy do finansowania ich inicjatyw. Jednak nie wszystkie postanowienia projektu powinny wzbudzać entuzjazm.

Stan obecny

Art. 5b ustawy o samorządzie gminnym[1] (dalej: u.s.g.) przyznaje radzie gminy kompetencje do utworzenia młodzieżowej rady gminy (dalej: m.d.m.), na wniosek zainteresowanych środowisk, oraz do uchwalenia jej statutu. Dość wstrzemięźliwa regulacja umożliwia co prawda funkcjonowanie tych struktur i upowszechnianie idei samorządowej wśród młodzieży, lecz w praktyce rodzi pewne wątpliwości. Dotyczą one w szczególności kwestii finansowych, a także zakresu uprawnień prawodawczych rady gminy[2].

Polecamy: Nowy JPK_VAT w praktyce jednostek sektora publicznego

Treść projektu

Z tymi problemami zdecydowali się zmierzyć posłowie składający projekt ustawy o zmianie ustawy o samorządzie gminnym[3]. Zgodnie z ich zamiarem art. 5b u.s.g. ma przyjąć nowe brzmienie i zyskać kilka ustępów.

W pierwszej kolejności postuluje się przyznanie kompetencji do utworzenia m.d.m. także samej radzie gminy, bez konieczności podjęcia inicjatywy przez „zainteresowane środowiska” (chociaż ta ewentualność wciąż ma być przewidziana ustawą).

Reklama

Po drugie zdecydowano się na rozszerzenie zakresu działania m.d.m. Rada ma mieć charakter konsultacyjny, doradczy i inicjatywny. Ten ostatni aspekt ma móc wyrażać się w szczególności w zakresie podejmowania inicjatyw na rzecz społeczności lokalnej, edukacji obywatelskiej i patriotycznej.

Istotne zmiany dotyczą także procedury uchwalania oraz samej treści statutu m.d.m. Zgodnie z projektem akt ten ma być tworzony w porozumieniu i z uwzględnieniem opinii zainteresowanych środowisk[4]. Ponadto rada gminy będzie musiała uchwalić statut (określający tryb wyboru członków m.d.m. i zasady jej działania) dążąc do wykorzystania potencjału działających organizacji młodzieżowych, podmiotów działających na rzecz młodzieży oraz samej młodzieży, a także zapewnienia sprawnego sposobu wyboru członków młodzieżowej rady gminy.

M.d.m. ma każdorazowo posiadać opiekuna, którego zasady powoływania i odwoływania określać ma jej statut. Opiekun, wybierany w porozumieniu z m.d.m., ma pełnić funkcje wspierające.

Reklama

Projektodawcy mają zamiar zobowiązać radę gminy do zapewniania środków niezbędnych do funkcjonowania m.d.m. poprzez udzielanie jej wsparcia technicznego, merytorycznego i finansowego. Chcą również przyznać m.d.m. prawo do korzystania z zasobów gminy w celu realizacji jej inicjatyw.

Rada gminy ma zyskać wyraźną podstawę ustawową do nadania m.d.m. (a także gminnej radzie seniorów) prawa do występowania z inicjatywą uchwałodawczą. Ponadto możliwe ma być utworzenie młodzieżowej rady jednostki pomocniczej gminy, jeżeli rada zdecyduje się na zastrzeżenie tej kompetencji w statucie danej jednostki pomocniczej. Do tego rodzaju młodzieżowej rady mają być odpowiednio stosowane niektóre ustępy znowelizowanego art. 5b u.s.g., a sama rada ma mieć możliwość korzystania z zasobów danej jednostki pomocniczej.

Wstępna ocena projektowanych zmian

Projektowane zmiany mają szczytny cel wzmocnienia pozycji młodzieżowych rad gminy. Jest to kierunek słuszny. Jeżeli bowiem ustawodawca decyduje się na wprowadzenie na poziomie ustawowym określonego narzędzia partycypacji społecznej, to powinna istnieć możliwość wykorzystania go w szerokim zakresie (z uwzględnieniem samodzielności jednostek samorządu terytorialnego), zwłaszcza zaś z poszanowaniem zaangażowania uczestniczących w nim członków wspólnoty samorządowej. Służyć mogą temu zwłaszcza zapisy przewidujące rozszerzenie zakresu działania m.d.m. oraz dotyczące jej finansowania.

Natomiast negatywnie należy ocenić pomysł wprowadzenia wyraźnej podstawy prawnej do przyznawania inicjatywy uchwałodawczej młodzieżowej radzie gminy. Taka możliwość już teraz zdaje się bowiem wynikać z konstytucyjnej zasady określania ustroju wewnętrznego jednostek samorządu terytorialnego przez ich organy stanowiące. Wejście w życie omawianego przepisu może być w późniejszym orzecznictwie błędnie traktowana jako okoliczność wykluczająca przyznanie inicjatywy uchwałodawczej np. organom jednostek pomocniczych (zwłaszcza, że projekt zakłada wprowadzenie analogicznego przepisu upoważniającego w odniesieniu do gminnych rad seniorów).

Brakuje rozstrzygnięć o dopuszczalności przyznawania młodzieżowym radnym zwrotu kosztów związanych z działaniami w ramach m.d.m., w tym zwrotu kosztów podróży,  lub choćby rozważenia tego zagadnienia w uzasadnieniu projektu. Kwestie te budzą w wątpliwości w praktyce[5].

Powstaje również pytanie, czy projektodawcy nie powinni zastrzec, że dotychczasowe statuty młodzieżowych rad gmin pozostają w mocy (ewentualnie z zastrzeżeniem obowiązku ich dostosowania w pewnym okresie). Mogłoby to uchronić gminy przed ewentualnymi sporami z organami nadzoru w zakresie dalszego funkcjonowania utworzonych już rad.

Podsumowanie

Ewentualne wejście w życie ustawy opartej o omawiany projekt może wzmocnić pozycję młodzieżowych rad gminy. Jednak pozytywna ocena niektórych z proponowanych zmian nie zmienia faktu, że jest ona efektem daleko idącej kazualizacji prawa samorządowego i może przyczyniać się do utrwalania postaw zakładających poszukiwanie wyraźnej podstawy prawnej dla niemal każdej inicjatywy samorządowej. To ostatnie stanowi zaś istotne zagrożenie dla samodzielności JST. Tym bardziej aktualny pozostaje postulat dokonania gruntownego przeglądu regulacji samorządowej[6].


[1]  Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o samorządzie gminnym z dnia 4 sierpnia 2020 r., druk nr 576, Sejm IX kadencji, sejm.gov.pl/Sejm9.nsf/druk.xsp?nr=576 [dostęp: 7.09.2020 r.].

[2] Przykładowo Wojewoda Podkarpacki w rozstrzygnięciu nadzorczym z dnia 18 października 2019 r., P-II.4131.2.332.2019 zakwestionował możliwość utworzenia funkcji „opiekuna” młodzieżowej rady gminy.

[3] Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2020 r., poz. 713).

[4] Bez sprecyzowania o jakich środowiskach mowa.

[5] Zob. interpelacja z dnia 16.10.2018 r., nr 26117 (Sejm VIII kadencji) wraz z odpowiedzią sekretarza stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych, http://www.sejm.gov.pl/Sejm8.nsf/interpelacja.xsp?typ=INT&nr=26117 [dostęp: 7.09.2020 r.].

[6] Zob. K. Ziemski, XXX rocznica reformy samorządowej - próba oceny, „Prawo dla Samorządu”, https://prawodlasamorzadu.pl/2020-05-27-xxx-rocznica-reformy-samorzadowej-proba-oceny [dostęp: 7.09.2020 r.].

Adrian Misiejko

doktorant na WPiA UAM, specjalizuje się w zakresie prawa samorządu terytorialnego ze szczególnym uwzględnieniem ustroju j.s.t. i publicznego transportu zbiorowego

Dr Krystian Ziemski & Partners Kancelaria Prawna spółka komandytowa w Poznaniu

www.ziemski.com.pl

Artykuł pochodzi z Portalu: www.prawodlasamorzadu.pl

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    9 maja 2021
    Zakres dat:

    Limit osób w autobusach, tramwajach i pociągach od 15 maja 2021 r.

    Limit osób w autobusach, tramwajach i pociągach zwiększy się od 15 maja 2021 r. Czy będzie trzeba nosić maseczki? Rząd luzuje obostrzenia związane z pandemią koronawirusa, także te dotyczące przemieszczania się i transportu publicznego.

    Compliance. Jak wygląda wdrażanie systemów dla sygnalistów w gminach?

    W jaki sposób zgłaszane były w ostatnich lata nieprawidłowości w gminach? Kto obsługuje informacje o nieprawidłowościach w urzędach? Ile zgłoszeń o nieprawidłowościach zostało zweryfikowanych pozytywnie? Przedstawiamy raport z badań.

    Matura 2021 – angielski rozszerzony [ARKUSZ]

    Matura 2021 angielski rozszerzony – publikujemy arkusz CKE. Jakie tematy wypracowań mieli do wyboru maturzyści? Sprawdź.

    Aktywna tablica 2021 - zmiany w programie

    Aktywna tablica 2021 - zmiany. Ministerstwo Edukacji i Nauki poinformowało o zmianie wzoru wniosku oraz terminu składania wniosku w programie Aktywna tablica.

    Matura z angielskiego 2021 [ARKUSZ CKE]

    Matura z angielskiego 2021 – arkusz CKE. Czy matura podstawowa z angielskiego był trudna? Pobierz arkusz i sprawdź.

    Przecieki na maturze 2021?

    Przecieki na maturze 2021. Pojawiają się liczne informacje, że na maturze z polskiego i z matematyki mogło dojść do przecieku. CKE złożyła zawiadomienie do prokuratury.

    Matura 2021: Czy były przecieki?

    Przecieki matura 2021. Nie milkną głosy, że na egzaminie maturalnym mogło dojść do przecieku. Co na to MEiN i CKE?

    Matura z matematyki 2021 – arkusz, odpowiedzi

    Matura z matematyki 2021 – prezentujemy arkusz CKE i odpowiedzi. Co na maturze 2021? Z jakimi zadaniami musieli się zmierzyć maturzyści?

    Szczepienia uczniów przeciwko COVID-19 w wakacje?

    Szczepienia uczniów przeciwko COVID-19 w wakacje? Minister Edukacji i Nauki Przemysław Czarnek odniósł się do możliwości szczepień na koronawirusa dzieci i młodzieży.

    Powrót do szkół 2021 - harmonogram, rozporządzenie

    Kiedy uczniowie wracają do szkół? W Dzienniku Ustaw ukazało się już rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki. Przedstawiamy harmonogram powrotu do nauki stacjonarnej.

    Matura z polskiego 2021 – arkusz CKE

    Matura 2021 z polskiego - arkusz CKE. Co na maturze 2021? Sprawdź jakie zadania, lektury i tematy rozprawek maturalnych pojawiły się na egzaminie. Pobierz arkusz.

    Matura z polskiego 2021 – tematy rozprawek

    Matura z polskiego 2021 – tematy rozprawek. Jakie lektury pojawiły się na maturze z polskiego 2021? Sprawdź tematy wypracowań.

    Matura 2021 – arkusze CKE, kiedy wyniki

    Matura 2021 – arkusze CKE. Kiedy poznamy zadania z tegorocznych matur oraz wyniki egzaminów?

    Matura 2021 - harmonogram egzaminów

    Matura 2021 - przedstawiamy terminy egzaminów. Matury zaczynają się już 4 maja i potrwają do 20 maja 2021 roku. Sprawdź harmonogram dzień po dniu.

    Matura 2021 – jakie przedmioty najczęściej wybierają maturzyści?

    Matura 2021 - jakie przedmioty na poziomie rozszerzonym najczęściej zdają tegoroczni maturzyści? Co trzeba zdać na maturze?

    Druga dawka szczepienia dla nauczycieli a matury

    Szczepienia nauczycieli - czy druga dawka szczepienia przeciwko COVID-19 zostanie przełożona ze względu na matury?

    Od 1 maja większa dostępność obiektów sportowych. Muzea i galerie otwarte od 4 maja

    Obiekty sportowe, muzea i galerie. Z początkiem maja wchodzą w życie nowe regulacje dotyczące ograniczeń wynikających ze stanu pandemii. Zgodnie z opublikowanym 29 kwietnia rozporządzeniem Rady Ministrów, od soboty, 1 maja, na obiektach sportowych na świeżym powietrzu będzie mogło przebywać jednocześnie do 50 osób. Także od soboty na baseny oraz zamknięte obiekty sportowe mogą wrócić zorganizowane grupy dzieci i młodzieży. 4 maja działalność w reżimie sanitarnym mogą wznowić muzea, galerie sztuki oraz inne instytucje kultury prowadzące działalność wystawienniczą.

    Zmiany w wynagrodzeniach nauczycieli - czy będą powiązane z pensją minimalną?

    Zmiany w wynagrodzeniach nauczycieli - jakie są propozycje Ministerstwa Edukacji i Nauki? Czy wynagrodzenia nauczycieli będą powiązane z pensją minimalną lub średnim wynagrodzeniem? Czy będą podwyżki dla nauczycieli?

    Szczepienie przeciw COVID-19 bez rejestracji w majówkę

    Szczepienie przeciw COVID-19 - zaszczep się w majówkę w Warszawie bez rejestracji. Kto będzie mógł się zaszczepić? Gdzie to zrobić?

    Nowe dowody osobiste - czy są bezpieczniejsze?

    Nowe dowody osobiste zaczną być wydawane od 2 sierpnia 2021 roku. Czy są bezpieczniejsze? Czy rządowa aplikacja mObywatel ochroni nas przed kradzieżą danych osobowych?

    Systemy dla sygnalistów w gminach - badania, problemy

    Jakimi kanałami pracownicy urzędu mogą zgłaszać nieprawidłowości według deklaracji gmin? Czy ankietowane gminy dopuszczają możliwość anonimowego zgłaszania nieprawidłowości?

    Czy studenci wrócą na uczelnię w październiku 2021?

    Czy studenci wrócą na uczelnie w październiku 2021? Ministerstwo Edukacji i Nauki ma przygotowane kilka scenariuszy na naukę w roku akademickim 2021/2022.

    Fundusz Odbudowy - unijne środki dla Polski

    Fundusz Odbudowy - unijne środki dla Polski. Jakie środki dla Polski zakłada unijny budżet na lata 2021-2027? Czym jest Krajowy Plan Odbudowy?

    Szczepienie przeciwko COVID-19 osób w wieku 18-39 lat

    Rejestracja na szczepienie COVID. Od 30 kwietnia e-skierowanie na szczepienie przeciw COVID-19 będą otrzymywać osoby w wieku 39-18 lat.

    Powrót do nauki stacjonarnej w szkołach – maj 2021

    Powrót do szkół nastąpi już po majówce. Najpierw do nauki stacjonarnej wrócą klasy 1-3 szkoły podstawowej, następnie starsi uczniowie. Sprawdź harmonogram powrotu do szkół w maju 2021 roku.