Kategorie
Młodzieżowe rady gminy na nowo /fot. Fotolia
Młodzieżowe rady gminy na nowo /fot. Fotolia
W sierpniu 2020 r. do Sejmu trafił poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o samorządzie gminnym. Jego celem jest wzmocnienie pozycji młodzieżowych rad gmin, w tym poprzez wprowadzenie wyraźnej podstawy do finansowania ich inicjatyw. Jednak nie wszystkie postanowienia projektu powinny wzbudzać entuzjazm.

Stan obecny

Art. 5b ustawy o samorządzie gminnym[1] (dalej: u.s.g.) przyznaje radzie gminy kompetencje do utworzenia młodzieżowej rady gminy (dalej: m.d.m.), na wniosek zainteresowanych środowisk, oraz do uchwalenia jej statutu. Dość wstrzemięźliwa regulacja umożliwia co prawda funkcjonowanie tych struktur i upowszechnianie idei samorządowej wśród młodzieży, lecz w praktyce rodzi pewne wątpliwości. Dotyczą one w szczególności kwestii finansowych, a także zakresu uprawnień prawodawczych rady gminy[2].

Polecamy: Nowy JPK_VAT w praktyce jednostek sektora publicznego

Treść projektu

Z tymi problemami zdecydowali się zmierzyć posłowie składający projekt ustawy o zmianie ustawy o samorządzie gminnym[3]. Zgodnie z ich zamiarem art. 5b u.s.g. ma przyjąć nowe brzmienie i zyskać kilka ustępów.

W pierwszej kolejności postuluje się przyznanie kompetencji do utworzenia m.d.m. także samej radzie gminy, bez konieczności podjęcia inicjatywy przez „zainteresowane środowiska” (chociaż ta ewentualność wciąż ma być przewidziana ustawą).

Po drugie zdecydowano się na rozszerzenie zakresu działania m.d.m. Rada ma mieć charakter konsultacyjny, doradczy i inicjatywny. Ten ostatni aspekt ma móc wyrażać się w szczególności w zakresie podejmowania inicjatyw na rzecz społeczności lokalnej, edukacji obywatelskiej i patriotycznej.

Istotne zmiany dotyczą także procedury uchwalania oraz samej treści statutu m.d.m. Zgodnie z projektem akt ten ma być tworzony w porozumieniu i z uwzględnieniem opinii zainteresowanych środowisk[4]. Ponadto rada gminy będzie musiała uchwalić statut (określający tryb wyboru członków m.d.m. i zasady jej działania) dążąc do wykorzystania potencjału działających organizacji młodzieżowych, podmiotów działających na rzecz młodzieży oraz samej młodzieży, a także zapewnienia sprawnego sposobu wyboru członków młodzieżowej rady gminy.

M.d.m. ma każdorazowo posiadać opiekuna, którego zasady powoływania i odwoływania określać ma jej statut. Opiekun, wybierany w porozumieniu z m.d.m., ma pełnić funkcje wspierające.

Projektodawcy mają zamiar zobowiązać radę gminy do zapewniania środków niezbędnych do funkcjonowania m.d.m. poprzez udzielanie jej wsparcia technicznego, merytorycznego i finansowego. Chcą również przyznać m.d.m. prawo do korzystania z zasobów gminy w celu realizacji jej inicjatyw.

Rada gminy ma zyskać wyraźną podstawę ustawową do nadania m.d.m. (a także gminnej radzie seniorów) prawa do występowania z inicjatywą uchwałodawczą. Ponadto możliwe ma być utworzenie młodzieżowej rady jednostki pomocniczej gminy, jeżeli rada zdecyduje się na zastrzeżenie tej kompetencji w statucie danej jednostki pomocniczej. Do tego rodzaju młodzieżowej rady mają być odpowiednio stosowane niektóre ustępy znowelizowanego art. 5b u.s.g., a sama rada ma mieć możliwość korzystania z zasobów danej jednostki pomocniczej.

Wstępna ocena projektowanych zmian

Projektowane zmiany mają szczytny cel wzmocnienia pozycji młodzieżowych rad gminy. Jest to kierunek słuszny. Jeżeli bowiem ustawodawca decyduje się na wprowadzenie na poziomie ustawowym określonego narzędzia partycypacji społecznej, to powinna istnieć możliwość wykorzystania go w szerokim zakresie (z uwzględnieniem samodzielności jednostek samorządu terytorialnego), zwłaszcza zaś z poszanowaniem zaangażowania uczestniczących w nim członków wspólnoty samorządowej. Służyć mogą temu zwłaszcza zapisy przewidujące rozszerzenie zakresu działania m.d.m. oraz dotyczące jej finansowania.

Natomiast negatywnie należy ocenić pomysł wprowadzenia wyraźnej podstawy prawnej do przyznawania inicjatywy uchwałodawczej młodzieżowej radzie gminy. Taka możliwość już teraz zdaje się bowiem wynikać z konstytucyjnej zasady określania ustroju wewnętrznego jednostek samorządu terytorialnego przez ich organy stanowiące. Wejście w życie omawianego przepisu może być w późniejszym orzecznictwie błędnie traktowana jako okoliczność wykluczająca przyznanie inicjatywy uchwałodawczej np. organom jednostek pomocniczych (zwłaszcza, że projekt zakłada wprowadzenie analogicznego przepisu upoważniającego w odniesieniu do gminnych rad seniorów).

Brakuje rozstrzygnięć o dopuszczalności przyznawania młodzieżowym radnym zwrotu kosztów związanych z działaniami w ramach m.d.m., w tym zwrotu kosztów podróży,  lub choćby rozważenia tego zagadnienia w uzasadnieniu projektu. Kwestie te budzą w wątpliwości w praktyce[5].

Powstaje również pytanie, czy projektodawcy nie powinni zastrzec, że dotychczasowe statuty młodzieżowych rad gmin pozostają w mocy (ewentualnie z zastrzeżeniem obowiązku ich dostosowania w pewnym okresie). Mogłoby to uchronić gminy przed ewentualnymi sporami z organami nadzoru w zakresie dalszego funkcjonowania utworzonych już rad.

Podsumowanie

Ewentualne wejście w życie ustawy opartej o omawiany projekt może wzmocnić pozycję młodzieżowych rad gminy. Jednak pozytywna ocena niektórych z proponowanych zmian nie zmienia faktu, że jest ona efektem daleko idącej kazualizacji prawa samorządowego i może przyczyniać się do utrwalania postaw zakładających poszukiwanie wyraźnej podstawy prawnej dla niemal każdej inicjatywy samorządowej. To ostatnie stanowi zaś istotne zagrożenie dla samodzielności JST. Tym bardziej aktualny pozostaje postulat dokonania gruntownego przeglądu regulacji samorządowej[6].


[1]  Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o samorządzie gminnym z dnia 4 sierpnia 2020 r., druk nr 576, Sejm IX kadencji, sejm.gov.pl/Sejm9.nsf/druk.xsp?nr=576 [dostęp: 7.09.2020 r.].

[2] Przykładowo Wojewoda Podkarpacki w rozstrzygnięciu nadzorczym z dnia 18 października 2019 r., P-II.4131.2.332.2019 zakwestionował możliwość utworzenia funkcji „opiekuna” młodzieżowej rady gminy.

[3] Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2020 r., poz. 713).

[4] Bez sprecyzowania o jakich środowiskach mowa.

[5] Zob. interpelacja z dnia 16.10.2018 r., nr 26117 (Sejm VIII kadencji) wraz z odpowiedzią sekretarza stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych, http://www.sejm.gov.pl/Sejm8.nsf/interpelacja.xsp?typ=INT&nr=26117 [dostęp: 7.09.2020 r.].

[6] Zob. K. Ziemski, XXX rocznica reformy samorządowej - próba oceny, „Prawo dla Samorządu”, https://prawodlasamorzadu.pl/2020-05-27-xxx-rocznica-reformy-samorzadowej-proba-oceny [dostęp: 7.09.2020 r.].

Adrian Misiejko

doktorant na WPiA UAM, specjalizuje się w zakresie prawa samorządu terytorialnego ze szczególnym uwzględnieniem ustroju j.s.t. i publicznego transportu zbiorowego

Dr Krystian Ziemski & Partners Kancelaria Prawna spółka komandytowa w Poznaniu

www.ziemski.com.pl

Artykuł pochodzi z Portalu: www.prawodlasamorzadu.pl

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    27 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Whistleblowing – co z ustawą?

    Whistleblowing – co z ustawą? Czego nie wiemy o ustawie wdrażającej dyrektywę o sygnalistach? Czy warto na nią czekać?

    Zmiany dla nauczycieli - godziny karciane

    Godziny karciane wrócą do szkół? Zdaniem nauczycieli dojdzie do tego poprzez zwiększenie czasu pracy. Propozycje zmian przedstawiło MEiN.

    Co się musi znaleźć w aktach budynku?

    Dokumentacja techniczna budynku jest bardzo ważna. Przedstawiamy podstawowe informacje na jej temat i wyjaśniamy, czy może ona zostać odtworzona.

    6 dla nauczyciela - propozycje MEiN

    6 dla nauczyciela - propozycje MEiN. Ministerstwo Edukacji i Nauki przedstawiło propozycje zmian dla nauczycieli, w tym podwyżek wynagrodzeń. Nauczyciele mają jednak pracować więcej.

    Do 8 lat więzienia za zakażenie koronawirusem?

    Zakażenie koronawirusem. Wiceminister sprawiedliwości zapowiada wysokie kary, takie jak np. za zakażenie wirusem HIV. Sprawcy może grozić nawet 8 lat więzienia.

    Awans zawodowy nauczycieli - zmiany

    Awans zawodowy nauczycieli - zmiany. Zmniejszenie liczby stopni awansu zawodowego, egzamin na mianowanie oraz zmiany w urlopach dla nauczycieli - to niektóre propozycje MEiN.

    Podwyżki dla nauczycieli od 1 września 2022 r.

    Podwyżki dla nauczycieli od 1 września 2022 r. - ile wyniosą? Ministerstwo Edukacji i Nauki przedstawiło propozycję wynagrodzeń. Nauczyciel dyplomowany zarobi nawet 7750 zł.

    Trzecia dawka szczepionki na COVID-19

    Trzecia dawka szczepionki na COVID-19 – dla kogo? Jakim preparatem będzie można się zaszczepić?

    Darmowe przejazdy komunikacją w Dzień bez Samochodu - 22 września

    22 września w Dzień bez Samochodu darmowe przejazdy komunikacją zbiorową w Warszawie i w wielu innych miastach.

    Polski Ład - dochody gmin w 2022 r.

    Polski Ład. Wiceminister Finansów Sebastian Skuza zapewnia, że żadna gmina w 2022 nie będzie miała mniejszych dochodów niż prognozowała przed Polskim Ładem.

    Wynagrodzenia i zatrudnienie w samorządach

    Wynagrodzenia w samorządach - czy będą podwyżki w 2022 roku? Czy spodziewana jest redukcja etatów w urzędach?

    Stan wyjątkowy - do kiedy?

    Stan wyjątkowy - do kiedy? Czy stan nadzwyczajny przy granicy polsko-białoruskiej zostanie przedłużony?

    Podwyżki cen za wodę i ścieki 2021-2024

    Podwyżki cen za wodę i ścieki. Wiceszef Wód Polskich poinformował, że do regulatora trafiło ok. 2,6 tys. wniosków taryfowych od przedsiębiorstw wodno-kanalizacyjnych. W ponad 90 proc. przypadków przedsiębiorstwa zawnioskowano o podwyżki cen za wodę i ścieki. Propozycje nowych taryf są składane na trzy lata (2021-2024).

    4 fala COVID - kiedy lockdown?

    4 fala COVID - kiedy lockdown? Minister Zdrowia poinformował w jakiej sytuacji rząd będzie wprowadzał obostrzenia.

    Program Poznaj Polskę - do kiedy nabór wniosków?

    Program Poznaj Polskę - do kiedy nabór wniosków na dofinansowanie do wycieczek szkolnych? Program cieszy się bardzo dużym zainteresowaniem, są dodatkowe środki.

    Protest medyków 2021 [PODCAST]

    Protest medyków - jakie są postulaty protestujących? Jak wygląda obecnie praca w służbie zdrowia? Na te pytania, w rozmowie z Martą Zdanowską (Infor.pl) odpowiada ratownik medyczny, Jan Świtała. Zapraszamy do wysłuchania najnowszego podcastu "DGPtalk: Z pierwszej strony".

    Laboratoria Przyszłości - miliard na wyposażenie dla szkół

    Laboratoria Przyszłości - rusza największa rządowa inwestycja w nowoczesną edukację. Na co będzie można uzyskać wsparcie z programu?

    Whistleblowing – stan gotowości sektora publicznego

    Whistleblowing. Zostały trzy miesiące dni do wdrożenia systemów dla sygnalistów przez podmioty prawne w sektorze publicznym, a więc i jednostek samorządu terytorialnego oraz podmioty w sektorze prywatnym. Do dnia dzisiejszego, pomimo upływu blisko 22 miesięcy od dnia publikacji Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 z dnia 23 października 2019 r. w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii, nie pojawił się nawet projekt ustawy implementującego ww. Dyrektywę do polskiego porządku prawnego.

    Brakuje nauczycieli - czy prawo do nauki jest zagrożone?

    Prawo do nauki może być zagrożone przez brak nauczycieli.

    Do kiedy wniosek o 300+?

    Wniosek o 300+ wciąż można złożyć. Do kiedy ZUS przyjmuje wnioski o "Dobry start" w 2021 r.?

    "Dla lasu, dla ludzi" - kampania społeczna Lasów Państwowych

    Lasy Państwowe przygotowały kampanię społeczną "Dla lasu, dla ludzi". Jakie są cele kampanii?

    Zaświadczenie o kontynuowaniu nauki do ZUS - ważny termin

    Zaświadczenie o kontynuowaniu nauki do ZUS to ważny dokument dla uczniów i studentów pobierających rentę rodzinną. Do kiedy należy go złożyć?

    Środki dla samorządów na działania edukacyjne

    Samorządy do 17 września 2021 r. mają otrzymać środki z rezerwy części oświatowej subwencji ogólnej na działania edukacyjne.

    Whistleblowing – czemu sygnaliści nie zgłaszają naruszeń?

    Whistleblowing. Kluczowym testem dla systemów będzie to czy wpłyną zgłoszenia od sygnalistów i jak na nie zareagujemy. Ilu pracowników jest gotowych zgłosić nadużycie w pracy? Dlaczego pracownicy nie powiadamiają swoich pracodawców o nadużyciach w pracy?

    Stan wyjątkowy w Polsce 2021 - czy jest zgodny z prawem? [PODCAST]

    2 września 2021 na części terytorium Polski wprowadzono stan wyjątkowy. Jest to odpowiedź polskich władz na, trwający od kilku tygodni, kryzys uchodźczy na granicy z Białorusią. Co to właściwie oznacza dla obywateli? Czy działania rządu są zgodne z prawem? Te kwestie w rozmowie z Martą Zdanowską (Infor.pl) wyjaśnia mec. Katarzyna Gajowniczek-Pruszyńska. Zapraszamy do wysłuchania najnowszego podcastu "DGPtalk: Z pierwszej strony".