Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Obowiązek zwrotu niewykorzystanego gruntu

Arkadiusz Jaraszek
Jeżeli wywłaszczona nieruchomość nie zostanie wykorzystana na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, to organ nią władający ma obowiązek jej zwrotu nie tylko poprzedniemu właścicielowi i jego spadkobiercom, ale także użytkownikowi wieczystemu. Niedopuszczalne jest uzależnienie zwrotu od tego, czy nieruchomość może być zagospodarowana lub czy przylega do nieruchomości osoby żądającej jej zwrotu.

Zgodnie z ustawą gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. nr 261, poz. 2603 ze zm.) co do zasady nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu. Odstępstwo od tej zasady dopuszczalne jest jedynie w przypadku, kiedy poprzedni właściciel lub jego spadkobiercy nie złożą wniosku o zwrot tej nieruchomości. Jeżeli podmiot władający wywłaszczoną nieruchomością, czyli np. spółka komunalna, będzie chciał użyć jej na inny cel, niż w decyzji o wywłaszczeniu, to będzie musiał zawiadomić o tym zamiarze poprzedniego właściciela lub jego spadkobierców. Jednocześnie będzie musiał poinformować poprzedniego właściciela lub jego spadkobierców o tym, że w takich okolicznościach mogą oni żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Poprzednim właścicielom przysługuje bowiem prawo do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Jeżeli jednak poprzedni właściciele nie złożą wniosku o zwrot nieruchomości lub jej części w terminie trzech miesięcy od dnia otrzymania zawiadomienia o możliwości zwrotu, to podmiot władający nieruchomością, czyli np. Skarb Państwa, gmina, powiat nie mają obowiązku zwrotu nieruchomości.

Procedura zwrotu

Z wnioskiem o zwrot nieruchomości lub jej części poprzedni właściciel lub jego spadkobiercy muszą wystąpić do starosty, który wykonuje zadanie z zakresu administracji rządowej. Starosta zawiadamia o tym wniosku właściwy organ, czyli ten, który włada wywłaszczoną nieruchomością. Po przyjęciu wniosku podmiot władający nieruchomością ma obowiązek jej zwrotu, jednak wyłącznie pod warunkiem, że poprzedni właściciel lub jego spadkobiercy zwrócą otrzymane odszkodowanie lub nieruchomości zamienne. Zwrot powinien nastąpić na rzecz Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego (gminy, powiatu lub województwa) w zależności od tego, kto faktycznie włada nieruchomością.

Odszkodowanie pieniężne podlega waloryzacji, z tym że jego wysokość po waloryzacji nie może być wyższa niż wartość rynkowa nieruchomości w dniu zwrotu. Jeżeli ze względu na rodzaj nieruchomości nie można określić jej wartości rynkowej, to wysokość odszkodowania po waloryzacji nie może być wyższa niż wartość odtworzeniowa nieruchomości. Dodatkowo osoby, które zostały pozbawione własności nieruchomości w wyniku wywłaszczenia dokonanego przed 5 grudnia 1990 r., w razie zwrotu nieruchomości zwracają odszkodowanie zwaloryzowane, w wysokości nie większej niż 50 proc. aktualnej wartości tych nieruchomości. Jeżeli zwrotowi podlega część wywłaszczonej nieruchomości, zwracana kwota odszkodowania musi być proporcjonalna do powierzchni tej części nieruchomości, która zostaje zwrócona. Jeśli natomiast wartość nieruchomości ulegała zmniejszeniu albo zwiększeniu na skutek działań podjętych już po wywłaszczeniu, to odszkodowanie ulega powiększeniu albo pomniejszeniu o kwotę równą różnicy wartości określonej na dzień zwrotu. W takiej sytuacji przyjmuje się stan nieruchomości z dnia wywłaszczenia oraz stan nieruchomości z dnia zwrotu. Nie uwzględnia się skutków wynikających ze zmiany przeznaczenia w planie miejscowym i zmian w otoczeniu nieruchomości. Obowiązek zwrotu dopłaty pieniężnej dotyczy także tych właścicieli, którzy poza pieniędzmi otrzymali także nieruchomość zamienną. Dopłata ta podlega zwrotowi według tych samych zasad, co zwrot odszkodowania. Wysokość zwaloryzowanej kwoty nie może być jednak wyższa niż różnica między wartością nieruchomości zwracanej a wartością nieruchomości zamiennej określonej na dzień zwrotu. Przy określaniu tej wartości także nie uwzględnia się skutków wynikających ze zmiany przeznaczenia w planie miejscowym i zmian w otoczeniu nieruchomości.

Koszty postępowania o zwrot nieruchomości ponosi Skarb Państwa albo właściwa jednostka samorządu terytorialnego, w zależności od tego, któremu z tych podmiotów odszkodowanie jest zwracane.

Zwrot użytkownikom

Do niedawna zasady i procedury dotyczące zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, które nie zostały wykorzystane na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, nie dotyczyły osób, które nie były właścicielami takich nieruchomości, ale były ich użytkownikami wieczystymi. Trybunał Konstytucyjny w swoim wyroku z 3 kwietnia 2008 r. (K 6/05) uznał jednak, że takie nierówne traktowanie użytkowników wieczystych jest sprzeczne z konstytucją. Zasada zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, jeżeli nieruchomość nie została użyta na cel publiczny, który był powodem wywłaszczenia, ma bowiem rangę konstytucyjną. Zdaniem Trybunału oznacza to, że obowiązek zwrotu obejmuje nie tylko restytucję prawa własności, ale również prawa użytkowania wieczystego, a także ograniczonych praw rzeczowych, jak np. użytkowanie. Nierówne traktowanie byłych właścicieli i użytkowników wieczystych jest, zdaniem sędziów Trybunału Konstytucyjnego, naruszeniem zasady równości i nie znajduje uzasadnienia w świetle zasady proporcjonalności.

Podmiot władający wywłaszczoną nieruchomością, czyli np. gmina, ma obowiązek jej zwrotu jedynie wówczas, gdy stała się ona zbędna dla realizacji celu określonego w decyzji o wywłaszczeniu. Zgodnie z art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami nieruchomość jest zbędna, jeżeli pomimo upływu siedmiu lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu. Dodatkowo za zbędną uważa się nieruchomość, na której w ciągu dziesięciu lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie zrealizowano celu, który był podstawą wywłaszczenia.

Część działki

Jeżeli cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, to zwrotowi podlega pozostała jej część. Do niedawna podmiot władający nieruchomością miał obowiązek zwrotu jej części jedynie wówczas, gdy istniała możliwość jej zagospodarowania zgodnie z planem miejscowym obowiązującym w dniu złożenia wniosku o zwrot, a w przypadku braku planu miejscowego, zgodnie z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Niezależnie od możliwości zagospodarowania nieruchomości podmiot nią władający miał obowiązek zwrotu jej części, gdy przylegała ona do nieruchomości stanowiącej własność osoby wnioskującej o zwrot. Trybunał Konstytucyjny orzekał jednak w wyroku z 3 kwietnia 2008 r. (K 6/05), że wprowadzanie ograniczeń zwrotu części nieruchomości, w zależności od tego, czy można ją zagospodarować lub czy przylega ona do nieruchomości osoby składającej wniosek o zwrot, jest niezgodne z konstytucją. Zdaniem sędziów Trybunału takie ograniczenie konstytucyjnej zasady zwrotu wywłaszczonych nieruchomości nie znajduje uzasadnienia. Zasady tej nie należy bowiem zawężać jedynie do sytuacji, gdy cała nieruchomość stała się zbędna na cel publiczny wskazany w decyzji o wywłaszczeniu. Z tego też względu sędziowie Trybunału Konstytucyjnego uznali, że byli właściciele lub ich spadkobiercy mają pra- wo domagania się zwrotu części nieruchomości, niezależnie od tego, czy może być ona zagospodarowana lub czy przylega ona do ich nieruchomości.

Nieruchomość wywłaszczona lub jej część podlega zwrotowi w stanie, w jakim znajduje się w dniu jej zwrotu. O zwrocie orzeka starosta.

JAKIE KONSEKWENCJE MA ORZECZENIE TRYBUNAŁU

• użytkownicy wieczyści mogą żądać zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, jeżeli stały się one zbędne dla realizacji celu określonego w decyzji o wywłaszczeniu;

• organ władający nieruchomością nie może uzależniać zwrotu części nieruchomości od tego, czy może być ona zagospodarowania lub czy przylega do nieruchomości osoby, która złożyła wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości;

• jeżeli przed 1 stycznia 1998 r. na wywłaszczonej nieruchomości został zrealizowany inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, który w dniu wydania tej decyzji mógł stanowić podstawę wywłaszczenia, to poprzedni właściciele nieruchomości lub ich spadkobiercy mogą żądać ich zwrotu.

ARKADIUSZ JARASZEK

arkadiusz.jaraszek@infor.pl

PODSTAWA PRAWNA

• Ustawa z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. nr 261, poz. 2603 ze zm.).

• Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 3 kwietnia 2008 r., sygn. akt K 6/05 (Dz.U. nr 59, poz. 369).

Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!
Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!

Poradnik prezentuje praktyczne wskazówki, w jaki sposób dostosować się do zmian w podatkach i wynagrodzeniach wprowadzanych nowelizacją Polskiego Ładu.

Tyko teraz książka + ebook w PREZENCIE
Źródło: GP
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Centralizacja rozliczeń VAT w jednostkach samorządu terytorialnego (JST) - wyjaśnienia Ministerstwa Finansów
    Ministerstwo Finansów udzieliło 24 czerwca 2022 r. wyjaśnień odnośnie centralizacji rozliczeń VAT w jednostkach samorządu terytorialnego.
    6600 zł brutto, to netto 4829,58 zł, składka ZUS 904,86 zł od 1 lipca 2022 r. [kalkulator wynagrodzeń brutto netto Infor.pl]
    W 2021 r. dla pensji 6600 zł brutto wynagrodzenie na rękę było 4741,58 zł netto.
    Komunikat MRiPS: przepisy nie nakazują skrócenia pracy w czasie upału. Pracownik ma prawo do napojów pod rygorem grzywny
    Komunikat Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej: Wysokie temperatury mają wpływ nie tylko na wydajność pracy, ale i na bezpieczeństwo pracownika. Skrócenie czasu pracy jest jednak decyzją, która zależy w praktyce od dobrej woli pracodawcy. Prawo nakazuje mu dostarczenia napojów. Nierespektowanie przez pracodawcę tego obowiązku stanowi wykroczenie zagrożone karą grzywny od 1 do 30 tys. złotych.
    5500 zł brutto, to netto 4078,81 zł, zaliczka 240 zł od 1 lipca 2022 r. [kalkulator wynagrodzeń brutto netto Infor.pl]
    5500 zł brutto, to netto 4078,81 zł, zaliczka 240 zł od 1 lipca 2022 r. [kalkulator wynagrodzeń brutto netto Infor.pl]
    Klasa IV i V podstawówki - lista przedmiotów i liczba godzin w roku szkolnym 2022/2023
    Przedmioty w klasie 5 podstawówki w roku szkolnym 2022/2023. Przedmioty w klasie 4 podstawówki w roku szkolnym 2022/2023, liczba godzin.
    Czy praca zdalna jest na wniosek pracownika? Czy pracodawca może nakazać pracę zdalną?
    Kodeks pracy wprowadzi możliwość pracy zdalnej i hybrydowej – zapowiedziała minister rodziny i polityki społecznej Marlena Maląg
    Podwyżka zaliczki na PIT dla umowy zlecenia od 1 lipca 2022 r. Przykłady MF i DGP obliczeń od 3000 zł do 8000 zł
    MF: Od zlecenia 3200 zł brutto miesięcznie zaliczka na PIT wzrośnie o 103 zł do 265 zł. Niekorzystna zmiana od 1 lipca 2022 r. Przed tą datą zaliczka na PIT wynosiła 162 zł.
    300 mln zł dla artystów z opłaty od komputerów, tabletów, smartfonów, dysków i pendrivów
    Projekt ustawy o artystach zawodowych przewiduje zasilenie kwotą 300 mln zł nowego Funduszu Wsparcia Artystów Zawodowych. Pieniądze będą pochodziły z opłaty reprograficznej płaconej przez importerów i sprzedawców elektroniki (komputery, tablety, smartfony, dyski twarde i pendrivy).
    300 mln zł dla Funduszu Wsparcia Artystów Zawodowych. Opłata od smartfonów i laptopów w 2023 r.
    300 mln zł. To planowane wpłaty z opłaty reprograficznej na rzecz nowego Funduszu Wsparcia Artystów Zawodowych (FWAZ). Jeżeli nie będzie tych pieniędzy fundusz dla artystów otrzyma z budżetu dotację celową 100 mln zł rocznie. Podstawą dla płatności tych kwot jest ustawa o artystach zawodowych. 27 czerwca 2022 r. rząd przedstawił jej najnowszy projekt w wersji, która ma zostać skierowana do Sejmu i tam uchwalona.
    Świadczenie 40 zł za dzień dłużej niż 120 dni za pomoc Ukrainkom w ciąży, osobom w wieku 60/65 lat i matkom trójki dzieci
    Gminy otrzymały prawo do wydłużenia ponad 120 dni okresu wypłaty świadczenia 40 zł za dzień zakwaterowania i wyżywiania uchodźców z Ukrainy.
    Czy umowy zawierane na realizację zadań w programie rozwiązywania problemów alkoholowych podlegają Prawu zamówień publicznych?
    Pytanie nr 1. Czy umowy zawierane na realizację zadań zapisanych w gminnym programie rozwiązywania problemów alkoholowych oraz przeciwdziałania narkomanii podlegają Prawu zamówień publicznych? Pytanie nr 2. Czy prawidłowym jest zawieranie umów zlecenia na realizację usług konsultanta bez określania okresu świadczenia usługi?
    Połowa nauczycieli z Warszawy myśli o odejściu ze szkoły. Nauczyciel woli prowadzić zakład pogrzebowy niż uczyć za 3500 zł
    Blisko połowa kadry zatrudnionej w publicznych szkołach myśli o odejściu z zawodu – pokazują badania realizowane m.in. przez Urząd Miasta st. Warszawy. Według ratusza zbliżamy się do dramatycznego punktu, kiedy po prostu nie będzie komu uczyć dzieci. Tym bardziej że spośród 31 tys. stołecznych nauczycieli ponad 5 tys. jest w wieku emerytalnym lub przedemerytalnym. Wiadomo też, że wakatów w tym roku jest więcej niż w latach 2021 i 2020, a z podobnym problemem borykają się szkoły w całym kraju.
    "DGP": Od 1 lipca 2022 r. błąd w przepisach o składce zdrowotnej i liczeniu zaliczek od pensji [nieudana korekta Polskiego Ładu?]
    DGP: Przepisy korygujące Polski Ład były tworzone w pośpiechu i rząd zapomniał zmienić zasady wyliczania składki zdrowotnej. Nie ma wątpliwości, że w po 1 lipca 2022 r. pracodawcy dalej muszą wyliczać wysokość zaliczki na PIT dwukrotnie: 1) według zasad z 2022 r. i 2) zasad z 2021 r. W jakim celu? Dla ewentualnego obniżenia składki zdrowotnej do wysokości zaliczki z 2021 r.
    IMGW: Najnowsza prognoza pogody na wakacje 2022 r. W lipcu upały powyżej 30 stopni. W sierpniu ciepło i burze
    Z eksperymentalnej prognozy długoterminowej wynika, że w lipcu w Polsce temperatury będą powyżej normy, to znaczy, że będzie naprawdę upalnie.
    5000 zł brutto, to netto 3613.19 zł od 1 lipca 2022 r. [kalkulator wynagrodzeń brutto netto]
    5000 zł brutto, to netto 3613.19 zł od 1 lipca 2022 r. [kalkulator wynagrodzeń brutto netto]
    4600 zł brutto i netto 3270,83 zł dla pracownika chorującego przez część miesiąca od 1 lipca 2022 r. [42 przykłady]
    Przeliczenie wynagrodzenia brutto do netto od 1 lipca 2022 r., gdy pracowniki część miesiąca był chory - to przykład nr 38 z poradnika Wydawnictwa Infor o przeliczaniu wynagrodzeń z brutto na netto od 1 lipca 2022 r. Pozostałe przykłady w poradniku.
    15 000 zł brutto dla programisty, to 10555,58 zł albo 9167,58 zł netto [42 przykłady od 1 lipca 2022 r.]
    Lista płac dla pracownika, który przekroczył I próg podatkowy - to przykład nr 40 z poradnika Wydawnictwa Infor o przeliczaniu wynagrodzeń z brutto na netto od 1 lipca 2022 r. Pozostałe przykłady w poradniku.
    Ochrona zabytków w gminach
    Zadania, które realizuje samorząd gminny w celu zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty lokalnej, obejmują między innymi ochronę i opiekę nad zabytkami. Oznacza to wiele obowiązków ustawowych, które gmina musi wypełniać.
    Okazjonalne kąpielisko za milczącą zgodą wójta
    Zmienia się procedura tworzenia miejsc okazjonalnie wykorzystywanych do kąpieli. Zgłoszenie wodnoprawne i zgłoszenie na utworzenie takiego miejsca będzie można załatwić w jednym urzędzie - gminy. Nowelizacja Prawa wodnego upraszcza także zasady i formę zgody na utworzenie takiego miejsca (może być milcząca). Ważne jest również skrócenie terminów opiniowania zgłoszenia przez inspekcje ochrony środowiska, sanepid, dyrektorów: parku narodowego, urzędu morskiego czy urzędu żeglugi śródlądowej.
    Pełnomocnictwo dla wójta do reprezentowania spółki to nie dokument urzędowy
    Pełnomocnictwo udzielone przez reprezentującego podmiot gospodarczy, nawet na rzecz osoby sprawującej funkcję publiczną, nie jest dokumentem urzędowym. Taki dokument jest wystawiony przez podmiot prywatny i dotyczy spraw, które nie są związane z działalnością organu publicznego oraz zarządzaniem mieniem komunalnym. Z tego powodu dokument taki nie stanowi również informacji publicznej i nie podlega udostępnieniu.
    Listy płac dla 3010 zł, 6000 zł i 11 000 zł brutto netto od 1 lipca 2022 r. [42 przykłady]
    W artykule jeden z 42 przykładów jak przeliczać wynagrodzenie z brutto na netto od 1 lipca 2022 r. z poradnika Wydawnictwa Infor. I sporządzić listy płac. Od 1 lipca 2022 r. pensja 3010 zł brutto, to 2363,56 zł netto, wynagrodzenie 6000 zł brutto, to na rękę 4420,43 zł a 11 000 zł brutto, to wypłata netto 7828.63 zł. Pozostałe 41 przykłady w poradniku.
    PIP po kontroli przestrzegania PPK może nałożyć mandat karny do 2000 zł [wykaz naruszeń prawa]
    Po nowelizacji ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, od 4 czerwca br., każdy podmiot zatrudniający w rozumieniu ustawy o PPK – nie tylko pracodawca, ale też np. zleceniodawca - może być kontrolowany przez PIP w zakresie obowiązków wynikających z ustawy o PPK.
    4900 zł brutto, to netto 3670,67 zł od 1 lipca 2022 r. [kalkulator wynagrodzeń brutto netto]
    4900 zł brutto, to netto 3670,67 zł od 1 lipca 2022 r. [kalkulator wynagrodzeń brutto netto]
    4800 zł brutto, to netto 3602,15 zł od 1 lipca 2022 r. [kalkulator wynagrodzeń brutto netto]
    4800 zł brutto, to netto 3602,15 zł od 1 lipca 2022 r. [kalkulator wynagrodzeń brutto netto]
    Trzy kalkulatory wynagrodzeń brutto netto od 1 lipca 2022 r. - umowy o pracę, zlecenie, o dzieło [Infor.pl]
    Infor.pl przygotował trzy kalkulatory przeliczające wartości wynagrodzeń z brutto do netto uwzględniające zmiany w PIT od 1 lipca 2022 r. określane jako „Polski Ład 2.0” albo „likwidacja Polskiego Ładu”.