Kategorie

Brak kontroli w domach pomocy społecznej

Renata Maciejczak
Założenie domu pomocy społecznej wiąże się z koniecznością uzyskania zezwolenia od wojewody i rejestracją ośrodka. W czasie działania ośrodka jego działalność jest systematycznie kontrolowana, a dalsze funkcjonowanie placówki zależy od pozytywnej oceny. Problemy zaczynają się, gdy placówkę prowadzi osoba prywatna na zasadach komercyjnych, ponieważ nad takim ośrodkiem organy administracji nie mają żadnego nadzoru.

Dom dla osób starszych może założyć prawie każdy, spełniający warunek o niekaralności. Do wniosku składanego u wojewody należy dołączyć podstawowe zaświadczenia, takie jak: NIP, REGON, PESEL i wypis z rejestru gruntów. To wystarczy, by złożyć wniosek o rejestrację domu opieki społecznej (dalej: DPS). Więcej formalności wymaga spełnienie standardów dla usług, jakie mają być świadczone w takich domach. Na początku roku opinią publiczną wstrząsały doniesienia o złym traktowaniu pensjonariuszy DPS przez personel. Sygnały te nie są już pojedynczymi przypadkami, dlatego Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej zleciło przeprowadzenie kontroli.

W domach pomocy społecznej pojawili się kontrolerzy wojewodów, by w niezapowiedzianym terminie sprawdzić, jakie warunki tam panują i jak traktowani są mieszkańcy ośrodków. To zadanie zostało wykonane i na jego podstawie powstał raport, który jest niekompletny, ponieważ zawiera jedynie informacje o placówkach zarejestrowanych. Największy problem dotyczy prywatnych pensjonatów spokojnej starości, które świadczą usługi opiekuńcze i nad którymi nie ma kontroli organów administracji.

Obecnie rozróżniamy dwie kategorie placówek całodobowego wsparcia dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji:

1) domy pomocy społecznej, funkcjonujące w systemie pomocy społecznej prowadzone przez samorządy terytorialne lub na ich zlecenie przez inne podmioty niepubliczne, np. organizacje pozarządowe (art. 57 ust. 1 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, dalej: ustawa o pomocy społecznej; Dz.U. nr 64, poz. 593; ost.zm. Dz.U. 2007 r. nr 221, poz. 1649),

2) placówki całodobowego wsparcia działające na podstawie ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (j.t. Dz.U. z 2007 r. nr 155, poz. 1095; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. nr 180, poz. 1280), które funkcjonują poza systemem pomocy społecznej; placówki te są prowadzone przez osoby prywatne i funkcjonują na zasadach wolnorynkowych, a więc osoba lub rodzina zawiera z podmiotem prowadzącym dwustronną umowę cywilnoprawną mającą zapewnić pensjonariuszowi takiego ośrodka określone usługi.

Dom pomocy społecznej świadczy usługi bytowe, opiekuńcze, wspomagające i edukacyjne na poziomie obowiązującego standardu, w zakresie i formach wynikających z indywidualnych potrzeb osób w nim przebywających.

Osoby, które chcą umieścić bliskich w domu pomocy spocznej, powinny sprawdzić, czy dany ośrodek ma zezwolenie i jest wpisany do rejestru.Taki rejestr prowadzi każdy urząd wojewódzki, a dane zamieszczane są na stronach internetowych urzędu.

Kto może prowadzić dom pomocy

Domy pomocy społecznej mogą być prowadzone, po uzyskaniu zezwolenia wojewody, przez:

1) jednostki samorządu terytorialnego,

2) Kościół katolicki, inne kościoły, związki wyznaniowe oraz organizacje społeczne, fundacje i stowarzyszenia,

3) inne osoby prawne oraz osoby fizyczne.

Wraz z wnioskiem o zezwolenie na prowadzenie DPS wojewodzie właściwemu ze względu na miejsce położenia domu należy przedstawić:

1) dokumenty potwierdzające tytuł prawny do nieruchomości, na której jest usytuowany dom,

2) dokumenty potwierdzające spełnianie wymagań określonych odrębnymi przepisami,

3) regulamin organizacyjny DPS lub jego projekt.

Jeśli wniosek w sprawie domu pomocy społecznej składają np. kościoły, osoby prawne lub osoby fizyczne, to konieczne jest dołączenie:

1) dokumentów potwierdzających status prawny tego podmiotu,

2) informacji o sposobie finansowania domu i niezaleganiu z płatnościami wobec urzędu skarbowego oraz składkach do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych,

3) informacji z Krajowego Rejestru Karnego o niekaralności za przestępstwo umyślne osoby, która będzie kierowała domem, oraz zaświadczenie, że ze względu na stan zdrowia jest ona zdolna do kierowania domem.

Strukturę organizacyjną i szczegółowy zakres zadań poszczególnych typów domów określa opracowany przez dyrektora domu regulamin organizacyjny, przyjęty przez zarząd jednostki samorządu terytorialnego, a w przypadku domu gminnego przez wójta, burmistrza lub prezydenta. W przypadku gdy prowadzącym dom jest podmiot niepubliczny, regulamin organizacyjny ustala ten podmiot.

Wojewoda warunkowo dopuszcza działalność domu pomocy społecznej, gdy:

1) przestał on spełniać warunki określone w ustawie o pomocy społecznej,

2) przestał spełniać standardy świadczenia usług,

3) nie zostały przedstawione na żądanie wojewody w wyznaczonym terminie aktualne dokumenty lub informacje dotyczące DPS.

Po bezskutecznym upływie terminu, wojewoda cofa zezwolenie na prowadzenie domu pomocy społecznej, a następnie wykreśla dom z rejestru domów pomocy społecznej.

Placówki, całodobowo opiekujące się ludźmi starszymi, które nie są zarejestrowane u wojewody - działają nielegalnie. Nie ma tutaj znaczenia nazwa placówki: pensjonat, gospodarstwo agroturystyczne, zakład rekonwalescencyjny, inne. Liczy się fakt, czym w rzeczywistości zajmuje się dany podmiot.

Służby wojewody w przypadku powzięcia informacji o działającej nielegalnie placówce podejmują działania zmierzające do ukarania właściciela karą pieniężną w wysokości 10 tys. złotych, jeśli nie posiada on wymaganego zezwolenia. To jedyny rodzaj kary, jaką może nałożyć wojewoda.

Obecnie jedynie 85 prywatnych placówek po złożeniu wymaganych dokumentów legitymuje się wydanym przez właściwego wojewodę zezwoleniem na prowadzenie DPS.

Sposób finansowania

Mieszkaniec domu pomocy społecznej ponosi częściową odpłatność miesięczną za pobyt. Kwota odpłatności ulega zmianom, ale nie może być wyższa niż 70 proc. dochodu mieszkańca. Pozostałe 30 proc. stanowi tzw. kieszonkowe, czyli dochód pensjonariusza, z którego może swobodnie korzystać. Gdy osoba dorosła nie posiada własnego dochodu, opłatę za pobyt ponoszą osoby zobowiązane do opieki.

Rodzaje domów pomocy społecznej

Domy, w zależności od tego, dla kogo są przeznaczone, dzielą się na domy dla:

1) osób w podeszłym wieku,

2) osób przewlekle somatycznie chorych,

3) osób przewlekle psychicznie chorych,

4) dorosłych niepełnosprawnych intelektualnie,

5) dzieci i młodzieży niepełnosprawnej intelektualnie,

6) osób niepełnosprawnych fizycznie.

Kto kieruje do DPS

Decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w nim wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania. Decyzję o umieszczeniu w DPS wydaje organ gminy prowadzącej ośrodek lub starosta powiatu, a w przypadku regionalnych domów pomocy społecznej decyzję wydaje marszałek województwa.

Do domów pomocy społecznej prowadzonych przez podmioty niepubliczne, czyli m.in. przez firmy prywatne, jeżeli nie są one prowadzone na zlecenie organu jednostki samorządu terytorialnego, nie stosuje się opisanych w artykule zasad obowiązujących przy wydawaniu skierowań do DPS oraz ustalaniu odpłatności, które obowiązują w publicznych domach pomocy.

W przypadku braku miejsc w ośrodku o zasięgu gminnym lub powiatowym gmina może kierować osoby tego wymagające do DPS, który nie jest prowadzony na zlecenie wójta (burmistrza, prezydenta miasta) lub starosty. W takim przypadku wysokość opłaty za pobyt określa umowa zawarta przez gminę z podmiotem prowadzącym dom.

W razie niemożności umieszczenia w DPS z powodu braku wolnych miejsc powiadamia się osobę o wpisaniu na listę oczekujących oraz o przewidywanym terminie oczekiwania.

Standardy

Dom pomocy społecznej musi funkcjonować w sposób zapewniający właściwy zakres usług, zgodny ze standardami określonymi dla danego typu domu, na podstawie indywidualnych potrzeb jego mieszkańców. W celu określenia indywidualnych potrzeb mieszkańca domu oraz zakresu usług konieczne jest powołanie zespołu terapeutyczno-opiekuńczego składającego się w szczególności z pracowników domu, którzy bezpośrednio zajmują się pomocą dla mieszkańców. Indywidualny plan wsparcia powinien być przygotowany w terminie sześciu miesięcy od dnia przyjęcia danej osoby do domu pomocy społecznej.

Po kontroli

Z danych pokontrolnych wynika, że obecnie w domach pomocy społecznej jest 1200 wolnych miejsc. Dlaczego więc wiele rodzin decyduje się na umieszczanie swoich bliskich w prywatnych ośrodkach? Być może decydującym czynnikiem jest tutaj cena, która często jest niższa nawet o 50 proc.

Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej apeluje do osób, które chcą umieścić bliskich w domu pomocy, by sprawdziły w pierwszej kolejności, czy dany ośrodek ma zezwolenie i jest wpisany do rejestru. Przestrzega przed podpisaniem umowy z prywatnym ośrodkiem, zanim nie dokona się pogłębionego wywiadu o standardzie i zasadach w nim panujących.

Z kontroli przeprowadzonych przez wojewodów w styczniu i lutym br. wynika, że w Polsce:

• funkcjonuje 1040 domów pomocy społecznej,

• 812 domów to ośrodki prowadzone przez samorząd jako organ założycielski,

• 228 domów świadczących usługi opiekuńcze to jednostki prowadzące działalność gospodarczą na zasadzie umowy cywilnoprawnej z zainteresowaną osobą lub z jej rodziną, z czego tylko 109 jest zarejestrowanych, czyli 119 jest domami, których nikt nie nadzoruje.

Renata Maciejczak

 

Chcesz dowiedzieć się więcej, skorzystaj z naszego programu
INFORLEX Plan kont dla firm – program
INFORLEX Plan kont dla firm – program
Tylko teraz
Źródło: Samorzad.infor.pl
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    24 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Co się musi znaleźć w aktach budynku?

    Dokumentacja techniczna budynku jest bardzo ważna. Przedstawiamy podstawowe informacje na jej temat i wyjaśniamy, czy może ona zostać odtworzona.

    6 dla nauczyciela - propozycje MEiN

    6 dla nauczyciela - propozycje MEiN. Ministerstwo Edukacji i Nauki przedstawiło propozycje zmian dla nauczycieli, w tym podwyżek wynagrodzeń. Nauczyciele mają jednak pracować więcej.

    Do 8 lat więzienia za zakażenie koronawirusem?

    Zakażenie koronawirusem. Wiceminister sprawiedliwości zapowiada wysokie kary, takie jak np. za zakażenie wirusem HIV. Sprawcy może grozić nawet 8 lat więzienia.

    Awans zawodowy nauczycieli - zmiany

    Awans zawodowy nauczycieli - zmiany. Zmniejszenie liczby stopni awansu zawodowego, egzamin na mianowanie oraz zmiany w urlopach dla nauczycieli - to niektóre propozycje MEiN.

    Podwyżki dla nauczycieli od 1 września 2022 r.

    Podwyżki dla nauczycieli od 1 września 2022 r. - ile wyniosą? Ministerstwo Edukacji i Nauki przedstawiło propozycję wynagrodzeń. Nauczyciel dyplomowany zarobi nawet 7750 zł.

    Trzecia dawka szczepionki na COVID-19

    Trzecia dawka szczepionki na COVID-19 – dla kogo? Jakim preparatem będzie można się zaszczepić?

    Darmowe przejazdy komunikacją w Dzień bez Samochodu - 22 września

    22 września w Dzień bez Samochodu darmowe przejazdy komunikacją zbiorową w Warszawie i w wielu innych miastach.

    Polski Ład - dochody gmin w 2022 r.

    Polski Ład. Wiceminister Finansów Sebastian Skuza zapewnia, że żadna gmina w 2022 nie będzie miała mniejszych dochodów niż prognozowała przed Polskim Ładem.

    Wynagrodzenia i zatrudnienie w samorządach

    Wynagrodzenia w samorządach - czy będą podwyżki w 2022 roku? Czy spodziewana jest redukcja etatów w urzędach?

    Stan wyjątkowy - do kiedy?

    Stan wyjątkowy - do kiedy? Czy stan nadzwyczajny przy granicy polsko-białoruskiej zostanie przedłużony?

    Podwyżki cen za wodę i ścieki 2021-2024

    Podwyżki cen za wodę i ścieki. Wiceszef Wód Polskich poinformował, że do regulatora trafiło ok. 2,6 tys. wniosków taryfowych od przedsiębiorstw wodno-kanalizacyjnych. W ponad 90 proc. przypadków przedsiębiorstwa zawnioskowano o podwyżki cen za wodę i ścieki. Propozycje nowych taryf są składane na trzy lata (2021-2024).

    4 fala COVID - kiedy lockdown?

    4 fala COVID - kiedy lockdown? Minister Zdrowia poinformował w jakiej sytuacji rząd będzie wprowadzał obostrzenia.

    Program Poznaj Polskę - do kiedy nabór wniosków?

    Program Poznaj Polskę - do kiedy nabór wniosków na dofinansowanie do wycieczek szkolnych? Program cieszy się bardzo dużym zainteresowaniem, są dodatkowe środki.

    Protest medyków 2021 [PODCAST]

    Protest medyków - jakie są postulaty protestujących? Jak wygląda obecnie praca w służbie zdrowia? Na te pytania, w rozmowie z Martą Zdanowską (Infor.pl) odpowiada ratownik medyczny, Jan Świtała. Zapraszamy do wysłuchania najnowszego podcastu "DGPtalk: Z pierwszej strony".

    Laboratoria Przyszłości - miliard na wyposażenie dla szkół

    Laboratoria Przyszłości - rusza największa rządowa inwestycja w nowoczesną edukację. Na co będzie można uzyskać wsparcie z programu?

    Whistleblowing – stan gotowości sektora publicznego

    Whistleblowing. Zostały trzy miesiące dni do wdrożenia systemów dla sygnalistów przez podmioty prawne w sektorze publicznym, a więc i jednostek samorządu terytorialnego oraz podmioty w sektorze prywatnym. Do dnia dzisiejszego, pomimo upływu blisko 22 miesięcy od dnia publikacji Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 z dnia 23 października 2019 r. w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii, nie pojawił się nawet projekt ustawy implementującego ww. Dyrektywę do polskiego porządku prawnego.

    Brakuje nauczycieli - czy prawo do nauki jest zagrożone?

    Prawo do nauki może być zagrożone przez brak nauczycieli.

    Do kiedy wniosek o 300+?

    Wniosek o 300+ wciąż można złożyć. Do kiedy ZUS przyjmuje wnioski o "Dobry start" w 2021 r.?

    "Dla lasu, dla ludzi" - kampania społeczna Lasów Państwowych

    Lasy Państwowe przygotowały kampanię społeczną "Dla lasu, dla ludzi". Jakie są cele kampanii?

    Zaświadczenie o kontynuowaniu nauki do ZUS - ważny termin

    Zaświadczenie o kontynuowaniu nauki do ZUS to ważny dokument dla uczniów i studentów pobierających rentę rodzinną. Do kiedy należy go złożyć?

    Środki dla samorządów na działania edukacyjne

    Samorządy do 17 września 2021 r. mają otrzymać środki z rezerwy części oświatowej subwencji ogólnej na działania edukacyjne.

    Whistleblowing – czemu sygnaliści nie zgłaszają naruszeń?

    Whistleblowing. Kluczowym testem dla systemów będzie to czy wpłyną zgłoszenia od sygnalistów i jak na nie zareagujemy. Ilu pracowników jest gotowych zgłosić nadużycie w pracy? Dlaczego pracownicy nie powiadamiają swoich pracodawców o nadużyciach w pracy?

    Stan wyjątkowy w Polsce 2021 - czy jest zgodny z prawem? [PODCAST]

    2 września 2021 na części terytorium Polski wprowadzono stan wyjątkowy. Jest to odpowiedź polskich władz na, trwający od kilku tygodni, kryzys uchodźczy na granicy z Białorusią. Co to właściwie oznacza dla obywateli? Czy działania rządu są zgodne z prawem? Te kwestie w rozmowie z Martą Zdanowską (Infor.pl) wyjaśnia mec. Katarzyna Gajowniczek-Pruszyńska. Zapraszamy do wysłuchania najnowszego podcastu "DGPtalk: Z pierwszej strony".

    Podział uczniów na zaszczepionych i niezaszczepionych - czy jest dozwolony?

    Podział uczniów na zaszczepionych i niezaszczepionych - czy jest dozwolony? Oto odpowiedź Ministra Edukacji i Nauki Przemysława Czarnka.

    Całodobowa infolinia dla dzieci, młodzieży i rodziców

    Całodobowa infolinia dla dzieci, młodzieży, rodziców i już działa pod numerem telefonu 800 800 605. Można na niej uzyskać profesjonalną pomoc doświadczonych psychologów, pedagogów oraz prawników. Połączenia są bezpłatne.