„Złotówka za złotówkę” – zmiany w świadczeniach rodzinnych

Rządowa polityka prorodzinna

W styczniu tego roku Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej zaproponowało zmiany w dotychczasowym systemie przyznawania świadczeń rodzinnych. Projekt zmian zwanych „złotówka za złotówkę” jest spełnieniem obietnic Prezesa Rady Ministrów Ewy Kopacz z jej exposé i przewiduje zmniejszenie wysokości świadczeń w sytuacji przekroczenia przez rodzinę kryterium dochodowego zamiast całkowitego ich odebrania.

Ministerstwo uzasadnia wprowadzenie zmian koniecznością wyjścia naprzeciw obecnej sytuacji niżu demograficznego oraz oczekiwaniom rodziców, którzy niejednokrotnie przenosili się do szarej strefy, aby uniknąć utraty świadczeń rodzinnych, chociaż ich dochód przekraczał kryterium ustawowe o zaledwie kilka złotych. W uzasadnieniu projektu ministerstwo wskazuje na szereg zmian wprowadzonych w ostatnich latach, mających na celu poprawienie sytuacji rodziców w Polsce oraz zachęcenie Polaków do powiększania swoich rodzin. Proponowane przez rząd modyfikacje ustawy o świadczeniach rodzinnych mają wpisywać się w realizowane dotychczas projekty, takie jak rządowy darmowy elementarz, resortowy program „MALUCH”, Karta Dużej Rodziny czy umożliwienie skorzystania z urlopu wychowawczego rodzicom niebędącym pracownikami.

Polecamy również: Zasiłek rodzinny po przekroczeniu kryterium dochodowego w 2016 roku

Projektowane zmiany

Projekt przewiduje przede wszystkim możliwość zachowania świadczeń rodzinnych przez rodziny przekraczające kryterium dochodowe. Miałoby się to odbywać na zasadzie „złotówka za złotówkę”, co oznacza, że przekroczenie kryterium o 1 zł pomniejszyłoby przyznane świadczenia o tę samą kwotę. Jednakże istnieją w tym zakresie pewne ograniczenia – gdyby po odjęciu od wysokości świadczeń kwoty, o którą przekroczone zostało kryterium dochodowe, do wypłaty rodzinie pozostałoby mniej niż 20 zł, świadczenie takie nie przysługuje.

W projekcie uwzględniono także sytuację, w której na skutek zmian w wysokości dochodów lub liczbie członków rodziny świadczenia przestałyby przysługiwać lub uległoby zmniejszeniu. Według nowego przepisu nastąpi do dopiero w miesiącu następującym po pierwszym miesiącu od miesiąca, w którym nastąpiła dana zmiana. To rozwiązanie ma, według uzasadnienia ministerstwa, uchronić rodziny przed utratą świadczeń z dnia na dzień. Ministerialny projekt przewidywał podobne rozwiązanie z krótszym terminem („w pierwszym miesiącu po miesiącu…”) dla rodzin, w przypadku których świadczenia uległyby zwiększeniu, jednak zapis ten został usunięty w toku prac komisji sejmowej.

Ostatnią już zmianą, która ma zostać wprowadzona do ustawy jest jasne określenie obowiązku osoby uprawnionej do złożenia wniosku i otrzymywania świadczeń do natychmiastowego poinformowania odpowiedniego organu o zmianie w wysokości dochodów, liczbie członków rodziny lub o innych okolicznościach, jeśli mają one wpływ na prawo do świadczeń, w tym ich wysokość.

Po wejściu w życie ustawy, które planowane jest na 1 stycznia 2016 roku, nowe przepisy mają dotyczyć jedynie świadczeń, do których prawo rodzina nabędzie po tej dacie. Do świadczeń powstałych wcześniej będą miały zastosowanie przepisy ustawy obowiązującej obecnie.

Podstawa prawna:

Projekt ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (z dnia 7 stycznia 2015 r.).

Polecamy serwis: Opieka społeczna