Nawet 4000 zł co miesiąc (przeciętnie). Czasem także oprócz zwykłej pensji. Świadczenie kompensacyjne dla byłego nauczyciela. Co się zmieniło od września 2024 r.?

• Ilu emerytów pobiera kompensówki
• Kto może otrzymać nauczycielskie świadczenie kompensacyjne w 2024 roku? 
• Czy można dalej pracować?
• Kalkulator świadczenia kompensacyjnego ZUS
• Zmiany od września 2024 r. Więcej osób będzie miało prawo do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego 
• Świadczenie kompensacyjne a środki z II filaru emerytalnego (subkonta ZUS i OFE)

Ilu emerytów pobiera kompensówki

Z danych ZUS wynika, że w czerwcu 2024 r. świadczenia kompensacyjne pobierało 11,9 tys. osób. Przeciętna wysokość kompensówki wynosiła 3986,93 zł. Miesiąc wcześniej pobierało je 12,2 tys. osób, a przeciętna wysokość kompensówki wynosiła 3975,43 zł.
Liczba nauczycieli pobierających to świadczenie w czerwcu tego roku była niższa niż przed rokiem, dwa i trzy lata temu w tym samym okresie.
W czerwcu 2023 r. świadczenia kompensacyjne pobierało 12,6 tys. osób, a ich przeciętna wysokość wynosiła 3495,44 zł. W czerwcu 2022 r. dane te przedstawiały się odpowiednio – 13 tys. osób i 2846,38 zł, a w czerwcu 2021 r. – 13,7 tys. osób i 2554,12 zł.

Kto może otrzymać nauczycielskie świadczenie kompensacyjne w 2024 roku? 

Zgodnie z obowiązującą od 2009 r. ustawą o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych, może ono być przyznawane nauczycielom mającym 30-letni staż pracy, w tym 20 lat pracy nauczycielskiej w wymiarze przynajmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć. To pierwszy warunek, który trzeba spełnić.

Drugim warunkiem jest ukończenie określonego wieku, który jest zróżnicowany dla kobiet i dla mężczyzn. Wiek uprawniający do tego świadczenia ma wzrastać w latach 2014-2032, począwszy od 55. roku życia aż do osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego. 
Do końca 2024 roku - aby móc uzyskać kompensówkę -  kobieta musi ukończyć co najmniej 55 lat, a mężczyzna 60 lat.
W latach 2025-2026 wiek ten wynosi 56 lat dla kobiet, 61 lat dla mężczyzn.
W latach 2027-2028 wiek wynosi 57 lat dla kobiet, 62 lata dla mężczyzn.
Wlatach 2029-2030 wiek wynosi 58 lat dla kobiet, 63 lata dla mężczyzn.       
W latach 2031-2032 wiek wynosi 59 lat dla kobiet, 64 lata dla mężczyzn.                 

Świadczenia kompensacyjne przysługują nauczycielom pracującym w szkołach, przedszkolach, placówkach kształcenia ustawicznego, młodzieżowych ośrodkach wychowawczych, w młodzieżowych ośrodkach socjoterapii, w specjalnych ośrodkach wychowawczych oraz nauczycielom zatrudnionym w publicznych i niepublicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych.

Czy można dalej pracować?

Na podstawie ww. ustawy nauczyciele korzystający z kompensówek nie mogą dalej pracować w szkole, przedszkolu lub ośrodku (np. w niepełnym wymiarze godzin), nawet jeśli zajmowane stanowisko nie ma nic wspólnego z pracą dydaktyczną, pod sankcją zawieszenia świadczenia kompensacyjnego. 

W 2022 r. w związku z wojną na Ukrainę i napływem uchodźców z Ukrainy, w tym dzieci w wieku szkolnym, wprowadzono odstępstwa od tej zasady.

Na podstawie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa możliwe jest zatrudnienie nauczyciela pobierającego świadczenie kompensacyjne, bez utraty tego świadczenia na stanowisku pomocy nauczyciela lub nauczyciela w oddziale przygotowawczym dla uczniów z Ukrainy. Możliwe jest też zatrudnienie bez utraty świadczenia kompensacyjnego nauczyciela języka polskiego lub nauczyciela prowadzącego dodatkową naukę języka polskiego, a także innego nauczyciela niż polonista, jeżeli w dniu nawiązania z nim stosunku pracy do szkoły uczęszcza co najmniej jeden uczeń będący obywatelem Ukrainy, którego pobyt na terytorium Polski jest uznawany za legalny.

Pieniądze na nauczycielskie świadczenia kompensacyjne nie pochodzą z odprowadzanych składek, ale z budżetu państwa.

Kalkulator świadczenia kompensacyjnego ZUS

ZUS na swojej stronie internetowej udostępnił specjalny kalkulator do wyliczenia wysokości nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego. Każdy nauczyciel może – wpisując swoje podstawowe dane – obliczyć prognozowaną dla niego wysokość świadczenia. 

Zmiany od września 2024 r. Więcej osób będzie miało prawo do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego 

ZUS informuje, że od 1 września krąg osób uprawnionych do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego poszerzył się o pracowników poradni psychologiczno-pedagogicznych. Do świadczenia kompensacyjnego - po spełnieniu wszystkich warunków - mają od września br. prawo także nauczyciele, wychowawcy  i inni pracownicy  pedagogiczni zatrudnieni w publicznych i niepublicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych udzielających dzieciom, młodzieży, rodzicom i nauczycielom pomocy psychologiczno-pedagogicznej, a także pomocy uczniom w wyborze kierunku kształcenia i zawodu.

Świadczenie kompensacyjne a środki z II filaru emerytalnego (subkonta ZUS i OFE)

Jak informuje ZUS, w przypadku przejścia na nauczycielskie świadczenie kompensacyjne w razie śmierci środki  z subkonta i OFE są dziedziczone.