Dodatkowe wynagrodzenie roczne dla nauczyciela, czyli tzw. trzynastka

Dodatkowe wynagrodzenie roczne dla nauczyciela  - "trzynastka"

Nauczyciel nabywa prawo do dodatkowego wynagrodzenia rocznego w pełnej wysokości po przepracowaniu u danego pracodawcy całego roku kalendarzowego. W sytuacji gdy nauczyciel nie przepracował u danego pracodawcy całego roku kalendarzowego, nabywa prawo do trzynastki po warunkiem, że ten okres wynosi co najmniej 6 miesięcy. W takim jednak przypadku dodatkowe wynagrodzenie roczne przysługuje w wysokości proporcjonalnej do okresu przepracowanego.

Zasadnym jest wskazanie, że przesłanka przepracowania całego roku kalendarzowego zostanie spełniona również w przypadku gdy pracodawca zawarł z nauczycielem dwie kolejne umowy o pracę na czas określony, nawet jeśli pomiędzy tymi umowami wystąpi przerwa w dniu ustawowo wolnym od pracy (Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 7 września 1995 r. I PZP 23/95).

Polecamy: INFORRB Platforma Rachunkowości Budżetowej i Prawa Pracy

Przepisy ustawy o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej w art. 2 ust. 3 przewidują wyjątki, zgodnie z którymi dla uzyskania prawa do dodatkowego wynagrodzenia rocznego przez nauczyciela nie jest wymagane przepracowanie co najmniej 6 miesięcy, natomiast w art. 3 tej ustawy przewidują przypadki, w który pomimo przepracowania co najmniej 6 miesięcy nauczyciel nie nabędzie prawa do dodatkowego wynagrodzenia rocznego za dany rok kalendarzowy.

W pierwszym przypadku jedną z sytuacji dotyczącą nauczycieli, a uprawniającą do uzyskania prawa do trzynastki będzie nawiązanie stosunku pracy w trakcie roku kalendarzowego z nauczycielem i nauczycielem akademickim zgodnie z organizacją pracy szkoły (szkoły wyżej). W przedmiotowym zakresie występują wątpliwości dotyczące sytuacji faktycznej gdy stosunek pracy z nauczycielem został zawarty po dniu 01 września danego roku kalendarzowego np. 17 września. Według przeważającego stanowiska, w takim przypadku nauczyciel nie nabywa prawa do dodatkowego wynagrodzenia rocznego za rok kalendarzowy, w którym rozpoczął pracę w szkole.

Innymi przypadkami często spotykanymi w praktyce, a uprawniającym do dodatkowego wynagrodzenia rocznego pomimo nie przepracowania u danego pracodawcy co najmniej 6 miesięcy jest rozwiązanie stosunku pracy w związku z przejściem na emeryturę, rentę szkoleniową albo rentę z tytułu niezdolności do pracy lub świadczenie rehabilitacyjne.

Dodatkowe wynagrodzenie roczne przysługiwać będzie również w przypadku korzystania przez nauczyciela u danego pracodawcy:
1. z urlopu wychowawczego;
2. z urlopu macierzyńskiego;
3. z dodatkowego urlopu macierzyńskiego;
4. z urlopu ojcowskiego;
5. z urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego;
6. z dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego;
7. z urlopu dla poratowania zdrowia;
8. przez nauczyciela lub nauczyciela akademickiego z urlopu do celów naukowych, artystycznych lub kształcenia zawodowego;
9. korzystania z urlopu rodzicielskiego.

W drugim przypadku art. 3 powyższej ustawy enumeratywnie określa przypadki, w których nauczyciel nie nabędzie prawa do dodatkowego wynagrodzenia rocznego pomimo przepracowania co najmniej 6 miesięcy u danego pracodawcy. Przedmiotowe dotyczą:

1. nie usprawiedliwionej nieobecności w pracy trwającej dłużej niż dwa dni;
2. stawienia się do pracy lub przebywania w pracy w stanie nietrzeźwości;
3. wymierzenia pracownikowi kary dyscyplinarnej wydalenia z pracy lub ze służby;
4. rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.

Sposób ustalania dodatkowego wynagrodzenia rocznego

Sposób ustalenia dodatkowego wynagrodzenia rocznego został określony w art. 4 powyższej ustawy. Zgodnie z tym przepisem wynagrodzenie roczne ustala się w wysokości 8, 5% sumy wynagrodzenia za pracę otrzymanego przez pracownika w ciągu roku kalendarzowego, za który przysługuje to wynagrodzenie, uwzględniając wynagrodzenie i inne świadczenia ze stosunku pracy przyjmowane do obliczenia ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy, a także wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy oraz wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy przysługujące pracownikowi, który podjął pracę w wyniku przywrócenia do pracy.

Polecamy: Forum

W związku z użytym w powyższym przepisie zwrotem „przyjmowane do obliczenia ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy” należy przy ustalaniu sumy wynagrodzenia nauczyciela wyłączyć składniki wynagrodzenia zgodnie z § 6 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (Dz. U. 1997, Nr 2 poz. 14 z późn. zm.).

W sytuacji natomiast wystąpienia przypadków wymienionych w art. 2 ust. 3 powyższej ustawy tj. przypadków, które uprawniają nauczyciela do dodatkowego wynagrodzenia rocznego pomimo nie przepracowania co najmniej 6 miesięcy wynagrodzenie ustala się proporcjonalnie do okresu przepracowanego u danego pracodawcy.

Dodatkowe wynagrodzenie roczne zgodnie z treścią art. 5 powyższej ustawy pracodawca wypłaca nie później niż w ciągu pierwszych trzech miesięcy kalendarzowych następującego po roku, za który przysługuje to wynagrodzenie. W przypadku natomiast gdy z nauczycielem rozwiązano stosunek pracy w związku z likwidacją pracodawcy wpłata tego świadczenia winna nastąpić w dniu rozwiązania stosunku pracy.

Podstawa prawna:

1. Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. 2006 r., Nr 97, poz. 674 z późn. zm.) (stan prawny na dzień 21 września 2013 r.).
2. Ustawa z dnia 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej (Dz. U. 1997 r., Nr 160, poz. 1080, z późn. zm.) (stan prawny na dzień 21 września 2013 r.).
3. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (Dz. U. 1997, Nr 2 poz. 14 z późn. zm.) (stan prawny na dzień 21 września 2013 r.).

Polecamy: Ściąga Kadrowego - Dodatkowe wynagrodzenie roczne dla pracowników jednostek sfery budżetowej (PDF)