REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Co to jest wyspa ciepła w miastach? [wywiad]

Co to jest wyspa ciepła w miastach
Co to jest wyspa ciepła w miastach
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

W miastach powstają tzw. wyspy ciepła, które - w połączeniu z falami upałów - dla wielu mogą być niebezpieczne. Aby sprawdzić, jak zmiany klimatu wpływają na miasta, Polska Agencja Kosmiczna zleciła wykonanie analizy wysp ciepła dla pięciu dużych polskich miast - mówi Jolanta Orlińska z POLSA.

Zrozumienie tego zjawiska pomoże ułatwić życie mieszkańców w upalne dni.

REKLAMA

REKLAMA

Co to jest wyspa ciepła w miastach?

Jolanta Orlińska jest dyrektorem Departamentu Obserwacji Ziemi Polskiej Agencji Kosmicznej. Jest absolwentką Politechniki Warszawskiej, specjalistką w zakresie fotogrametrii, teledetekcji i systemów informacji przestrzennej i wieloletnim członkiem Stowarzyszenia Geodetów Polskich oraz Polskiego Towarzystwa Fotogrametrii i Teledetekcji. Szczególnie interesuje ją informatyzacja procesów technologicznych pozyskiwania i przetwarzania danych przestrzennych i kierowanie projektami o skali ogólnokrajowej.

Czym są wyspy ciepła?

To jedno z najbardziej charakterystycznych mikroklimatycznych zjawisk, które występują w obszarach wielkomiejskich. Polega ono na tym, że w mieście temperatura jest wyższa, niż na terenach wokół niego.

REKLAMA

Jakie ma to znaczenie dla ludzi?

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Skutków może być wiele. Badanie naukowców z Polskiej Akademii Nauk wskazało na wzrost ryzyka wystąpienia udaru cieplnego - głównie u osób starszych, niepełnosprawnych i społecznie wykluczonych. Inne badania wskazują, że przy zbyt wysokiej temperaturze rośliny wydzielają więcej alergenów. Niekiedy na upał w takim miejscu nakłada się latem jeszcze smog. Jeśli wyspa ciepła dotyczy miejsca, w którym spędza się czas wolny i odpoczywa, jest to naprawdę uciążliwe. Ważny jest także czynnik ekonomiczny. Wyższa temperatura pociąga za sobą większe zużycie urządzeń chłodzących, co bezpośrednio przekłada się na większe zużycie energii, ale również dodatkowo do powietrza uwalniane jest ciepłe powietrze z klimatyzatorów.

Przeprowadzone na Państwa zlecenie badanie w 2022 roku odnośnie Gdańska, Krakowa, Łodzi, Warszawy i Wrocławia wskazało, że polskie aglomeracje tworzą takie wyspy. Jednak to zapewne nie tylko problem Polski?

Boryka się z nim Tokio, Los Angeles, Montreal, tak naprawdę wszystkie duże miasta, a czasami nawet też te średnie, również w Polsce.

Czy powstawanie takich wysp na terenie miast to wynik złego planowania, czy po prostu naturalna konsekwencja powstawania miejskiej zabudowy i nie da się tego uniknąć?

Przyczyny są oczywiście różne, a samo zjawisko skomplikowane. Wiele zależy od nagromadzenia sztucznie zagospodarowanych powierzchni. Beton, asfalt czy cegła pochłaniają promienie słoneczne, a potem emitują ciepło, podwyższając temperaturę otoczenia. Duże znaczenie ma ograniczenie infrastruktury zielono-niebieskiej, czyli terenów zielonych i zbiorników wodnych. Do tego dochodzi słabe przewietrzenie, a także działalność człowieka, np. wspomniana klimatyzacja.

A jaki jest związek wysp ciepła z klimatem i jego zmianami?

Część naukowców twierdzi, że mają one związek z wyższą emisją CO2, inni uważają, że wyspy ciepła i ocieplenie klimatu nie są związane bezpośrednio. Na pewno dochodzi do ich wzajemnej interferencji - kiedy fale upałów się intensyfikują i są szczególnie dotkliwe właśnie na obszarze wysp. Mamy z tym do czynienia coraz częściej.

Nie było to pierwsze badanie wysp ciepła w Polsce. Od jak dawna się je analizuje - w kraju i na świecie?

W Polsce bada się je już od ok. trzydziestu lat. Zajmuje się tym wiele ośrodków, m.in. Instytut Ochrony Środowiska PAN, Wydział Nauk Geograficznych Uniwersytetu Łódzkiego, Wydział Geodezji i Kartografii Politechniki Warszawskiej, Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, Instytut Geodezji i Kartografii czy Instytut Miast i Regionów. Na świecie, można w zasadzie powiedzieć, że problem znany i opisywany jest już od ponad 200 lat. Już bowiem wtedy zauważono, że w miastach jest cieplej, niż poza ich granicami. Zlecone przez nas badanie wykonane przez Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej miało kompleksowy charakter, m.in. uwzględniało dane meteorologiczne i dane archiwalne.

Skąd pomysł, aby zlecić jego przeprowadzenie?

Polska Agencja Kosmiczna zajmuje się wspieraniem różnych podmiotów sektora kosmicznego, przede wszystkim firm. Chcieliśmy m.in. pokazać, jak wiele możemy zyskać, wykorzystując kosmos, w tym przypadku obserwacje satelitarne. Chcemy to spopularyzować, upowszechnić. Korzystając z amerykańskich satelitów Landsat i europejskich Copernicus, uzyskaliśmy dane o średniej rozdzielczości, ale klimatolodzy czy urbaniści mogą sięgnąć po jeszcze bardziej dokładne dane. Tymczasem cały czas rośnie liczba instrumentów do obserwacji Ziemi, także tych działających w zakresie fal termicznych. Urządzenia te stają się coraz doskonalsze.

W przypadku miejskich wysp ciepła - co konkretnego może wyniknąć z prowadzonych obserwacji?

Po pierwsze to informacje dla osób zarządzających miastami pomagające w lepszym planowaniu. Badania wskazują, że nawet stworzenie alejki czy położenie ścieżki rowerowej na terenie parku podnosi lokalnie temperaturę. Niestety, nie wszystkie miasta właściwie dbają o te podstawowe potrzeby mieszkańców. Mówi się już nawet o „betonozie”. Zapomina się, że człowiek do komfortu życia potrzebuje zieleni, infrastruktury wodnej, odpowiedniego przewietrzania - i tak powinny być projektowane osiedla. Nie chodzi oczywiście o to, aby rezygnować z zabudowy czy wyznaczania nowych ścieżek rowerowych, ale żeby robić to mądrze, w zrównoważony sposób. Starajmy się na przykład odpowiednio planować nowe, duże osiedla.

A co z tymi miejscami, które już są zabudowane. Czy tutaj da się coś zrobić?

Jak najbardziej. Podam przykład naszych sąsiadów z Południa. Włodarze Pragi, aby pomóc mieszkańcom, umieścili w różnych miejscach źródła wody pitnej i wodne kurtyny. Dachy przystanków pokryto zielenią, na ulicach stanęły donice z roślinami. Takie działania jak najbardziej mogą pomóc.

A czy można tworzyć jakieś prognozy dla mieszkańców?

Zdecydowanie tak. Dane na temat wysp ciepła można odnieść do danych meteorologicznych oraz klimatycznych i w ten sposób określać nadchodzące trendy. Wiedząc na przykład, że nadchodzi fala upałów, będziemy mogli przewidzieć sytuację na terenie miejskiej wyspy. Będzie można ostrzegać mieszkańców, służby medyczne, ratownicze, a władze miasta będą mogły odpowiednio zareagować i zawczasu ustawić np. kurtyny wodne. Można też prowadzić długofalowe analizy zachodzących wcześniej zmian i wyciągnąć z nich odpowiednie wnioski. Na przykład dane z satelitów Landsat były zbierane niezależnie od tego, czy ktoś je zamawiał. Mamy więc dostęp do ogromnej kolekcji danych archiwalnych.

Wspomniała Pani o coraz większej liczbie satelitów na orbicie. Czego można się spodziewać?

My korzystaliśmy z instrumentów, w których udało się uzyskać rozdzielczość 30 m. Jedna z firm brytyjskich zamierza umieścić na orbicie całą konstelację satelitów prowadzących obserwacje w zakresie promieni cieplnych, które będą miały rozdzielczość sięgającą 3,5 m. Zapewne będą płatne, ale ważne, że dostęp nawet do tak szczegółowych danych staje się możliwy i razie potrzeby będzie można do nich sięgnąć. 

Zobacz także: Miejska wyspa ciepła 

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

REKLAMA

Sektor publiczny
Gdzie wyrzucać absorbery znajdujące się w opakowaniach świeżej żywności? Większość Polaków nie wie, jak segregować wkłady absorpcyjne

Przeprowadzono ciekawe badanie świadomości konsumentów dotyczącej segregacji absorberów w opakowaniach świeżej żywności. Takie wkłady absorpcyjne stosuje się w tackach z mięsem, rybami czy owocami. Czy trzeba oddzielać absorbery o tacek przed wyrzuceniem? Do którego kosza powinny trafić? Okazuje się, że większość Polaków nie wie.

Rewolucja w systemie kaucyjnym. Kaucja obejmie „małpki”, a vouchery dostaną sztywny termin ważności

Małe szklane butelki po alkoholu, powszechnie znane jako „małpki”, już wkrótce trafią do polskiego systemu kaucyjnego. Ministerstwo Klimatu i Środowiska przygotowało wniosek o wpisanie projektu nowelizacji do wykazu prac rządu, przewidując dwuletni okres przejściowy na wdrożenie nowych zasad. Resort chce również ujednolicić czas na realizację voucherów wydawanych w sklepach – mają być ważne dokładnie 90 dni.

Opieka wytchnieniowa 2027 – konkurs dla organizacji pozarządowych

Jeszcze do 30 listopada 2026 roku organizacje pozarządowe mogą składać oferty w konkursie w ramach programu "Opieka wytchnieniowa". Na ten cel przeznaczono ponad 85 mln złotych z Funduszu Solidarnościowego.

Osoby starsze w placówkach opiekuńczych. KMPT o miejscach pozbawienia wolności

Z okazji Ogólnopolskiego Dnia Seniora obchodzonego 14 listopada, Krajowy Mechanizm Prewencji Tortur (KMPT) przywołał zagrożenia dotyczące osób starszych, stwierdzone podczas wizytacji placówek opiekuńczych. Wskazał na konieczność wzmocnienia ochrony tej, coraz liczniejszej, grupy osób.

REKLAMA

NBP ma setki ton złota i nadal kupuje. Polska wśród 10 państw o największych oficjalnych zasobach tego kruszcu

W rezerwach Narodowego Banku Polskiego znajduje się obecnie 700 ton złota o wartości ponad 355 mld zł. Tym samym polski bank centralny już w listopadzie 2026 r. osiągnął cel, który jego zarząd wyznaczył w styczniu. Prezes NBP powiedział, że nie widzi powodów, aby kierowany przez niego bank przestał kupować złoto, a zasoby tego kruszcu powinny nadal rosnąć wraz z pozostałymi rezerwami. Polska należy już do 10 państw o największych oficjalnych zasobach złota, obok Stanów Zjednoczonych, Niemiec, Francji i Chin.

Jeden klik może sparaliżować urząd. Samorządy muszą przygotować się na nowe cyberzagrożenia [Gość INFOR.PL]

Cyberprzestępcy nie muszą już wybierać konkretnych instytucji, aby przeprowadzić skuteczny atak. Zautomatyzowane narzędzia pozwalają im wykorzystywać luki w zabezpieczeniach tysięcy organizacji jednocześnie. Szczególnie narażone są samorządy, które przechowują wrażliwe dane mieszkańców, a jednocześnie zmagają się z brakami kadrowymi i przestarzałą infrastrukturą informatyczną. O tym, jak zmieniają się zagrożenia i dlaczego cyberbezpieczeństwo przestaje być wyłącznie zadaniem informatyków, mówił Sebastian Wąsik, Country Manager Poland w baramundi, w programie Gość Infor.pl.

Ilu uczniów w klasach? Samorządy mogą modyfikować i łączyć szkoły

Gminy mogą dostosować publiczne szkoły do zmian demograficznych. Zamiast likwidacji szkoły podstawowej możliwe jest zachowanie kształcenia uczniów klas I–III blisko miejsca zamieszkania, a w razie potrzeby konsolidować kształcenie uczniów klas IV–VIII w lepiej wyposażonych szkołach.

Szczęście rośnie w w całej Polsce. Jest region, który wyłamuje się z trendu

Zadowolenie z życia w Polsce bardzo szybko rośnie, a poprawa obejmuje niemal cały kraj. Od Lubuskiego przez Śląskie i Łódzkie aż po Mazowieckie i Wielkopolskie. Jest tylko jeden wyjątek. Na Podlasiu ludzie są coraz mniej szczęśliwi - podaje „PB".

REKLAMA

Budynki służące realizacji zadań pomocy społecznej w deklaracji na podatek od nieruchomości

Sytuacja gmin na gruncie podatku od nieruchomości jest szczególna. Dotyczy to z jednej strony ich statusu organu podatkowego, który w niektórych sytuacjach nie wyklucza statusu podatnika, a z drugiej, charakteru prowadzonej przez nie działalności.

Będą ograniczenia w dostępie do informacji publicznej. Powód? Aktualna sytuacja geopolityczna

Ze względu na aktualną sytuację geopolityczną i zagrożenia hybrydowe rząd szykuje zmianę przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Będą ograniczenia w dostępie do takich informacji, zmieni się także zakres funkcjonowania Biuletynu Informacji Publicznej.

Zapisz się na newsletter
Śledź na bieżąco nowe inicjatywy, projekty i ważne decyzje, które wpływają na Twoje życie codzienne. Zapisz się na nasz newsletter samorządowy.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA