Prawo w nieruchomościach: jakie zmiany nas czekają?

• Jest już coraz bliżej do zmian w ustawie deweloperskiej
• Premie gwarancyjne mają być nieco łatwiej dostępne …

Na przełomie roku pojawia się wiele podsumowań dotyczących minionych 12 miesięcy. Eksperci próbują również formułować pewne prognozy na kolejny rok. Nie jest to łatwe w przypadku takich kwestii jak na przykład ceny mieszkań oraz popyt na lokale. Mniej problematyczne wydają się natomiast prognozy dotyczące zmian prawnych. Można bowiem dość łatwo wskazać przepisy, które najprawdopodobniej wejdą w życie.

Eksperci portalu RynekPierwotny.pl postanowili omówić właśnie takie projektowane regulacje ze sfery nieruchomości. Dotyczą one wypłaty premii z książeczek mieszkaniowych oraz zasad ochrony klientów firm deweloperskich. Warto pamiętać, że niektóre spodziewane zmiany prawne oprócz pozytywnych aspektów będą miały również negatywne skutki.

Jest już coraz bliżej do zmian w ustawie deweloperskiej

Jeszcze niedawno mogło się wydawać, że krajowi deweloperzy (przynajmniej tymczasowo) odetchną z ulgą. Dobrą wiadomością dla inwestujących w mieszkania był fakt, że poprzedni rząd nie dokończył prac nad nowelizacją ustawy deweloperskiej. Wspomniany projekt nowelizacji zawierał wiele rozwiązań, które nie podobają się deweloperom. Właśnie dlatego widoczny był konflikt branży deweloperskiej oraz Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Wiele wskazuje na to, że 2020 r. przyniesie kolejną wymianę argumentów pomiędzy UOKiK-iem oraz deweloperami. W grudniu 2019 r. pojawiły się bowiem informacje o tym, że projekt nowelizacji ustawy deweloperskiej został ponownie wpisany do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów.

Zobacz: Zarządzanie nieruchomościami

Nie można oczywiście przesądzać, że nowelizacja ustawy deweloperskiej zostanie uchwalona w obecnym kształcie. Wydaje się to jednak całkiem prawdopodobne, ponieważ UOKiK zrezygnował z najbardziej kontrowersyjnego postulatu, czyli likwidacji otwartych mieszkaniowych rachunków powierniczych. Zamiast tego Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów planuje stworzenie Deweloperskiego Funduszu Gwarancyjnego, który ochroni klientów upadłych inwestorów. Warto jednak zwrócić uwagę, że obowiązek przekazywania wspomnianemu funduszowi części środków wpłacanych na rachunek powierniczy otwarty - 5% wpłaty, zamknięty - 1% wpłaty, prawdopodobnie spowoduje proporcjonalny wzrost cen mieszkań.

Planowana na 2020 r. nowelizacja ustawy deweloperskiej przewiduje również inne rozwiązania, które mogą skutkować wzrostem cen nowych mieszkań. Jako przykład warto wymienić obowiązek stosowania rachunków powierniczych także wtedy, gdy nowe mieszkanie jest już całkowicie gotowe i wyodrębnione. Deweloperom nie podobają się też restrykcje dotyczące np. wypłaty środków z rachunku powierniczego oraz naprawy wad fizycznych mieszkania.

Premie gwarancyjne mają być nieco łatwiej dostępne …

Istnieje również duże prawdopodobieństwo, że w 2020 r. zostaną zmienione zasady wypłaty premii gwarancyjnej dla posiadaczy książeczek mieszkaniowych. Jeżeli tak się stanie, to sukces na swoim koncie będzie mógł zapisać Rzecznik Praw Obywatelskich. Wspomniany rzecznik przez dwa ostatnie lata dość często przypominał rządowi o niedogodnościach dla posiadaczy książeczek mieszkaniowych. Najważniejszym problemem z punktu widzenia takich osób jest fakt, że premia gwarancyjna obecnie obejmuje tylko trzy rodzaje remontu: wymianę okien, wymianę instalacji elektrycznej oraz wymianę instalacji gazowej. Projekt nowelizacji ustawy z dnia 30 listopada 1995 roku, który został zaprezentowany w połowie 2019 r. sugeruje, że katalog premiowanych remontów zostanie rozszerzony o wymianę instalacji centralnego ogrzewania oraz wymianę instalacji wodno-kanalizacyjnej. Rząd zapowiedział również, że posiadacze książeczek mieszkaniowych będą mogli liczyć na pewne preferencje w ramach programu Mieszkanie Plus.  

Warto nadmienić, że w 2020 r. prawdopodobna jest również zmiana innej zasady dotyczącej premii gwarancyjnych. Mowa o przepisie, który zakazuje wypłaty premii gwarancyjnej w związku z zakupem ułamkowej części używanego lokalu lub domu. Ta restrykcja ma zostać złagodzona. Jeżeli tak się stanie, to posiadacz książeczki mieszkaniowej otrzyma premię po zakupie min. 25% używanego lokum (np. ze swoim partnerem lub rodzicem). Zakup mniejszej części używanego lokalu lub domu nadal nie będzie premiowany, bo rząd obawia się, że taka specyficzna transakcja może mieć na celu wyłącznie uzyskanie premii gwarancyjnej.