REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Owady jadalne - będzie specjalny znak graficzny na opakowaniach żywności [projekt rozporządzenia]

Owady jadalne - będzie specjalny znak graficzny na opakowaniach żywności [projekt rozporządzenia]
Owady jadalne - będzie specjalny znak graficzny na opakowaniach żywności [projekt rozporządzenia]
INFOR

REKLAMA

REKLAMA

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi przygotował i 27 listopada 2023 r. opublikował projekt rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych. Projekt ten zawiera znak graficzny "Zawiera owady jadalne", który trzeba będzie umieszczać na opakowaniach z żywnością. Aktualnie trwają uzgodnienia międzyresortowe, konsultacje publiczne i opiniowanie tego projektu.
rozwiń >

Żywność z owadów. Co się zmieni w rozporządzeniu w sprawie znakowania środków spożywczych?

Omawiany projekt przewiduje zmiany w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z  23 grudnia 2014 r. w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych (Dz. U. z 2015 r. poz. 29, ost. zm. Dz.U. z 2023 r. poz. 2233).   Główna zmiana, to dodanie § 2a w brzmieniu:
 „§ 2a. 1. W oznakowaniu środków spożywczych, które zawierają nową żywność w rozumieniu art. 3 ust. 2 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2283 z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie nowej żywności, zmieniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 258/97 Parlamentu Europejskiego i Rady oraz rozporządzenie Komisji (WE) nr 1852/2001 (Dz. Urz. UE L 327 z 11.12.2015, str. 1, z późn. zm.) z owadów, podaje się, w pobliżu wykazu składników, znak graficzny zgodnie ze wzorem określonym w załączniku do rozporządzenia
2. Znak graficzny umieszcza się na białym polu, w sposób czytelny, zgodny z art. 13 rozporządzenia nr 1169/2011. 
3. Przepisów ust. 1 nie stosuje się do środków spożywczych wytworzonych lub wprowadzonych do obrotu w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub Republice Turcji lub wytworzonych w państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) będącym stroną umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, zgodnie z prawem tych państw.”

REKLAMA

Projekt zawiera też załącznik, w którym znajduje się ten znak graficzny "Zawiera owady jadalne".

Owady jadalne - wzór znaku graficznego na opakowaniach żywności

 

Owady jadalne - wzór znaku graficznego na opakowaniach żywności

INFOR

Zmiana rozporządzenia w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych, którą tu omawiamy ma wejść w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia nowelizacji w Dzienniku Ustaw.

Środki spożywcze oznakowane niezgodnie z ww. § 2a rozporządzenia mogą być wprowadzane do obrotu przez 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia oraz pozostawać w obrocie do wyczerpania ich zapasów. 

Projekt zakłada, że nowelizacja ta wejdzie w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia (czyli publikacji w Dzienniku Ustaw).

Dlaczego potrzebna jest zmiana w oznaczaniu rodzajów żywności? 

Jak czytamy w uzasadnieniu omawianego projektu, chodzi o zapewnienie jednolitej, graficznej informacji polskim konsumentom na temat obecności w środkach spożywczych tzw. nowej żywności (czyli żywności, o której mowa w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2283 z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie nowej żywności, zmieniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 258/97 Parlamentu Europejskiego i Rady oraz rozporządzenie Komisji (WE) nr 1852/2001 (Dz. Urz. UE L 327 z 11.12.2015, str. 1—22 ze zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem (UE) nr 2015/2283 w sprawie nowej żywności”, z owadów

Na opakowaniach żywności ma się pojawić ww. znak graficzny określony tą nowelizacją.

Jakie są zasady wprowadzania do sprzedaży tzw. nowej żywności? Żywność z owadów można już legalnie kupić w UE

Wyżej wskazane rozporządzenie (UE) nr 2015/2283 w sprawie nowej żywności stanowi, że nowa żywność może być wprowadzana na rynek w Unii, pod warunkiem, że wydano na nią zezwolenie i została ona wpisana do unijnego wykazu
Na podstawie art. 8 rozporządzenia (UE) nr 2015/2283 w sprawie nowej żywności, w rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) nr 2017/2470 z dnia 20 grudnia 2017 r. ustanawiającym unijny wykaz nowej żywności zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2015/2283 w sprawie nowej żywności (Dz.U. L 351 z 30.12.2017, str. 72—201 ze zm.) ustanowiono unijny wykaz nowej żywności, która uzyskała zezwolenie. 
W tym unijnym wykazie ujęta jest także nowa żywność z owadów

W aktualnym stanie prawnym na podstawie przepisów rozporządzenia (UE) nr 2015/2283 w sprawie nowej żywności i wydanych na jego podstawie rozporządzeń wykonawczych Komisji, dopuszczono jako nową żywność (jako taką lub jako składnik innej żywności) surowce pochodzące z następujących owadów
- Tenebrio molitor (mącznika młynarka), 
- Locusta migratoria (szarańczy wędrownej), 
- Alphitobius diaperinus (pleśniakowca lśniącego), 
- Acheta domesticus (świerszcza domowego)

Także inne owady oraz otrzymane z nich surowce w przyszłości mogą zostać dopuszczone jako nowa żywność. 

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Przepisy unijne dot. przekazywania konsumentom informacji na temat żywności. Ludzie mają prawo wiedzieć co jedzą

Jak wyjaśnia Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, każda żywność (w tym żywność zawierająca nową żywność z owadów w recepturze) podlega wymaganiom ogólnego prawa żywnościowego, w tym przepisom rozporządzeniem (UE) nr 1169/2011 w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz.U. L 304 z 22.11.2011, s. 18) zwanego dalej „rozporządzeniem (UE) nr 1169/2011 w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności”.

Wykaz składników to informacja obowiązkowa w oznakowaniu żywności opakowanej wedle przepisów art. 9 ust. 1 lit b rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności. Zasady podawania wykazu składników dla wszystkich środków spożywczych zostały ustalone w przepisach art. 18-20 ww. rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności. 

Unijne wymagania co do podawania informacji na temat żywności nieopakowanej określa art. 44 ww. rozporządzenia (UE) nr 1169/2011. 

Polskie przepisy w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych

Przepisy § 19 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 grudnia 2014 r. w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych (Dz.U. 2015, poz. 29 z późn. zm.) – zwanego dalej „rozporządzeniem krajowym”, rozszerzają zakres informacji przekazywanych w Polsce obowiązkowo w odniesieniu do żywności nieopakowanej – względem przepisów niniejszego rozporządzenia unijnego
Przepisy § 19 ust. 1 ww. rozporządzenia krajowego wskazują, jakie informacje należy przekazać konsumentom w przypadku środków spożywczych oferowanych do sprzedaży konsumentowi finalnemu lub zakładom żywienia zbiorowego bez opakowania lub w przypadku pakowania środków spożywczych w pomieszczeniu sprzedaży na życzenie konsumenta finalnego lub ich pakowania do bezzwłocznej sprzedaży. 

Między innymi, wymagane jest podanie wykazu składników - zgodnie z art. 18-20 rozporządzenia nr 1169/2011, z uwzględnieniem informacji, o których mowa w art. 21 tego rozporządzenia. Informacje, te w tym wykaz składników środka spożywczego sprzedawanego luzem, zgodnie przepisem § 19 ust. 2 ww. rozporządzenia krajowego, podaje się w miejscu sprzedaży na wywieszce dotyczącej danego środka spożywczego lub w inny sposób, w miejscu dostępnym bezpośrednio konsumentowi finalnemu

Ważne

Zatem w Polsce zarówno dla żywności opakowanej, jak i sprzedawanej luzem, istnieje obowiązek informowania konsumenta o obecności nowej żywności z owadów, w nazwie oraz w wykazie składników środka spożywczego (do którego może być stosowana w wyznaczonej szczegółowymi przepisami unijnymi ilości) z jednoczesnym zamieszczeniem w pobliżu wykazu składników środka spożywczego - dodatkowego komunikatu dotyczącego potencjalnej alergenności tego składnika dla wybranych konsumentów. 

Nowelizacja rozporządzenia pozwoli na szybką, graficzną informację dla konsumentów odnośnie żywności z owadów

Jak wskazuje MRiRW, proponowane w omawianym projekcie przepisy stanowią więc jedynie graficzne rozszerzenie ww. wymagań informacyjnych przekazywanych w sposób słowny, które wynikają z przepisów unijnych i krajowych. Celem jest umożliwienie krajowym konsumentom szybkiej identyfikacji środków spożywczych, które zawierają w recepturze nową żywność z owadów w rozumieniu ww. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2283 w sprawie nowej żywności. 

Bowiem unijne przepisy prawne z zakresu nowej żywności, określają m.in. warunki stosowania składników będących nową żywnością z owadów w środkach spożywczych (maksymalny możliwy poziom składnika będącego nową żywnością z owadów w danej kategorii środków spożywczych) oraz dodatkowe szczególne wymogi dotyczące ich etykietowania jako nowej żywności w tym też obowiązku dodatkowego komunikowania w etykietowaniu w pobliżu wykazu składników środka spożywczego, o możliwości powodowania przez obecną w nich nową żywność z owadów, alergicznej reakcji u konsumentów, u których stwierdzono alergię na skorupiaki, mięczaki, produkty z nich uzyskane oraz na roztocza kurzu domowego. 

Umieszczenie ww. znaku graficznego "Zawiera owady jadalne" w pobliżu wykazu składników pozwoli w spójny dla konsumenta sposób pozyskać informację o obecności w środku spożywczym nowej żywności z owadów. 

Dlaczego Europejczycy z rezerwą podchodzą do żywności z owadów? "Czynnik fuj". Nauka o żywności z owadów

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi wskazuje też, że zgodnie ze stwierdzeniem badacza społecznego i konsumenckiego z Uniwersytetu w Padwie Giovanni Sogari cytowanym przez portal foodfakty.pl w materiale pt. „Jadalne owady: nauka o ocenie nowej żywności” z dnia 19.01.2021 r.: „Istnieją powody poznawcze wynikające z naszych doświadczeń społecznych i kulturowych, tak zwany „czynnik fuj”, który sprawia, że myśl o jedzeniu owadów jest odstraszająca dla wielu Europejczyków. Wraz z upływem czasu i ekspozycją takie nastawienie może się zmienić”. 

W Polsce przeprowadzono szereg badań dotyczących stosunku polskich konsumentów do spożywania owadów. Badania przeprowadzone przez zespół psychologów z Polskiej Akademii Nauk i Uniwersytetu Warszawskiego i przedstawione w czasopiśmie Nutrients 2020, 12(9), 2498 w artykule: „The Effect of Labelling and Visual Properties on the Acceptance of Food Containing Insects” autorstwa Klaudii Modlińskiej, Dominiki Adamczyk, Katarzyny Goncikowskiej, Dominiki Maison i Wojciecha Pisuli, potwierdzają, że przekonywanie konsumentów do spożywania owadów, polegające na przywoływaniu racjonalnych argumentów podkreślających korzyści płynące z produkcji i konsumpcji (odżywcze, prośrodowiskowe), są raczej mało skuteczną metodą. Konsumentami rządzą tu bowiem pierwotne i ewolucyjnie silniejsze emocje: wstręt i strach

W artykule autorstwa dr Agnieszki Szymeckiej – Wesołowskiej z dnia 11 maja 2022 r. pt. „Jadalne owady: czy konsumenci są na nie gotowi?” wyjaśniono, że dla Azjatów zjedzenie świerszcza jest normalnością, dla Europejczyka już niekoniecznie, zważywszy, że insekty jako takie mogą budzić skojarzenia z brudem i odpadami, a więc z czymś odrażającym. 

Polscy badacze przeprowadzili badania ankietowe i degustacyjne mające na celu zbadanie wiedzy, zachowań i postaw polskiej społeczności odnośnie owadów jadalnych oraz zrozumienia głównych czynników wpływających na konsumpcję owadów jadalnych (A. Orkusz, W. Wolańska, J. Harasym, A. Piwowar, M. Kapelko. 2020 „Consumers’ attitudes facing entomophagy: Polish case perspectives”. International Jurnal of Environmental - 8 - Research and Public Health 17: 2427 2432. DOI:10.3390/ijerph17072427.) Wykazano, że wśród polskich studentów istnieje niska skłonność do przyjęcia owadów jako substytutu mięsa ze względu na bariery psychologiczne, takie jak neofobia i wstręt. Jednak chęć do jedzenia przetworzonej żywności zawierającej owady (chleb, herbatniki) jest znacznie wyższa niż w przypadku nieprzetworzonych całych owadów. 

W inny badaniu (R. Gałęcki, Ł. Zielonka, M. Zasępa, J. Gołębiowska, T. Bakuła. 2021. „Potential utilization of edible insects as an alternative source of protein in animal diets in Poland”. Frontiers in Sustainable Food Systems 5: 1-8. DOI: 10 3389/fsufs.2021.675796) stwierdzono, że entomofagia (jedzenie owadów) to nowa i kontrowersyjna koncepcja dla polskich konsumentów, ale w przyszłości może stanowić realne rozwiązanie w zakresie wyżywienia rosnącej populacji świata

Zatem - jak konkluduje MRiRW - Polacy w większości nie są zwolennikami jedzenia owadów i dlatego oczekują dodatkowej informacji w oznakowaniu, która pozwoli im na szybkie rozpoznanie produktów zawierających nową żywność z owadów przed podjęciem decyzji o zakupie. 

Żywności z owadów będzie więcej - musi być czytelnie oznaczona

REKLAMA

Jednocześnie resort rolnictwa zauważa, że przedsiębiorcy chcąc zachęcić konsumentów do nowej żywności wykorzystują i będą wykorzystywali owady jako składniki produktów powszechnie spożywanych tj, kotlet, babeczka, zupa, pizza, a także w formie sproszkowanej przeznaczonej do produktów zbożowych, mięsnych, wyrobów piekarskich czy cukierniczych. Spowoduje to, że w wielu sytuacjach owady będą składnikami nieoczekiwanymi. 

Tym bardziej istotne jest zapewnienie ochrony konsumentów przed wprowadzeniem w błąd i nabyciem żywności niezgodnej z ich preferencjami. 

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi wskazuje też, że z wnioskiem o podjęcie działań w sprawie wprowadzenia obowiązku dodatkowego oznakowania produktów wytwarzanych z dodatkiem owadów zwróciła się Krajowa Rada Izb Rolniczych. Samorząd rolniczy wniósł o wprowadzenie jako obowiązującego przepisu, wymogu dodatkowego oznakowania żywności, w składzie której są obecne owady, na takiej zasadzie jak znakuje się substancje lub produkty powodujące alergie lub reakcje nietolerancji według przepisów rozporządzenia (UE) nr 1169/2011. W szczególności wskazywano, że ponieważ sproszkowane owady można dodawać do wieloziarnistych chlebów i bułek, ciasteczek, herbatników, batonów zbożowych oraz przetworów mięsnych i zup, szerokie grono konsumentów może nie mieć świadomości o spożywaniu tego typu produktów. Ponieważ przepisy art. 21 rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 dotyczące znakowania substancji lub produktów powodujących alergie lub reakcje nietolerancji są ograniczone wyłącznie do takich substancji lub produktów wymienionych w zał. II do tego rozporządzenia, nie mogą być zastosowane w przypadku podawania w wykazie składników nowej żywności z owadów. 

Z uwagi na to, że obowiązek dodatkowego komunikowania w etykietowaniu w pobliżu wykazu składników środka spożywczego, o możliwości powodowania przez obecną w nich nową żywność z owadów, alergicznej reakcji u konsumentów, u których stwierdzono alergię na skorupiaki, mięczaki, produkty z nich uzyskane oraz na roztocza kurzu domowego, wynika bezpośrednio z opinii przedkładanych przez EFSA co do bezpieczeństwa spożycia nowej żywności z owadów i prawa unijnego (rozporządzenia wykonawcze) w Polsce byłby on dodatkowo realizowany poprzez ww. znak graficzny, wskazujący konsumentom na obecność nowej żywności z owadów w środkach spożywczych.

Źródło: Projekt rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zmieniającego rozporządzenie w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych (nr z wykazu prac legislacyjnych Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi: 534).

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Sektor publiczny
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Rekordowa liczba pasażerów z lotniska Chopina

Ponad 2 mln odprawionych w ciągu miesiąca pasażerów. To rekord, który padł w czerwcu na lotnisku Chopina. Z szacunków wynika, ze w całym roku ta liczba będzie wynosić 20 mln. 

Darmowe potańcówki w Warszawie

Wracają potańcówki na Grochowskiej. Od 12 lipca mieszkańcy dzielnicy Praga-Południe i okolic będą mogli tańczyć do muzyki z różnych stron świata. 

Dla nauczycieli: co najmniej 15% podwyżki, 500 zł dodatku za wychowawstwo, 4 dni urlopu na żądanie, zmiany w zastępstwach, godzinach ponadwymiarowych. ZNP i NSZZ Solidarność do MEN: sprawy do pilnego załatwienia

Związek Nauczycielstwa Polskiego i  Prezydium Krajowej Sekcji Oświaty i Wychowania NSZZ "Solidarność" wystosowały 10 lipca 2024 r. odrębne pisma do Ministerstwa Edukacji Narodowej zawierające obszerne listy spraw wymagających pilnego uregulowania. Są to odpowiedzi na ustalenia grupy roboczej ds. wynagradzania nauczycieli z 26 czerwca br. działającej w ramach Zespołu ds. pragmatyki zawodowej nauczycieli. Czego domagają się związkowcy?

Mięsak. Poznaj objawy tego nowotworu

Mięsak to rzadki nowotwór. Stanowi około 1% wszystkich nowotworów u dorosłych i około 15% u dzieci. Lipiec to miesiąc poświęcony budowaniu świadomości na temat mięsaków. Warto wiedzieć, czym są te nowotwory, jakie dają objawy i jak ważna jest szybka diagnoza. 

REKLAMA

Czy warto iść na tradycyjne studia w 2024 roku? Gdzie zdobyć praktyczne umiejętności przydatne w pracy?

Dziś coraz więcej osób kwestionuje sens tradycyjnego modelu akademickiego, który koncentruje się głównie na zdobywaniu wiedzy teoretycznej, bez jednoczesnego zapewnienia praktycznych umiejętności przydatnych na rynku pracy. Także rosnące koszty edukacji oraz obawy o przyszłe zatrudnienie skłaniają młodych ludzi do poszukiwania alternatywnych ścieżek rozwoju zawodowego, takich jak kursy, szkolenia praktyczne czy praca zdalna. Czy warto zatem jeszcze iść na tradycyjne studia?

Dyrektor CKE: Będą zmiany w maturach i egzaminie ósmoklasisty w 2025 r. Rok szkolny 2024/2025: Odchudzona o 20% podstawa programowa

Dyrektor Centralnej Komisji Egzaminacyjnej Marcin Smolik w rozmowie z Polską Agencją Prasową udzielił informacji odnośnie zmian w maturach i egzaminie ósmoklasisty wynikających z uszczuplenia podstawy programowej od roku szkolnego 2024/2025. Najwięcej zmian ma być na egzaminie maturalnym z języka polskiego, tak pisemnym, jak i ustnym, np. znacznie skrócona zostanie lista pytań jawnych.

Min. Sikorski: kilka tysięcy osób w Polsce zgłosiło się do Legionu Ukraińskiego. Polska zapewnia sprzęt i szkolenie

Kilka tysięcy osób zarejestrowało się już w Polsce, aby dołączyć do Legionu Ukraińskiego, czyli nowej ukraińskiej ochotniczej jednostki wojskowej - poinformował minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski podczas Forum Publicznego NATO, zorganizowanego przy okazji szczytu tej organizacji w Waszyngtonie.

Od piątku utrudnienia w Warszawie

W piątek kierowcy w stolicy napotkają utrudnienia na Wale Miedzeszyńskim i moście Poniatowskiego. 

REKLAMA

Poprawka matury w sierpniu 2024

Kiedy jest poprawka matury w sierpniu 2024 roku? Kiedy jest poprawkowa matura pisemna, a kiedy ustna? Co trzeba zrobić, aby przystąpić do terminu poprawkowego? Wyników można spodziewać się we wtorek 10 września 2024 r.

Siedem wsi w Polsce stanie się miastem od początku 2025 roku. Wiemy już które

Od 1 stycznia 2025 r. roku w Polsce przybędzie siedem miast. Tak wynika z założeń projektu rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast, nadania niektórym miejscowościom statusu miasta oraz zmiany siedziby władz gminy, które zostały opublikowane 9 lipca 2024 r. w wykazie prac legislacyjnych rządu. Nastąpi też 7 zmian dotyczących ustalenia granic gmin i 11 zmian dotyczących ustalenia granic miast.

REKLAMA