Dlaczego higiena żywności jest taka ważna? [WYWIAD]

Bezpieczna żywność, czyli jaka, tak najprościej mówiąc?

Elżbieta Maćkiw: Bezpieczna żywność to taka, która nie stanowi zagrożenia dla zdrowia konsumentów, pod warunkiem że jest spożywana zgodnie z jej przeznaczeniem. Jest wolna od zanieczyszczeń mikrobiologicznych, chemicznych oraz fizycznych. Nie powinna zatem zawierać niebezpiecznych bakterii, wirusów i grzybów, a także szkodliwych substancji chemicznych, takich jak pestycydy czy metale ciężkie. Ponadto powinna być wolna od ciał obcych np. szkła, metalu czy plastiku. Aby żywność była bezpieczna, powinna być również odpowiednio przechowywana i przygotowywana.

Co oznacza pojęcie higiena żywności?

EM: Higiena żywności jest zbiorem procedur, praktyk i zasad, które mają na celu zapewnienie bezpieczeństwa na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i przechowywania żywności. Prowadzą do zmniejszenia ryzyka narażenia konsumentów na choroby przenoszone poprzez żywność.

O czym powinniśmy pamiętać przy kontakcie z żywnością? Jakie są główne zasady?

EM: Ważne jest przestrzeganie podstawowych zasad, które pomagają zapewnić bezpieczeństwo żywności i zapobiegają różnym zanieczyszczeniom. Przede wszystkim musimy pamiętać o myciu rąk przed kontaktem z żywnością i po kontakcie z nią (zwłaszcza po dotykaniu surowego mięsa, ryb czy jajek); o zabezpieczeniu skaleczeń i zakrycia ich wodoodpornym plastrem; o dbaniu o czystość w kuchni (w tym przyborów kuchennych i powierzchni roboczych); o przechowywaniu żywności we właściwej temperaturze (w tym np. łatwo psujących się w lodówce w temperaturze poniżej 5°C, takich jak mięso, nabiał); o przetwarzaniu żywności (gotowaniu i pieczeniu) we właściwej temperaturze; o oddzielaniu surowej żywności (mięsa, ryb) od produktów gotowych do spożycia, aby uniknąć przenoszenia drobnoustrojów; o sprawdzaniu daty ważności. Przestrzeganie tych zasad pomaga utrzymać żywność bezpieczną do spożycia i minimalizuje ryzyko zatrucia pokarmowego.

Jakie są najczęstsze choroby, na które jesteśmy narażeni podczas kontaktu z żywnością? Jakie bakterie najczęściej możemy spotkać w żywności?

EM: Żywność jest źródłem składników odżywczych dla człowieka, ale również doskonałym środowiskiem do rozwoju mikroorganizmów, w tym patogennych. Zanieczyszczenie żywności chorobotwórczymi bakteriami, wirusami i pasożytami stanowi realne niebezpieczeństwo wystąpienia zatrucia pokarmowego zagrażającego utratą zdrowia, a w szczególnych przypadkach również życia. Za większość bakteryjnych zatruć i zakażeń pokarmowych związanych ze spożyciem zanieczyszczonej żywności w Polsce odpowiada bakteria Salmonella spp. Ponadto do najczęściej występujących bakterii należą: Campyobacter spp.; shigatoksyczne Escherichia coli (E. coli); Listeria monocytogenes: Staphylococcus aureus: Clostridium perfringens: Clostridium botulinum.

Czy Europejczycy są świadomi chorób przenoszonych przez żywność?

EM: Świadomość na temat chorób przenoszonych przez żywność (foodborne diseases) Europejczyków jest mocno zróżnicowana. Zależy ona od wielu czynników, do których można zaliczyć: własne doświadczenia, zainteresowanie tematyką zdrowotną, ale także dostęp do edukacji (np. w szkołach) i występowanie kampanii informacyjnych (np. w mediach).

Co z jedzeniem na mieście? Jak możemy sprawdzić, czy jest bezpieczne? 

EM: Jedzenie na mieście może być wygodne i przyjemne, warto jednak zadbać, aby było ono także bezpieczne. Aby uniknąć ryzyka zatrucia pokarmowego, warto zastosować się do kilku wskazówek. Przede wszystkim dobrze jest sprawdzić, czy miejsce jest czyste oraz czy personel przestrzega zasad higieny. Dobrym wskaźnikiem są także toalety znajdujące się w lokalu. W przypadku, gdy coś rodzi nasze wątpliwości, lepiej zrezygnować z jedzenia w danym miejscu. Lepiej być ostrożnym, niż ryzykować zdrowiem. Powinniśmy zwracać uwagę na zapach i wygląd potraw. Jeśli to możliwe – obserwować, jak jedzenie jest przygotowywane. Zwłaszcza jeśli mamy do czynienia z surowymi potrawami, takimi jak owoce morza, tatar, sushi. Mogą one stwarzać większe ryzyko, jeśli nie są przygotowywane zgodnie ze standardami higieny. Jeśli coś wydaje się nieświeże, ma dziwny zapach lub wygląd, lepiej zrezygnować z jedzenia tego dania. Warto również sprawdzić w Internecie opinie, które mogą dostarczyć informacji o doświadczeniach innych klientów, zwłaszcza w kontekście higieny i jakości jedzenia.

Jest jeszcze kwestia jedzenia za granicą. Na co zwracać uwagę, czy powinniśmy wyeliminować tzw. street food?

EM: Jedzenie czy próbowanie potraw za granicą może być wspaniałym sposobem na odkrywanie nowych kultur, ale może wiązać się też z ryzykiem zdrowotnym. Aby uniknąć zagrożeń i cieszyć się jedzeniem poza granicami Polski należy unikać picia wody z kranu oraz korzystania z lodu, jeśli nie mamy pewności co do jego pochodzenia. W takich wypadkach najlepiej pić wodę butelkowaną. Gdy próbujemy surowych owoców i warzyw, musimy również zachować ostrożność i myć je bezpieczną wodą (butelkowaną) lub obierać. Do potraw wysokiego ryzyka zaliczymy również te, które zawierają surowe mięso, jaja czy owoce morza. Powinniśmy ich unikać, chyba że jesteśmy pewni co do ich świeżości i sposobu przygotowania.

Dziękuję za rozmowę 

Rozmawiała Kinga Olszacka. 

Więcej ważnych informacji znajdziesz na stronie głównej Infor.pl