Kategorie

Samorządy stracą na zmianach PIT

Łukasz Zalewski
Łukasz Zalewski
Łukasz Zalewski ukończył Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego oraz studia LL.M. na Wydziale Prawa Uniwersytetu Indiany w Bloomington w USA. Od 2012 r. jest adwokatem w Nowym Jorku, a od 2017 r. w Polsce (obecnie radcą prawnym). W wyborach samorządowych 2018 r. kandyduje do Rady Dzielnicy Wola m.st. Warszawy w okręgu Mirów - Czyste z list KWW Jana Śpiewaka - Wygra Warszawa.
inforCMS
Odliczenia w ramach ulgi na dzieci uszczuplą w tym roku dochody samorządów o około 3 mld zł. Zmiana skali podatkowej od 2009 roku spowoduje ubytek dochodów również o 3 mld zł. Ministerstwo Finansów jeszcze nie zdecydowało, czy samorządy otrzymają rekompensatę.

W porównaniu z 2007 rokiem w ciągu najbliższych dwóch lat (2008-2009) do samorządowej kasy wpłynie 6 mld zł mniej. To efekt wprowadzenia ulgi na dzieci, której koszt (ok. 3 mld zł) samorządy odczują najbardziej w obecnym roku, a także zmiana skali podatkowej (kolejne 3 mld zł). Tę ostatnią zmianę budżety jednostek odczują w 2009 roku. Dochody własne ma także nieznacznie uszczuplić ustawa abolicyjna. Związek Miast Polskich szacuje koszt jej wprowadzania na ok. 80 mln zł.

Z analizy dochodów własnych wszystkich jednostek samorządu terytorialnego z ostatnich trzech lat oraz prognoz dochodów na 2008 rok wynika, że pomimo wyższych kosztów dochody własne jednostek w tym roku wzrosną. W poszczególnych gminach i miastach sytuacja może być jednak odmienna, bowiem zmiany w PIT najbardziej obciążają duże miasta, takie jak Warszawa, Kraków i Wrocław.

Dochody rosną od lat

Jak pokazują dane ze sprawozdań za lata 2005-2007, dochody własne (z podatków, opłat oraz majątku) jednostek samorządu terytorialnego rosną. W 2007 roku w stosunku do 2006 roku wzrosły one o ponad 11 mld zł. W 2008 roku nastąpi jednak spowolnienie. Według szacunków Gazety Prawnej dochody własne jednostek samorządu terytorialnego wzrosną w 2008 roku w stosunku do 2007 roku o ok. 3-5 mld zł. Wzrost ten nastąpi mimo zmian prawnych (wprowadzenie ulgi na dzieci), które spowodują spadek wpływów podatkowych z PIT.

W 2009 roku podobny efekt może wywołać wprowadzenie dwóch stawek PIT - 18 i 32 proc. W praktyce oznaczać to będzie zahamowanie wzrostu wpływów z tytułu udziału samorządów w PIT. W latach poprzednich wzrost wyniósł 2,5 mld zł (w 2006 roku) i 5 mld zł (w 2007 roku). Dochody własne z udziałów w PIT w 2008 roku mają według szacunków Ministerstwa Finansów wynieść 25,7 mld zł wobec 25,6 mld zł w 2007 roku, co oznacza, że wzrostu dochodów właściwie nie będzie. Oczywiście są to dane dla wszystkich jednostek samorządu terytorialnego.

Jak mówi dr Mariusz Popławski z Katedry Prawa Podatkowego Uniwersytetu w Białymstoku, koszty wprowadzenia ulgi na dzieci poniosą bowiem głównie największe miasta, ponieważ są to największe skupiska podatników podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT). A zatem również zmianę stawek PIT od 1 stycznia 2009 r. w największym stopniu odczują miasta.

Według planu na 2008 rok największe udziały w PIT będą miały m.in. miasta, takie jak: Warszawa (ponad 2 mld 473 mln zł), Kraków (ponad 608 mln zł), Wrocław (ponad 511 mln zł), Poznań (ponad 500 mln zł), Łódź (495 mln zł) i Gdańsk (ponad 356 mln zł). W samym tylko Wrocławiu w związku z wprowadzeniem ulgi na dzieci wpływy będą mniejsze o około 80 mln zł. Jeśli również tyle wyniósłby koszt wprowadzenia dwóch stawek podatkowych PIT, to okazałoby się, że udział Wrocławia w tym podatku stopnieje z ponad 500 mln zł do 350 mln zł.

Brak rekompensaty

Profesor Leszek Patrzałek z Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu przekonuje, że zmiany w podatku dochodowym od osób fizycznych, które zostaną wprowadzone od 1 stycznia 2009 r., spowodują uszczuplenie dochodów jednostek samorządu terytorialnego wszystkich szczebli (gminy, powiaty, województwa) z tytułu udziałów. Dodaje on, że konsekwencje zmiany skali podatkowej PIT będą takie same, jak w przypadku ulgi na dzieci, która została wprowadzona w 2007 roku.

Ministerstwo Finansów faktycznie nie podjęło decyzji o rekompensacie wpływów dla gmin. Jak informuje Elżbieta Suchocka-Roguska, wiceminister finansów, rekompensaty dla samorządów nie można jednak wykluczyć.

- Przy okazji zmiany ustawy kompetencyjnej będzie nowelizowana również ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. W związku z tym poruszony zostanie również temat wpływów do jednostek samorządu terytorialnego z tytułu udziału w podatku dochodowym od osób fizycznych. Na razie jednak nie zapadły jeszcze żadne decyzje - mówi Elżbieta Suchocka-Roguska.

Jak wskazują eksperci od finansów publicznych, dopiero w dłuższej perspektywie i w sprzyjających okolicznościach (dalszy wzrost gospodarczy oraz wzrost płac) do samorządów może napłynąć więcej środków z tytułu udziału w PIT.

Profesor Leszek Patrzałek zwraca uwagę, że w przypadku wysokiego wzrostu PKB w kolejnych latach zmiana stawek podatkowych może przyczynić się do zwiększenia dochodów podatkowych z tytułu udziału w PIT.

Takie prognozy potwierdza także Marcin Urban, skarbnik Wrocławia. Jednak w obecnym roku w związku z wprowadzeniem ulgi na dzieci szacuje on ubytek wpływów z PIT o około 80 mln zł. Jego zdaniem wpływy z innych podatków nie będą w stanie zrekompensować utraty dochodów związanych z ulgą na dzieci oraz zmianą skali podatkowej, zwłaszcza w początkowym okresie po wprowadzeniu zmian.

Z analizy GP wynika jednak, że dochody własne jednostek z innych źródeł podatkowych i majątkowych będą w stanie pokryć koszty zmian w PIT.

Wpływy z CIT

Część kosztów związanych z wprowadzeniem ulgi na dzieci oraz zmianą skali podatkowej mogą pokryć większe dochody z podatku dochodowego od firm.

W 2006 roku rzeczywisty dochód z tytułu udziału samorządów w CIT był większy o 0,5 mld zł od zakładanego na początku roku planu. Z kolei zgodnie z planem na 2007 rok dochód miał wynieść 6,7 mld zł, natomiast do kas samorządów faktycznie wpłynęło 7,6 mld zł.

Dane te pokazują, że w poprzednich latach firmy odprowadzały znacznie więcej podatku dochodowego niż szacował resort finansów. A zatem biorąc pod uwagę dynamikę wzrostu dochodów z CIT po stronie samorządowej, wydaje się, że w 2008 roku wpływy w stosunku do roku 2007 mogą zwiększyć się o około 1 mld zł do około 8,5 mld zł.

Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową w prognozie dochodów jednostek samorządu terytorialnego (jst) na 2008 rok zaznacza jednak, że dynamika dochodów jednostek z tytułu wpływów z PIT i CIT będzie ograniczana m.in. poprzez zmniejszenie udziału województw w tym ostatnim podatku. Na zmniejszenie dynamiki dochodów z CIT będą też miały wpływ gorsze niż w 2007 roku prognozowane wskaźniki dla całej gospodarki. A zatem biorąc pod uwagę szacunki Instytutu oraz dane ze sprawozdań z wykonania budżetów jst za lata poprzednie, wydaje się, że rzeczywisty wzrost dochodów do samorządów z tytułu udziału w CIT może wynieść w 2008 roku około 0,5 mld zł.

Podatkowe tendencje

Przyczyną większych wpływów z CIT może być wzrost inwestycji. Napływ inwestycji do miast może w konsekwencji spowodować wyższe wpływy także z innych źródeł, np. z podatku od nieruchomości czy od czynności cywilnoprawnych.

Z kolei wzrost płac powoduje, że podatnicy płacą więcej PIT, a zatem do gmin również trafia więcej środków. Jak pokazują dane za ubiegłe lata, wpływy z podatku od nieruchomości oraz PCC regularnie rosną. Zatem można przyjąć, że w 2008 roku wpływy z podatku od nieruchomości będą wyższe o około 0,5 mld zł, a z podatku od czynności cywilnoprawnych o 0,5 do 1 mld zł niż w 2007 roku.

Na niezmienionym poziomie mogą pozostać natomiast dochody z podatku od spadków i darowizn. Jest to skutek wprowadzenia od 1 stycznia 2007 r. zwolnienia dla członków najbliższej rodziny. Przykład podatku od spadków pokazuje jednak, że wprowadzenie zwolnienia w podatku nie musi oznaczać automatycznie spadku dochodów. W 2007 roku samorządy odnotowały bowiem wzrost dochodów z tytułu udziału w tym podatku. Kolejne zmiany prawne ułatwiające skorzystanie ze zwolnienia pozwalają przyjąć, że w 2008 i 2009 roku wpływy pozostaną jednak na podobnym poziomie jak w 2007 roku.

Wyraźną tendencję wzrostową widać natomiast w dochodach z majątku, dlatego ostrożny szacunek pozwala przyjąć wzrost dochodów z tego tytułu o kolejne 0,5 mld zł. Jeszcze większy wpływ środków następuje z tzw. pozostałych dochodów własnych. Chodzi m.in. o dochody z opłat za usługi, czynszów, odsetek od rachunków bankowych i inych. W 2005, 2006 i 2007 roku rocznie notowano wzrost z tych tytułów o około 2 mld zł. Ostrożny szacunek pozwala więc przyjąć wzrost w 2008 roku o około 1,2 mld zł.

Wszystkie powyższe szacunki pokazują, że dochody własne gmin, miast, powiatów i województw w 2008 roku wzrosną, a zatem ubytek dochodów z PIT generalnie może nie być aż tak dotkliwy. Rozkład środków będzie zależał jednak od charakteru gminy. Najmniej stracą gminy wiejskie, w których jest mało podatników podatku dochodowego od osób fizycznych, najwięcej gminy miejskie.

Oczekiwania samorządów

Nie można jednak zapominać, że mniejsze wpływy po stronie dochodów oznaczają mniejsze wydatki. Marcin Urban przyznaje, że samorządy obawiają się zmian wprowadzanych z dnia na dzień czy raczej z roku na rok. Samorządy, w tym miasta, posiadają wieloletnie plany inwestycyjne, na które zaciągają zobowiązania. Liczą zatem na wpływy nie mniejsze niż w roku poprzednim. Co więcej, miasta takie jak Wrocław, Gdańsk, Warszawa czy Poznań inwestują znaczne środki w związku z organizacją Euro 2012. Chciałyby więc, aby ich dochody rosły.

 

 

Jednostki samorządu terytorialnego

 

O ile mniej pieniędzy wpłynie do kas samorządów

ŁUKASZ ZALEWSKI

lukasz.zalewski@infor.pl

 

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
VAT w e-commerce od 1 lipca 2021 r.
VAT w e-commerce od 1 lipca 2021 r.
Tylko teraz
Źródło: GP
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    26 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Whistleblowing – co z ustawą?

    Whistleblowing – co z ustawą? Czego nie wiemy o ustawie wdrażającej dyrektywę o sygnalistach? Czy warto na nią czekać?

    Zmiany dla nauczycieli - godziny karciane

    Godziny karciane wrócą do szkół? Zdaniem nauczycieli dojdzie do tego poprzez zwiększenie czasu pracy. Propozycje zmian przedstawiło MEiN.

    Co się musi znaleźć w aktach budynku?

    Dokumentacja techniczna budynku jest bardzo ważna. Przedstawiamy podstawowe informacje na jej temat i wyjaśniamy, czy może ona zostać odtworzona.

    6 dla nauczyciela - propozycje MEiN

    6 dla nauczyciela - propozycje MEiN. Ministerstwo Edukacji i Nauki przedstawiło propozycje zmian dla nauczycieli, w tym podwyżek wynagrodzeń. Nauczyciele mają jednak pracować więcej.

    Do 8 lat więzienia za zakażenie koronawirusem?

    Zakażenie koronawirusem. Wiceminister sprawiedliwości zapowiada wysokie kary, takie jak np. za zakażenie wirusem HIV. Sprawcy może grozić nawet 8 lat więzienia.

    Awans zawodowy nauczycieli - zmiany

    Awans zawodowy nauczycieli - zmiany. Zmniejszenie liczby stopni awansu zawodowego, egzamin na mianowanie oraz zmiany w urlopach dla nauczycieli - to niektóre propozycje MEiN.

    Podwyżki dla nauczycieli od 1 września 2022 r.

    Podwyżki dla nauczycieli od 1 września 2022 r. - ile wyniosą? Ministerstwo Edukacji i Nauki przedstawiło propozycję wynagrodzeń. Nauczyciel dyplomowany zarobi nawet 7750 zł.

    Trzecia dawka szczepionki na COVID-19

    Trzecia dawka szczepionki na COVID-19 – dla kogo? Jakim preparatem będzie można się zaszczepić?

    Darmowe przejazdy komunikacją w Dzień bez Samochodu - 22 września

    22 września w Dzień bez Samochodu darmowe przejazdy komunikacją zbiorową w Warszawie i w wielu innych miastach.

    Polski Ład - dochody gmin w 2022 r.

    Polski Ład. Wiceminister Finansów Sebastian Skuza zapewnia, że żadna gmina w 2022 nie będzie miała mniejszych dochodów niż prognozowała przed Polskim Ładem.

    Wynagrodzenia i zatrudnienie w samorządach

    Wynagrodzenia w samorządach - czy będą podwyżki w 2022 roku? Czy spodziewana jest redukcja etatów w urzędach?

    Stan wyjątkowy - do kiedy?

    Stan wyjątkowy - do kiedy? Czy stan nadzwyczajny przy granicy polsko-białoruskiej zostanie przedłużony?

    Podwyżki cen za wodę i ścieki 2021-2024

    Podwyżki cen za wodę i ścieki. Wiceszef Wód Polskich poinformował, że do regulatora trafiło ok. 2,6 tys. wniosków taryfowych od przedsiębiorstw wodno-kanalizacyjnych. W ponad 90 proc. przypadków przedsiębiorstwa zawnioskowano o podwyżki cen za wodę i ścieki. Propozycje nowych taryf są składane na trzy lata (2021-2024).

    4 fala COVID - kiedy lockdown?

    4 fala COVID - kiedy lockdown? Minister Zdrowia poinformował w jakiej sytuacji rząd będzie wprowadzał obostrzenia.

    Program Poznaj Polskę - do kiedy nabór wniosków?

    Program Poznaj Polskę - do kiedy nabór wniosków na dofinansowanie do wycieczek szkolnych? Program cieszy się bardzo dużym zainteresowaniem, są dodatkowe środki.

    Protest medyków 2021 [PODCAST]

    Protest medyków - jakie są postulaty protestujących? Jak wygląda obecnie praca w służbie zdrowia? Na te pytania, w rozmowie z Martą Zdanowską (Infor.pl) odpowiada ratownik medyczny, Jan Świtała. Zapraszamy do wysłuchania najnowszego podcastu "DGPtalk: Z pierwszej strony".

    Laboratoria Przyszłości - miliard na wyposażenie dla szkół

    Laboratoria Przyszłości - rusza największa rządowa inwestycja w nowoczesną edukację. Na co będzie można uzyskać wsparcie z programu?

    Whistleblowing – stan gotowości sektora publicznego

    Whistleblowing. Zostały trzy miesiące dni do wdrożenia systemów dla sygnalistów przez podmioty prawne w sektorze publicznym, a więc i jednostek samorządu terytorialnego oraz podmioty w sektorze prywatnym. Do dnia dzisiejszego, pomimo upływu blisko 22 miesięcy od dnia publikacji Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 z dnia 23 października 2019 r. w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii, nie pojawił się nawet projekt ustawy implementującego ww. Dyrektywę do polskiego porządku prawnego.

    Brakuje nauczycieli - czy prawo do nauki jest zagrożone?

    Prawo do nauki może być zagrożone przez brak nauczycieli.

    Do kiedy wniosek o 300+?

    Wniosek o 300+ wciąż można złożyć. Do kiedy ZUS przyjmuje wnioski o "Dobry start" w 2021 r.?

    "Dla lasu, dla ludzi" - kampania społeczna Lasów Państwowych

    Lasy Państwowe przygotowały kampanię społeczną "Dla lasu, dla ludzi". Jakie są cele kampanii?

    Zaświadczenie o kontynuowaniu nauki do ZUS - ważny termin

    Zaświadczenie o kontynuowaniu nauki do ZUS to ważny dokument dla uczniów i studentów pobierających rentę rodzinną. Do kiedy należy go złożyć?

    Środki dla samorządów na działania edukacyjne

    Samorządy do 17 września 2021 r. mają otrzymać środki z rezerwy części oświatowej subwencji ogólnej na działania edukacyjne.

    Whistleblowing – czemu sygnaliści nie zgłaszają naruszeń?

    Whistleblowing. Kluczowym testem dla systemów będzie to czy wpłyną zgłoszenia od sygnalistów i jak na nie zareagujemy. Ilu pracowników jest gotowych zgłosić nadużycie w pracy? Dlaczego pracownicy nie powiadamiają swoich pracodawców o nadużyciach w pracy?

    Stan wyjątkowy w Polsce 2021 - czy jest zgodny z prawem? [PODCAST]

    2 września 2021 na części terytorium Polski wprowadzono stan wyjątkowy. Jest to odpowiedź polskich władz na, trwający od kilku tygodni, kryzys uchodźczy na granicy z Białorusią. Co to właściwie oznacza dla obywateli? Czy działania rządu są zgodne z prawem? Te kwestie w rozmowie z Martą Zdanowską (Infor.pl) wyjaśnia mec. Katarzyna Gajowniczek-Pruszyńska. Zapraszamy do wysłuchania najnowszego podcastu "DGPtalk: Z pierwszej strony".