Jednolity system poboru opłat drogowych

W październiku 2009 r. Komisja Europejska opublikowała decyzję w sprawie definicji europejskiej usługi opłaty elektronicznej (EETS) oraz jej elementów technicznych

W ocenie wiceprzewodniczącego KE odpowiedzialnego za politykę transportu, Antonio Tajaniego, decyzja ta jest najistotniejszą zdobyczą kierowców od czasu zniesienia kontroli granicznych.

Europejska usługa opłaty elektronicznej (EETS) pozwoli użytkownikom dróg na łatwe uiszczanie opłat za przejazd w całej Unii Europejskiej, dzięki temu samemu abonamentowi wykupionemu u jednego usługodawcy oraz jednemu zainstalowanemu w pojeździe urządzeniu rejestrującemu (tzw. OBU – on board unit).

Elektroniczne systemy poboru opłat elektronicznych wdrożono w Europie na początku lat 90-tych ubiegłego wieku, obecnie funkcjonują m.in. we Francji, Austrii, Niemczech, Czechach i Słowacji. Większość z nich działa za pomocą zainstalowanego w pojeździe urządzenia, które przekazuje dane pojazdu zarządcom dróg, a ci określają wysokość opłaty zależnej np. od jego masy i wielkości. Jednak te krajowe i lokalne systemy opłat elektronicznych współpracują wyłącznie z własnymi urządzeniami rejestrującymi, co jest szczególnie uciążliwe dla międzynarodowego transportu drogowego.

Zgodnie z Decyzją KE ze wspólnego systemu już za trzy lata mają korzystać kierowcy pojazdów o masie powyżej 3,5 tony i te przewożące więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą. Pozostali użytkownicy za 5 lat.

Decyzja Komisji Europejskiej określa ponadto prawa i obowiązki poborców opłat, usługodawców i użytkowników. Stworzone zostało zatem narzędzie za pomocą, którego użytkownicy będą mogli wykupić abonament u wybranego usługodawcy, natomiast informacje o wysokości należnej opłaty będą przekazywać usługodawcom poborcy opłat i usługodawcy będą na ich podstawie wystawiać użytkownikom faktury.

Opłaty w ramach systemu EETS nie będą mogły przewyższać krajowych lub lokalnych opłat drogowych.

Poniższe definicje związane z obsługą i funkcjonowaniem europejskiego elektronicznego systemu poboru opłat "European Electronic Toll Service" (EETS) pochodzą z decyzji Komisji Europejskiej w sprawie definicji europejskiej usługi opłaty elektronicznej oraz jej elementów technicznych (dok. Nr C(2009) 7547). 2009/750/WE:

- EETS (European Electronic Toll Service) to usługa umożliwiającą użytkownikom dróg korzystanie, w ramach jednego kontraktu z dostawcą elektronicznej usługi poboru opłat drogowych, z jednego urządzenia pokładowego do poboru myta elektronicznego na terenie krajów Unii Europejskiej, które posiadają system elektronicznego myta; EETS stanowić ma dla użytkowników dróg dodatkową (opcjonalną) usługę;

- obszar EETS - oznacza obszar poboru opłat określony w dyrektywie 2004/52/WE;

- dostawca EETS - oznacza osobę prawną spełniającą wymogi art. 3 i zarejestrowaną w państwie członkowskim jej siedziby, która zapewnia użytkownikowi EETS dostęp do usługi EETS;

- użytkownik EETS - oznacza osobę (fizyczną lub prawną), która zawiera umowę z dostawcą EETS w celu uzyskania dostępu do usługi EETS;

- składniki interoperacyjności - oznaczają każdy podstawowy element, grupę elementów, podzespół lub pełny zespół sprzętu włączonego lub przeznaczonego do włączenia w system EETS, od których bezpośrednio lub pośrednio zależy interoperacyjność usługi, w tym zarówno przedmioty materialne, jak i niematerialne, takie jak oprogramowanie;

- urządzenie pokładowe - oznacza pełny zestaw elementów sprzętu i oprogramowania niezbędnych dla usługi EETS, instalowany w pojeździe w celu gromadzenia, przechowywania, przetwarzania oraz zdalnego otrzymywania/przekazywania danych;

- przydatność do stosowania - oznacza zdolność składnika interoperacyjności do osiągnięcia i utrzymania określonej wydajności w czasie jego użytkowania po zintegrowaniu go w sposób reprezentatywny z usługą EETS w powiązaniu z systemem podmiotu pobierającego opłaty;

- klasa taryfowa - oznacza zbiór pojazdów traktowanych podobnie przez podmiot pobierający opłaty;

- system taryfowy - oznacza przyporządkowanie opłat do poszczególnych klas taryfowych, określone przez podmiot pobierający opłaty;

- specyfikacja techniczna -  oznacza specyfikację określoną w art. 23 i załączniku VI dyrektywy 2004/18/WE;

- opłata -  oznacza opłatę, podatek lub należność pobierane z tytułu ruchu pojazdu na obszarze poboru opłat;

- podmiot pobierający opłaty -  oznacza publiczną lub prywatną organizację odpowiedzialną za pobieranie opłat za poruszanie się pojazdem na obszarze EETS;

- dane dotyczące opłat - oznaczają informacje określone przez właściwy podmiot pobierający opłaty, niezbędne do ustalenia wysokości opłaty należnej za poruszanie się pojazdem na określonym obszarze poboru opłat i zawarcia transakcji związanej z opłatą;

- zgłoszenie opłaty - oznacza oświadczenie przekazane podmiotowi pobierającemu opłaty, które zatwierdza poruszanie się pojazdem na obszarze poboru opłat, w formie uzgodnionej przez dostawcę usługi opłaty elektronicznej i podmiot pobierający opłaty;

- obszar poboru opłat - oznacza obszar na terenie UE, część europejskiej sieci drogowej lub konstrukcje takie jak tunele, mosty lub promy, w których pobierana jest opłata;

- system opłat - oznacza zbiór zasad, łącznie z przepisami wykonawczymi, regulujących pobieranie opłaty w obszarze poboru opłat;

- transakcja związana z opłatą - oznacza działanie lub pewną liczbę kolejnych działań, w wyniku których podmiotowi pobierającemu opłaty przekazane zostaje zgłoszenie opłaty;

- parametry klasyfikacji pojazdów - oznaczają dane pojazdu, na podstawie których obliczana jest wysokość opłat przy uwzględnieniu danych dotyczących opłat.

B.W.