Zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny jest odpadem ( cz.2)

W Ustawie o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (Ustawa o ZSEE) określone zostały również przepisy karne w stosunku do podmiotów niewywiązujących się z nałożonych na nie obowiązków.

Obowiązki wprowadzającego sprzęt

Sprzęt elektryczny i elektroniczny  wprowadzany na polski rynek jest  wyprodukowany i wprowadzany na terytorium kraju lub jest wprowadzany w drodze importu lub wewnątrzwspólnotowego nabycia.

Wprowadzającym na polski rynek jest przedsiębiorca który:

•    produkuje i sprzedaje pod własnym oznaczeniem,

•    sprzedaje pod własnym oznaczeniem sprzęt wyprodukowany przez innego przedsiębiorcę,

•    prowadzi działalność związaną z importem lub wewnątrzwspólnotowym nabyciem.

Wprowadzający sprzęt dla gospodarstw domowych jest zobowiązany dołączyć do tego sprzętu informację dotyczącą  ( Art. 22 ust 1i 2 Dz. U. Nr 180 z 2005r z późn. zm.):

•    zakazu umieszczania zużytego sprzętu łącznie z innymi odpadami,

•    potencjalnych skutków dla środowiska i zdrowia ludzi wynikających z obecności składników niebezpiecznych w sprzęcie,

•    masy sprzętu.

Zobowiązany jest też informować o systemie zbierania zużytego sprzętu, oraz oznakowywać wprowadzany sprzęt  symbolem wskazującym na selektywne zbieranie.

Koszty gospodarowania odpadami obejmujące zbieranie, przetwarzanie, recykling, albo inny niż recykling proces odzysku i unieszkodliwianie zużytego sprzętu są zawarte w cenie nabycia nowego sprzętu.

Koszty gospodarowania odpadami (w/w) mogą zostać uwidocznione jako oddzielny element ceny wprowadzającego sprzęt.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, wprowadzający jest zobowiązany do zorganizowania i sfinansowania zbierania, przetwarzania, odzysku w tym recyklingu i unieszkodliwiania zużytego sprzętu zarówno przeznaczonego dla gospodarstw domowych jak i innego niż dla gospodarstw domowych.

W/w obowiązki związane ze sprzętem elektrycznym i elektronicznym, wprowadzający powinien (może) przekazać organizacji odzysku.

Sprzedawca detaliczny i hurtowy sprzętu gospodarstwa domowego zobowiązany jest do:

•    informowania dokonujących zakupu sprzętu o wysokości kosztów gospodarowania odpadami (jeśli taką informację uzyskał od wprowadzającego sprzęt), 

•    umieszczania w punkcie sprzedaży informacji o punktach zbiórki,

•    sprzedaży sprzętu z dołączoną informacją o niebezpiecznych elementach, masie sprzętu,

•    nieodpłatnego przyjęcia sprzętu w ilościach nie większych niż sprzedawany nowy sprzęt, jeżeli sprzęt jest tego samego rodzaju,

•    nieodpłatnego przekazania zużytego sprzętu zakładowi przetwarzania.

Obowiązki użytkownika sprzętu

Użytkownik sprzętu jest zobowiązany do oddania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego zbierającemu ten sprzęt.

Przekazywany sprzęt musi być zbierany selektywnie, nie mieszany z innymi odpadami.

Obowiązki zbierającego zużyty sprzęt

Zbierający jest zobowiązany do:

•    selektywnej zbiórki sprzętu,

•    nieodpłatnego przyjmowania w/w odpadów – może być pobrana opłata za transport,

•    przekazania sprzętu  podmiotowi transportującemu lub bezpośrednio zakładowi przetwarzania.

Czytaj także: Są sprawdzone metody gospodarowania odpadami>>

Obowiązki transportującego sprzęt

Podmiot posiadający decyzję na transport odpadów musi mieć wyszczególnione w tej decyzji kody opisujące sprzęt elektryczny i elektroniczny.

Transport tych odpadów odbywa się samochodami przeznaczonymi do transportu odpadów niebezpiecznych. Samochody wyposażone są w środki pozwalające likwidować awarie ekologiczne. Kierowcy są przeszkoleni do przewozu takich odpadów ( Dz. U. Nr 199 poz.1671  2002r z póź. zm. ).

Najczęściej podmioty posiadają decyzję zarówno na zbieranie jak i transport.     

Obowiązki prowadzącego zakład przetwarzania

Przetwarzanie zebranego sprzętu elektrycznego i elektronicznego odbywa się  w zakładach przetwarzania.

Prowadzący zakład przetwarzania powinien zapewnić bezpieczne dla środowiska i zdrowia ludzi przetwarzanie zużytego sprzętu oraz powstających z niego odpadów (Art.43 Ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym).

Dla wypełnienia w/w zasad , zakład przetwarzania musi być odpowiednio zabezpieczony i wyposażony ( Art. 45 i 46 Ustawy o sprzęcie).

Kolejne kroki postępowania z przyjętymi przez zakład przetwarzania odpadami, powinny prowadzić do powstania jak najmniejszej ilości odpadów przewidzianych do unieszkodliwiania.

Wobec powyższego :

•    zużyty sprzęt powinien być sprawdzony czy po drobnych naprawach nie może być jeszcze używany,

•    należy sprawdzić czy niektóre części wymontowane z urządzeń nie mogą być jeszcze częściami zamiennymi,

•    przetwarzanie w głównej mierze powinno polegać na wyodrębnieniu frakcji materiałowych, które odpowiednio przygotowane są surowcami do procesów recyklingu materiałowego lub energetycznego, 

Ze sprzętu zakwalifikowanego do przetwarzania niezwłocznie muszą być usunięte składniki niebezpieczne, materiały i części takie m.in. jak:

•    PCB,

•    części składowe  zawierające rtęć, w tym wyłączniki lub podświetlacze,

•    baterie,

•    płytki obwodów drukowanych do telefonów komórkowych,

•    wkłady drukujące , płynne i proszkowe, a także tonery barwiące,

•    części zawierające azbest,

•    lampy elektropromieniowe,

•    gazowe lampy wyładowcze,

•    wyświetlacze ciekłokrystaliczne,

•    okablowanie zewnętrzne,

•    części zawierające substancje promieniotwórcze.

Powstające w wyniku przetwarzania zużytego sprzętu odpady muszą być przekazywane prowadzącemu działalność w zakresie recyklingu lub prowadzącemu działalność w zakresie innych niż recykling procesów odzysku.

Obowiązki prowadzącego działalność w zakresie recyklingu oraz prowadzącego działalność w zakresie innych niż recykling procesów odzysku

Podmioty prowadzące działalność w zakresie recyklingu muszą spełniać wymogi ochrony środowiska i zdrowia ludzi tak samo jak zakłady przetwarzania.

Zgodnie z załącznikiem Nr 5 do Ustawy o odpadach, muszą mieć określony proces odzysku i zatwierdzone przez organy administracji publicznej technologie i urządzenia.

Powstające w zakładach przetwarzania surowce m.in. szkło, metale żelazne, metale nieżelazne, tworzywa sztuczne,  powinny być poddane recyklingowi, czyli  odzyskowi, który polega na powtórnym przetwarzaniu substancji lub materiałów o przeznaczeniu pierwotnym lub innym przeznaczeniu.

Proces recyklingu zmniejsza ilość odpadów powstających w wyniku rozbiórki sprzętu jak również pozwala oszczędzać surowce naturalne.

Organizacje odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego

Organizacje odzysku są spółkami akcyjnymi utworzonymi przez wprowadzających sprzęt lub reprezentujące ich związki pracodawców lub izby gospodarcze.

Organizacje przejmują niektóre ustawowo ustalone obowiązki wprowadzających sprzęt, podpisują umowy na wykonanie zadań z podmiotami zajmującymi się zbieraniem, transportem i przetwarzaniem, dysponują środkami finansującymi system.

Procedury administracyjne systemu

Podmioty gospodarcze prowadzące działania związane z gospodarką odpadami ( rozumie się przez to: zbieranie, transport, odzysk i unieszkodliwianie) powinny uzyskać:

•    odpowiedni zapis tej działalności w Krajowym Rejestrze Sądowym,

•    odpowiednie pozwolenia od administracji publicznej,

•    wpis do rejestru Głównego Inspektora Ochrony Środowiska,

•    pozwolenie na użytkowanie obiektu zgodnie z zapisem działalności w KRS,

Decyzje administracyjne (na podstawie Ustawy o odpadach)

•    prowadzenie działalności w zakresie zbierania odpadów oraz prowadzenia działalności w zakresie transportu odpadów, wymaga uzyskania zezwolenia – zezwolenie wydaje właściwy starosta ( na zbieranie - starosta właściwy dla miejsca zbierania, na transport na terenie całej RP - starosta właściwy ze względu na siedzibę firmy),

•    posiadacz odpadów, który prowadzi działalność w zakresie odzysku lub unieszkodliwiania odpadów obowiązany jest do uzyskania zezwolenia na prowadzenie tej działalności -  zezwolenie wydaje właściwy ze względu na miejsce prowadzenia działalności marszałek,

•    w/w pozwolenia wydawane są na wniosek złożony w formie pisemnej – zawierający odpowiednie dane zgodnie z zapisem Ustawy o odpadach,

•    pozwolenia wydawane są na określony czas - maksymalnie na 10 lat.

Czytaj także: Zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny jest odpadem ( cz.1)>>

Rejestracja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska

W myśl przepisów ustawy, wszystkie podmioty prowadzące działalność związaną z zagospodarowaniem zużytego sprzętu, bądź wprowadzające sprzęt na rynek, mają obowiązek rejestracji w rejestrze prowadzonym przez GIOŚ.

Inspektor dokonując wpisu do rejestru nadaje przedsiębiorcy numer rejestrowy.

Rejestr prowadzony jest w celu analizy przez GIOŚ funkcjonowania systemu gospodarki ZSEE oraz właściwego nad nim nadzoru. Podmioty wpisane do rejestru zobowiązane są do prowadzenia ewidencji obrotu nowym i zużytym sprzętem  oraz do przekazywania GIOŚ sporządzonych na ich podstawie sprawozdań dotyczących swojej działalności. Na tej podstawie GIOŚ przygotowuje roczne raporty o funkcjonowaniu systemu gospodarowania zużytym sprzętem.

Obowiązek szczegółowego raportowania dotyczy zatem: wprowadzających, zbierających, zakładów przetwarzania oraz podmiotów zajmujących się recyklingiem i innymi formami odzysku. Sprawozdania składane są co 6 miesięcy.

dr Hanna Sztrantowicz

samorzad.infor.pl