| INFORLEX | GAZETA PRAWNA | KONFERENCJE | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Sektor publiczny > Temat dnia > Dobrowolne poddanie się odpowiedzialności - przesłanki pozytywne i negatywne

Dobrowolne poddanie się odpowiedzialności - przesłanki pozytywne i negatywne

Dobrowolne poddanie się odpowiedzialności jest bodaj najczęściej stosowaną w praktyce instytucją prawa karnego skarbowego. Stanowi ono rozwiązanie bardzo korzystne zarówno dla sprawcy czynu zabronionego, jak i dla organu procesowego.

Z jednej strony, sprawca przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego ma realny wpływ na wysokość sankcji zastosowanej względem niego i zakończenie postępowania bez stosownego wpisu w rejestrze skazanych. Z drugiej strony, organ procesowy ma możliwość szybkiego zakończenia postępowania nie tylko w zakresie wydania orzeczenia kończącego postępowanie, ale też skutecznego wykonania zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia o udzieleniu zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności.

Wniosek o zezwolenie na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności można złożyć w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym przez finansowy organ postępowania przygotowawczego (w szczególności urząd skarbowy lub urząd celny).

Jeżeli sprawca przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego dojdzie do porozumienia z finansowym organem prowadzącym postępowanie, ten ostatni składa w sądzie wniosek o udzielenie zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności i jeśli sąd tenże zaakceptuje, to wyda wyrok kończący postępowanie. Takie rozwiązanie nie jest jednak możliwe w każdym przypadku.

Czytaj także: Odpowiedzialność karna i karna skarbowa kierownika jednostki>>

Przesłanki dobrowolnego poddania się odpowiedzialności

Zgodnie z art.17 §1 k.k.s. sąd może udzielić zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności, jeżeli wina sprawcy i okoliczności popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego nie budzą wątpliwości, a jednocześnie:

    1)    uiszczono w całości wymagalną należność publicznoprawną, jeżeli w związku z przestępstwem skarbowym lub wykroczeniem skarbowym nastąpiło uszczuplenie tej należności;

    2)    sprawca uiścił kwotę odpowiadającą co najmniej najniższej karze grzywny grożącej za dany czyn zabroniony;

    3)    sprawca wyraził zgodę na przepadek przedmiotów co najmniej w takim zakresie, w jakim ten przepadek jest obowiązkowy, a w razie niemożności złożenia tych przedmiotów – uiścił ich równowartość pieniężną;

    4)    uiszczono co najmniej zryczałtowaną równowartość kosztów postępowania.

Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie o tyle, o ile w danym przypadku jest to możliwe. Tak np. popełnienie przestępstwa skarbowego polegającego na nierzetelnym prowadzeniu podatkowej księgi przychodów i rozchodów (art. 61 §1 k.k.s.) nie musi się wiązać z uszczupleniem jakiejkolwiek należności publicznoprawnej. Z kolei, w razie popełnienia wykroczenia skarbowego polegającego na nieterminowym złożeniu deklaracji przez płatnika (art. 79 §2 k.k.s.) nie ma mowy o przepadku przedmiotów, co wszakże nie wyklucza dobrowolnego poddania się odpowiedzialności przez sprawcę tego wykroczenia skarbowego.

Odnośnie przesłanki dotyczącej niebudzących wątpliwości okoliczności popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego podkreślić należy, że chodzi nie tylko o samo sprawstwo podejrzanego, ale o wszystkie okoliczności, które mają znaczenie dla ustalenia zakresu jego odpowiedzialności, a więc także o właściwą ocenę prawną czynu będącego przedmiotem postępowania.

Taka sytuacja może zachodzić nawet wtedy, gdy podejrzany nie przyznaje się do popełnienia zarzucanego mu czynu z tym, że wówczas trudno sobie wyobrazić akceptowanie przez taką osobę poddania się odpowiedzialności. W zdecydowanej większości wypadków dobrowolne poddanie się odpowiedzialności jest wynikiem przyznania się sprawcy do popełnienia zarzucanego mu czynu i złożenia krótkich wyjaśnień potwierdzających ustalenia już dokonane przez organ prowadzący postępowanie. Stwierdzenie jakichkolwiek wątpliwości co do np. rodzaju i stopnia zawinienia, skutku działania, rozmiaru należności narażonej na uszczuplenie powoduje, że dobrowolne poddanie się odpowiedzialności jest niemożliwe dopóty, dopóki te wątpliwości nie zostaną rozwiązane (por.: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 października 2007r., IV KK 333/07).

Jeżeli w związku z przestępstwem skarbowym lub wykroczeniem skarbowym nastąpiło uszczuplenie należności publicznoprawnej, dla skorzystania z instytucji dobrowolnego poddania się odpowiedzialności konieczne jest uiszczenie w całości wymagalnej należności, a więc takiej, jaka w danym momencie jest do uregulowania z racji uszczuplenia (art.53 § 27 k.k.s.). Należność ta nie musi być przez sprawcę uiszczona osobiście (tak: Tomasz Grzegorczyk „Kodeks karny skarbowy. Komentarz.”, Dom Wydawniczy ABC 2006r., s.155).

Uiszczenie: kwoty odpowiadającej co najmniej najniższej karze grzywny grożącej za dany czyn zabroniony oraz zryczałtowanej równowartości kosztów postępowania są kolejnymi warunkami dobrowolnego poddania się odpowiedzialności.

Grzywnę musi uiścić osobiście sprawca, co wynika wprost z treści przepisu art.17 §1 p.2 k.k.s. Musi to być co najmniej najniższa kara grzywny grożąca za dany czyn zabroniony.

Najniższa kara grzywny za przestępstwo skarbowe  stanowi równowartość 10 stawek dziennych z których każda stanowi co najmniej 1/30 część minimalnego wynagrodzenia (art.23 §1 i §3 k.k.s.). Obecnie najniższa kara grzywny wynosi 10 stawek dziennych po 46,20 zł., a więc sięga równowartości 462 złotych.  Najniższa kara grzywny za wykroczenie skarbowe sięga 1/10 części minimalnego wynagrodzenia (art.48 §1 k.k.s.). Obecnie najniższa kara grzywny za wykroczenie skarbowe sięga zatem 138,60 złotych (od dnia 1 stycznia 2011r., zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 5 października 2010r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2011r. minimalne wynagrodzenie za pracę wynosi 1386 złotych).

Zryczałtowaną równowartość kosztów postępowania określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 grudnia 2005r. w sprawie wysokości zryczałtowanych kosztów postępowania związanych ze zgłoszeniem wniosku o zezwolenie na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe. Zgodnie z §1-2 tegoż rozporządzenia, wysokość zryczałtowanych kosztów postępowania związanych ze zgłoszeniem wniosku o zezwolenie na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności w sprawie o przestępstwo skarbowe wynosi jedną dziesiątą minimalnego wynagrodzenia, zaś w sprawie o wykroczenie skarbowe wynosi jedną dwunastą minimalnego wynagrodzenia.

W każdym przypadku chodzi o wysokość minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w dacie złożenia przez sprawcę wniosku. Kwoty te zaokrągla się w dół do pełnych złotych, a więc obecnie zryczałtowana równowartość kosztów postępowania wynosi: w sprawie o przestępstwo skarbowe 138 złotych, zaś w sprawie o wykroczenie skarbowe 115 złotych. Zryczałtowanej równowartości kosztów postępowania sprawca nie musi uiszczać osobiście, ale godne podkreślenia jest to, że – zgodnie z brzmieniem art.17 §1 p.3 k.k.s. – warunkiem dobrowolnego poddania się odpowiedzialności jest fakt uiszczenia „co najmniej” zryczałtowanej równowartości kosztów postępowania.

Czytaj także

Autor:

Źródło:

Samorzad.infor.pl
INFORLEX Administracja425.00 zł

Narzędzia księgowego

POLECANE

reklama

Ostatnio na forum

RODO 2018

Eksperci portalu infor.pl

Agata Koschel-Sturzbecher

Adwokat, publicystka i szkoleniowiec.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »