REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Narodowy Program Rozwoju Czytelnictwa 2.0 na lata 2021–2025

Narodowy Program Rozwoju Czytelnictwa 2.0 na lata 2021–2025
Narodowy Program Rozwoju Czytelnictwa 2.0 na lata 2021–2025

REKLAMA

REKLAMA

Narodowy Program Rozwoju Czytelnictwa 2.0 na lata 2021–2025. Ponad miliard złotych zostanie przeznaczonych w ramach Narodowego Programu Rozwoju Czytelnictwa (NPRCz) 2.0 na różne formy wsparcia i promocji czytelnictwa w Polsce.

Narodowy Program Rozwoju Czytelnictwa 2.0 na lata 2021–2025 

Program przyjęty uchwałą 69/2021 Rady Ministrów jest największym i jednym z najważniejszych – z uwagi na skalę oddziaływania i budżet – programów wieloletnich Ministerstwa Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu, realizowanym we współpracy z Ministerstwem Edukacji i Nauki, Biblioteką Narodową, Instytutem Książki oraz Narodowym Centrum Kultury.

REKLAMA

Program ma na celu tworzenie warunków rozwoju i rozwój czytelnictwa w Polsce poprzez kształtowanie i promowanie postaw proczytelniczych oraz wzmacnianie roli bibliotek publicznych, pedagogicznych i szkolnych jako lokalnych ośrodków życia społecznego, stanowiących centrum dostępu do kultury i wiedzy. NPRCz 2.0 jest rozwinięciem Narodowego Programu Rozwoju Czytelnictwa, realizowanego w latach 2016–2020.

NPRCz 2.0 - założenia

REKLAMA

- Czytelnictwo nie tylko wzmacnia nasze kompetencje osobiste, zawodowe, ale niewątpliwie wpływa na procesy społeczne – wspiera rozwój społeczny i wzmacnia tożsamość narodową, dlatego jego promocja jest jednym z priorytetowych celów Ministerstwa Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu. Konsekwentnie prowadzona polityka upowszechniania czytelnictwa oraz kształtowania i wzmacniania nawyku czytania we wszystkich grupach wiekowych jest jednym z filarów polityki kulturalnej państwa. To są działania długofalowe, które wymagają cierpliwości, konsekwentnej pracy u podstaw. Ich efektów należy oczekiwać w perspektywie wieloletniej. Od początku XXI w. obserwujemy w Polsce bardzo niepokojący spadek czytelnictwa. Na przestrzeni ostatnich kilku lat udało się jednak ten negatywny trend zahamować, a w 2019 i 2020 r. Polacy zaczęli nawet czytać nieco więcej. Te dane uzasadniają potrzebę kontynuowania NPRCz, poprzez który chcemy ułatwiać dostęp do książek i pokazywać korzyści płynące z czytania. Narodowy Program Rozwoju Czytelnictwa 2.0 jest odpowiedzią na potrzeby i oczekiwania bibliotek publicznych, szkolnych i pedagogicznych oraz ich użytkowników – podkreśla prof. Piotr Gliński, wicepremier, minister kultury i dziedzictwa narodowego i sportu.

Do nowych elementów Narodowego Programu Rozwoju Czytelnictwa 2.0 należą m. in.: program dotacyjny aktywizujący nowe środowiska i lokalne społeczności, ogólnokrajowa kampania na rzecz czytelnictwa, przyłączenie prawie 500 bibliotek do ogólnokrajowej platformy udostępniania zbiorów prowadzonej przez Bibliotekę Narodową, wsparcie projektowe służące lepszemu rozumieniu potrzeb i oczekiwań czytelników przez bibliotekarzy i podnoszeniu ich kompetencji.

REKLAMA

Realizacja działań skierowanych do bibliotek publicznych odbywa się na kilku poziomach. Przede wszystkim kontynuowane są kluczowe zadania poprzedniej edycji programu, czyli zakupy nowości wydawniczych do bibliotek, poszerzone w latach 2021-2025 o możliwość finansowania zakupu usług zdalnego dostępu do treści w formatach e-booków, audiobooków czy synchrobooków oraz inwestycje w infrastrukturę bibliotek. O dofinansowanie inwestycji infrastrukturalnych w ramach NPRCz 2.0 mogą ubiegać się instytucje zlokalizowane w miastach do 100 tys. mieszkańców. Stanowi to novum w stosunku do poprzedniej edycji NPRCz, która uwzględniała wyłącznie mniejsze ośrodki do 50 tys. mieszkańców. Szczególne wsparcie w programie otrzymają zabytkowe obiekty biblioteczne, biblioteki znajdujące się w nieodpowiednim stanie technicznym. Premiowana będzie także budowa nowych, energooszczędnych obiektów bibliotecznych.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Ważnym elementem programu jest także kontynuacja działań Ministerstwa Edukacji i Nauki, skierowanych do bibliotek szkolnych i pedagogicznych. – Poprzednia edycja programu pokazała, że dzięki wzbogaceniu księgozbioru o nowości wydawnicze, uczniowie chętniej sięgali po książki z biblioteki szkolnej. Wzrosła też świadomości rodziców w odniesieniu do roli książek w życiu dziecka i korzyści wynikających z czytania. Ważne, aby nawyki czytelnicze były kształtowane od najmłodszych lat życia dziecka, dlatego wsparciem w obecnej edycji programu – oprócz szkół i bibliotek pedagogicznych – będą objęte także przedszkola. Kontakt z wartościową literaturą dziecięca jest nieoceniony w harmonijnym rozwoju dziecka  podkreśla minister edukacji i nauki dr. hab. Przemysław Czarnek, prof. KUL.

Czytelnictwo to kompetencja nabywana w rodzinie oraz w długim procesie edukacji szkolnej. To jest nasz bazowy kapitał, z którym wchodzimy w dorosłe życie. Jak pokazują wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych (PIAAC), w Polsce aż 19 proc. osób w wieku 16–65 lat, ma problemy w czytaniu ze zrozumieniem, co w kontekście spadającego poziomu czytelnictwa jest istotną przesłanką do kontynuacji NPRCz. Ważnym elementem programu jest zwiększanie dostępu Polaków do wszelkich formatów książek i różnych rodzajów literatury. Realizujemy je poprzez działania skierowane do bibliotek publicznych oraz bibliotek szkolnych i pedagogicznych, gwarantujących każdemu równy i demokratyczny dostęp do wiedzy i uczestniczenie w rozwoju społecznym – dodał minister.

Narodowy Program Rozwoju Czytelnictwa 2.0 - obszary wsparcia

Całkowity budżet Narodowego Programu Rozwoju Czytelnictwa 2.0  wynosi 1 079 676 000 zł, z czego ok. 635 000 000 zł (ok. 59%) to środki z budżetu państwa, a ok. 445 mln to wymagany wkład własny beneficjentów programu (41%). Środki budżetowe zaangażowane w drugą edycję programu są o 180 mln zł wyższe od kwoty przeznczonej na realizację NPRCz w latach 2016–2020. Oznacza to blisko 40% wzrost nakładów budżetu państwa na realizację Programu.

NPRCz 2.0 obejmuje cztery priorytetowe obszary wsparcia:

  • Priorytet 1 - Poprawa oferty bibliotek publicznych,
  • Priorytet 2 - Inwestycja w infrastrukturę bibliotek publicznych,
  • Priorytet 3 - Zakup nowości wydawniczych do placówek wychowania przedszkolnego, bibliotek szkolnych i pedagogicznych,
  • Priorytet 4 - Program dotacyjny dla bibliotek, promocja czytelnictwa.

Ministerstwo Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu odpowiada za koordynację priorytetów 1, 2 i 4. wdrażanych przez podległe mu instytucje: Bibliotekę Narodową (Priorytet 1), Instytut Książki (Priorytet 2) oraz Narodowe Centrum Kultury (Priorytet 4), pełniące jednocześnie funkcję Jednostki Ewaluacji i Monitoringu Programu. Koordynacja prac w zakresie Priorytetu 3 leży w kompetencjach Ministerstwa Edukacji i Nauki.

Środki z budżetu państwa będą wydatkowane na zakup przez biblioteki publiczne ok. 14,5 mln nowości wydawniczych, w tym usług zdalnego dostępu do książek w formie e-booków, audiobooków czy synchrobooków (ok. 161 mln zł), budowę ogólnokrajowej sieci bibliotecznej poprzez zintegrowany system zarządzania zasobami bibliotek, w ramach której powstanie platforma dla 500 bibliotek (ponad 41 mln zł), inwestycje w wysokości od 0,5 mln zł do 2,25 mln zł w rozbudowę infrastruktury szacunkowo dla ok. 164 bibliotek publicznych (łącznie blisko 229 mln zł), rozwój kompetencji pracowników bibliotek (24,5 mln zł) oraz kampanię społeczno-informacyjną (blisko 30 mln zł). Jednocześnie ok. 10,3 tys. bibliotek szkolnych i pedagogicznych otrzyma dofinansowanie (ponad 96 mln zł) na zakup ok. 4 mln nowości wydawniczych oraz elementów wyposażenia. Nowością jest włączenie do programu przeszło 13 tys. placówek wychowania przedszkolnego, dla których zostanie przeznaczona kwota ponad 41 mln zł na zakup nowości wydawniczych.
Dzięki zakupom nowości książkowych przez biblioteki w ramach działań Priorytetu1 i Priorytetu 3 NPRCz 2.0. na rynek wydawniczy trafi w latach 2021-2025 ponad 500 mln zł (uwzględniając środki z budżetu państwa oraz szacowany wkład własny beneficjentów).

Pod egidą NPRCz zostanie także uruchomiony nowy program dotacyjny pn. BLISKO. W jego ramach 180 bibliotek publicznych ma szansę otrzymać środki w łącznej kwocie 24,5 mln zł na podnoszenie kompetencji pracowników bibliotek, rozwijanie lokalnych partnerstw, włączanie nowych środowisk i aktywizację lokalnych społeczności w działania na rzecz upowszechniania czytelnictwa. Szacujemy, że w ciągu pięciu lat trwania BLISKO może zostać zrealizowanych ponad tysiąc projektów. W NPRCz 2.0 dodatkowo przewidziano także środki na monitorowanie i ewaluację prowadzonych działań oraz zarządzanie i obsługę Programu.

I edycja NPRCz 2016 – 2020 za nami

W latach 2016–2020 była realizowana pierwsza edycja Narodowego Programu Rozwoju Czytelnictwa z łącznym budżetem blisko 700 mln zł (w tym 455 mln zł z budżetu państwa). W efekcie programu biblioteki publiczne wzbogaciły się m.in. o 16,7 mln książek drukowanych, 450 tys. audiobooków, 150 tys.
e-booków, ok. 75 tys. kodów dostępów oraz ponad 28 mln stron publikacji. Dzięki udzielonym dofinansowaniom w całej Polsce udało się wybudować nowoczesne obiekty biblioteczne oraz zmodernizować i rozbudować już istniejące. Wsparciem objętych zostało 220 obiektów bibliotecznych, średnio w kwocie ponad 800 tys. zł. W 2020 r. w związku z pandemią koronawirusa wprowadzono do Programu nowe rozwiązania, polegające na udostępnianiu publikacji w formatach cyfrowych za pośrednictwem internetu, dzięki którym duża część aktywności związanych z kształceniem i dostępem do zbiorów bibliotecznych została przeniesiona do przestrzeni wirtualnej. W ramach zrealizowanych działań na polona.pl przygotowano m.in. 70 audiobooków lektur i klasyki literatury, ponad 1200 ebooków, 660 kolekcji tematycznych materiałów pomocniczych do wykorzystania przez nauczycieli podczas lekcji online. Dzięki zakupowi licencji do publikacji chronionych majątkowymi prawami autorskimi polona.pl wzbogaciła się o dzieła ponad 120 polskich pisarzy i poetów. Ponadto w ramach środków z NPRCz zdigitalizowano i udostępniono w cyfrowej wypożyczalni międzybibliotecznej Academica ponad 21 tys. publikacji i artykułów z czasopism naukowych, stanowiących materiały dydaktyczne m.in. dla szkolnictwa wyższego, oraz ponad 12,5 tys. mikrofilmowanych obiektów chronionych.

Biblioteki publiczne 

W Polsce działa ponad 2,5 tysiąca bibliotek publicznych, które wraz ze swoimi filiami tworzą sieć prawie 8 tysięcy instytucji kultury znajdujących się w naszym bezpośrednim sąsiedztwie. Biblioteki stanowią jedno z trzech najważniejszych miejsc, poza miejscem zamieszkania i miejscem pracy, w których ludzie socjalizują się, uczą się lub oddają rozrywce. Jest to także przestrzeń traktowana umownie (ponieważ znaczącą część księgozbioru można wypożyczyć do domu), co pozwala na rozwój własnych zainteresowań i odpoczynek z wykorzystaniem książek (ale też audiobooków, e-booków czy synchrobooków), a w przypadku bibliotek medialnych także innych mediów.

Aby biblioteki mogły wypełniać powyższe funkcje, muszą dysponować odpowiednim potencjałem, zarówno w zakresie atrakcyjności i aktualności udostępnianego księgozbioru, jak i w odniesieniu do udostępnianej użytkownikom przestrzeni, która powinna spełniać normy w zakresie dostępności dla osób ze szczególnymi potrzebami oraz promować rozwiązania przyjazne dla środowiska. Ponadto, od otwartości i kompetencji pracowników bibliotek zależy zaangażowanie lokalnej społeczności w działania realizowane przez te instytucje, dlatego niezwykle istotne jest także dostosowanie działań programu wieloletniego do potrzeb dzieci i młodzieży. Na te potrzeby również odpowiada NPRCz 2.0. Jednym z kluczowych celów programu jest wzmacnianie roli bibliotek jako „trzeciego miejsca” jednoczącego społeczność lokalną poprzez działania kulturalne, wspierającego aktywne czytelnictwo i uczestnictwo w kulturze.

 Źródło: MEiN

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

REKLAMA

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Sektor publiczny
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    MEN: Rozporządzenie zostało podpisane - nauczyciele mają już zagwarantowane podwyżki wynagrodzeń

    Minister Edukacji oraz Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej podpisały rozporządzenie zwiększające wynagrodzenie zasadnicze nauczycieli. Wzrost wynagrodzenia nauczycieli początkujących wyniesie 33%, natomiast wynagrodzenie nauczycieli mianowanych i dyplomowanych wzrośnie o 30%.

    Zmiany w KRS 2024 - rząd Tuska przyjął projekt nowelizacji

    Na posiedzeniu 20 lutego 2024 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa (KRS), przygot4owany przez Ministra Sprawiedliwości. 

    Podwyżki dla nauczycieli w 2024 roku - rozporządzenie podpisane

    W dniu 20 lutego 2024 r. Minister Edukacji oraz Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej podpisały rozporządzenie określające minimalne stawki wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli. Wynagrodzenie nauczycieli początkujących rośnie o 33%, a w przypadku nauczycieli mianowanych i dyplomowanych wzrost wynosi 30%. Podpisane rozporządzenie skierowano do publikacji w Dzienniku Ustaw. Wzrost wynagrodzeń jest możliwy z powodu zwiększenia subwencji oświatowej.

    Ile jest osób w kryzysie bezdomności w Polsce? W nocy z 28 na 29 odbędzie się liczenie

    Ile jest w Polsce osób w kryzysie bezdomności? Dokładne szacunki nie są znane. Ostatnie badanie miało miejsce w 2019 r. W tym roku, w nocy z 28 na 29 lutego w całej Polsce zostanie przeprowadzone liczenie osób w kryzysie bezdomności. 

    REKLAMA

    Podwyżki w budżetówce 2024. Komu +10%,+20% a nawet +47%? Wyższe kwoty wynagrodzenia zasadniczego w kategoriach zaszeregowania [projekt rozporządzenia]

    W dniu 20 lutego 2024 r. został opublikowany projekt rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zmieniający rozporządzenie w sprawie warunków wynagradzania za pracę i przyznawania innych świadczeń związanych z pracą dla pracowników zatrudnionych w niektórych państwowych jednostkach budżetowych. Jakie podwyżki wynikają z tego projektu? O ile wzrosną wynagrodzenia?

    Protest rolników. Warszawa będzie zablokowana 27 lutego, tzw. "Gwiaździsty marsz na Warszawę"

    Protest rolników. Warszawa będzie zablokowana w dniu 27 lutego 2024 roku, odbędzie się tzw. "Gwiaździsty marsz na Warszawę". Tak zapowiadają strajkujący rolnicy, którzy chcą m.in. żeby rząd zadeklarował wycofanie się z Zielonego Ładu.

    Badania naukowe: Nadmiar białka w diecie szkodzi tętnicom. To wyższe ryzyko miażdżycy

    Spożywanie zbyt dużych ilości białka zwiększa ryzyko miażdżycy. Winę za to ponosi aminokwas leucyna – informuje pismo “Nature Metabolism”. Odkryty przez naukowców z University of Pittsburgh School of Medicine mechanizm molekularny sprawia, że nadmierna ilość białka w diecie może zwiększać ryzyko miażdżycy.

    Protest rolników 20 lutego. "Chcemy, żeby rząd zadeklarował wycofanie się z Zielonego Ładu"

    Protest rolników 20 lutego. "Chcemy, żeby rząd zadeklarował wycofanie się z Zielonego Ładu" - wskazał przewodniczący OPZZ Rolników i Organizacji Rolniczych Sławomir Izdebski. Rolnicy oczekują też wstrzymania niekontrolowanego importu produktów rolnych z Ukrainy oraz utrzymania w Polsce hodowli zwierząt futerkowych.

    REKLAMA

    Dofinansowaniem inwestycji w OZE i poprawę efektywności energetycznej gospodarstw [wnioski do 23 lutego]

    Inwestycje w OZE i poprawę efektywności energetycznej gospodarstw. Wnioski o przyznanie pomocy finansowej można składać do 23 lutego 2024 roku.

    Lek na porost zębów jeszcze w tej dekadzie? Dr Takahashi w połowie 2024 roku rozpocznie badania kliniczne. Jak daleko do rewolucji w stomatologii?

    W ostatnich tygodniach w mediach toczyła się dyskusja o tym, że japoński naukowiec zapowiedział, iż jeszcze w tej dekadzie powstanie lek na porost zębów. Ta wiadomość zelektryzowała środowisko medyczne, a także pacjentów implantologicznych i protetycznych. Ale zdaniem dr n. med. Piotra Przybylskiego należy trochę ostudzić emocje w tym zakresie. Lek na porost zębów, jak każdy lek, musiałby przejść wiele badań klinicznych, aby potwierdzono jego skuteczność i bezpieczeństwo, a następnie dopuszczono do obrotu. Jak wskazuje ekspert, sam ewentualny proces odrastania zębów musi być też dokładnie monitorowany, aby nie wywołał poważnych problemów z układem zgryzowym i funkcją żucia. Nawet jeśli lek rozpocznie nową erę w stomatologii, to upłynie jeszcze wiele lat, zanim w ogóle trafi do Polski. Sami lekarze będą musieli też przejść liczne szkolenia, aby móc go podawać pacjentom. I to też nie będzie łatwy proces do zrealizowania.

    REKLAMA