Whistleblowing – rejestr zgłoszeń

• Czego w tym zakresie rejestru zgłoszeń wymaga Dyrektywa o Sygnalistach?
• Czego w tym zakresie rejestrów zgłoszeń wymaga projekt ustawy o ochronie osób zgłaszających naruszenia prawa?
• Jak długo powinny być przechowywane dane w rejestrze zgłoszeń wewnętrznych?
• W jakie formie powinien być prowadzony rejestr zgłoszeń wewnętrznych?
• A kto i na jakich zasadach będzie prowadził rejestr zgłoszeń zewnętrznych według projektu ustawy?

Pojawił się projekt ustawy.  Ostatnio napisałem artykuł o regulaminie zgłoszeń wewnętrznym, warto jednak pamiętać też o rejestrze zgłoszeń.

Czego w tym zakresie rejestru zgłoszeń wymaga Dyrektywa o Sygnalistach?

Dyrektywa o sygnalistach nakłada obowiązek prowadzenia rejestrów wszystkich zgłoszeń zarówno przy zgłoszeniach wewnętrznych jak i zewnętrznych (oczywiście rejestr zgłoszeń zewnętrznych prowadzą odpowiednie organy). Przy czym rejestry należy prowadzić zgodnie z wymogami w zakresie poufności.

Przy okazji wspomnę, że zgodnie z Dyrektywą zgłoszenia powinny być przechowywane  nie dłużej, niż jest to konieczne i proporcjonalne, aby zapewnić zgodność z wymogami ustanowionymi w niniejszej dyrektywie lub innymi wymogami ustanowionymi w prawie unijnym lub krajowym.

Czego w tym zakresie rejestrów zgłoszeń wymaga projekt ustawy o ochronie osób zgłaszających naruszenia prawa?

Projekt ustawy wymaga podmiot zobowiązany do wdrożenia kanałów zgłoszeniowych i prowadzenia postępowań następczych prowadził rejestr zgłoszeń wewnętrznych.

Wpisów do rejestru będzie dokonywało się na podstawie zgłoszeń wewnętrznych.

Zgodnie z projektem ustawy, w rejestrze zgłoszeń wewnętrznych powinny być gromadzone  następujące dane:

1)         numer sprawy;

2)         przedmiot naruszenia;

3)         datę dokonania zgłoszenia wewnętrznego;

4)         informację o podjętych działaniach następczych; 

5)         datę zakończenia sprawy.

Jak długo powinny być przechowywane dane w rejestrze zgłoszeń wewnętrznych?

Zgodnie z projektem ustawy, dane w rejestrze zgłoszeń wewnętrznych są przechowane przez okres 5 lat od dnia przyjęcia zgłoszenia. Zakładam, że ustawodawca zakłada, że zgłoszenia tez będą przechowywane przez okres 5 lat.

Biorąc pod uwagę okres przedawnienia pewnych przestępstw oraz szybkość prowadzenia śledztw i dochodzeń, okres 5 letni wydaje m się w pewnych przypadkach zbyt krótki.

W jakie formie powinien być prowadzony rejestr zgłoszeń wewnętrznych?

Projekt ustawy na ten temat milczy. Według mnie może być prowadzony w formie papierowej lub elektronicznej. Każde to rozwiązania ma swoje plusy i minusy.

Przy okazji wspomnę, że nie widzę powodu by nie dodać parę elementów do rejestru. Oczywiście trzeba przy tym przestrzegać chociażby zasady proporcjonalności.

A kto i na jakich zasadach będzie prowadził rejestr zgłoszeń zewnętrznych według projektu ustawy?

Zgodnie z projektem ustawy rejestr zgłoszeń zewnętrznych będzie prowadził organ centralny oraz właściwy organ publiczny.

Wpisy do rejestru zgłoszeń zewnętrznych będzie się dokonywać na podstawie zgłoszenia zewnętrznego.

W rejestrze zgłoszeń zewnętrznych będą gromadzone następujące dane:

1. numer sprawy;
2. przedmiot naruszenia;
3. datę dokonania zgłoszenia zewnętrznego;
4. etap postępowania;
5. datę zakończenia sprawy;
6. informacje o niepodejmowaniu dalszych działań w przypadku, gdy w zgłoszeniu zewnętrznym dotyczącym sprawy będącej już przedmiotem wcześniejszego zgłoszenia nie zawarto istotnych nowych informacji na temat naruszeń w porównaniu z wcześniejszym zgłoszeniem zewnętrznym.;
7. szacunkową szkodę majątkową, jeżeli została stwierdzona, oraz kwoty odzyskane w wyniku postępowań dotyczących naruszeń będących przedmiotem zgłoszeń zewnętrznych.

Co ciekawe projekt ustawy mówi, że w przypadku zgłoszeń zewnętrznych złożonych w formie dokumentu elektronicznego rejestr zgłoszeń zewnętrznych jest prowadzony w systemie teleinformatycznym. Powstaje pytanie, czy rejestr zgłoszeń ustnych lub analogowych, też może być prowadzony w systemie teleinformatycznym. Według mnie może. Ale projektowane przepisy w tym zakresie mogą budzić wątpliwości.

Dane w rejestrze zgłoszeń zewnętrznych są przechowane przez okres 5 lat od dnia przyjęcia zgłoszenia.

Na koniec chciałbym przypomnieć, że oczywiście prawidłowo sporządzona procedura czy dobrze prowadzony rejestr zgłoszeń są ważne ale ani nie są najważniejszym elementem systemu przyjmowania zgłoszeń od sygnalistów, prowadzenia postępowań następczych i ochrony sygnalistów przed działaniami odwetowymi ani nie są jedynymi elementami przedmiotowego systemu.

Paweł Ludwiczak