Wymóg PESEL przy świadczeniu 40 zł za dzień zakwaterowania Ukraińca [nowelizacja specustawy z 22 kwietnia 2022 r.]

Świadczenie pieniężne za zapewnienie zakwaterowania i wyżywienia uchodźcom z Ukrainy jest przyznawane na podstawie art. 13 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. Przepis ten kolejny raz został znowelizowany.

Ustawa nowelizująca z 27 kwietnia 2022 r. wprowadziła następujące zasady:

Świadczenie pieniężne za zapewnienie zakwaterowania Ukraińcom płatne przez 120 dni

Po nowelizacji każdemu podmiotowi, w szczególności osobie fizycznej prowadzącej gospodarstwo domowe, który zapewni, na własny koszt, zakwaterowanie i wyżywienie obywatelom Ukrainy, może być przyznane na jego wniosek świadczenie pieniężne z tego tytułu nie dłużej niż za okres 120 dni od dnia przybycia obywatela Ukrainy na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej.

Zasada „120 dni” weszła w życie z dniem 29 kwietnia 2022 r. z mocą od dnia 24 lutego 2022 r.

Należy pamiętać, że okres wypłaty świadczenia może być przedłużony powyżej 120 dni w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Infor.pl opisał zasady wydłużania tego okresu w poniższym artykule:

Obywatel Ukrainy, któremu udzielono zakwaterowania musi mieć PESEL

Nowością wprowadzoną przez ustawę nowelizującą specustawę z 27 kwietnia 2022 r. jest wymóg posiadania numeru PESEL przez uchodźcę korzystającego z pomocy w postaci zakwaterowania i wyżywienia. Do tej pory numer PESEL albo NIP musiała mieć osoba, która udzielała pomocy, czyli beneficjent świadczenia.

UWAGA! Do wniosków o świadczenie pieniężne, złożonych do dnia wejścia w życie powyższej reguły, stosuje się poprzednie przepisy. Obywatel Ukrainy nie musi więc mieć nadanego numeru PESEL, jeżeli wniosek złożono przed 30 kwietnia 2022 r. Jest to data wejścia w życie ustawy z dnia 27 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa.

Baza danych dla wniosków o świadczenie za zapewnienie zakwaterowania Ukraińcom

W celu wyeliminowania nadużyć w związku z przyznawaniem świadczenia za zapewnienie zakwaterowania Ukraińcom powstanie baza danych. Tak to uzasadniono w projekcie nowelizacji:

„Projekt zakłada (…) gromadzenie danych osób, na które zostały złożone wnioski, o których mowa w art. 13 ust. 1 ustawy, co jest niezbędne w celu monitorowania wydatkowania środków publicznych na świadczenia pieniężne z tytułu zapewnienia zakwaterowania i wyżywienia obywatelom Ukrainy i wyeliminowania ewentualnych nadużyć w tym zakresie. Dzięki wdrożeniu odpowiednich rozwiązań teleinformatycznych organ gminy będzie miał możliwość ustalenia, czy dla danej osoby, której nadano numer PESEL na podstawie art. 4 ustawy, nie został już złożony wniosek o przyznanie środków za ten sam okres.”

Podstawą prawną dla prowadzenia bazy danych jest art. 13a specustawy. Zgodnie z nim minister właściwy do spraw informatyzacji prowadzi w systemie teleinformatycznym bazę danych wniosków o przyznanie świadczenia pieniężnego z tytułu zakwaterowania i wyżywienia obywatelom Ukrainy.

Minister jest administratorem danych zgromadzonych w bazie wniosków o przyznanie świadczenia pieniężnego z tytułu zakwaterowania i wyżywienia obywatelom Ukrainy.

Minister właściwy do spraw informatyzacji udostępnia dane zgromadzone w bazie: ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, ministrowi właściwemu do spraw rodziny, wojewodom, gminom – w celu realizacji zadań związanych z pomocą obywatelom Ukrainy.

Minister właściwy do spraw informatyzacji ogłosi w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej komunikat określający dzień wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających prowadzenie bazy danych.

Kto wprowadza dane do bazy?

Organ gminy niezwłocznie wprowadza do bazy dane.

Jakie dane gmina wprowadza się do bazy wniosków o świadczenie 40 zł za dzień pomocy Ukraińcom?

Gmina do ww. bazy danych wprowadza:

1) imię i nazwisko albo nazwę składającego wniosek;

2) PESEL lub NIP składającego wniosek;

3) wskazanie okresu, na jaki zapewniono zakwaterowanie, oraz liczby osób przyjętych do zakwaterowania;

4) imię i nazwisko osoby przyjętej do zakwaterowania i PESEL;

6) numer rachunku płatniczego, na który wypłacane będzie świadczenie;

8) adres miejsca pobytu osób przyjętych na zakwaterowanie.

Jakie gminy mają uprawnienia co do bazy wniosków o świadczenie za zakwaterowanie?

Minister właściwy do spraw informatyzacji umożliwia gminom, z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego:

1. weryfikację, czy dla osoby, której dotyczy wniosek, nie złożono wniosku ze wskazaniem innego miejsca pobytu na zakwaterowanie w okresie, o którym mowa w art. 13 ust. 4 pkt 3 specustawy;
2. porównanie zawartych we wniosku danych osób fizycznych, o których mowa w art. 13 ust. 4 pkt 1, 2 i 4 specustawy z danymi w rejestrze PESEL;
3. sprawdzenie daty wjazdu obywatela Ukrainy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Wynagrodzenie dla gmin – 16 zł i 32 zł

Po nowelizacji zadania gminy związane z przyznaniem świadczenia jak i wprowadzeniem danych do bazy danych są zadaniami z zakresu administracji rządowej zleconymi gminie, a środki przeznaczone na ich realizację zapewnia wojewoda. Koszty obsługi przez gminę zadań wynoszą 16 zł za każdy rozpatrzony wniosek o świadczenie pieniężne. W przypadku dokonania przez gminę weryfikacji warunków zakwaterowania i wyżywienia koszt obsługi zadań wynosi 32 zł za każdy rozpatrzony wniosek.