Tabela dla pensji netto w 2024 r.: nauczyciel dyplomowany 3813 zł (podwyżka +381 zł), mianowany 3308 zł (+326 zł), początkujący 3155 zł (+309 zł)

Dla porównania planowana przez rząd pensja minimalna od 1 lipca 2024 r., to 4300 zł brutto i 3261,53 zł netto.

Wynagrodzenie minimalne nauczyciela w 2023 r.

Minimalna pensja nauczyciela w 2023 r. bez dodatków, nadgodzin, dofinansowania z gminy, to:

1) nauczyciel początkujący - 3690 zł brutto (2846 zł netto/na rękę)

2) nauczyciele mianowani - 3890 zł brutto (2982 zł netto/na rękę)

3) nauczyciela dyplomowany - 4550 zł brutto (3432 zł netto/na rękę)

Wynagrodzenie średnie nauczyciela w 2024 r.

Rząd zaproponował nauczycielom podwyżki o 12,3%. Dotyczy to średniego wynagrodzenia. W 2024 r. po zmianie kwoty bazowej na 4471,28 zł, mamy średnie wynagrodzenie dla: 

• nauczycieli początkujących 5365,54 zł, 
• mianowanych 6438,64 zł i 
• dyplomowanych 8227,16 zł.

Wynika to z formuły: "Wynagrodzenie dla:

• nauczyciela początkującego - 120% kwoty bazowej,
• nauczyciela mianowanego - 144% bazowej,
• nauczyciela dyplomowanego - 184% - kwoty bazowej."

WAŻNE! Osoby nie pracujące jako nauczyciele mają często problemy z odróżnieniem "wynagrodzenia średniego" od "rzeczywistego". Wynagrodzenie średnie w oświacie to wynagrodzenie potencjalne do którego dolicza się wszelkie możliwe dodatki i wypłaty. Nawet jeżeli przeciętny nauczyciel ich nie otrzymuje. Nauczyciele bezskutecznie protestują przeciwko podawaniu przez MEiN informacji, że nauczyciel dyplomowany będzie miał w 2024 r. 8200 zł średniego wynagrodzenia brutto w sytuacji, gdy na pasku będzie to tak naprawdę 5109 zł brutto (patrz poniżej).

Dla zrozumienia sytuacji dochodowej nauczycieli warto ostrożnie podchodzić do wynagrodzenia "średniego", a skupiać się na "rzeczywistych" wypłatach "na konto".

Kup teraz: Miesięcznik Poradnik rachunkowości budżetowej

Wynagrodzenie minimalne nauczyciela w 2024 r.

Jak przejść z "wynagrodzenie średnie 2024 r." do "wynagrodzenie minimalne 2024 r."? Upraszczając dla obu rodzajów wynagrodzenia stosujemy ten sam wskaźnik 12,3%. Zakładamy, że minimalne wynagrodzenie także wzrośnie o 12,3%. 

Podwyżka minimalnego wynagrodzenia w 2024 r. nauczycieli wyniesie:

1) nauczyciel początkujący w 2024 r. - 4143,87 zł brutto (3155 zł netto/na rękę), podwyżka pensji o około 309 zł netto 

2) nauczyciele mianowani w 2024 r. - 4368,47 zł brutto (3308 zł netto/na rękę), podwyżka pensji o około 326 zł netto

3) nauczyciela dyplomowany w 2024 r. - 5109,65 zł brutto (3813 zł netto/na rękę), podwyżka pensji o około 381 zł netto.

Tabela wynagrodzeń netto/brutto dla nauczycieli w 2024 r.

	Kwota brutto	Kwota netto	Podwyżka
Nauczyciel początkujący	4143,87 zł	3155 zł	309 zł
Nauczyciel mianowany	4368,47 zł	3308 zł	326 zł
Nauczyciel dyplomowany	5109,65	3813 zł	381 zł

Nauczyciel poniżej pensji minimalnej 

Nauczyciel początkujący jest więc w 2024 r. przeszło 100 zł "poniżej" płacy minimalnej 4300 zł brutto (dla 2024 r.). Dotyczy to "gołej" pensji. Jak często może powstać sytuacja "gołej" pensji"?

Osoby, które nie wierzą w takie pensje, podnoszą często argument "nauczyciele mają dodatki". Przyjrzyjmy się kilku dodatkom:

1) za wychowawstwo - wynosi 300 zł brutto + ewentualne dopłaty od gmin. I tu jest szansa na poprawę wysokości dodatku w postaci podwyżki jeszcze w 2023 r. do 600 zł brutto (patrz artykuły na końcu publikacji). Trzeba jednak uwzględnić w analizie, że ten dodatek jest za dodatkowe obowiązki. Więc wskazywanie go jest słabym argumentem za tezą, że nauczyciele nie mają źle. Oceniając pensję w danym zawodzie nie powinno się patrzeć, ile finalnie można w nim zarobić. Patrzymy na profity, jakie przynosi dana branża oceniając typowe wykonywanie zawodu bez zrywów w postaci pracy "po godzinach" czy w weekendy. Prawie zawsze bierze się pod uwagę podstawowy nakład pracy. Inna ocena to błąd metodologiczny.

2) za wysługę lat (tzw. stażowy) - 1% wynagrodzenia zasadniczego za każdy rok pracy, wypłacany w okresach miesięcznych poczynając od czwartego roku pracy, z tym że dodatek ten nie może przekroczyć 20% wynagrodzenia zasadniczego. W przypadku nauczyciela dyplomowanego z dużym stażem jest to istotny dodatek. W odróżnieniu od bycia wychowawcą klasy nie wiąże się z dodatkowymi obowiązkami. Nie ma jednak znaczenia dla młodego nauczyciela. 

Dodatek rośnie do 20%, a potem ta wartość zostaje zamrożona. 

Przykład

Anglistka rozpoczęła pracę w liceum w wieku 25 lat. W wieku 45 lat dodatek stażowy wynosi 20% i aż do jej przejścia na emeryturę jego wysokość jest zamrożona. 

3) dodatek wiejski - przysługuje na terenie wsi lub w mieście liczącym do 5000 mieszkańców w wysokości 10% wynagrodzenia zasadniczego. I także nie wymaga dodatkowej pracy. Od dekady następuje jednak zjawisko przenoszenia szkół z wsi i małych miasteczek do większych ośrodków. I rola tego dodatku stale maleje. Nauczyciel w Rzeszowie, Tarnowie, Opolu, Krośnie nie otrzyma go.

4) dodatek motywacyjny - ten dodatek jest uznaniowy. Powołane powyżej "za wychowawstwo", "za wysługę lat" i "wiejski" są zapisane co do wysokości i zasad przyznawania w Karcie Nauczyciela. Po spełnieniu przesłanek przez nauczyciela dodatki te należą się automatycznie. Nikt nie wpływa na ich wysokość z wyjątkiem tego, że np. 300 zł dla wychowawcy to minimum, które gmina może podnieść w górę. W bogatych gminach wychowawca może otrzymać już dziś 500 zł brutto. 

Dodatek motywacyjny to:

• art. 30 ust. 1 Karty Nauczyciela i 
• ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ z 3 kwietnia 2009 r. w sprawie dodatków do wynagrodzenia zasadniczego oraz wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw dla nauczycieli zatrudnionych w szkołach prowadzonych przez organy administracji rządowej. 

Rozporządzenie wprowadza zasadę: Dodatek motywacyjny przyznaje się na czas określony, nie krótszy niż 2 miesiące i nie dłuższy niż 6 miesięcy, w wysokości nie wyższej niż 50 % otrzymywanego przez nauczyciela wynagrodzenia zasadniczego. 

W praktyce dodatek motywacyjny jest dużo niższy niż ww. 50% - zwyczajowo "dobry" dodatek może wynosić około 10% pensji. Najczęściej jest to 1%-3% (często 300 zł). Nauczyciele informują też, że - jeżeli już go otrzymują - to najwyżej przez kwartał. Więcej w poniższym artykule:

Jak prawidłowo przyznawać dodatek motywacyjny dla nauczycieli. Błędy w regulaminach wynagradzania.

W 2023 r. i 2024 r. ważnym problemem nauczycieli jest brak nadgodzin. Zwłaszcza  w szkołach podstawowych z uwagi na przejście z tych szkół kumulacji roczników z lat minionych do szkół ponadpodstawowych. Odmiennie jest w technikach/liceach. Tam przez najbliższe kilka lat nadgodziny będą znaczącym wsparciem dla nauczycieli. 

Nadgodziny, tak jak przy dodatku za wychowawstwo, to wynagrodzenie za dodatkowe obowiązki. Nie powinno się więc o nich mówić przy analizie "gołej pensji". Niemniej "od zawsze" ratowały nauczycieli przed biedą tej pensji. Dziś na nadgodziny jest za mało pracy w szkołach podstawowych. 

I znów osoby niepracujące w oświacie często sądzą, że skoro mamy informacje o wakatach w szkołach, to jest tam tak dużo pracy, że muszą być nadgodziny. Warto różnicować sytuację szkół podstawowych i ponadpodstawowych.