Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Opodatkowanie VAT kontraktów drogowych

Rafał Frankiewicz
Opodatkowanie VAT kontraktów drogowych
Opodatkowanie VAT kontraktów drogowych
Właściwe opodatkowanie robót, dostaw i usług, z uwagi na skomplikowanie regulacji prawnej, stanowi duże wyzwanie dla samorządów. Jednym z zagadnień, które przysparza problemów, jest opodatkowanie kontraktów drogowych i dylemat związany z zastosowaniem stawek 8% i 23%. Pomocne w tym zakresie może okazać się dokonanie właściwej analizy usług związanych z utrzymaniem dróg przez zarządców.

Teoretycznie omawiana sytuacja nie powinna rodzić problemów. Stawka podstawowa VAT wynosi obecnie 23%, z wyjątkiem ściśle określonych towarów i usług, wobec których zastosowanie ma stawka obniżona - ich wykaz zawarto w załączniku nr 3 do ustawy o podatku od towarów i usług (dalej: ustawa o VAT).

Praktyka pokazuje, że przełożenie obowiązujących regulacji prawnej w zakresie VAT na konkretne kontrakty drogowe rodzi wiele niejasności i problemów, zwłaszcza w sytuacji, kiedy łącznie zleca się wykonanie różnych czynności. Pojawia się wówczas dylemat zasadności uznania jednej z usług za wiodącą i decydującą o stawce podatku, albo traktowania każdej z nich oddzielnie. Są jednak przesłanki, które mogą być pomocne w rozstrzygnięciu takich sytuacji, a które odnoszą się do charakteru zawartego kontraktu oraz jego treści.

Cel kontraktu

Usługi będące przedmiotem kontraktów drogowych, to świadczenia wskazane m.in. w art. 20 ustawy o drogach publicznych (dalej: u.d.p.), do których należy np. utrzymanie nawierzchni drogi i chodników, przeciwdziałanie niszczeniu dróg, utrzymywanie zieleni przydrożnej, czy przeprowadzanie okresowych kontroli stanu infrastruktury drogowej. W praktyce umowy zawierane w tym zakresie często określa się mianem kontraktów utrzymaniowych i wywołaniowych.

Pierwsze z nich, dotyczące kompleksowego utrzymania dróg, mają na celu zapewnienie ich właściwego stanu technicznego. Celem zamówienia świadczeń jest więc utrzymanie lub osiągnięcie odpowiednich warunków drogi oraz jej przejezdności, a nie prawidłowe wykonywanie poszczególnych czynności objętych kontraktem. Tym samym, zarządca drogi nabywa jedno kompleksowe świadczenie utrzymania drogi, które po stronie wykonawcy powoduje konieczność wykonania szeregu czynności. Rozdzielenie ich byłoby sztuczne oraz niezasadne, bowiem są one jednakowo ważne dla osiągnięcia zakładanego efektu, a brak realizacji chociaż jednego świadczenia doprowadziłby do nieosiągnięcia zamierzonego celu.

Drugi rodzaj umów to kontrakty wywołaniowe, które zawierane są dla zaspokojenia bieżącej potrzeby, nie zaś całościowego zapewnienia odpowiedniego standardu infrastruktury drogowej. Przykładem może być zawarcie umowy na podejmowanie czynności w zakresie utrzymania, remontu czy konserwacji, ale jedynie na zlecenie zarządcy drogi. Tym samym, wykonawca nie będzie zobowiązany do utrzymania przejezdności drogi, a jedynie wykonania czynności, które wskaże mu zamawiający w odpowiedniej sytuacji. Zupełnie inaczej umowa będzie kwalifikowana, kiedy to sam wykonawca będzie monitorował stan infrastruktury i decydował o podjęciu koniecznych czynności dla zapewnienia należytego stanu drogi.

Decydująca kompleksowość

Jak wynika z powyższego podziału zawieranych umów, punktem wyjścia dla ustalenia właściwej formy opodatkowania jest zbadanie kompleksowości czynności, które mają być objęte danym kontraktem drogowym, a tym samym ustalenie, czy mamy do czynienia z szeregiem odrębnych świadczeń, czy też z usługą złożoną, tworzącą całość.

Na gruncie VAT zasadą jest, że obciążeniu fiskalnemu podlega odrębnie każde świadczenie, chyba że ich rozdzielenie byłoby sztuczne, mające na celu obniżenie kwoty podatku. W związku z tym, w przypadku kompleksowości usługi uznaje się, że jedna lub kilka z takich czynności ma charakter wiodący, a pozostałe jedynie pomocniczy, nie stanowiący samodzielnego celu zamówienia, a jedynie środek do efektywniejszego wykorzystania usługi głównej.

W przypadku kontraktów drogowych często może wystąpić jednak sytuacja, w której brak będzie świadczenia wiodącego, co jednak nie wyklucza możliwości zakwalifikowania szeregu czynności jako kompleksowych, pod warunkiem, że będą one ze sobą ściśle związane, tworząc jedno świadczenie, którego rozdzielenie miałoby charakter sztuczny i niezasadny ekonomicznie.

Kryteria pomocnicze

Oprócz analizy kompleksowości usług objętych danym kontraktem drogowym warto wziąć pod uwagę inne okoliczności, które mogą być pomocne przy rozstrzygnięciu kwestii opodatkowania:

  1. ryzyko utrzymania drogi - nałożone na zarządców dróg ustawowe zadania mają na celu m.in. zapewnienie należytego stanu infrastruktury drogowej oraz możliwość bezpiecznego z niej korzystania. Ryzyko związane z brakiem pełnej realizacji tych zadań może zostać przeniesione na podmiot świadczący usługi na podstawie umowy. Wówczas wykonawca nie tylko będzie odpowiadał za realizację poszczególnych czynności, ale za całościowe funkcjonowanie infrastruktury we właściwym stanie. Tym samym, czym innym będzie kompleksowe zlecenie utrzymania przejezdności drogi, a czym innym powierzenie naprawy ubytków w jezdni lub odśnieżania, co będzie miało charakter selektywny;
  2. samodzielność podejmowania czynności - wpływ na opodatkowanie ma również zakres autonomii wykonawcy. Kompleksowość będzie wiązała się z powierzeniem podmiotowi zewnętrznemu obowiązku monitorowania stanu istniejącej infrastruktury oraz podejmowania określonych czynności, w celu zapewnienia realizowania przypisanych jej celów. Odmienną sytuacją będzie zlecanie przez zamawiającego tylko konkretnych prac, np. naprawy ubytków w jezdni czy koszenia przydrożnych trawników. W takich sytuacjach to jednak zarządca drogi będzie decydował, kiedy i jakie prace należy wykonać;
  3. forma wynagradzania - fakturowanie oraz księgowanie wydatków również może mieć znaczenie dla wyboru właściwej do zastosowania stawki podatku. Wynagrodzenie ryczałtowe, niezależnie od ilości poszczególnych usług podejmowanych przez wykonawcę może sugerować, że mamy do czynienia ze świadczeniem kompleksowym, które należy traktować jako całość. Ważny jest w takim przypadku nie tyle stan realizacji każdej powierzonej czynności, ale efekt końcowy i zapewnienie właściwego stanu infrastruktury drogowej. Idealnym przykładem jest zimowe utrzymanie dróg, zlecone kompleksowo wykonawcy, niezależnie od ilości opadów. Odmiennie kwalifikowane będzie natomiast zawarcie umowy, która będzie uzależniała wysokość wynagrodzenia od faktycznego wymiaru świadczonej usługi.

Jaką stawkę zastosować?

Właściwe identyfikowanie kompleksowości, także w kontekście ryzyka braku osiągnięcia określonego celu, samodzielności wykonawcy w podejmowanych czynnościach oraz formy wynagradzania, ma decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia, jaką stawkę VAT należy zastosować. W przypadku, w którym uznamy, że mamy do czynienia z usługą złożoną, którą należy traktować jako całość, zastosowanie znajdzie stawka podstawowa, tj. obecnie 23%. W pozostałych przypadkach każda z usług winna być opodatkowana właściwą dla siebie stawką: 23% lub 8% (w przypadku świadczeń wskazanych w załączniku nr 3 do ustawy o VAT).

Źródło: Gazeta Samorządu i Administracji nr 12/2021

Poszerzaj swoją wiedzę, czytając naszą publikację
Posiłki w szkole i w przedszkolu. Zasady odpłatności, rozliczania i naliczania odsetek za nieterminowe płatności
Posiłki w szkole i w przedszkolu. Zasady odpłatności, rozliczania i naliczania odsetek za nieterminowe płatności
Tylko teraz
29,00 zł
39,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Sektor publiczny
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Matura 2022 r.: arkusz egzaminacyjny z historii [PDF]
    Matura 2022 r.: arkusz egzaminacyjny z historii [PDF]
    Niedzielski: rząd przyjął projekt ustawy dającej podwyżki w służbie zdrowia od 632 zł do 2009 zł. Koszt 7 mld zł
    Rząd przyjął projekt nowelizacji o minimalnym wynagrodzeniu w ochronie zdrowia. To przełomowa ustawa dla medyków, gwarantująca systematyczny wzrost pensji – przekazał we wtorek minister zdrowia Adam Niedzielski.
    Zmiany w Karcie Nauczyciela: ZNP odrzuca projekt rządu [17 V 2022 r.]
    Związek Nauczycielstwa Polskiego odrzuca propozycje nowelizacji ustawy Karta nauczyciela w 2022 r. w wersji przedstawionej przez ministra edukacji i nauki Przemysława Czarnka. Z tej ustawy wynika brak strategii tworzenia spójnego statusu zawodowego nauczyciela – powiedział we wtorek prezes ZNP Sławomir Broniarz.
    W lipcu 2022 r. podwyżki wynagrodzeń w szpitalach i przychodniach od 632 zł do 2000 zł [wywiad]
    Gwarantowane poziomy najniższych wynagrodzeń w podmiotach leczniczych wzrosną od lipca 2022 r. w zależności od grupy od 17 proc. do 41 proc.; średnio najniższe wynagrodzenie zasadnicze wzrośnie o 30 proc. - powiedział PAP wiceminister zdrowia Piotr Bromber.
    Matura 2022 r.: historia i języki mniejszości narodowych na poziomie podstawowym [17 maja 2022 r.]
    Na maturze we wtorek rano 17 maja 2022 r. trwa pisemny egzamin z historii. Po południu będą pisemne egzaminy z języków mniejszości narodowych: białoruskiego, ukraińskiego i litewskiego na poziomie podstawowym.
    Ruszyła rekrutacja ósmoklasistów do liceów i techników w Warszawie [16 maja 2022 r.]
    Od 16 maja 2022 r. uczniowie klas ósmych szkół podstawowych mogą składać wnioski o przyjęcie do warszawskich liceów, techników i branżowych szkół I stopnia. Na wybór placówki i złożenie wniosku ósmoklasiści mają czas do 20 czerwca do godz. 15 - przekazał w poniedziałek stołeczny ratusz.
    MON: Rusza dobrowolna zasadnicza służba wojskowa. Gdzie i jak się zgłosić?
    21 maja rozpocznie się nabór do nowego rodzaju służby w wojsku – dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej. Z tej okazji, w 32 miejscowościach w całej Polsce, odbędą się pikniki wojskowe pod hasłem „Wstąp do dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej”.
    Matura 2022 r.: arkusz egzaminacyjny z chemii [PDF]
    Matura 2022 r.: arkusz egzaminacyjny z chemii [PDF]
    RPO: Udzielali schronienia uchodźcom z Ukrainy. Dlaczego nie otrzymują świadczenia?
    Każdy wniosek złożony po 30 kwietnia 2022 r. o świadczenie 40 zł za dzień pomocy wymaga podania numeru PESEL uchodźcy korzystającego z zakwaterowania i wyżywienia osoby pomagającej. Nawet jeżeli Ukrainiec nie posiadał przed 30 IV numeru PESEL.
    Zakończenie roku szkolnego 2021/2022 – od kiedy wakacje w 2022 r.? Do kiedy trzeba wystawić oceny?
    Zakończenie roku szkolnego 2021/2022 przypada w piątek 24 czerwca 2022 roku.
    CKE: Informacja o egzaminie ósmoklasisty przeprowadzanym od 24 do 26 maja 2022 r.
    W 2022 r. egzamin ósmoklasisty będzie przeprowadzany od 24 do 26 maja (wtorek – czwartek), zgodnie z poniższym harmonogramem.
    Ósmoklasiści: rekrutacja do liceów od 16 maja 2022 r.
    W poniedziałek 16 maja 2022 r. rozpoczęła się rekrutacja ósmoklasistów do szkół ponadpodstawowych na rok szkolny 2022/2023.
    Matura 2022 r.: chemia i język włoski na poziomie rozszerzonym [16 maja 2022 r.]
    Maturzyści w poniedziałek 16 maja 2022 r. przystąpili do pisemnego egzaminu z chemii. Po południu będą pisemne egzaminy z języka włoskiego na poziomie rozszerzonym i na poziomie dwujęzycznym.
    Międzynarodowy Dzień Rodzin: 120 000 zł na każde dziecko. Emerytura dla matek czwórki dzieci. [15 maja 2022 r.]
    Wsparcie ze strony państwa w roku 2022 na dziecko od urodzenia do 18. roku życia z wszystkich rządowych programów, to jest w sumie 120 tys. zł dla każdego dziecka – powiedziała minister rodziny i polityki społecznej Marlena Maląg.
    Ukraińcy ściągają tańsze o 30% samochody na Ukrainę. Kolejka 14 km na granicy
    Ponad 2 tys. kierowców czekało w piątek do odprawy samochodów w tranzycie przez przejście z Ukrainą w Zosinie (Lubelskie). Niektórzy spędzili na granicy trzy dni w kolejce. Ukraińcy masowo kupują auta i wwożą do swojego kraju ze względu za zniesienie opłat celnych.
    Członek RPP nie wykluczył przejściowego wzrostu inflacji do 20%. Uznał, że podwyższanie stóp procentowych przebiega zbyt szybko
    Obecne podnoszenie stóp procentowych w Polsce to proces zbyt szybki - ocenia Przemysław Litwiniuk, członek Rady Polityki Pieniężnej. Litwiniuk jest zwolennikiem zacieśniania polityki monetarnej, ale nie chce by dokonywało się to "gwałtownie".
    Matura 2022 r.: arkusz egzaminacyjny z wiedzy o społeczeństwie [PDF]
    Maturzyści w piątek 13 maja 2022 r. przystąpili do pisemnego egzaminu maturalnego z wiedzy o społeczeństwie.
    Wsparcie dla Straży Granicznej w obliczu kryzysu bez odrębnych uchwał rady gminy
    OPIS NIEPRAWIDŁOWOŚCI: Rada gminy postanowiła przyjąć na sesji rady gminy specjalną uchwałę w sprawie przekazania środków finansowych na Fundusz Wsparcia Oddziału Straży Granicznej z przeznaczeniem na zakup wyposażenia dla funkcjonariuszy Straży Granicznej. W założeniu radnych ma to wspomóc jednostki Straży Granicznej; co jest rzeczą niezbędną w obliczu aktualnego kryzysu na Ukrainie, a co w części dotyczy także interesów Polski.
    RIO: z końcem czerwca 2022 r. wygasają "stare" uchwały dot. opłat za śmieci
    Z końcem czerwca 2022 r. wygasają wszystkie uchwały śmieciowe dotyczące stawek za pojemniki lub worki podjęte przed wejściem w życie ustawy zmieniającej z 2021 r. - przypomina RIO w Lublinie. Izba wyjaśniła co się zmienia i co w tej sytuacji mogą zrobić gminy.
    Skąd się wziął przesąd „Piątek trzynastego”? [Templariusze?]
    Piątek trzynastego – przesąd uznający dzień za pechowy, kiedy piątek wypadnie w trzynasty dzień danego miesiąca [piątek 13-ego].
    Matura: wiedza o społeczeństwie i język niemiecki na poziomie rozszerzonym [13 maja 2022 r.]
    Maturzyści w piątek rano przystąpią do pisemnego egzaminu z wiedzy o społeczeństwie. Po południu będą pisemne egzaminy z języka niemieckiego na poziomie rozszerzonym i na poziomie dwujęzycznym.
    Inflacja 12,3% za kwiecień? [PKO BP]
    13% - szczyt inflacji?
    Podwyższony dodatek osłonowy: Czy gminy mają prawo do sprawdzania w bazie CEEB zgłoszenia pieca węglowego [komunikat UODO i Ministerstwa Środowiska]
    UODO stwierdził, że nie ma obecnie przepisów, które pozwalałyby wójtowi, burmistrzowi albo prezydentowi do weryfikowania faktu zgłoszenia źródła ogrzewania do CEEB w związku z wnioskiem o dodatek osłonowy. Do stanowiska UODO odniosło się ministerstwo środowiska.
    Matura 2022 r.: arkusz egzaminacyjny z biologii poziom rozszerzony [PDF]
    12 maja 2022 r. maturzyści przystąpili do pisemnego egzaminu z biologii.
    Niedzielski: Życzenia na Międzynarodowy Dzień Pielęgniarki i Położnej [12 maja 2022]
    Międzynarodowy Dzień Pielęgniarki i Położnej.