Kategorie

Prezenty, nagrody w konkursach i inne towary przekazywane w gminach a podatek VAT po 1 kwietnia 2011 r.

Z uwagi na zmiany dotyczące podatku od towarów i usług, w szczególności zmiany obowiązujące od 1 kwietnia 2011 r., powstaje pytanie czy w ramach nieodpłatnych przekazań towarów takich np. jak nagrody w konkursach czy też ulotki promujące określony region lub obiekt muzealny, albo w przypadku wręczania prezentów np. członkom zarządu, po stronie podatnika podatku VAT czyli np. gminy, powstanie obowiązek opodatkowania takich czynności podatkiem od towarów i usług.

Analizując nowe przepisy prawne w tym zakresie, należy zacząć od generalnej zasady obowiązującej w podatku VAT, zgodnie z którą czynności nieodpłatne nie podlegają opodatkowaniu tym podatkiem. Zasada ta wynika wprost z przepisu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, stanowiącego iż opodatkowaniu tym podatkiem podlegają:

1)    odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;

2)    eksport towarów;

3)    import towarów;

4)    wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;

5)    wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Dotyczy to również przeniesienia tego prawa z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu.

Przez towary należy rozumieć rzeczy i ich części, jak również wszelkie postacie energii.

Przez świadczenie usług rozumie się, co do zasady, każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów.

To z kolei oznacza, że czynność nieodpłatna, a więc taka, która ze swej istoty nie jest związana z jakąkolwiek odpłatnością, (a nie np. zrezygnowano z pobrania odpłatności gdy strony umowy najmu umawiają się, że przez np. 3 miesiące czynsz najmu nie będzie pobierany, bo najemca musi doprowadzić wynajmowany lokal do odpowiedniego stanu technicznego), może podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT tylko w jednej sytuacji.

Czynność nieodpłatna podlega opodatkowaniu podatkiem VAT w sytuacji gdy:

- przepis tak stanowi,

- spełnione są wszystkie przesłanki opisane w tym przepisie konieczne do opodatkowania podatkiem VAT – inaczej mówiąc jeśli choćby jedna przesłanka nie była spełniona – wtedy podatek VAT nie wystąpi.

Takim przepisem na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług jest przepis art. 7 ust. 2 ustawy, odnoszący się do nieodpłatnych przekazań towarów, oraz art. 8 ust. 2 tej ustawy, odnoszący się do nieodpłatnych świadczeń. Regulacje dotyczące opodatkowania czynności nieodpłatnych zawarte w tych przepisach nie są nowe, jedynie od dnia 1 kwietnia 2011 r. ich zakres został zmieniony, a dokładnie mówiąc rozszerzony, co może doprowadzić do konieczności opodatkowania nieodpłatnych przekazań towarów czy nieodpłatnego świadczenia usług, które do dnia 31 marca 2011 r. nie podlegały opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

VAT przed 1 kwietnia 2011 r.

W poprzednio obowiązującym stanie prawnym opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegała nieodpłatna dostawa towarów i nieodpłatne świadczenie usług w przypadku :

a)    przekazania przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa, w tym:

- przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia,

- wszelkie inne przekazanie towarów bez wynagrodzenia ( w szczególności darowizny ),

Reklama

b)   nieodpłatnego świadczenia usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenia usług.

Powyższe czynności podlegały opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w przypadku, gdy nie były związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, a podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przy nabyciu towarów i usług związanych z tymi czynnościami w całości lub w części.

Czytaj także: Od 1 kwietnia kolejne zmiany w VAT>>

Tak więc w poprzednim stanie prawnym, aby czynność nieodpłatna podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT musiały być spełnione łącznie następujące warunki:

1) musiało nastąpić nieodpłatne przekazanie towarów lub nieodpłatne świadczenie usług;

2) czynność ta musiała być dokonana na rzecz jednej z osób wymienionych w przywołanym przepisie,

3) przekazanie towarów lub świadczenie usług nie było związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa podatnika,

4) podatnik nie miał prawa do odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabycia tych towarów czy usług.

Przeważnie w sektorze publicznym nie była spełniona 4-ta przesłanka, ale często było też tak, że również przesłanka wymieniona powyżej w punkcie 3 też nie była spełniona. W takiej sytuacji do dnia 31 marca 2011 r. czynności takie nie podlegały opodatkowaniu podatkiem VAT. Najczęściej występującymi w praktyce nieodpłatnymi przekazaniami towarów, które w poprzednim stanie prawnym nie podlegały opodatkowaniu tym podatkiem były:

•    przekazywane nagrody w różnego rodzaju konkursach,

•    nagrody z tytułu osiągnięcia określonych wyników ( np. w szkołach),

•    drobne lub mniej drobne upominki wręczane pracownikom jednostek,

•    upominki czy prezenty wręczane osobom trzecim.


Reklama

Podobnie, w przypadku nieodpłatnego świadczenia usług, w jednostkach budżetowych opodatkowanie takich czynności raczej nie występowało z uwagi na niespełnienie wskazanych powyżej przesłanek. Taka sytuacja miała np. miejsce w odniesieniu do umów użyczenia lokalu. W przeważającej większości przypadków użyczenie lokalu było związane z użyczeniem innej, wyodrębnionej jednostce, co z kolei powodowało, iż nie spełniona była przesłanka nie związania takiej czynności (użyczenia) z działalnością podatnika, co powodowało brak opodatkowania podatkiem VAT. Często też, podobnie jak w przypadku towarów, jednostki nie miały prawa do odliczenia podatku naliczonego.

Warto też przypomnieć, iż nie podlegało opodatkowaniu podatkiem VAT przekazanie przez podatnika na rzecz pracownika towarów lub świadczenie usług na potrzeby pracowników jeśli taki obowiązek wynikał z przepisów o bezpieczeństwie i higienie pracy lub przepisów Kodeksu pracy lub z innych przepisów obowiązujących w tym zakresie.

Ponadto, w przypadku świadczeń typu wczasy, kolonie, nagrody w konkursach, które zostały sfinansowane z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych - czynności takie nie podlegały opodatkowaniu podatkiem VAT, gdyż w tym wypadku pracodawca nie działał w charakterze podatnika podatku VAT, a więc w konsekwencji nie mogło być takie sfinansowanie opodatkowanie tym podatkiem. Te zasady – przekazania związane z obowiązkami bhp oraz finansowane z ZFŚS – nadal pozostają poza opodatkowaniem podatkiem VAT.

VAT po 1 kwietnia 2011 r.

Powyższe przepisy warunkujące opodatkowanie podatkiem VAT nieodpłatnych przekazań uległy zmianie od dnia 1 kwietnia 2011 r.

Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, iż nie uległa zmianie zasada, zgodnie z którą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa i odpłatne świadczenie usług. Pomimo to, ustawa jak poprzednio - przewiduje przypadki, gdy opodatkowaniu tym podatkiem podlega również nieodpłatna dostawa towarów i nieodpłatne świadczenie usług.

W dalszej części artykułu omówię nowe regulacje prawne odnoszące się do nieodpłatnych przekazań towarów z uwagi na to, że w sektorze publicznym to właśnie takie przekazania najczęściej mają miejsce.

Nieodpłatne przekazanie towarów

Nieodpłatne przekazanie towarów jest obecnie tj. od  dnia 1 kwietnia 2011 r., regulowane w przepisie art. 7 ust. 2 ustawy o VAT w nowym brzmieniu.

Zgodnie z tym przepisem opodatkowaniem podatkiem od towarów i usług podlega nieodpłatne przekazanie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa, w tym:

- przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia,

- wszelkie inne przekazanie towarów bez wynagrodzenia ( w szczególności darowizny ),

Powyższe czynności podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w przypadku, gdy podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przy nabyciu towarów i usług związanych z tymi czynnościami w całości lub w części.

Czytaj także: Stawka VAT przy zakupie przez gminę samochodu ochrony przeciwpożarowej>>

Od dnia 1 kwietnia 2011 r. przepis ten nie zawiera już warunku związku tych przekazań z prowadzeniem przedsiębiorstwa, a więc związek taki dla opodatkowania podatkiem od towarów i usług nie ma znaczenia.

Co taki zapis oznacza w praktyce?

Przedstawię omawianą zmianę na następującym przykładzie:

Gmina przekazuje nagrodę (zegarek o wartości 150,00 zł) w konkursie na najlepsze hasło reklamujące walory turystyczne tej gminy.

W poprzednim stanie prawnym przekazanie takiej nagrody nie podlegało opodatkowaniu podatkiem VAT już choćby z tego powodu, iż przekazanie nagrody wiązało się z działalnością gminy w zakresie rozpowszechniania wiedzy o walorach turystycznych tej gminy.

W stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 kwietnia 2011 r. ta okoliczność nie ma żadnego znaczenia. Istotne jest tylko czy gmina odliczyła w całości lub w części podatek naliczony z tytułu zakupu zegarka, który następnie został przekazany jako nagroda. Jeśli gmina miała prawo do odliczenia – wtedy wystąpi podatek należny, jeśli nie – wtedy podatek ten nie wystąpi. Pozostałe warunki zawarte w nowym brzemieniu art. 7 ust. 2 ustawy o VAT nie uległy zmianie w stosunku do poprzedniego brzmienia tego przepisu, a także nie ulega wątpliwości, że w tym przypadku są spełnione.

Warto zwrócić uwagę, iż warunek dotyczący prawa do odliczenia należy rozumieć jako przysługiwanie prawa do odliczenia w sensie prawnym, a nie jako dobrowolne skorzystanie z prawa do odliczenia. Wobec tego w sytuacji, gdy gminie przysługiwało (zgodnie z obowiązującymi przepisami w tym zakresie) prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu zakupu zegarka, ale gmina nie skorzystała z tego prawa, gdyż w ogóle zrezygnowała z prawa do odliczenia podatku naliczonego z uwagi na pracochłonność wyodrębniania kwot podatku naliczonego przy i tak niskiej kwocie podatku podlegającego odliczeniu, to wtedy zgodnie z omawianymi regulacjami wystąpi sytuacja, w której - z jednej strony gmina nie odliczy podatku naliczonego, ale – z drugiej strony – będzie zobowiązana do opodatkowania tym podatkiem przekazani nagrody.

Warto też podkreślić, iż pomimo zmiany przepisu art. 7 ust. 2 ustawy o VAT, zmianie nie uległy kolejne ustępy art. 7 tej ustawy. Ma to istotne znaczenie w przypadku nieodpłatnego przekazania drukowanych folderów, informatorów, ulotek informacyjnych dotyczących np. walorów turystycznych gmin czy regionów, obiektów turystycznych czy zabytkowych, informatorów o imprezach różnego typu. Takie przekazania – podobnie jak w poprzednim stanie prawnym – nie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT.

Zgodnie bowiem z przepisem art. 7 ust. 3 ustawy opodatkowaniu podatkiem VAT nie podlega przekazanie drukowanych materiałów reklamowych i informacyjnych, prezentów o małej wartości i próbek.

Przy czym przez prezenty o małej wartości rozumie się przekazywane przez podatnika jednej osobie towary o łącznej wartości w roku podatkowym nieprzekraczającej kwoty 100,00 zł – w przypadku, gdy podatnik prowadzi ewidencję pozwalająca na ustalenie tożsamości tych osób.

W przypadku gdy podatnik nie prowadzi takiej ewidencji prezentem o małej wartości jest towar, którego jednostkowa cena nabycia lub jednostkowy koszt wytworzenia nie przekracza 10 zł.

Próbka – to niewielka ilość towaru reprezentująca określony rodzaj lub kategorie towarów, która zachowuje skład oraz wszystkie właściwości fizyczne, fizykochemiczne i chemiczne lub biologiczne towaru. Ponadto ilość lub wartość przekazywanych (wręczanych) próbek nie wskazuje na działanie o charakterze handlowym.

Jeżeli więc wartość przekazywanego jednej osobie towaru nie przekroczyła w roku podatkowym 100 zł (przypadku prowadzenia przez podatnika stosownej ewidencji) lub gdy jednostkowa cena nabycia lub wytworzenia takiego prezentu nie przekroczyła 10 zł (gdy podatnik nie prowadził ewidencji) – czynność nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Przepis ten może więc w stosunku do jednostek sfery budżetowej i samorządowej znaleźć zastosowanie w odniesieniu do wręczanych drobnych nagród czy drobnych upominków w różnego rodzaju konkursach, zawodach czy turniejach.

Podsumowując - opodatkowanie nieodpłatnego przekazania towarów jest przede wszystkim uzależnione od wystąpienia okoliczności, o których mowa w art. 7 ust. 2 ustawy o VAT. Warto jednak pamiętać o tych przepisach, które nie uległy zmianie, a więc art. 7 ust. 3 ustawy o VAT, zgodnie z którym – tak jak poprzednio – drukowane materiały informacyjne czy reklamowe nadal nie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT.

Elżbieta Olechniewicz

samorzad.infor.pl

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po nasze publikacje
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT +  VAT w e-commerce
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT + VAT w e-commerce
Tylko teraz
99,00 zł
119,70
Przejdź do sklepu
Elżbieta Olechniewicz
Źródło: Samorzad.infor.pl
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    29 lip 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Premia dla lekarza POZ za szczepienie

    Lekarz POZ otrzyma premię finansową za zwiększenie tempa szczepień i liczby zaszczepionych pacjentów w poradni.

    Nadzór nad dyrektorami - planowane zmiany

    Projektowane przepisy, mające zwiększyć kontrolę nad szkołami, zostały złagodzone. Co z dyrektorami?

    Powodzie - czy możemy przygotować się na nadchodzące zalania?

    W momencie wystąpienia sytuacji kryzysowej praktyczne możliwości zabezpieczenia przed jej skutkami są bardzo ograniczone. Jakie mamy możliwości ograniczenia zagrożenia powodziowego?

    Zmiany w ustawie o zatrudnieniu socjalnym

    Zmiany w ustawie o zatrudnieniu socjalnym przewiduje przygotowany przez MRiPS projekt nowelizacji. Co się zmieni?

    Społeczne Agencje Najmu - korzyści podatkowe dla właścicieli

    Od 23 lipca 2021 r. obowiązują przepisy pozwalające tworzyć tzw. Społeczne Agencje Najmu (SAN). Ich zadaniem jest dzierżawa lokali mieszkalnych lub budynków mieszkalnych jednorodzinnych od ich właścicieli oraz wynajmowanie ich osobom fizycznym wskazanym przez gminę. Właściciele takich mieszkań i budynków będą korzystać ze zwolnień podatkowych w podatku dochodowym i VAT.

    Zasady odwołania od wyników egzaminu maturalnego 2021

    Odwołania od wyników egzaminu maturalnego. Niecałe trzy tygodnie temu maturzyści poznali wyniki egzaminów dojrzałości. Niektórzy mają wątpliwości, czy ich praca została poprawnie sprawdzona, i wnioskują o wgląd do niej oraz wyższe noty.

    Kontrole zwolnień lekarskich nauczycieli

    Kontrole zwolnień lekarskich nauczycieli - zgodnie z projektem nowelizacji prawa oświatowego autorstwa MEiN ministerstwo co kwartał będzie przekazywało do ZUS szczegółowe informacje dotyczące nauczycieli przebywających m.in. na zwolnieniach lekarskich, urlopach zdrowotnych oraz macierzyńskich.

    Nauka stacjonarna w szkołach od 1 września 2021 r.

    Nauka stacjonarna w szkołach - minister edukacji i nauki Przemysław Czarnek zapowiedział, że trwają przygotowania do powrotu uczniów do szkół od 1 września 2021 r.

    Historia XX i XXI wieku - od kiedy nowy przedmiot?

    Historia XX i XXI wieku - od kiedy nowy przedmiot zapowiedziany w Polskim Ładzie? Co obejmie?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające - możliwość zwiększenia liczby godzin

    Dodatkowe zajęcia wspomagające - większa liczba dzieci będzie mogła skorzystać z dodatkowych lekcji. MEiN przygotowało zmianę przepisów w tym zakresie.

    Nauka zdalna czy stacjonarna w roku akademickim 2021/2022? - wytyczne dla uczelni

    Nauka zdalna czy stacjonarna w roku akademickim 2021/2022? Ministerstwo Edukacji i Nauki opublikowało wytyczne dla uczelni.

    Compliance - cykl Deminga

    Compliance - każdy system powinien działać w cyklu Deminga i zawsze należy monitorować ryzyka. Niestety często brakuje na to zasobów lub woli najwyższego kierownictwa.

    Transakcja zakupu nieruchomości na rzecz gminy

    Zakup nieruchomości na rzecz gminy. W ramach działalności gospodarczej gmina może nabywać prawa do nieruchomości na wolnym rynku - w trybie czynności cywilnoprawnych. W takich transakcjach istotne są kompetencje organów gminy. Wójt jest uprawniony do dokonywania czynności związanych z nabyciem nieruchomości. Działa jednak z zachowaniem zasad prawidłowej gospodarki i w ramach wytyczonych przez radę gminy.

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - co zawiera?

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) już działa. Wyjaśniamy, jakie informacje zawiera ten ważny rejestr. Warto również wspomnieć o obowiązkach właścicieli budynków związanych z CEEB.

    Loteria szczepionkowa - kiedy losowania?

    Loteria szczepionkowa - kiedy losowania? Wciąż można zarejestrować się w Loterii Narodowego Programu Szczepień i wziąć udział w kolejnych losowaniach nagród.

    Wakacje 2021 w Europie - zasady podróżowania, paszport covidowy, testy

    Wakacje 2021 w Europie w czasach koronawirusa - jakie zasady obowiązują podróżnych? W większości krajów trzeba pokazać paszport covidowy lub wynik testu na COVID-19.

    Aspekty środowiskowe w nowym prawie zamówień publicznych

    Zrównoważone zamówienia to taki sposób organizacji postępowań o udzielenie zamówienia publicznego, który uwzględnia aspekty środowiskowe lub społeczne, co przekłada się na charakter udzielanego zamówienia, przy jednoczesnym zapewnieniu celowego, racjonalnego i oszczędnego wydatkowania środków publicznych. W pojęciu tym mieszczą się więc zarówno tzw. „zielone”, jak również społeczne zamówienia publiczne.

    Cyfryzacja usług a cyberbezpieczeństwo w sektorze publicznym

    W ostatnich latach można obserwować postępującą cyfryzację usług, również w sektorze publicznym. O ile załatwianie spraw urzędowych online jest dla obywateli ogromną wygodą, o tyle zasadne w tym kontekście jest pytanie – jak właściwie zadbać o bezpieczeństwo przetwarzanych danych?

    Karta Lokalizacji Podróżnego - jak wypełnić?

    Kartę Lokalizacji Podróżnego musi wypełnić każdy przylatujący do Polski. Czym jest? Jak wypełnić Kartę Lokalizacji Pasażera?

    Karta Lokalizacji Podróżnego w formie elektronicznej

    Karta Lokalizacji Podróżnego w formie elektronicznej od soboty zastąpi karty papierowe. Kto musi wypełnić Kartę Lokalizacji Podróżnego?

    Loteria szczepionkowa - ochrona danych uczestników

    Loteria szczepionkowa - jak chronione są dane osobowe uczestników Loterii Narodowego Programu Szczepień? Czy dane medyczne są bezpieczne?

    Loteria szczepionkowa - lista wygranych

    Loteria szczepionkowa - lista wygranych. Są już pierwsi zwycięzcy w Loterii Narodowego Programu Szczepień. Gdzie sprawdzić listę wygranych nagród? Kiedy kolejne losowania?

    Wypadek przy pracy urzędnika świadczącego pracę zdalną

    Wypadek przy pracy urzędnika świadczącego pracę zdalną. Jak prawidłowo sporządzić protokół powypadkowy?

    Szczepienia dzieci w wieku 5-12 lat - od kiedy?

    Szczepienia dzieci w wieku 5-12 lat - od kiedy? Jest to niezwykle istotna kwestia pod kątem roku szkolnego i bezproblemowego powrotu dzieci do szkół.

    Compliance - od czego zacząć wdrożenie systemu?

    Compliance - od czego należy zacząć wdrożenie systemu w organizacji? Coraz więcej podmiotów z sektora prywatnego oraz z sektora publicznego rozumie, że posiadanie systemów Compliance jest niezbędne, by podmiot mógł bezpiecznie funkcjonować lub się rozwijać.