Kategorie

Podatek od nieruchomości - historia

Inventage
Inventage jest międzynarodową firmą specjalizującą się w optymalizacji kosztów
Podatek od nieruchomości/ Fot. Fotolia
Fotolia
W Polsce geneza podatku od nieruchomości sięga czasów Kazimierza Wielkiego. W III RP Podatek od nieruchomości jest podatkiem lokalnym, pobieranym przez samorządy gminne.

Alain Kaj - Dyrektor Generalny Inventage Polska

Reklama

Pierwsze daniny uiszczane na rzecz władców państwa polskiego w jego pierwszych wiekach, miały formę świadczeń naturalnych. Chłopi uiszczali daninę w wysokości zależnej od liczby posiadanych w gospodarstwie zaprzęgów. Z kolei mieszczanie byli obciążeni podatkiem zwanym szosem płaconym za posiadanie posesji na terenie miasta. Z biegiem czasu szos stał się podatkiem związanym z nieruchomościami miejskimi w odróżnieniu od dwóch wówczas występujących danin z dochodu do pozarolniczej działalności gospodarczej, a także podgłównego, mającego charakter osobisty.

W Polsce geneza podatku od nieruchomości sięga czasów Kazimierza Wielkiego. Za panowania ostatniego z Piastów wprowadzono podatek poradlny- uiszczany w wysokości zależnej od powierzchni obszarów ziemi uprawnej.  Był to podatek stały, pobierany w dobrach rycerskich w wysokości 12 groszy z łana ( na mocy przywileju koszyckiego stawka została zmniejszona do 2 groszy z łana) , oraz 24 groszy  z łana  w dobrach kościelnych (Obszar 1 łana odpowiadał powierzchni średniej wielkości chłopskiego gospodarstwa feudalnego). Ta konstrukcja podatkowa przetrwała do roku 1629, kiedy stworzono nowy rodzaj daniny, zwanej ówcześnie podymnym.  Był to podatek o charakterze stałym, pobierany od ilości domów mieszkalnych na określonym obszarze gruntów. Zobowiązanymi do uiszczania tego podatku byli chłopi, mieszczanie i szlachta, a jego wysokość zależała nie tylko od liczby posiadanych budynków, ale także od ich powierzchni, a także wielkości miasta. Od 1775 roku, podymne było pobierane od każdego komina znajdującego się na dachach budynków. Jednak wraz z rozbiorem Państwa Polskiego degradacji uległ również jednolity system podatkowy na ziemiach polskich. Pobór danin na obszarach znajdujących się pod zaborami wykazywał znaczne różnice.

Podatek od nieruchomości w II RP został wprowadzony w 1936 roku (dekret Prezydenta RP z 14 stycznia 1936 roku, Dz.U. 1936 nr 3 poz. 15.). Aktem wykonawczym było rozporządzenie Ministra Skarbu z 20 kwietnia 1936 roku o wykonaniu dekretu Prezydenta rzeczypospolitej o podatku od nieruchomości, Dz. U. 1935 nr 33, poz. 259 z późn. zm.

Zgodnie z postanowieniami dekretu przedmiotem opodatkowania były:

W gminach miejskich:

- Wszystkie nieruchomości, za wyjątkiem gruntów użytkowanych jako pola uprawne, łąki, pastwiska, ogrody i sady, a także grunty pod wodami i lasami o powierzchni przekraczającej 5000 m2

- Budynki z podwórzami i placami

W gminach wiejskich:

Reklama

- „Budynki wraz z należącymi do nich budowlami ubocznemi, podwórzami i placami” związanymi czy to z „gospodarstwem rolnem, ogrodniczem czy  leśnem, staje używane w całości lub w przeważającej części na podstawie umowy najmu” , lub z nim niezwiązanymi, jak również te same przedmioty związane z „gospodarstwem rolnem, ogrodniczem czy  leśnem” używane na podstawie umowy dzierżawy ale wyłącznie budynków.

Wolne od podatku były nieruchomości należące do skarbu państwa, związków samorządowych, instytucji ubezpieczeń społecznych, , zakładów opiekuńczych, związków gmin wyznaniowych, instytucji naukowych i oświatowych, grunty pod torami i drogami oddanymi do użytku publicznego, a także nieruchomości nie użytkowane i nie zamieszkane z powodu złego stanu, nieruchomości zajęte na szpitale czy gorzelnie rolnicze, a także, co ciekawe na ówczesne standardy, że taki istniały:

Obowiązek podatkowy powstawał w pierwszym dniu miesiąca kalendarzowego, następującego bezpośrednio po zajściu okoliczności faktycznych na skutek których nieruchomość stała się przedmiotem opodatkowania lub utraciła cechy pozwalające na zwolnienie z daniny. W przypadku budynku, obowiązek podatkowy powstawał wraz z pierwszym dniem miesiąca następującego bezpośrednio po tym w którym budowa została zakończona, bądź też w którym rozpoczęto chociażby częściowe użytkowanie budynku przed jego wykończeniem.

Polecamy serwis: Podatki i opłaty


W związku z rozważaniami na temat okresu trwania obowiązku podatkowego, w Dekrecie znaleźć można ciekawe postanowienie dotyczące zagadnienia wzniesienia budynku na cudzym gruncie- art. 4 ust.5. Z kolei w art. 5 ust 1 zakreślono granice końcowe trwania obowiązku podatkowego.

Podstawę wymiaru podatku na rok podatkowy stanowił czynsz z tytułu najmu lub dzierżawy należny za rok poprzedzający rok podatkowy. Jeśli nieruchomość nie była wynajmowana - za podstawę wymiaru podatku przyjmowano przypuszczalny czynsz możliwy do uzyskania z wynajmu tej nieruchomości. Podstawą opodatkowania było dochód możliwy do uzyskania z nieruchomości, a nie jej wartość transakcyjna. W przypadku, gdy nie można było ustalić takich danych dla niewynajmowanej nieruchomości, przyjmowano za podstawę wymiaru podatku 5% wartości obiegowej budynków, wraz z „należącymi do nich budowlami ubocznemi, podwórzami i placami”, a dla gruntów niezabudowanych podstawą opodatkowania miało być 3 % ich wartości obiegowej.  Jeżeli właściciel poniósł straty na skutek niepłacenia czynszu przez lokatorów - straty te uwzględniano przy wymiarze podatku na ich wniosek. (art. 10 Dekretu)

Obliczenie podstawy opodatkowania było pierwszym etapem wyznaczenia wysokości zobowiązania podatkowego. Drugim krokiem było  przeliczenie uzyskanej podstawy przez odpowiedni do tego procent. Tak uzyskana kwota stanowiła należność podatkową.

Z kolei na mocy Dekretu Prezydenta z dnia 14 listopada 1935 roku o podatku od lokali wprowadzono daninę dla osób fizycznych i prawnych, zajmujących lokale.

Wyłączenie obejmowało m.in. lokale zajęte przez kościoły, urzędy państwowe, czy jednostki dyplomatyczne.

Podatek ten wynosił od 8 do 12 proc. podstawy wymiaru, a podstawą wymiaru było tu faktyczne komorne z roku poprzedzającego rok podatkowy. Stawka 8-procentowa obowiązywała za lokale jedno-, dwu- i trzyizbowe, 12-procentowa - od czterech i więcej izb.

W III RP Podatek od nieruchomości jest podatkiem lokalnym, pobieranym przez samorządy gminne. Regulują go przepisy Ustawy o podatkach i opłatach lokalnych z 12 stycznia 1991 r. Charakterystykę aktualnie obowiązujących zasad systemu podatkowego przytoczona zostanie w kolejnym artykule tego bloku tematycznego.

Autor: Alain Kaj - Dyrektor Generalny Inventage Polska

Zobacz również: Podatki i opłaty lokalne 2015 - stawki maksymalne

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    14 cze 2021
    Zakres dat:

    Lektury w szkole podstawowej – proponowane zmiany

    Lektury w szkole podstawowej – zmiany. Ministerstwo Edukacji i Nauki przygotowało propozycję zmian w liście lektur szkolnych. Jakie książki zostaną usunięte z wykazu a jakie dodane?

    Lista lektur w liceum i technikum – proponowane zmiany

    Lektury w liceum i technikum – jakie zmiany proponuje Ministerstwo Edukacji i Nauki? Skreślone z wykazu lektur mają być m.in. wiersze Marcina Świetlickiego oraz „Mała apokalipsa” Tadeusza Konwickiego. Zamiast tego uczniowie mają czytać m.in. dzieła filozoficzne i egzystencjalne Jana Pawła II.

    Dopłaty z gmin za odpady, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody

    Dopłaty z gmin, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody - szykują się spore zmiany w gospodarce odpadami. Co zawiera rządowy projekt zmian w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach?

    Komunikacja w Compliance

    Komunikacja w Compliance. W najbliższym czasie sektor publiczny, ale i sektor prywatny (zwłaszcza duże i średnie przedsiębiorstwa) czeka wdrażanie systemów Compliance. Kluczem do udanego wdrożenia, a potem utrzymania systemów Compliance jest komunikacja.

    Leśna szkoła z klimatem - ruszają ekolekcje

    Leśna szkoła z klimatem to program opracowany we współpracy Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz Ministerstwa Edukacji i Nauki, który służy inspirowaniu uczniów i nauczycieli do działań sprzyjających środowisku przyrodniczemu. W program zaangażowane są też Lasy Państwowe, które m.in. przygotowują służące grom plenerowym ścieżki i organizują prelekcje.

    Dzień Ojca - gra miejska "Przygoda z Tatą"

    Dzień Ojca - MRiPS zaprasza do zapisów na grę miejską "Przygoda z Tatą". Gra odbędzie się w Warszawie.

    Praca zdalna urzędników - ekwiwalent

    Praca zdalna urzędników - po zmianie przepisów pracodawca będzie musiał zagwarantować ekwiwalent. Czy wygasi to pracę zdalną urzędników?

    Obowiązek zgłoszenia, czym ogrzewamy domy od 1 lipca 2021 r.

    Obowiązek zgłoszenia czym ogrzewamy domy - 1 lipca 2021 roku rusza zbieranie danych do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB). Do kiedy będzie trzeba zgłosić urządzenia? Jakie kary grożą za brak zgłoszenia?

    Euro 2021: Narodowa Strefa Kibica na mecz Polski z Hiszpanią

    Euro 2021 - Strefa Kibica na Stadionie Narodowym. 19 czerwca 2021 roku na Stadionie Narodowym będzie można oglądać mecz reprezentacji Polski z Hiszpanią na Mistrzostwach Europy w Piłce Nożnej. Jakie będą zasady? Ile osób będzie mogło wejść na stadion?

    MEiN proponuje zmiany w liście lektur

    Zmiany w liście lektur - Ministerstwo Edukacji i Nauki rozpoczyna konsultacje społeczne. Potrwają do 8 lipca.

    Narodowy Spis Powszechny - jak powinni się spisać studenci?

    Narodowy Spis Powszechny - studenci mogą nie mieć świadomości, że ciąży na nich obowiązek spisowy. Nigdy nie brali udziału w spisie - ostatni był 10 lat temu, gdy byli jeszcze dziećmi. Mogą też myśleć, że zrobią to za nich rodzice lub dom studencki. Najlepiej jednak wziąć odpowiedzialność we własne ręce i spisać się samodzielnie! Tym bardziej, jeśli nie mieszka się z rodzicami lub w akademiku.

    Strajk Pielęgniarek: Czujemy się oszukane przez rząd [PODCAST]

    11 manifestacji w centralnych miejscach miast wojewódzkich, 4000 uczestników: pielęgniarki, pielęgniarze, położne - tak wyglądał strajk ostrzegawczy pielęgniarek i położnych. Czy będzie strajk generalny? Zapraszamy do wysłuchania podcastu.

    Do kiedy wystawienie ocen 2021?

    Do kiedy wystawienie ocen 2021? Ile czasu mają uczniowie na poprawienie ocen końcowych? Kiedy jest zakończenie roku szkolnego?

    Polski Ład: czy stracą seniorzy i osoby wymagające opieki?

    Polski Ład: czy stracą seniorzy i osoby wymagające opieki? W ramach Polskiego Ładu rząd przedstawił plan 10 ustaw do przygotowania w ciągu 100 najbliższych dni. W pakiecie tym niemal nie przewidziano działań zawartych w części „Złota jesień życia”. Wyjątkiem są emerytury bez podatku, ale ta planowana zmiana, bez równoległych korekt w innych obszarach wsparcia, niesie również skutki uboczne dla części osób starszych – zwłaszcza niesprawnych, wymagających opieki i ich rodzin.

    Praca zdalna w urzędach – czerwiec 2021 r.

    Praca zdalna w urzędach – do kiedy przedłużona? Jak długo będzie ograniczona praca urzędów? Jaka jest dopuszczalna liczba osób (interesantów) w urzędzie w czerwcu 2021 roku?

    Certyfikat COVID na telefonie

    Certyfikat COVID na telefonie - od kiedy? Odpowiadamy na pytania - gdzie go teraz szukać i kiedy paszport covidowy pojawi się w aplikacji mObywatel.

    Szczepienia na COVID-19 młodzieży w wieku 12-15 lat od 7 czerwca 2021

    Szczepienia na COVID-19 młodzieży w wieku 12-15 lat ruszyły. Jak młodzież może zapisać się na szczepienie? Czy konieczna jest zgoda i obecność rodziców?

    Czyste Powietrze - zachęty dla gmin, dodatkowe terminy

    Czyste Powietrze - zachęty dla gmin, dodatkowe terminy. Do 15 czerwca 2021 r. jest czas na zgłoszenia nowych gmin do programu „Czyste Powietrze”, a do 15 lipca br. wydłużono termin podpisywania porozumień i aneksów przez gminy, które już wcześniej wyraziły chęć skorzystania z finansowych bonusów.

    Paszport covidowy - co daje, jak wygląda?

    Paszport covidowy - co daje, jak wygląda? Przedstawiamy najważniejsze informacje o unijnym certyfikacie COVID.

    Zgromadzenia spontaniczne - zniesienie zakazu prawdopodobne pod koniec czerwca

    Zgromadzenia spontaniczne - zniesienie zakazu prawdopodobne pod koniec czerwca - poinformował w poniedziałek szef KPRM, pełnomocnik rządu ds. szczepień Michał Dworczyk. Wtedy planowane jest kolejne luzowanie obostrzeń dotyczących COVID-19.

    Zgromadzenia spontaniczne - czy są legalne?

    Zgromadzenia spontaniczne - czy są legalne? Rząd łagodzi obostrzenia covidowe, ale utrzymuje całkowity zakaz zgromadzeń spontanicznych. RPO przesłał swoje stanowisko do premiera Mateusza Morawieckiego.

    Rola najwyższego kierownictwa we wdrażaniu Compliance i systemów dla sygnalistów 

    Najwyższe kierownictwo - rola we wdrażaniu Compliance i systemów dla sygnalistów. Zgodnie z Dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ochrony osób zgłaszających przypadki naruszenia prawa Unii, zwaną potocznie dyrektywą o sygnalistach, pozostało 6 i pół miesiąca, aby sektor publiczny oraz duże przedsiębiorstwa wdrożyły systemy dla sygnalistów. Odpowiedzialność za to ponosi najwyższe kierownictwo.

    Program "Sportowe Wakacje+" w 2021 roku

    "Sportowe Wakacje+". Ministerstwo Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu wraz z Fundacją Lotto im. Haliny Konopackiej przeznaczyły 30 milionów złotych na drugą edycję programu "Sportowe Wakacje+" - poinformował szef resortu, wicepremier Piotr Gliński.

    Polski Ład - utrata dochodów samorządów

    Polski Ład - w dużej mierze zapłacą za niego samorządy. Z szacunków Ministerstwa Finansów wynika, że ich dochody mają spaść o ok. 10–11 mld zł, ale rząd obiecuje, że ten ubytek pokryje specjalna subwencja inwestycyjna. Według ekspertów może ona jednak się okazać niewystarczająca.

    Młodzieżowe rady gmin, powiatu i sejmiki województwa

    Młodzieżowe rady gmin, powiatu i sejmiki województwa - Prezydent Andrzej Duda podpisał nowelizację przepisów dotyczących samorządów lokalnych. Dzięki nowym rozwiązaniom, młode osoby będą miały szersze możliwości do angażowania się w życie publiczne i obywatelskie.