Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Gmina podatnikiem podatku od nieruchomości

Mariusz Orliński
Marta Makosz
Ślązak, Zapiór i Partnerzy – Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych sp. p.
Ekspert we wszystkich dziedzinach prawa związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej
podatki, podatek od nieruchomości
podatki, podatek od nieruchomości
fot. Fotolia
Gmina będąc osobą prawną, może co do zasady być podatnikiem podatku od nieruchomości. Wątpliwości jednak powstają z uwagi na możliwość wystąpienia sytuacji, w której gmina jako osoba prawna będzie właścicielem nieruchomości i jednocześnie organem podatkowym pobierającym podatek.

Gmina jako podatnik podatku od nieruchomości

Czy gmina będąc właścicielem nieruchomości i jednocześnie beneficjentem podatku od nieruchomości ma obowiązki podatnika na gruncie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych? Temat jest bardziej skomplikowany, niż na pierwszy rzut oka może się wydawać.

Zobacz wideoszkolenie: Zmiany w VAT 2015/2016 dla jsfp

Zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2014r., poz. 849 z późn. zm.) – dalej zwana „u.p.o.l.” podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne,
w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące:

1)   właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3;

2)   posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych;

3)   użytkownikami wieczystymi gruntów;

4)   posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie:

a)  wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub
z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości,

b)  jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2.

Zobacz również: Gminy nie pobiorą podatku od samych siebie

Powyższa regulacja potwierdza zatem, że gmina będąc osobą prawną, może co do zasady być podatnikiem podatku od nieruchomości. Wątpliwości jednak powstają z uwagi na możliwość wystąpienia sytuacji, w której gmina jako osoba prawna będzie właścicielem nieruchomości i jednocześnie organem podatkowym pobierającym podatek. Powstaje zatem szczególna regulacja prawnopodatkowa, bowiem jednocześnie ten sam podmiot występuje w roli podatnika, jak również beneficjenta wskazanego świadczenia publicznoprawnego. Obecnie obowiązujące przepisy wskazują, że w zakresie podatku od nieruchomości organem podatkowym jest odpowiednio wójt, burmistrz, prezydent miasta właściwy ze względu na miejsce położenia nieruchomości.

Niniejsze zagadnienie było przedmiotem analizy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 1019/11, w konsekwencji której zapadł wyrok w dniu 4 kwietnia 2012 r., w którym Sąd wskazał, że: „Należałoby zatem udzielić odpowiedzi na pytanie, czy w sytuacji, gdy gmina jest właścicielem nieruchomości i jednocześnie beneficjentem podatku od nieruchomości podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.(…) W rozwiązaniu tej kwestii pomocna będzie regulacja zawarta w art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. (…)Taka konstatacja przesądza o tym, że nieruchomości będące w zasobie nieruchomości gminnych, a więc de facto nieruchomości, które nie są wykorzystywane przez gminę czy to do prowadzenia działalności, czy też udostępnione innym podmiotom na podstawie umowy, czy też wreszcie będące we władaniu innych jednostek bez tytułu prawnego nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Regulacja zawarta w § 2 pkt 2 lit. b - w ocenie Sądu - nie narusza prawa, gdyż stanowi uszczegółowienie art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. poprzez wyprowadzenie normy z tego przepisu na zasadzie a contrario tj. skoro nieruchomości stanowiące własność gminy podlegają opodatkowaniu na zasadzie określonej w tym przepisie, to nieruchomości nieobjęte tą normą, a stanowiące własność gminy nie podlegają opodatkowaniu wszak ani jednostka samorządu terytorialnego, ani też Skarb Państwa nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości, a to oznacza, że nie przysługuje mu przymiot podmiotu podatkowego. Skoro zatem Gminie przysługuje prawo własności nieruchomości lub ich części, a te nie zostały oddane w posiadanie innego podmiotu na zasadzie określonej w art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. to określenie "gminne" użyte w § 2 pkt 2 lit. b oznacza, wchodzące w skład gminnego zasobu nieruchomości -
a to z kolei oznacza, zwolnione z opodatkowania jako własność jednostki samorządu terytorialnego. Ujmując rzecz inaczej, jeżeli nieruchomość stanowi własność gminy i nie jest w posiadaniu innego podmiotu, który podlega opodatkowaniu na zasadzie określonej w art. 3 ust. 4 u.p.o.l. - to nieruchomość taka jako własność jednostki samorządu terytorialnego nie podlega opodatkowaniu i wchodzi w skład zasobu nieruchomości - w badanym przypadku gminnego zasobu nieruchomości.

Zobacz również: Odliczenie VAT przy nabyciu lub wytworzeniu nieruchomości

W tym zatem konkretnym przypadku nie jest zasadne utożsamianie sformułowanie "gminne" z podmiotem podatkowym, a to z tej przyczyny, że gmina - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących jej własność nie jest podatnikiem/podmiotem obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości. Rozwiązanie to jest logiczną konsekwencją przysługującego Gminie prawa własności. Nie do pogodzenia bowiem z porządkiem prawnym byłoby przyjęcie poglądu, że właściciel jakim jest Gmina podlega obowiązkowi podatkowemu, w zakresie podatku, którego jest beneficjentem. Przyjęcie zasadności takiego stanowiska przesądzałoby o konieczności opodatkowania nieruchomości wchodzących w skład gminnego zasobu nieruchomości, a więc opodatkowania "samej siebie" jako właściciela nieruchomości.”

Jednakże wskazać należy, że pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w powyższej sprawie, spotkał się z dużą dezaprobatą w doktrynie, a ostatecznie również Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt II FSK 1756/12 rozstrzygnął sprawę odmiennie, orzekając w następujący sposób: „Gmina jest osobą prawną, której przysługuje własność i inne prawa rzeczowe (art. 165 ust. 1 Konstytucji RP, art. 2 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym). Jest w związku z tym jednym z podatników, wymienionych w art. 3 ust. 1 u.p.o.l. (por. też pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 sierpnia 2008r., II FSK 906/06, CBOSA). Powołany przepis nie wyłącza jej z opodatkowania podatkiem od nieruchomości, a jedynie wskazuje, kiedy obowiązek podatkowy może spoczywać na posiadaczu (także zależnym), władającym jej nieruchomościami. Gdyby gminie przysługiwało zwolnienie podmiotowe w stosunku do wszystkich jej nieruchomości, zbędna byłaby m.in. regulacja zawarta w art. 2 ust. 2 pkt 3 u.p.o.l. Zgodnie z tym przepisem zwolnione od opodatkowania są nieruchomości bądź ich części zajęte na potrzeby organów jednostek samorządu terytorialnego, w tym urzędów gmin, starostw powiatowych i urzędów marszałkowskich.”

Omawiany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 1019/11 był również tematem rozważań w komentarzu autorstwa Wojciecha Morawskiego
i Tomasza Brzezickiego, w którym wskazano, że: „trudno jest podzielić stanowisko sądu wyrażone w przytoczonym orzeczeniu. Sąd w jego uzasadnieniu w zasadzie opiera się tylko na przepisie art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l., nie rozważając ogólnych zasad dotyczących opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Wydaje się, że argumentacja oparta na regulacji, która ma charakter szczególny, nie jest wystarczająca dla uznania braku obowiązku podatkowego gminy w podatku od nieruchomości. Należy bowiem zauważyć, że przepis art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. przewiduje sytuacje, w których obowiązek podatkowy ciąży na innych podmiotach niż właściciel, użytkownik wieczysty czy posiadacz samoistny. Powyższy przepis nie wspomina natomiast o tym, że Skarb Państwa i jednostki samorządu terytorialnego zostały zwolnione z obowiązku podatkowego. W powyższym zakresie wydaje się, że stanowisko sądu nie znajduje normatywnego potwierdzenia. Można bowiem wyobrazić sobie sytuację, w której gmina jest właścicielem nieruchomości znajdujących się na obszarze innej gminy. W takim przypadku nie istniałby konflikt interesów pomiędzy gminą, która byłaby beneficjentem podatku od nieruchomości, oraz gminą (osobą prawną) będącą właścicielem nieruchomości.”

Również istotne w niniejszej sprawie było stanowisko Ministerstwa Finansów przedstawione 26 stycznia 2012r. na posiedzeniu Sejmu przez Pana Macieja Grabowskiego, które również stanowiło opozycję do poglądu prezentowanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 1019/11. W ocenie Ministerstwa Finansów zasada, by nie dopuszczać do tożsamości podmiotów, nie została w prawie podatkowym wyrażona wprost. W związku z tym możliwa jest sytuacja, aby gminny organ podatkowy występujący jako podmiot prawa publicznego pobierał podatek od gminy jako podmiotu cywilnoprawnego, w tym przypadku właściciela nieruchomości. Jednakże należy mieć na uwadze, że wskazane stanowisko Ministerstwa Finansów nie stanowi interpretacji w rozumieniu art. 14a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.), lecz jest opinią w konkretnej sprawie, która ma charakter kierunkowy.

Podobnie w odpowiedzi na pismo jednego z burmistrzów polskich miast Ministerstwo Finansów poinformowało w dniu 25 czerwca 2013r. (L/LS/833/50/SIA/13/RD), iż: gmina jest podatnikiem podatku od nieruchomości w zakresie nieruchomości stanowiących jej własność: nieprzekazanych w posiadanie innym podmiotom i niepodlegających wyłączeniu lub zwolnieniu z opodatkowania na podstawie ustaw z dnia 12 stycznia 1991r.  o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010r., Nr 95, poz. 613, z późn. zm.) lub na mocy uchwał rad gmin. Stanowisko to wynika z art. 3 ust. 1 ww. ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, który ustanawia regułę, że obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży na właścicielu (posiadaczu samoistnym) nieruchomości lub obiektów budowlanych oraz użytkowniku wieczystym gruntów. Natomiast w przypadku nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego podatnikami są ich posiadacze, zarówno , jeśli posiadanie wynika z umowy z umowy zawartej z właścicielem lub z innego tytułu prawnego i wówczas, gdy jest bezumowne. Przeniesienie obowiązku podatkowego na posiadacza nieruchomości jednostek samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa jest odstępstwem od reguły, że podatnikiem jest właściciel/samoistny posiadacz, wieczysty użytkownik nieruchomości. Biorąc pod uwagę powyższe należy skonstatować, że w przypadku nieruchomości będących własnością jednostek samorządu terytorialnego podatnikiem staje się aktualny posiadacz, natomiast jeśli nadal znajdują się one we władaniu właściciela podatnikiem jest ten właściciel. W konsekwencji powyższego gmina jest zobowiązana do zapłaty podatku od nieruchomości od stanowiących jej własność nieruchomości, które nie zostały przekazane w posiadanie innym podmiotom i nie podlegają wyłączeniu lub zwolnieniu z opodatkowania na podstawie ustawy regulującej opodatkowanie tym podatkiem lub na mocy uchwał rad gmin. Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie przewiduje bowiem wyłączenia z opodatkowania podatkiem od nieruchomości dla gmin. Jednakże i w tym przypadku wyrażona przez Ministerstwo Finansów opinia nie stanowi interpretacji w rozumieniu art. 14a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.).

Także Krajowa Rada Regionalnych Izb Obrachunkowych wskazuje, że obecne rozwiązanie w którym gmina jako beneficjent podatku od nieruchomości jest jednocześnie z tego tytułu zobowiązana, winno zostać przeanalizowane pod względem celowości i zasadności. Obecnie bowiem gminy są zobowiązane do wypełniania i składania deklaracji podatkowej, jak również obliczania podatku i w konsekwencji jego zapłaty. Natomiast jak wynika ze sprawozdania RIO, wypełnienie i składanie deklaracji jest biurokratycznym obowiązkiem, który nie ma bezpośredniego uzasadnienia ekonomicznego dla budżetu gminy. Ponadto literatura przedmiotu nie podaje merytorycznego uzasadnienia dla istnienia obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości dla gmin. W związku z powyższym KR RIO wnioskowała o wprowadzenie do ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zapisu wzorowanego na art. 3a pkt 2 ustawy o podatku rolnym, znoszącego obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości w stosunku do gminy.

Temat zniesienia zobowiązania podatkowego gminy jako płatnika podatku od nieruchomości był przedmiotem wielu analiz, a w konsekwencji niejednokrotnie podejmowano próby zmian
 regulacji w tym zakresie. W dniu 2 września 2014r. do Kancelarii Senatu – Biura Komunikacji Społecznej  wpłynęła petycja, aby podjąć inicjatywę ustawodawczą w celu zniesienia dla gmin obowiązku podlegania podatkowi od nieruchomości wynikającego z ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Autor petycji – wójt gminy Ostrów Mazowiecka Waldemar Brzostek uważa, że obecna konstrukcja przepisów podatkowych prowadzi do paradoksalnej sytuacji, gdy zobowiązanie podatkowe gminy wyraża się w zobowiązaniu do zapłacenia na swoją rzecz podatku z mienia stanowiącego własność gminy. W uzasadnieniu powołuje się na przedłożone Sejmowi i Senatowi stanowisko Krajowej Rady Regionalnych Izb Obrachunkowych zawarte w „Sprawozdaniu Krajowej Rady Regionalnych Izb Obrachunkowych z działalności RIO i wykonania budżetu przez jednostki samorządu terytorialnego za 2013r.”

Istotnym jest również fakt, że obecnie prowadzone są prace nad projektem ustawy o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, który został przedstawiony przez Pana Michała Seweryńskiego przewodniczącego Senackiej Komisji Praw Człowieka, Praworządności i Petycji. Wskazany projekt ma na celu realizację postulatu zawartego w petycji skierowanej do Senatu przez wójta gminy Ostrów Mazowiecka. Projekt nowelizacji ustawy został 12 czerwca 2015 r. przegłosowany przez Senat. Wskazany projekt ustawy wprowadza zwolnienie podmiotowe w podatku od nieruchomości dla gminy, na obszarze której położona jest nieruchomość, z wyłączeniem nieruchomości zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Potrzeba wprowadzenia zwolnienia sprowadza się do wyeliminowania tych przypadków, w których gmina występująca jako podmiot prawa publicznego, pobiera podatek od „siebie samej”, czyli gminy jako podmiotu cywilnoprawnego (właściciela nieruchomości). Za słuszne przyjąć należy stanowisko wyrażone w Sprawozdaniu Krajowej Rady Regionalnych Izb Obrachunkowych z działalności RIO i wykonania budżetu przez jednostki samorządu terytorialnego za 2013 r. (przywołane przez autora petycji), zgodnie z którym podleganie obowiązkowi podatkowemu w podatku od nieruchomości przez gminę będącą jednocześnie beneficjentem tego podatku, nie jest ani uzasadnione ani celowe. Taka konstrukcja przepisów prowadzi bowiem do paradoksalnej sytuacji, w której zobowiązanie podatkowe gminy wyraża się w zobowiązaniu jej do zapłacenia, na swoją rzecz, podatku, z mienia stanowiącego jej własność.

Ponadto wskazano, że obecny stan w dziedzinie, która winna zostać unormowana, zgodnie z informacjami przekazanymi przez Ministra Finansów kształtuje się w ten sposób, że część gmin opłaca podatek z tytułu posiadania nieruchomości, część zaś zwalnia z podatku posiadane nieruchomości na mocy uchwały rady gminy (zgodnie z art. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). Jak dalej bowiem wskazuje Minister Finansów, niektóre gminy uważają, że nie są podatnikami podatku od nieruchomości, a tym samym nie odprowadzają stosownego podatku, ani nie wprowadzają zwolnień podatkowych dla posiadanego mienia.

Projekt ustawy wprowadza nowe zwolnienie podmiotowe. Zwalnia od podatku od nieruchomości gminę, z zastrzeżeniem, ze zwolnienie nie dotyczy nieruchomości zajętych na działalność gospodarczą oraz, że obejmuje jedynie nieruchomości znajdujące się na terenie gminy właściwej do poboru podatku. Zwolnione z podatku zostaną te nieruchomości stanowiące własność gminy, które nie zostały przekazane w posiadanie innym podmiotom niż gmina. W przypadku przekazania przez gminę nieruchomości w posiadanie zależne, podatnikiem, w myśl art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, będzie posiadacz zależny nieruchomości (podatnikiem będzie także posiadacz zależny nieruchomości, jeśli posiada nieruchomość bez tytułu prawnego – art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). Skutkiem przyjęcia planowanych rozwiązań będzie zniesienie obowiązku płacenia podatku „samemu sobie” przez gminy – w zakresie nieruchomości znajdujących się w ich posiadaniu, które nie są przeniesione w posiadanie zależne, m.in. dróg wewnętrznych. Drogi wewnętrzne, w odróżnieniu od dróg publicznych nie korzystają bowiem z wyłączenia z zakresu opodatkowania na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Ministerstwo Finansów odnosząc się do przedstawionej propozycji zmian, wskazuje że co do zasady stanowi ona realizację zamierzonego celu, wskazanego w uzasadnieniu, niemniej propozycja ta wymaga modyfikacji. Celem niniejszej modyfikacji jest uniknięcie zarzutu naruszenia zasady ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa.

Wątpliwości, o jakich mowa, dotyczyć będą użytego w zaproponowanym przepisie zakresu pojęcia „gmina”. Zgodnie z ustawą z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r, poz, 885, z późn. zm.) sektor finansów publicznych tworzą m.in. jednostki samorządu terytorialnego oraz ich związki (art. 9 pkt 2), a także jednostki budżetowe (art. 9 pkt 3), samorządowe zakłady budżetowe (art. 9 pkt 4), państwowe i samorządowe instytucje kultury (art. 9 pkt 13) oraz inne państwowe lub samorządowe osoby prawne utworzone na podstawie odrębnych ustaw w celu wykonywania zadań publicznych, z wyłączeniem przedsiębiorstw, instytutów badawczych, banków i spółek prawa handlowego (art. 9 pkt 14). Na gruncie ustawy o finansach publicznych nie budzi wątpliwości, że gmina jest odrębną od innych - w tym samorządowych jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych - jednostką sektora finansów publicznych. Natomiast odnosząc się do zagadnienia oceny skutków finansowych proponowanej regulacji, należy zauważyć, że jak pokazuje praktyka, część gmin opłaca podatek z tytułu posiadania nieruchomości, część zwalnia posiadane nieruchomości na mocy uchwały rady gminy, niektóre zaś gminy uważają, że nie są podatnikiem podatku od nieruchomości i z tego względu nie wprowadzają zwolnień podatkowych dla posiadanego mienia. Tym samym nieruchomości gminne nie zawsze są wykazywane w potencjalnych dochodach z podatku od nieruchomości. W związku z powyższym Ministerstwo Finansów zgłasza chęć współpracy w niniejszej sprawie.

Polecamy serwis: Finanse

W zakresie omawianego projektu zmian wypowiedział się również m.in. Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego: „zauważyć należy, że projektowane zwolnienie obejmuje „przedmiot opodatkowania” niezajęty na działalność gospodarczą. W świetle zaś art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 849, z późn. zm.) opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają nieruchomości lub obiekty budowlane. Z kolei w uzasadnieniu projektu wskazuje się, że wprowadzane zwolnienie ma dotyczyć nieruchomości położonych na obszarze danej gminy, z wyłączeniem nieruchomości zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Wobec powyższego niezbędne zatem jest ujednolicenie terminologii zastosowanej w projekcie oraz jego uzasadnieniu. Prawodawca może bowiem, zależnie od własnego wyboru, zwolnienie podatkowe ograniczyć tylko do nieruchomości, albo też objąć nim zarówno nieruchomości, jak i obiekty budowlane. Wynika to wprost z istniejących już zwolnień, które raz dotyczą tylko nieruchomości lub ich części, a innym razem odnoszą się do wszystkich przedmiotów opodatkowania (por. art. 7 ust. 2 pkt 1-5a ww. ustawy). W konsekwencji zwolnienie o szerszym charakterze może odnosić się do „gminy, w zakresie położonych na jej obszarze przedmiotów opodatkowania niezajętych na działalność gospodarczą". Natomiast w ujęciu węższym dotyczyć może „gminy, w zakresie położonych na jej obszarze nieruchomości niezajętych na działalność gospodarczą". Wybór jednej z określonych wyżej opcji powinien znaleźć odzwierciedlenie w dostosowanym do niego uzasadnieniu, tworząc z nim spójną całość.”

Podsumowując powyższe, przywołany w niniejszej opinii wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. akt II FSK 1756/12 jak również wyroki NSA z dnia 15 listopada 2012 r., sygn. akt II FSK 1755/12 i II FSK 1756/12, wskazują, że na gminie jako właścicielu może ciążyć obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości w zakresie tych nieruchomości (tj.: gruntów oraz budynków lub ich części), które położone są na jej obszarze. W takim przypadku gmina od nieruchomości nieoddanych w posiadanie zależne pobiera więc podatek „od samej siebie”, będąc z jednej strony wierzycielem publicznoprawnym, a z drugiej podatnikiem, czyli „własnym" dłużnikiem.

W świetle powyższego w sytuacji, gdy Gmina do tej pory nie uregulowała podatku z tytułu tego rodzaju nieruchomości, winna dokonać stosowną korektę deklaracji. wraz z dołączonym pisemnym uzasadnieniem przyczyn korekty.

Kontrowersje budzi również możliwość wystąpienia o indywidualną interpretację prawa podatkowego w opisywanej sytuacji, bowiem zgodnie z treścią art. 14j ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2015r., poz. 613, z późn. zm.) – dalej zwana w skrócie „o.p.” właściwy jest odpowiednio wójt, burmistrz, prezydent miasta. W tym miejscu powstaje jednak zasadnicze pytanie, czy wójt (burmistrz, prezydenta miasta) może udzielać interpretacji indywidualnych na złożony przez samego siebie (w imieniu gminy) wniosek? Na powyższe pytanie twierdząco odpowiedział prawnik i doradca podatkowy Pan Tomasz Krywan wskazując, że wójt gminy może udzielać interpretacji indywidualnych na złożony przez samego siebie (w imieniu gminy) wniosek, a ponadto gmina uzyskująca taką interpretację indywidualną jest chroniona na zasadach ogólnych : „wśród przepisów określających zasady wydawania interpretacji indywidualnych nie ma przepisu wyłączającego właściwość wójtów (burmistrzów, prezydentów miast) do wydawania interpretacji indywidualnych na własny wniosek. W szczególności wskazać należy, że przewidujący stosowanie szeregu przepisów o.p., tj. art. 14h o.p., nie przewiduje odpowiedniego stosowania przepisów dotyczących wyłączania organów podatkowych (przewiduje jedynie odpowiednie stosowanie art. 130 o.p., tj. przepisu dotyczącego wyłączania pracownika organu podatkowego).”

Niezależnie od powyższego absurdalnego wniosku, zgodnie z którym gmina jest zarówno właścicielem nieruchomości i jednocześnie beneficjentem podatku od nieruchomości ,
a w konsekwencji winna zapłacić zaległy podatek, dokonać korekty (jeśli do tej pory nie opłacała stosownego podatku) i dla rozwiania wszelkich wątpliwości ma możliwość wystąpienia o wydanie interpretacji prawa podatkowego będąc „sędzią we własnej sprawie” – wskazać należy na pojawiające się kolejne wątpliwości podczas analizy podstawowego pojęcia jakim jest art. 4 o.p. określający czym jest obowiązek podatkowy tj. obowiązkiem podatkowym jest wynikająca z ustaw podatkowych nieskonkretyzowana powinność przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w tych ustawach. Czy zatem w takim przypadku aby na pewno mamy do czynienia z obowiązkiem podatkowym? Również poddając analizie treść art. 6 o.p. definiującego podatek jako publicznoprawne, nieodpłatne, przymusowe oraz bezzwrotne świadczenie pieniężne na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu lub gminy, wynikające z ustawy podatkowej, trudno w tej sytuacji jednoznacznie uznać, np. że owa nieodpłatność występuje, skoro gmina pozyskuje z tego tytułu stosowne środki. Podobnie na uwagę zasługuje treść art. 5 o.p., zgodnie z którym zobowiązaniem podatkowym jest wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązanie podatnika do zapłacenia na rzecz Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego podatku w wysokości, terminie oraz miejscu określonym w przepisach prawa podatkowego. Zastanowić się bowiem należy nad istotą stosunku prawnopodatkowego, tj. zaistnieniem dwóch koniecznych, odrębnych elementów jakim jest podatnik jako dłużnik oraz organ podatkowy jako wierzyciel. Jak podkreśla Urząd Kontroli Skarbowej w naszym przypadku po jednej stronie występuje wójt (burmistrz, prezydent miasta) w roli organu wykonawczego gminy, natomiast po drugiej stronie pojawia się gmina jako jednostka samorządu terytorialnego. Taki stan rzeczy wydaje się kłócić z celem i istotą obowiązku podatkowego i podatku jako daniny publicznej określonych we wskazanych art. 4 i 6 o.p.

Polecamy serwis: Podatki i opłaty

Mariusz Orliński

Adwokat, wspólnik Kancelarii Ślązak, Zapiór i Wspólnicy. Specjalista w zakresie prawa podatkowego oraz karnego (szczególnie karnego skarbowego). Posiada kilkunastoletnie doświadczenie w przeprowadzaniu procesów restrukturyzacyjnych spółek prawa handlowego w celu zapewnienia optymalizacji podatkowej prowadzonej działalności. Zasiada w radach nadzorczych spółek prawa handlowego oraz radach fundacji. Członek Rady Podatkowej przy PKPP Lewiatan. Pełnomocnik w wielu wygranych procesach z zakresu prawa podatkowego, celnego i ubezpieczeniowego (ZUS), a także karnego skarbowego, zarówno dla przedsiębiorców, jak i osób fizycznych.

Marta Mikosz

Specjalista z zakresu prawa podatkowego. Związana z Kancelarią Ślązak, Zapiór i Wspólnicy, gdzie jest odpowiedzialna za bieżącą obsługę klientów, w szczególności w zakresie związanym z prowadzeniem postępowań podatkowych oraz administracyjnych, a także w ramach kontroli podatkowej i skarbowej.

Autorka bloga na temat zmian, obowiązków oraz uprawnień, a przede wszystkim możliwości, jakie daje prawo podatkowe osobom prawnym i fizycznym – www.opodatkowany.pl 

Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!
Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!

Poradnik prezentuje praktyczne wskazówki, w jaki sposób dostosować się do zmian w podatkach i wynagrodzeniach wprowadzanych nowelizacją Polskiego Ładu.

Tyko teraz książka + ebook w PREZENCIE
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Sektor publiczny
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Lista przedmiotów w klasie IV szkoły podstawowej w 2022/2023 r.
    Jakich przedmiotów uczą się uczniowie klas IV w roku szkolnym 2022/2023 r.?
    DGP: W 2021 r. NFZ nie wykorzystał 10 mld zł na leczenie Polaków
    Ponad 10 mld zł zostało w budżecie NFZ – tak wynika ze sprawozdania funduszu za 2021 r., do którego dotarł "Dziennik Gazeta Prawna". Płatnik zeszły rok zakończył z rekordowo wysoką kwotą na plusie. Głównym powodem jest nie wykorzystanie dostępnych w budżecie NFZ pieniędzy na leczenie.
    Nowy Program Czyste Powietrze Plus [wnioski od 15 lipca 2022 r.]
    Minister klimatu i środowiska Anna Moskwa ogłosiła uruchomienie programu Czyste Powietrze Plus. Wskazała na istotną rolę samorządów w programie. Budżet programu "Czyste Powietrze +", to 1,8 mld zł z możliwością zwiększenia tej kwoty przez rząd.
    Wniosek o świadczenie 40 zł za zakwaterowanie bez PESELa uchodźcy [tylko do 15 lipca 2022 r.]
    Tylko do 15 lipca 2022 r. we wnioskach o świadczenie 40 zł za dzień zakwaterowania niepotrzebny jest PESEL uchodźcy. Dotyczy to pomocy udzielanej przed 30 kwietnia 2022 r. Za okres późniejszy PESEL uchodźcy jest niezbędny do prawidłowego rozpoznania wniosku.
    CKE: Maturę zdało 78,2% tegorocznych absolwentów
    Maturę zdało 78,2 proc. tegorocznych absolwentów szkół ponadgimnazjalnych. 15,5 proc. abiturientów, którzy nie zdali jednego przedmiotu, ma prawo do poprawki w sierpniu – podała Centralna Komisja Egzaminacyjna.
    Od 2024 r. samorządy otrzymają 3 mld zł wpływów budżetu państwa z ryczałtu?
    W 2024 r. jednostki samorządu terytorialnego mogą otrzymać wpływy z ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.
    Podręcznik do historii i teraźniejszości dopuszczony do użytku szkolnego [licea i technika, klasy I]
    W wykazie podręczników dopuszczonych do użytku szkolnego do kształcenia ogólnego resortu edukacji i nauki opublikowano w piątek podręcznik do przedmiotu historia i teraźniejszość (HiT).
    Nowe stawki wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli w 2022 r. [rozporządzenie]
    Od 1 września zaczną obowiązywać nowe minimalne stawki wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli. Zgodnie z projektowanym przez MEiN rozporządzeniem wyniosą one od 3329 zł do 4224 zł.
    MKiDN: do 1 sierpnia wnioski o stypendium do 4000 zł brutto miesięcznie
    Do 1 sierpnia do godz. 16 można składać wnioski w Konkursie o przyznanie stypendiów twórczych oraz stypendiów z zakresu upowszechniania kultury na 2023 r. - poinformowało w poniedziałek MKiDN.
    CKE: Jakie były wyniki na egzaminie ósmoklasisty w 2022 r.?
    Uczniowie VIII klas szkół podstawowych, którzy w maju przystąpili do obowiązkowego egzaminu ósmoklasisty, za rozwiązanie zadań z języka polskiego uzyskali średnio 60 % punktów możliwych do otrzymania, a z matematyki – 57 %.
    Czy można przesunąć pracownika z urzędu gminy do ośrodka pomocy społecznej
    Burmistrz postanowił, że miejski ośrodek pomocy społecznej będzie zajmował się przyznawaniem świadczenia pieniężnego z tytułu zakwaterowania i wyżywienia obywatela Ukrainy. Jakie są sposoby przesunięcia pracowników z urzędu gminy do ośrodka pomocy społecznej?
    1 lipca 2022 r. Nowa lista leków refundowanych
    Od 1 lipca 2022 r. obowiązuje nowy wykaz leków refundowanych, do którego dodano 54 produkty bądź nowe wskazania.
    Centralizacja rozliczeń VAT w jednostkach samorządu terytorialnego (JST) - wyjaśnienia Ministerstwa Finansów
    Ministerstwo Finansów udzieliło 24 czerwca 2022 r. wyjaśnień odnośnie centralizacji rozliczeń VAT w jednostkach samorządu terytorialnego.
    6600 zł brutto, to netto 4829,58 zł, składka ZUS 904,86 zł od 1 lipca 2022 r. [kalkulator wynagrodzeń brutto netto Infor.pl]
    W 2021 r. dla pensji 6600 zł brutto wynagrodzenie na rękę było 4741,58 zł netto.
    Komunikat MRiPS: przepisy nie nakazują skrócenia pracy w czasie upału. Pracownik ma prawo do napojów pod rygorem grzywny
    Komunikat Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej: Wysokie temperatury mają wpływ nie tylko na wydajność pracy, ale i na bezpieczeństwo pracownika. Skrócenie czasu pracy jest jednak decyzją, która zależy w praktyce od dobrej woli pracodawcy. Prawo nakazuje mu dostarczenia napojów. Nierespektowanie przez pracodawcę tego obowiązku stanowi wykroczenie zagrożone karą grzywny od 1 do 30 tys. złotych.
    5500 zł brutto, to netto 4078,81 zł, zaliczka 240 zł od 1 lipca 2022 r. [kalkulator wynagrodzeń brutto netto Infor.pl]
    5500 zł brutto, to netto 4078,81 zł, zaliczka 240 zł od 1 lipca 2022 r. [kalkulator wynagrodzeń brutto netto Infor.pl]
    Klasa IV i V podstawówki - lista przedmiotów i liczba godzin w roku szkolnym 2022/2023
    Przedmioty w klasie 5 podstawówki w roku szkolnym 2022/2023. Przedmioty w klasie 4 podstawówki w roku szkolnym 2022/2023, liczba godzin.
    Czy praca zdalna jest na wniosek pracownika? Czy pracodawca może nakazać pracę zdalną?
    Kodeks pracy wprowadzi możliwość pracy zdalnej i hybrydowej – zapowiedziała minister rodziny i polityki społecznej Marlena Maląg
    Podwyżka zaliczki na PIT dla umowy zlecenia od 1 lipca 2022 r. Przykłady MF i DGP obliczeń od 3000 zł do 8000 zł
    MF: Od zlecenia 3200 zł brutto miesięcznie zaliczka na PIT wzrośnie o 103 zł do 265 zł. Niekorzystna zmiana od 1 lipca 2022 r. Przed tą datą zaliczka na PIT wynosiła 162 zł.
    300 mln zł dla artystów z opłaty od komputerów, tabletów, smartfonów, dysków i pendrivów
    Projekt ustawy o artystach zawodowych przewiduje zasilenie kwotą 300 mln zł nowego Funduszu Wsparcia Artystów Zawodowych. Pieniądze będą pochodziły z opłaty reprograficznej płaconej przez importerów i sprzedawców elektroniki (komputery, tablety, smartfony, dyski twarde i pendrivy).
    300 mln zł dla Funduszu Wsparcia Artystów Zawodowych. Opłata od smartfonów i laptopów w 2023 r.
    300 mln zł. To planowane wpłaty z opłaty reprograficznej na rzecz nowego Funduszu Wsparcia Artystów Zawodowych (FWAZ). Jeżeli nie będzie tych pieniędzy fundusz dla artystów otrzyma z budżetu dotację celową 100 mln zł rocznie. Podstawą dla płatności tych kwot jest ustawa o artystach zawodowych. 27 czerwca 2022 r. rząd przedstawił jej najnowszy projekt w wersji, która ma zostać skierowana do Sejmu i tam uchwalona.
    Świadczenie 40 zł za dzień dłużej niż 120 dni za pomoc Ukrainkom w ciąży, osobom w wieku 60/65 lat i matkom trójki dzieci
    Gminy otrzymały prawo do wydłużenia ponad 120 dni okresu wypłaty świadczenia 40 zł za dzień zakwaterowania i wyżywiania uchodźców z Ukrainy.
    Czy umowy zawierane na realizację zadań w programie rozwiązywania problemów alkoholowych podlegają Prawu zamówień publicznych?
    Pytanie nr 1. Czy umowy zawierane na realizację zadań zapisanych w gminnym programie rozwiązywania problemów alkoholowych oraz przeciwdziałania narkomanii podlegają Prawu zamówień publicznych? Pytanie nr 2. Czy prawidłowym jest zawieranie umów zlecenia na realizację usług konsultanta bez określania okresu świadczenia usługi?
    Połowa nauczycieli z Warszawy myśli o odejściu ze szkoły. Nauczyciel woli prowadzić zakład pogrzebowy niż uczyć za 3500 zł
    Blisko połowa kadry zatrudnionej w publicznych szkołach myśli o odejściu z zawodu – pokazują badania realizowane m.in. przez Urząd Miasta st. Warszawy. Według ratusza zbliżamy się do dramatycznego punktu, kiedy po prostu nie będzie komu uczyć dzieci. Tym bardziej że spośród 31 tys. stołecznych nauczycieli ponad 5 tys. jest w wieku emerytalnym lub przedemerytalnym. Wiadomo też, że wakatów w tym roku jest więcej niż w latach 2021 i 2020, a z podobnym problemem borykają się szkoły w całym kraju.
    "DGP": Od 1 lipca 2022 r. błąd w przepisach o składce zdrowotnej i liczeniu zaliczek od pensji [nieudana korekta Polskiego Ładu?]
    DGP: Przepisy korygujące Polski Ład były tworzone w pośpiechu i rząd zapomniał zmienić zasady wyliczania składki zdrowotnej. Nie ma wątpliwości, że w po 1 lipca 2022 r. pracodawcy dalej muszą wyliczać wysokość zaliczki na PIT dwukrotnie: 1) według zasad z 2022 r. i 2) zasad z 2021 r. W jakim celu? Dla ewentualnego obniżenia składki zdrowotnej do wysokości zaliczki z 2021 r.