Kategorie

Wieloletnia prognoza finansowa

Rafał Osiński
Księgowy/ Fot. Fotolia
Księgowy/ Fot. Fotolia
fot. Fotolia
Przepisy o finansach publicznych nakładają na jednostki samorządu terytorialnego obowiązek sporządzania wieloletnich prognoz finansowych. Zgodnie z obowiązkiem wprowadzonym od 2011 roku, prognoza taka musi objąć bieżący rok budżetowy oraz minimum trzy kolejne. Ostatnia taka prognoza została sporządzona przez JST pod koniec 2014 roku. Warto się jej przyjrzeć bliżej, gdyż przynosi ona ważne wnioski i kreśli dość niepokojące perspektywy.

Obowiązek sporządzania wieloletniej prognozy finansowej (WPF) wynika z art. 227 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Przygotowywana przez jednostki samorządu terytorialnego WPF obejmuje ocenę poziomu przyszłych dochodów, wydatków wraz z ich strukturą, wyniku finansowego oraz poziomu zadłużenia.

Tabela 1. Prognoza dochodów, wydatków i bilansu budżetów samorządowych na lata 2014–2017 (w mln zł)

2014

2015

2016

2017

Dochody ogółem

198 556

188 987

181 759

182 667

Wydatki ogółem

212 736

187 444

177 110

176 770

Wynik

-14 180

1 543

4 649

5 895

Źródło: Dane z WPF sporządzonych przez JST na lata 2014–2017 (stan bazy z 6 listopada 2014 r.), Ministerstwo Finansów

Zobacz wideoszkolenie: Jak uniknąć błędów w ewidencji księgowej jsfp

Reklama

Jak wskazują dane (patrz: tabela 1), prognozy dotyczące perspektyw rozwoju sytuacji budżetowej samorządów są relatywnie optymistyczne. O ile jeszcze na koniec roku 2014 przewidywany był wynik budżetowy samorządów na poziomie nieco ponad -14 mld zł, o tyle w roku 2015 wynik ten ma być już dodatni (ok. 1,5 mld zł). Co więcej, bilans budżetu w kolejnych latach ma się dalej poprawiać. Kolejno w latach 2016 i 2017, według prognoz nadwyżka budżetowa ma wynieść ponad 4,6 mld zł oraz niemal 6 mld zł.

Warto sobie jednak zadać pytanie, skąd taka zmiana. Otóż okazuje się, że odpowiada za nią spadek wydatków samorządowych, i to aż o 17% w całym badanym okresie (z niemal 213 mld zł do niemal 177 mld zł). Maleć będą także dochody, choć w dużo mniejszym stopniu, bo o około 8% (ze 198,5 mld zł do 182,5 mld zł).

Konsekwencją wygospodarowania nadwyżek budżetowych będzie prognozowany spadek ogólnego zadłużenia JST (patrz: tabela 2). O ile w roku 2014 ma ono jeszcze wynieść ok. 75 mld zł, o tyle rok później spadnie o ponad 2 mld zł, do poziomu około 72,7 mld zł. Większe spadki nastąpią w latach 2016 i 2017, o ok. 5 mld zł. Oznacza to prognozowany spadek całkowitego zadłużenia w skali całego badanego okresu o niemal 18%.

Zobacz również: Odpowiedzialność członków zarządu spółek komunalnych za naruszenie dyscypliny finansów publicznych

Tabela 2. Prognozowane zadłużenie JST w latach 2014–2017 (w mln zł)

2014

2015

2016

2017

Zadłużenie

75 037

72 747

67 727

61 708

Źródło: Dane z WPF sporządzonych przez JST na lata 2014–2017 (stan bazy z 6 listopada 2014 r.), Ministerstwo Finansów

Jak wspomniano, dość zaskakująca jest prognoza mówiąca o nadwyżkach budżetowych począwszy od 2015 roku. Skąd jednak ma się ona brać? Dane wskazują, że pojawienie się nadwyżek budżetowych będzie wynikać nie z przyrostu dochodów (te wzrosną dopiero w roku 2017 w stosunku do 2016), lecz ze znaczącego spadku wydatków, i to tych najbardziej dochodotwórczych (patrz: tabela 3). Biorąc pod uwagę stronę dochodową, warto zauważyć, że o ile dochody bieżące będą z roku na rok nieznacznie wzrastać (ok. 1–3%), o tyle radykalnie spadną dochody majątkowe. Będą one spadać z roku na rok o 25–50% (pozycja dotacje oraz środki przeznaczone na inwestycje), co należy ocenić bardzo negatywnie. O 25–30% maleć będą też dochody ze sprzedaży majątku. Jeszcze bardziej niż dochody będą spadać wydatki. Ich coroczny spadek wyniesie ok. 12% w roku 2015 i ponad 5% w roku 2016. W największym stopniu zmniejszą się wydatki majątkowe, co ponownie należy uznać za bardzo zły znak. Spadek ten z roku na rok wyniesie około jednej trzeciej. Wyhamuje dopiero pod koniec badanego okresu, jednak wciąż będzie duży (ok. 10%). Pozostałe typy wydatków podlegać będą fluktuacjom rzędu +/- 10%. Największe zmiany to wzrost o 45% wydatków z tytułu poręczeń i gwarancji, jak też wzrost o 12% nakładów na obsługę długu w roku 2015.

Tabela 3. Źródła dochodów i wydatków dla JST prognoza na lata 2014–2017 (ujęcie dynamiczne)

Wyszczególnienie

2015/2014

2016/2015

2017/2016

w%

1. DOCHODY OGÓŁEM

95,2

96,2

100,5

1.1. Dochody bieżące

99,4

101,1

102,2

podatek dochodowy od osób fizycznych

102,4

103,6

102,9

podatek dochodowy od osób prawnych

102,4

103,5

102,9

podatek od nieruchomości

101,7

102,6

101,8

– subwencja ogólna

101,1

101,9

100,9

dotacje i środki na cele bieżące

84,2

96,5

99,4

1.2. Dochody majątkowe, w tym:

70,9

55,9

76,2

– ze sprzedaży majątku

71,9

74,2

76,5

dotacje oraz środki przeznaczone na inwestycje

68,5

50,8

74,9

2. WYDATKI OGÓŁEM

88,1

94,5

99,8

2.1. Wydatki bieżące

95,7

100,7

101,3

– wydatki bieżące z tytułu poręczeń i gwarancji

145,5

104,4

97,8

– wydatki na obsługę długu

111,8

96,8

93,8

– wydatki bieżące na wynagrodzenia i składki od nich naliczane

99,1

101,2

100,4

– wydatki związane z funkcjonowaniem organów JST

96,2

100,6

99,1

2.2. Wydatki majątkowe

65,1

66,7

89,9

3. WYNIK DEFICYT/NADWYŻKA

4. Różnica między dochodami bieżącymi a wydatkami bieżącymi

163,6

105,4

110,6

5. Różnica między skorygowanymi dochodami bieżącymi a pomniejszonymi wydatkami bieżącymi

90,7

102,2

109,5

6. ZADŁUŻENIE

96,9

93,1

91,1

Źródło: Dane z WPF sporządzonych przez JST na lata 2014–2017 (stan bazy z 6 listopada 2014 r.), Ministerstwo Finansów

Jedyną pozytywną wiadomością, która wynika z najnowszej WPF, jest fakt prognozowanego znaczącego spadku zadłużenia samorządów. Złe wiadomości są jednak dalece bardziej znaczące. Zadłużenie JST w roku 2014 to zaledwie ok. 10% zadłużenia sektora finansów publicznych. Jeśli więc gdzieś należy szukać oszczędności, to raczej w budżecie centralnym. Co więcej, głównym źródłem spadku wydatków samorządowych są zmniejszające się wydatki majątkowe, czyli te, które w największym stopniu przynoszą przyrost dochodu w gospodarce. Przyczyny takiej sytuacji są złożone. Wynikają one, z jednej strony, z zakończenia poprzedniej perspektywy unijnej, z drugiej jednak, powodem jest restrykcyjna polityka państwa wobec zadłużenia samorządów. O tyle trudno ją zrozumieć, że poza wyjątkami zadłużone są raczej zamożne JST, które nie mają problemów z regulowaniem swoich zobowiązań. Co więcej, warto pamiętać, że budżet centralny na inwestycje wydaje ok. 5% swoich zasobów, a budżety samorządowe niemal 25%, zatem, relatywnie ujmując, to właśnie samorządom w większym stopniu zawdzięczamy przyrost PKB w ostatnich latach. Kontynuacja nakładania na JST nadmiernych obostrzeń finansowych może rodzić zagrożenie związane z wykorzystaniem nowych środków z UE, które spłyną do nas za okres 2014–2020. Obniżenie nakładów inwestycyjnych samorządów skutkować będzie też spadkiem i tak niezbyt imponującego wzrostu gospodarczego, a także wzrostem stopy bezrobocia ze wszystkimi tego negatywnymi skutkami w sferze zarówno finansowej, jak i społecznej.

RAFAŁ OSIŃSKI

Autor jest ekonomistą specjalizującym się w tematyce finansów samorządowych

Podstawa prawna

● art. 227 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (j.t. Dz.U. z 2013 r. poz. 885; ost. zm. Dz.U. z 2014 r. poz. 1877)

Polecamy serwis: Finanse

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po nasze publikacje
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT +  VAT w e-commerce
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT + VAT w e-commerce
Tylko teraz
99,00 zł
119,70
Przejdź do sklepu
Źródło: Gazeta Samorządu i Administracji
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    26 lip 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Zasady odwołania od wyników egzaminu maturalnego 2021

    Odwołania od wyników egzaminu maturalnego. Niecałe trzy tygodnie temu maturzyści poznali wyniki egzaminów dojrzałości. Niektórzy mają wątpliwości, czy ich praca została poprawnie sprawdzona, i wnioskują o wgląd do niej oraz wyższe noty.

    Kontrole zwolnień lekarskich nauczycieli

    Kontrole zwolnień lekarskich nauczycieli - zgodnie z projektem nowelizacji prawa oświatowego autorstwa MEiN ministerstwo co kwartał będzie przekazywało do ZUS szczegółowe informacje dotyczące nauczycieli przebywających m.in. na zwolnieniach lekarskich, urlopach zdrowotnych oraz macierzyńskich.

    Nauka stacjonarna w szkołach od 1 września 2021 r.

    Nauka stacjonarna w szkołach - minister edukacji i nauki Przemysław Czarnek zapowiedział, że trwają przygotowania do powrotu uczniów do szkół od 1 września 2021 r.

    Historia XX i XXI wieku - od kiedy nowy przedmiot?

    Historia XX i XXI wieku - od kiedy nowy przedmiot zapowiedziany w Polskim Ładzie? Co obejmie?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające - możliwość zwiększenia liczby godzin

    Dodatkowe zajęcia wspomagające - większa liczba dzieci będzie mogła skorzystać z dodatkowych lekcji. MEiN przygotowało zmianę przepisów w tym zakresie.

    Nauka zdalna czy stacjonarna w roku akademickim 2021/2022? - wytyczne dla uczelni

    Nauka zdalna czy stacjonarna w roku akademickim 2021/2022? Ministerstwo Edukacji i Nauki opublikowało wytyczne dla uczelni.

    Compliance - cykl Deminga

    Compliance - każdy system powinien działać w cyklu Deminga i zawsze należy monitorować ryzyka. Niestety często brakuje na to zasobów lub woli najwyższego kierownictwa.

    Transakcja zakupu nieruchomości na rzecz gminy

    Zakup nieruchomości na rzecz gminy. W ramach działalności gospodarczej gmina może nabywać prawa do nieruchomości na wolnym rynku - w trybie czynności cywilnoprawnych. W takich transakcjach istotne są kompetencje organów gminy. Wójt jest uprawniony do dokonywania czynności związanych z nabyciem nieruchomości. Działa jednak z zachowaniem zasad prawidłowej gospodarki i w ramach wytyczonych przez radę gminy.

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - co zawiera?

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) już działa. Wyjaśniamy, jakie informacje zawiera ten ważny rejestr. Warto również wspomnieć o obowiązkach właścicieli budynków związanych z CEEB.

    Loteria szczepionkowa - kiedy losowania?

    Loteria szczepionkowa - kiedy losowania? Wciąż można zarejestrować się w Loterii Narodowego Programu Szczepień i wziąć udział w kolejnych losowaniach nagród.

    Wakacje 2021 w Europie - zasady podróżowania, paszport covidowy, testy

    Wakacje 2021 w Europie w czasach koronawirusa - jakie zasady obowiązują podróżnych? W większości krajów trzeba pokazać paszport covidowy lub wynik testu na COVID-19.

    Aspekty środowiskowe w nowym prawie zamówień publicznych

    Zrównoważone zamówienia to taki sposób organizacji postępowań o udzielenie zamówienia publicznego, który uwzględnia aspekty środowiskowe lub społeczne, co przekłada się na charakter udzielanego zamówienia, przy jednoczesnym zapewnieniu celowego, racjonalnego i oszczędnego wydatkowania środków publicznych. W pojęciu tym mieszczą się więc zarówno tzw. „zielone”, jak również społeczne zamówienia publiczne.

    Cyfryzacja usług a cyberbezpieczeństwo w sektorze publicznym

    W ostatnich latach można obserwować postępującą cyfryzację usług, również w sektorze publicznym. O ile załatwianie spraw urzędowych online jest dla obywateli ogromną wygodą, o tyle zasadne w tym kontekście jest pytanie – jak właściwie zadbać o bezpieczeństwo przetwarzanych danych?

    Karta Lokalizacji Podróżnego - jak wypełnić?

    Kartę Lokalizacji Podróżnego musi wypełnić każdy przylatujący do Polski. Czym jest? Jak wypełnić Kartę Lokalizacji Pasażera?

    Karta Lokalizacji Podróżnego w formie elektronicznej

    Karta Lokalizacji Podróżnego w formie elektronicznej od soboty zastąpi karty papierowe. Kto musi wypełnić Kartę Lokalizacji Podróżnego?

    Loteria szczepionkowa - ochrona danych uczestników

    Loteria szczepionkowa - jak chronione są dane osobowe uczestników Loterii Narodowego Programu Szczepień? Czy dane medyczne są bezpieczne?

    Loteria szczepionkowa - lista wygranych

    Loteria szczepionkowa - lista wygranych. Są już pierwsi zwycięzcy w Loterii Narodowego Programu Szczepień. Gdzie sprawdzić listę wygranych nagród? Kiedy kolejne losowania?

    Wypadek przy pracy urzędnika świadczącego pracę zdalną

    Wypadek przy pracy urzędnika świadczącego pracę zdalną. Jak prawidłowo sporządzić protokół powypadkowy?

    Szczepienia dzieci w wieku 5-12 lat - od kiedy?

    Szczepienia dzieci w wieku 5-12 lat - od kiedy? Jest to niezwykle istotna kwestia pod kątem roku szkolnego i bezproblemowego powrotu dzieci do szkół.

    Compliance - od czego zacząć wdrożenie systemu?

    Compliance - od czego należy zacząć wdrożenie systemu w organizacji? Coraz więcej podmiotów z sektora prywatnego oraz z sektora publicznego rozumie, że posiadanie systemów Compliance jest niezbędne, by podmiot mógł bezpiecznie funkcjonować lub się rozwijać.

    Czternastka dla nauczycieli do likwidacji?

    Czternastka dla nauczycieli - czy zostanie zlikwidowana? Nie tylko samorządowcy, lecz także eksperci są zdania, że przy wprowadzeniu nowego sytemu płac nauczycieli należy zlikwidować jednorazowy dodatek uzupełniający.

    Wjazd do Słowacji - czy obowiązuje kwarantanna?

    Wjazd do Słowacji - czy obowiązuje kwarantanna? 9 lipca 2021 roku weszły w życie obostrzenia ws. COVID-19 dotyczące wjazdu na Słowację. Zakwestionował je Słowacki Sąd Konstytucyjny.

    Francja - niezaszczepieni nie będą mogli wejść do restauracji i centrów handlowych

    Francja - niezaszczepieni nie będą mogli wejść do restauracji i centrów handlowych. Od kiedy wejdą w życie nowe obostrzenia w związku z koronawirusem? Czy będą przymusowe szczepienia?

    Aspekty społeczne w nowym prawie zamówień publicznych

    Społeczne zamówienia publiczne to podejście, w którym zamawiający w oparciu o dostępne instrumenty prawne osiągają dodatkowe - w stosunku do głównego celu jakim jest realizacja zamówienia - korzyści społeczne.

    Loteria szczepionkowa - pierwsze losowanie

    Loteria szczepionkowa - pierwsze losowanie odbywa się 14 lipca 2021 roku. Można w nim wygrać 5 razy po 50 tys. złotych i 60 hulajnóg elektrycznych. Jak sprawdzić wygrane?