Kategorie

Zamówienia w celu zapobiegania i zwalczania epidemii COVID-19 poza prawem zamówień publicznych

Sebastian Bohuszewicz
adwokat, od 2015 roku radca prawny. Radca prawny i Koordynator Obsługi Prawnej w jednym z łódzkich szpitali. W ramach prowadzonej kancelarii obsługuje też inne podmioty lecznicze.
Zamówienia w celu zapobiegania i zwalczania epidemii COVID-19 poza prawem zamówień publicznych
shutterstock
Pandemia wirusa SARS-CoV-2, powodującego chorobę COVID-19 postawiła system ochrony zdrowia w Polsce przed niespotykanymi wyzwaniami. Jednym z nich jest zakup dużej ilości środków ochrony indywidualnej (masek filtrujących, kombinezonów, przyłbic, rękawic) czy środków dezynfekujących.
Reklama

Konieczność gwałtownego dostosowania się do wymogów sytuacji w początkach epidemii, zwłaszcza poprzez zakup dużej ilości środków ochrony indywidualnej (masek filtrujących, kombinezonów, przyłbic, rękawic) czy środków dezynfekujących, skutkowała tym, że większość publicznych podmiotów leczniczych, dokonywała zamówień na podstawie ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (PZP) w ramach trybów niekonkurencyjnych, zwłaszcza że powszechnym było zrywanie umów przed dotychczasowych dostawców.

Inną popularną metodą było wykorzystanie art. 6a PZP, jeżeli tylko przesłanki określone w tym przepisie pozwalały na skorzystanie z tej drogi. Sytuacja zmieniła się z chwilą uchwalenia art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (dalej przywoływana jako specustawa), który zezwalał na zamawianie dostaw lub usług bez zastosowania PZP, o ile były one przeznaczone do przeciwdziałania COVID-19 i jednocześnie (przesłanka kumulatywna) zachodziło wysokie prawdopodobieństwo szybkiego i niekontrolowanego rozprzestrzeniania się choroby lub jeżeli wymagała tego ochrona zdrowia publicznego.

Polecamy: Nowy JPK_VAT w praktyce jednostek sektora publicznego

Z uwagi na wygaśnięcie mocy obowiązującej tego przepisu (przestał on obowiązywać z upływem 4 września 2020r.) dalsze wykorzystanie przedmiotowej regulacji nie jest już możliwe. Jednakże, ta sama specustawa w swoim art. 25 dokonała nowelizacji ustawy z dnia 5 grudnia 2008r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (dalej przywoływanej również jako „ustawa”), dodając w niej art. 46c. Zgodnie z jego treścią, zmodyfikowaną ustawą z dnia 31 marca 2020r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie systemu ochrony zdrowia związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19: „Do zamówień na usługi, dostawy lub roboty budowlane udzielanych w związku z zapobieganiem lub zwalczaniem epidemii na obszarze, na którym ogłoszono stan zagrożenia epidemicznego lub stan epidemii, nie stosuje się przepisów o zamówieniach publicznych. W przypadku gdy zamówienie dotyczy inwestycji, o której mowa w art. 95d ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, nie stosuje się także warunku uzyskania opinii o celowości inwestycji, o której mowa w tym przepisie.”

Jak widać przepis ten posługuje się szeregiem przesłanek. Po pierwsze dotyczy on całego spektrum zamówień, bowiem na jego podstawie można dokonywać zamówień usług, dostaw czy robót budowalny, jeżeli spełnione są dwie przesłanki:

  1. Usługa, dostawa lub robota budowlana służy zwalczaniu lub zapobieganiu epidemii
  2. Na danym obszarze, na którym ma być dane zamówienie realizowane ogłoszono stan epidemii lub zagrożenia epidemicznego.
Reklama

Ponadto, w przypadku tworzenia nowych podmiotów leczniczych i ich jednostek lub komórek organizacyjnych albo też innej inwestycji, nie jest koniecznym wydawanie przez Wojewodę lub Ministra Zdrowia opinii o celowości inwestycji (tzw. opinia systemu IOWISZ).

Pomimo, że COVID-19 nie jest umieszczony w wykazie zakażeń i chorób zakaźnych stanowiących załącznik do ustawy, nie ulega wątpliwości, że COVID-19 wywoływany przez wirusa SARS-CoV-2 jest chorobą zakaźną (chorobą wywołaną przez biologiczny czynnik chorobotwórczy). Na gruncie normatywnym, poza definicją ustawową z ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi wskazuje na to treść Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020r. w sprawie ogłoszenia na terenie Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii. Przedmiotowe rozporządzenie oznacza, że spełniona jest druga przesłanka, mianowicie ogłoszenie na danym terenie (w tym wypadku Rzeczypospolitej Polskiej) stanu epidemii, co niejako zezwala na użycie wspomnianego art. 46c ustawy z dnia 5 grudnia 2008r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.

Przesłanka pierwsza oznacza, że dana dostawa, usługa lub robota budowalna musi służyć zwalczaniu lub zapobieganiu epidemii. Decyzja o zastosowaniu wyłączenia, o którym mowa w art. 46c ustawy powinna być każdorazowo poprzedzona dokonaniem przez zamawiającego analizy konkretnego stanu faktycznego i dokonaniu oceny że zamówienie pozostaje w funkcjonalnym związku ze zwalczaniem lub zapobieganiem epidemii. Uznać należy, że wyłączenie, o którym mowa będzie w szczególności możliwe w zakresie zamówień na zakup sprzętu medycznego, wyrobów medycznych, środków ochrony indywidualnej, czy preparatów do dezynfekcji. Podkreślić jednak należy, że w każdym przypadku konieczne jest ustalenie, że w stanie faktycznym konkretnej sprawy zaistniały omówione wcześniej przesłanki zastosowania przepisu.

Po drugie należy zaznaczyć, że wydatki te, jako czynione ze środków publicznych nadal powinny być czynione z zastosowaniem ogólnych reguł dotyczących gospodarowania środkami publicznymi tj. w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów oraz optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów. Dotyczy to szczególnie tych podmiotów, które funkcjonują jako SP ZOZ, ale również może obejmować członków organów zarządzających podmiotów działających w formie spółek prawa handlowego, z uwagi na ryzyko naruszenia dyscypliny finansów publicznych. Okolicznością warunkującą bowiem powstanie odpowiedzialności jest gospodarowanie środkami publicznymi, bowiem podlegają jej „osoby wykonujące w imieniu podmiotu niezaliczanego do sektora finansów publicznych, któremu przekazano do wykorzystania lub dysponowania środki publiczne, czynności związane z wykorzystaniem tych środków lub dysponowaniem tymi środkami.”.

Z powyższych powodów regulacji z art. 46c ustawy zatem nie należy interpretować jako rozwiązania umożliwiającego dowolność, ale jedynie jako wyjątkowe, choć bardzo potrzebne rozwiązanie pozwalające usprawnić zamówienia w sytuacjach pilnych. Zasadnym wydaje się też poczynienie uwagi, że zamówienia te powinny być dokonywane w sposób zbliżony (z uwzględnieniem swoich szczególnych okoliczności) do tych zamówień publicznych do których nie stosuje się przepisów ustawy PZP.

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    9 maja 2021
    Zakres dat:

    Limit osób w autobusach, tramwajach i pociągach od 15 maja 2021 r.

    Limit osób w autobusach, tramwajach i pociągach zwiększy się od 15 maja 2021 r. Czy będzie trzeba nosić maseczki? Rząd luzuje obostrzenia związane z pandemią koronawirusa, także te dotyczące przemieszczania się i transportu publicznego.

    Compliance. Jak wygląda wdrażanie systemów dla sygnalistów w gminach?

    W jaki sposób zgłaszane były w ostatnich lata nieprawidłowości w gminach? Kto obsługuje informacje o nieprawidłowościach w urzędach? Ile zgłoszeń o nieprawidłowościach zostało zweryfikowanych pozytywnie? Przedstawiamy raport z badań.

    Matura 2021 – angielski rozszerzony [ARKUSZ]

    Matura 2021 angielski rozszerzony – publikujemy arkusz CKE. Jakie tematy wypracowań mieli do wyboru maturzyści? Sprawdź.

    Aktywna tablica 2021 - zmiany w programie

    Aktywna tablica 2021 - zmiany. Ministerstwo Edukacji i Nauki poinformowało o zmianie wzoru wniosku oraz terminu składania wniosku w programie Aktywna tablica.

    Matura z angielskiego 2021 [ARKUSZ CKE]

    Matura z angielskiego 2021 – arkusz CKE. Czy matura podstawowa z angielskiego był trudna? Pobierz arkusz i sprawdź.

    Przecieki na maturze 2021?

    Przecieki na maturze 2021. Pojawiają się liczne informacje, że na maturze z polskiego i z matematyki mogło dojść do przecieku. CKE złożyła zawiadomienie do prokuratury.

    Matura 2021: Czy były przecieki?

    Przecieki matura 2021. Nie milkną głosy, że na egzaminie maturalnym mogło dojść do przecieku. Co na to MEiN i CKE?

    Matura z matematyki 2021 – arkusz, odpowiedzi

    Matura z matematyki 2021 – prezentujemy arkusz CKE i odpowiedzi. Co na maturze 2021? Z jakimi zadaniami musieli się zmierzyć maturzyści?

    Szczepienia uczniów przeciwko COVID-19 w wakacje?

    Szczepienia uczniów przeciwko COVID-19 w wakacje? Minister Edukacji i Nauki Przemysław Czarnek odniósł się do możliwości szczepień na koronawirusa dzieci i młodzieży.

    Powrót do szkół 2021 - harmonogram, rozporządzenie

    Kiedy uczniowie wracają do szkół? W Dzienniku Ustaw ukazało się już rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki. Przedstawiamy harmonogram powrotu do nauki stacjonarnej.

    Matura z polskiego 2021 – arkusz CKE

    Matura 2021 z polskiego - arkusz CKE. Co na maturze 2021? Sprawdź jakie zadania, lektury i tematy rozprawek maturalnych pojawiły się na egzaminie. Pobierz arkusz.

    Matura z polskiego 2021 – tematy rozprawek

    Matura z polskiego 2021 – tematy rozprawek. Jakie lektury pojawiły się na maturze z polskiego 2021? Sprawdź tematy wypracowań.

    Matura 2021 – arkusze CKE, kiedy wyniki

    Matura 2021 – arkusze CKE. Kiedy poznamy zadania z tegorocznych matur oraz wyniki egzaminów?

    Matura 2021 - harmonogram egzaminów

    Matura 2021 - przedstawiamy terminy egzaminów. Matury zaczynają się już 4 maja i potrwają do 20 maja 2021 roku. Sprawdź harmonogram dzień po dniu.

    Matura 2021 – jakie przedmioty najczęściej wybierają maturzyści?

    Matura 2021 - jakie przedmioty na poziomie rozszerzonym najczęściej zdają tegoroczni maturzyści? Co trzeba zdać na maturze?

    Druga dawka szczepienia dla nauczycieli a matury

    Szczepienia nauczycieli - czy druga dawka szczepienia przeciwko COVID-19 zostanie przełożona ze względu na matury?

    Od 1 maja większa dostępność obiektów sportowych. Muzea i galerie otwarte od 4 maja

    Obiekty sportowe, muzea i galerie. Z początkiem maja wchodzą w życie nowe regulacje dotyczące ograniczeń wynikających ze stanu pandemii. Zgodnie z opublikowanym 29 kwietnia rozporządzeniem Rady Ministrów, od soboty, 1 maja, na obiektach sportowych na świeżym powietrzu będzie mogło przebywać jednocześnie do 50 osób. Także od soboty na baseny oraz zamknięte obiekty sportowe mogą wrócić zorganizowane grupy dzieci i młodzieży. 4 maja działalność w reżimie sanitarnym mogą wznowić muzea, galerie sztuki oraz inne instytucje kultury prowadzące działalność wystawienniczą.

    Zmiany w wynagrodzeniach nauczycieli - czy będą powiązane z pensją minimalną?

    Zmiany w wynagrodzeniach nauczycieli - jakie są propozycje Ministerstwa Edukacji i Nauki? Czy wynagrodzenia nauczycieli będą powiązane z pensją minimalną lub średnim wynagrodzeniem? Czy będą podwyżki dla nauczycieli?

    Szczepienie przeciw COVID-19 bez rejestracji w majówkę

    Szczepienie przeciw COVID-19 - zaszczep się w majówkę w Warszawie bez rejestracji. Kto będzie mógł się zaszczepić? Gdzie to zrobić?

    Nowe dowody osobiste - czy są bezpieczniejsze?

    Nowe dowody osobiste zaczną być wydawane od 2 sierpnia 2021 roku. Czy są bezpieczniejsze? Czy rządowa aplikacja mObywatel ochroni nas przed kradzieżą danych osobowych?

    Systemy dla sygnalistów w gminach - badania, problemy

    Jakimi kanałami pracownicy urzędu mogą zgłaszać nieprawidłowości według deklaracji gmin? Czy ankietowane gminy dopuszczają możliwość anonimowego zgłaszania nieprawidłowości?

    Czy studenci wrócą na uczelnię w październiku 2021?

    Czy studenci wrócą na uczelnie w październiku 2021? Ministerstwo Edukacji i Nauki ma przygotowane kilka scenariuszy na naukę w roku akademickim 2021/2022.

    Fundusz Odbudowy - unijne środki dla Polski

    Fundusz Odbudowy - unijne środki dla Polski. Jakie środki dla Polski zakłada unijny budżet na lata 2021-2027? Czym jest Krajowy Plan Odbudowy?

    Szczepienie przeciwko COVID-19 osób w wieku 18-39 lat

    Rejestracja na szczepienie COVID. Od 30 kwietnia e-skierowanie na szczepienie przeciw COVID-19 będą otrzymywać osoby w wieku 39-18 lat.

    Powrót do nauki stacjonarnej w szkołach – maj 2021

    Powrót do szkół nastąpi już po majówce. Najpierw do nauki stacjonarnej wrócą klasy 1-3 szkoły podstawowej, następnie starsi uczniowie. Sprawdź harmonogram powrotu do szkół w maju 2021 roku.