Kategorie

Zamówienia w celu zapobiegania i zwalczania epidemii COVID-19 poza prawem zamówień publicznych

Sebastian Bohuszewicz
adwokat, od 2015 roku radca prawny. Radca prawny i Koordynator Obsługi Prawnej w jednym z łódzkich szpitali. W ramach prowadzonej kancelarii obsługuje też inne podmioty lecznicze.
Zamówienia w celu zapobiegania i zwalczania epidemii COVID-19 poza prawem zamówień publicznych
Zamówienia w celu zapobiegania i zwalczania epidemii COVID-19 poza prawem zamówień publicznych
shutterstock
Pandemia wirusa SARS-CoV-2, powodującego chorobę COVID-19 postawiła system ochrony zdrowia w Polsce przed niespotykanymi wyzwaniami. Jednym z nich jest zakup dużej ilości środków ochrony indywidualnej (masek filtrujących, kombinezonów, przyłbic, rękawic) czy środków dezynfekujących.

Konieczność gwałtownego dostosowania się do wymogów sytuacji w początkach epidemii, zwłaszcza poprzez zakup dużej ilości środków ochrony indywidualnej (masek filtrujących, kombinezonów, przyłbic, rękawic) czy środków dezynfekujących, skutkowała tym, że większość publicznych podmiotów leczniczych, dokonywała zamówień na podstawie ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (PZP) w ramach trybów niekonkurencyjnych, zwłaszcza że powszechnym było zrywanie umów przed dotychczasowych dostawców.

Inną popularną metodą było wykorzystanie art. 6a PZP, jeżeli tylko przesłanki określone w tym przepisie pozwalały na skorzystanie z tej drogi. Sytuacja zmieniła się z chwilą uchwalenia art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (dalej przywoływana jako specustawa), który zezwalał na zamawianie dostaw lub usług bez zastosowania PZP, o ile były one przeznaczone do przeciwdziałania COVID-19 i jednocześnie (przesłanka kumulatywna) zachodziło wysokie prawdopodobieństwo szybkiego i niekontrolowanego rozprzestrzeniania się choroby lub jeżeli wymagała tego ochrona zdrowia publicznego.

Polecamy: Nowy JPK_VAT w praktyce jednostek sektora publicznego

Z uwagi na wygaśnięcie mocy obowiązującej tego przepisu (przestał on obowiązywać z upływem 4 września 2020r.) dalsze wykorzystanie przedmiotowej regulacji nie jest już możliwe. Jednakże, ta sama specustawa w swoim art. 25 dokonała nowelizacji ustawy z dnia 5 grudnia 2008r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (dalej przywoływanej również jako „ustawa”), dodając w niej art. 46c. Zgodnie z jego treścią, zmodyfikowaną ustawą z dnia 31 marca 2020r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie systemu ochrony zdrowia związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19: „Do zamówień na usługi, dostawy lub roboty budowlane udzielanych w związku z zapobieganiem lub zwalczaniem epidemii na obszarze, na którym ogłoszono stan zagrożenia epidemicznego lub stan epidemii, nie stosuje się przepisów o zamówieniach publicznych. W przypadku gdy zamówienie dotyczy inwestycji, o której mowa w art. 95d ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, nie stosuje się także warunku uzyskania opinii o celowości inwestycji, o której mowa w tym przepisie.”

Jak widać przepis ten posługuje się szeregiem przesłanek. Po pierwsze dotyczy on całego spektrum zamówień, bowiem na jego podstawie można dokonywać zamówień usług, dostaw czy robót budowalny, jeżeli spełnione są dwie przesłanki:

  1. Usługa, dostawa lub robota budowlana służy zwalczaniu lub zapobieganiu epidemii
  2. Na danym obszarze, na którym ma być dane zamówienie realizowane ogłoszono stan epidemii lub zagrożenia epidemicznego.

Ponadto, w przypadku tworzenia nowych podmiotów leczniczych i ich jednostek lub komórek organizacyjnych albo też innej inwestycji, nie jest koniecznym wydawanie przez Wojewodę lub Ministra Zdrowia opinii o celowości inwestycji (tzw. opinia systemu IOWISZ).

Pomimo, że COVID-19 nie jest umieszczony w wykazie zakażeń i chorób zakaźnych stanowiących załącznik do ustawy, nie ulega wątpliwości, że COVID-19 wywoływany przez wirusa SARS-CoV-2 jest chorobą zakaźną (chorobą wywołaną przez biologiczny czynnik chorobotwórczy). Na gruncie normatywnym, poza definicją ustawową z ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi wskazuje na to treść Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020r. w sprawie ogłoszenia na terenie Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii. Przedmiotowe rozporządzenie oznacza, że spełniona jest druga przesłanka, mianowicie ogłoszenie na danym terenie (w tym wypadku Rzeczypospolitej Polskiej) stanu epidemii, co niejako zezwala na użycie wspomnianego art. 46c ustawy z dnia 5 grudnia 2008r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.

Przesłanka pierwsza oznacza, że dana dostawa, usługa lub robota budowalna musi służyć zwalczaniu lub zapobieganiu epidemii. Decyzja o zastosowaniu wyłączenia, o którym mowa w art. 46c ustawy powinna być każdorazowo poprzedzona dokonaniem przez zamawiającego analizy konkretnego stanu faktycznego i dokonaniu oceny że zamówienie pozostaje w funkcjonalnym związku ze zwalczaniem lub zapobieganiem epidemii. Uznać należy, że wyłączenie, o którym mowa będzie w szczególności możliwe w zakresie zamówień na zakup sprzętu medycznego, wyrobów medycznych, środków ochrony indywidualnej, czy preparatów do dezynfekcji. Podkreślić jednak należy, że w każdym przypadku konieczne jest ustalenie, że w stanie faktycznym konkretnej sprawy zaistniały omówione wcześniej przesłanki zastosowania przepisu.

Po drugie należy zaznaczyć, że wydatki te, jako czynione ze środków publicznych nadal powinny być czynione z zastosowaniem ogólnych reguł dotyczących gospodarowania środkami publicznymi tj. w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów oraz optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów. Dotyczy to szczególnie tych podmiotów, które funkcjonują jako SP ZOZ, ale również może obejmować członków organów zarządzających podmiotów działających w formie spółek prawa handlowego, z uwagi na ryzyko naruszenia dyscypliny finansów publicznych. Okolicznością warunkującą bowiem powstanie odpowiedzialności jest gospodarowanie środkami publicznymi, bowiem podlegają jej „osoby wykonujące w imieniu podmiotu niezaliczanego do sektora finansów publicznych, któremu przekazano do wykorzystania lub dysponowania środki publiczne, czynności związane z wykorzystaniem tych środków lub dysponowaniem tymi środkami.”.

Z powyższych powodów regulacji z art. 46c ustawy zatem nie należy interpretować jako rozwiązania umożliwiającego dowolność, ale jedynie jako wyjątkowe, choć bardzo potrzebne rozwiązanie pozwalające usprawnić zamówienia w sytuacjach pilnych. Zasadnym wydaje się też poczynienie uwagi, że zamówienia te powinny być dokonywane w sposób zbliżony (z uwzględnieniem swoich szczególnych okoliczności) do tych zamówień publicznych do których nie stosuje się przepisów ustawy PZP.

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    27 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Whistleblowing – co z ustawą?

    Whistleblowing – co z ustawą? Czego nie wiemy o ustawie wdrażającej dyrektywę o sygnalistach? Czy warto na nią czekać?

    Zmiany dla nauczycieli - godziny karciane

    Godziny karciane wrócą do szkół? Zdaniem nauczycieli dojdzie do tego poprzez zwiększenie czasu pracy. Propozycje zmian przedstawiło MEiN.

    Co się musi znaleźć w aktach budynku?

    Dokumentacja techniczna budynku jest bardzo ważna. Przedstawiamy podstawowe informacje na jej temat i wyjaśniamy, czy może ona zostać odtworzona.

    6 dla nauczyciela - propozycje MEiN

    6 dla nauczyciela - propozycje MEiN. Ministerstwo Edukacji i Nauki przedstawiło propozycje zmian dla nauczycieli, w tym podwyżek wynagrodzeń. Nauczyciele mają jednak pracować więcej.

    Do 8 lat więzienia za zakażenie koronawirusem?

    Zakażenie koronawirusem. Wiceminister sprawiedliwości zapowiada wysokie kary, takie jak np. za zakażenie wirusem HIV. Sprawcy może grozić nawet 8 lat więzienia.

    Awans zawodowy nauczycieli - zmiany

    Awans zawodowy nauczycieli - zmiany. Zmniejszenie liczby stopni awansu zawodowego, egzamin na mianowanie oraz zmiany w urlopach dla nauczycieli - to niektóre propozycje MEiN.

    Podwyżki dla nauczycieli od 1 września 2022 r.

    Podwyżki dla nauczycieli od 1 września 2022 r. - ile wyniosą? Ministerstwo Edukacji i Nauki przedstawiło propozycję wynagrodzeń. Nauczyciel dyplomowany zarobi nawet 7750 zł.

    Trzecia dawka szczepionki na COVID-19

    Trzecia dawka szczepionki na COVID-19 – dla kogo? Jakim preparatem będzie można się zaszczepić?

    Darmowe przejazdy komunikacją w Dzień bez Samochodu - 22 września

    22 września w Dzień bez Samochodu darmowe przejazdy komunikacją zbiorową w Warszawie i w wielu innych miastach.

    Polski Ład - dochody gmin w 2022 r.

    Polski Ład. Wiceminister Finansów Sebastian Skuza zapewnia, że żadna gmina w 2022 nie będzie miała mniejszych dochodów niż prognozowała przed Polskim Ładem.

    Wynagrodzenia i zatrudnienie w samorządach

    Wynagrodzenia w samorządach - czy będą podwyżki w 2022 roku? Czy spodziewana jest redukcja etatów w urzędach?

    Stan wyjątkowy - do kiedy?

    Stan wyjątkowy - do kiedy? Czy stan nadzwyczajny przy granicy polsko-białoruskiej zostanie przedłużony?

    Podwyżki cen za wodę i ścieki 2021-2024

    Podwyżki cen za wodę i ścieki. Wiceszef Wód Polskich poinformował, że do regulatora trafiło ok. 2,6 tys. wniosków taryfowych od przedsiębiorstw wodno-kanalizacyjnych. W ponad 90 proc. przypadków przedsiębiorstwa zawnioskowano o podwyżki cen za wodę i ścieki. Propozycje nowych taryf są składane na trzy lata (2021-2024).

    4 fala COVID - kiedy lockdown?

    4 fala COVID - kiedy lockdown? Minister Zdrowia poinformował w jakiej sytuacji rząd będzie wprowadzał obostrzenia.

    Program Poznaj Polskę - do kiedy nabór wniosków?

    Program Poznaj Polskę - do kiedy nabór wniosków na dofinansowanie do wycieczek szkolnych? Program cieszy się bardzo dużym zainteresowaniem, są dodatkowe środki.

    Protest medyków 2021 [PODCAST]

    Protest medyków - jakie są postulaty protestujących? Jak wygląda obecnie praca w służbie zdrowia? Na te pytania, w rozmowie z Martą Zdanowską (Infor.pl) odpowiada ratownik medyczny, Jan Świtała. Zapraszamy do wysłuchania najnowszego podcastu "DGPtalk: Z pierwszej strony".

    Laboratoria Przyszłości - miliard na wyposażenie dla szkół

    Laboratoria Przyszłości - rusza największa rządowa inwestycja w nowoczesną edukację. Na co będzie można uzyskać wsparcie z programu?

    Whistleblowing – stan gotowości sektora publicznego

    Whistleblowing. Zostały trzy miesiące dni do wdrożenia systemów dla sygnalistów przez podmioty prawne w sektorze publicznym, a więc i jednostek samorządu terytorialnego oraz podmioty w sektorze prywatnym. Do dnia dzisiejszego, pomimo upływu blisko 22 miesięcy od dnia publikacji Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 z dnia 23 października 2019 r. w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii, nie pojawił się nawet projekt ustawy implementującego ww. Dyrektywę do polskiego porządku prawnego.

    Brakuje nauczycieli - czy prawo do nauki jest zagrożone?

    Prawo do nauki może być zagrożone przez brak nauczycieli.

    Do kiedy wniosek o 300+?

    Wniosek o 300+ wciąż można złożyć. Do kiedy ZUS przyjmuje wnioski o "Dobry start" w 2021 r.?

    "Dla lasu, dla ludzi" - kampania społeczna Lasów Państwowych

    Lasy Państwowe przygotowały kampanię społeczną "Dla lasu, dla ludzi". Jakie są cele kampanii?

    Zaświadczenie o kontynuowaniu nauki do ZUS - ważny termin

    Zaświadczenie o kontynuowaniu nauki do ZUS to ważny dokument dla uczniów i studentów pobierających rentę rodzinną. Do kiedy należy go złożyć?

    Środki dla samorządów na działania edukacyjne

    Samorządy do 17 września 2021 r. mają otrzymać środki z rezerwy części oświatowej subwencji ogólnej na działania edukacyjne.

    Whistleblowing – czemu sygnaliści nie zgłaszają naruszeń?

    Whistleblowing. Kluczowym testem dla systemów będzie to czy wpłyną zgłoszenia od sygnalistów i jak na nie zareagujemy. Ilu pracowników jest gotowych zgłosić nadużycie w pracy? Dlaczego pracownicy nie powiadamiają swoich pracodawców o nadużyciach w pracy?

    Stan wyjątkowy w Polsce 2021 - czy jest zgodny z prawem? [PODCAST]

    2 września 2021 na części terytorium Polski wprowadzono stan wyjątkowy. Jest to odpowiedź polskich władz na, trwający od kilku tygodni, kryzys uchodźczy na granicy z Białorusią. Co to właściwie oznacza dla obywateli? Czy działania rządu są zgodne z prawem? Te kwestie w rozmowie z Martą Zdanowską (Infor.pl) wyjaśnia mec. Katarzyna Gajowniczek-Pruszyńska. Zapraszamy do wysłuchania najnowszego podcastu "DGPtalk: Z pierwszej strony".