REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Skutki nowelizacji Prawa zamówień publicznych w zakresie kontraktów budowlanych

Marek Syty
 Stawski Syty Adwokacka Spółka Partnerska
Specjalista w dziedzinie prawa inwestycji budowlanych, zamówień publicznych, nieruchomości, procesu zarządzania i transakcji nieruchomościami oraz prawa autorskiego
Zamówienia publiczne, umowa o roboty budowlane/ Fot. Fotolia
Zamówienia publiczne, umowa o roboty budowlane/ Fot. Fotolia
Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Obowiązująca od dwóch lat nowelizacja ustawy – Prawo zamówień publicznych miała zagwarantować zamawiającemu posiadanie wiedzy o wszystkich podmiotach realizujących roboty budowlane w roli podwykonawcy i warunkach rozliczeń z nimi. Jakie są faktyczne skutki tych zmian w obrocie?

Umowy o podwykonawstwo w kontraktach budowlanych w praktyce zamówień publicznych

Upłynęły dwa lata od wejścia w życie nowelizacji ustawy Prawo zamówień publicznych, wprowadzającej przy kontraktach na roboty budowlane wymóg przedłożenia projektu umowy z podwykonawcą lud dalszym podwykonawcą celem akceptacji jej treści przez zamawiającego. Okres obowiązywania nowelizacji pozwala na przedstawienie faktycznych jej skutków w obrocie.

REKLAMA

Polecamy: e-Zamówienia publiczne. Przewodnik po elektronicznych zamówieniach publicznych

Jakie umowy wymagają akceptacji inwestora?

Art. 143 b ust. 8 ustawy stanowi, że wykonawca, podwykonawca lub dalszy podwykonawca zamówienia na roboty budowlane przedkłada zamawiającemu poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię zawartej umowy o podwykonawstwo, której przedmiotem są dostawy lub usługi z wyłączeniem umów o podwykonawstwo o wartości mniejszej niż 0,5 % wartości umowy w sprawie zamówienia publicznego.

REKLAMA

Interpretacja ustawy prowadzi do wniosku, że każda umowa, której przedmiotem są roboty budowlane (niezależnie od wartości takich prac) podlega temu wymogowi i winna być zgłoszona zamawiającemu na warunkach tam określonych oraz precyzowanych zapisami SIWZ i kontraktu głównego.

Punktem wyjścia dla takiego stanowiska, jest art. 2 ustawy zawierający definicję umowy o podwykonawstwo (jest to umowa, której przedmiotem są usługi, dostawy lub roboty budowlane stanowiące część zamówienia publicznego, zawarta pomiędzy wykonawcą a innym podmiotem, a w przypadku zamówień publicznych na roboty budowlane także między podwykonawcą a dalszym podwykonawcą lub między dalszymi podwykonawcami – art. 2 pkt 9b). I dalej – tym co ustawa uznaje za usługi (są to wszelkie świadczenia, których przedmiotem nie są roboty budowlane lub dostawy, a są świadczeniami określonymi w szczególności w Rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 28 stycznia 2010 roku w sprawie wykazu usług o charakterze priorytetowym i nie priorytetowym art. 2 pkt 10) oraz co uznaje za dostawy (nabywanie rzeczy, praw oraz innych dóbr, w szczególności na podstawie umowy sprzedaży, dostawy, najmu, dzierżawy oraz leasingu – art. 2 pkt 2). Jak widać w myśl ustawy czym innym są usługi, dostawy, a czym innym roboty budowalne – w jej rozumieniu roboty budowlane nie są usługą.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

W konsekwencji dla umów o roboty budowlane nieograniczone zastosowanie znajduje art. 143 b ust. 5 ustawy stanowiący, że wykonawca, podwykonawca lub dalszy podwykonawca ma obowiązek przedkładania zamawiającemu poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię zawartej umowy o podwykonawstwo w terminie 7 dni od dnia jej zawarcia. Każdej umowy o roboty budowlane.

Jaki był cel nowelizacji?

Samo wprowadzenie wymogu zgłoszenia zamawiającemu umowy o podwykonawstwo pozostaje zrozumiałe z punktu widzenia ochrony praw podwykonawców (dalszych podwykonawców). Należy je uznawać za wzmocnienie solidarnej odpowiedzialności inwestora za zobowiązania względem podwykonawców określone treścią art. 647 (1) kc. Z tego punktu widzenia jednak niezrozumiałe musi pozostawać zróżnicowanie pozycji podmiotów świadczących jako podwykonawcy roboty budowlane od dalszych dostawców (np. dostawców stolarki drzwiowej, okiennej) i usługodawców (świadczących np. usługi ochrony czy sprzątania).


REKLAMA

Uzasadnienie do ustawy nowelizującej Prawo zamówień publicznych takiej odpowiedzi nie daje. Wypada zacytować jeden z fragmentów: „W aktualnym stanie prawnym coraz częściej występują przypadki nieuregulowania lub nieterminowego uregulowania należności za świadczenia wykonane przy realizacji, zamówienia publicznego na roboty budowlane przez podmioty biorące udział w tej realizacji niemające statusu wykonawcy. Sytuacja ta, prowadząca do zatorów płatniczych, często dotyczy wypłacania wynagrodzeń małym i średnim przedsiębiorcom przez głównych wykonawców (…) Przedstawione problemy dotyczą, z uwagi na specyfikę i czas trwania, realizacji zamówień na roboty budowlane, w których częściej występują przypadki nieregulowania lub nieterminowego regulowania należności za świadczenia podwykonawców wykonywanych na rzecz generalnych wykonawców, na ogół dużych przedsiębiorstw budowlanych (…) Proponowane rozwiązania w sposób kompleksowy powinny przyczynić się do wzmocnienia mechanizmów nadzoru nad prawidłowym wykonywaniem zamówień publicznych. Pomimo tego, że kwestie związane z relacjami prawnymi zachodzącymi pomiędzy wykonawcą zamówienia publicznego i podwykonawcami oraz pomiędzy podwykonawcą i dalszymi podwykonawcami, powinny co do zasady podlegać zasadzie swobody umów, stosunki te i sposób ich uregulowania mają zasadniczy wpływ na jakość i efektywność realizacji zamówień publicznych (…) Stąd też, zamawiający, działając w interesie publicznym, nie powinni pomijać na etapie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego stosownych regulacji, dotyczących stosunków wykonawca – podwykonawca – dalszy podwykonawca, jako kluczowych dla bezpieczeństwa realizowanych zamówień publicznych, i niezakłóconego ich wykonywania. Wykonanie części zamówienia przez podwykonawcę lub dalszego podwykonawcę następuje na rzecz wykonawcy, służy jednak spełnieniu zobowiązań zaciągniętych przez wykonawcę w stosunku do zamawiającego, stąd też zamawiający powinien mieć wpływ na treść i sposób realizacji zamówienia w ramach podwykonawstwa”.

Argumentacja zrozumiała i odnosząca się do podwykonawców – zatem w myśl ustawy do wszystkich, którzy świadczą usługi, dostawy lub roboty budowlane stanowiące część zamówienia publicznego (art. 2 ust.9 b). Uzasadnienie nie zawiera jednak żadnego wskazania, dlaczego ochronie podlega każdy realizujący roboty budowlane, ale już nie każdy dostarczający materiał na potrzeby realizowanej inwestycji.

Zobacz również: Nowe Prawo zamówień publicznych - nowelizacja ustawy

Jaki jest skutek nowelizacji?

Zamierzeniem ustawy było zagwarantowanie zamawiającemu wiedzy o wszystkich podmiotach realizujących roboty budowlane w roli podwykonawcy i warunkach rozliczeń z nimi. Miało to na celu ograniczenie roszczeń podwykonawców zgłaszanych po zakończeniu inwestycji na zasadzie odpowiedzialności solidarnej. W praktyce możliwość dokonania płatności częściowej lub końcowej na rzecz generalnego wykonawcy w praktyce uzależniona jest od przedstawienia przez niego potwierdzenia zaspokojenia należności przysługujących podwykonawcom.

W konsekwencji spór generalnego wykonawcy z podwykonawcą co do należności umownej, z uwagi m.in. na jakość prac, przekroczenia terminów czy odstąpienia od umowy może wpłynąć na wstrzymanie płatności z kontaktu głównego.

Z uwagi na brzmienie art. 143 d pkt. 7 ustawy każda z umów dotycząca robót budowlanych wymaga przedłożenia zamawiającemu projektu i poświadczonej kopii pod rygorem kary umownej. W praktyce kara ta jest albo określana w wymiarze procentowym w stosunku do ogólnej wartości kontraktu lub też wyrażona jest kwotami bezwzględnymi – najczęściej jednak w oderwaniu od wartości robót powierzonych do wykonania podwykonawcom. I dalej – również w oderwaniu od wartości potencjalnej szkody jakiej może doznać zamawiający w wyniku braku przedłożenia umowy z podwykonawcą. Stanowisko zamawiających w zdecydowanej większości pozostaje niezmienne również w przypadku wykazania, że wynagrodzenie wszelkich podmiotów wykonujących pracę (również tych „niezgłoszonych”) pozostało uregulowane. Zatem również w przypadku braku niebezpieczeństwa jakiejkolwiek szkody dla finansów publicznych.
Również w takich przypadkach zamawiający, zasłaniając się brzmieniem ustawy o finansach publicznych, odmawiają rezygnacji z kary umownej lub jej miarkowania. Brak jest bowiem norm prawnych, które wiążąc karę umowną z wymiarem potencjalnej szkody grożącej zamawiającemu, pozwalają na jej swobodne miarkowanie na podstawie ustawy. To co w jakiejś części wyraża orzecznictwo i doktryna, wiążąc karę umowną z wymiarem grożącej szkody, czy koniecznością jej naprawienia, zostało pominięte. Winno to mieć miejsce zwłaszcza przy kategorycznym wymogu określenia kar umownych w umowie z generalnym wykonawcą.

Skoro w pewnych przypadkach odstąpienie od wymierzenia kary umownej lub jej miarkowania nie będzie w żaden sposób stanowiło narażenia interesu finansów publicznych winien zostać ujęty ustawowy mechanizm pozwalający na swobodę zamawiającego. Z pewnością nie będzie to stanowiło wypaczenia przywołanego powyżej ducha wprowadzonej nowelizacji wyrażonego w jej uzasadnieniu.

Umowy o podwykonawstwo w kontraktach budowlanych w praktyce zamówień publicznych

Polecamy serwis: Zamówienia publiczne

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Sektor publiczny
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Coraz większa liczba dzieci ukraińskich w polskich szkołach

Od 1 września 2024 r. do polskich szkół może pójść między 20 tys. a 60 tys. ukraińskich dzieci - szacuje Paulina Chrostowska z Centrum Edukacji Obywatelskiej. Zdaniem nauczycieli największym wyzwaniem w edukacji uczniów z doświadczeniem migracji jest bariera językowa.

Ta substancja wydłużyła życie myszy ok. 25%, wyszczupliła i zmniejszyła podatność na nowotwory. Teraz testy na ludziach

Międzynarodowa grupa badaczy aktualnie testuje nowy lek hamujący interleukinę 11, który wydłuża życie myszy prawie o jedną czwartą. Nie wiadomo jeszcze jak działa on u ludzi, ale rozpoczęto pierwsze badania kliniczne - informuje tygodnik „Nature” - ukazujące się od 1869 r. jedno z najbardziej prestiżowych czasopism naukowych.

Co czwarty uczeń nie zdał matury w tej szkole. A oceny końcowe były wysokie. MEN: kuratoria przyjrzą się jakości kształcenia

Minister edukacji Barbara Nowacka poinformowała 18 lipca 2024 r., że kuratoria przyjrzą się wynikom egzaminów maturalnych w Szkole w Chmurze oraz temu, jak mają się one do ocen końcowych uczniów. Oceny te były wyjątkowo wysokie i nie przekładają się na wyniki matur - dodała.

Co oznaczają tajemnicze paski na tubkach past do zębów?

Większość Polaków nie wie, co oznaczają kolorowe paski na tubkach past do zębów. Jakie informacje przekazuje klientowi kolor tajemniczego paska na tubce? Czy konsumenci mogą być wprowadzani w błąd? 

REKLAMA

Coś takiego raz na 5-10 tysięcy lat: Asteroida przeleci bliżej Ziemi niż satelity geostacjonarne 13 kwietnia 2029 roku. ESA przyśpiesza misję Ramses

Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) przyspiesza realizację nowej misji o nazwie Ramses, która ma na celu dotarcie do asteroidy Apophis – podał portal Space.com. W 2029 r. obiekt będzie bardzo blisko Ziemi, bliżej niż satelity geostacjonarne. Asteroida nie zagraża jednak naszej planecie.

Rodzice coraz rzadziej szczepią swoje dzieci. Najnowsze dane WHO

Alarmujące dane Światowej Organizacji Zdrowia (WHO). Wyszczepialność dzieci i młodzieży na świecie wciąż nie może odzyskać poziomu sprzed pandemii. 

Blisko 5 tys. zgłoszeń związanych ze zdarzeniami atmosferycznymi

We wtorek i środę strażacy w całym kraju mieli ręce pełne roboty. Do godz. 6 odnotowano 4998 zgłoszeń związanych z pogodą. Obrażenia odniosły cztery osoby. 

Wojsko Polskie to trzecia armia NATO pod względem liczebności

Polska ma trzecią największą co do liczebności armię w NATO - przekazał szef BBN Jacek Siewiera, powołując się na dane zebrane przez NATO. Z szacunków Sojuszu wynika, że Wojsko Polskie z ponad 216 tys. żołnierzy to trzecia armia NATO - po USA i Turcji.

REKLAMA

Taki jest stan budżetu państwa. Są najnowsze dane

Są nowe dane dotyczące stanu budżetu państwa. Deficyt budżetu po czerwcu wyniósł 69 mld 905,9 mln zł. Tak podało w opublikowanych szacunkowych danych Ministerstwo Finansów. Co jeszcze wiadomo o wykonaniu budżetu?

Skromniejsze podwyżki dla pielęgniarek i położnych? Ile zarabiają w 2024 roku?

Jakie jest obecnie wynagrodzenie zasadnicze pielęgniarek i położnych? Jakie podwyżki i zmiany zasad ustalania tych wynagrodzeń są przewidziane w obywatelskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych, który jest obecnie procedowany w Sejmie RP.

REKLAMA