Kategorie

Czy Dyrektywa o Sygnalistach chroni tylko Sygnalistów?

Paweł Bronisław Ludwiczak
Radca prawny, specjalizujący się w tematach związanych z obsługą prawną przedsiębiorców, prawem korporacyjnym, zamówieniami in house, publicznym transportem zbiorowym i Compliance.
Czy Dyrektywa o Sygnalistach chroni tylko Sygnalistów?
Bardzo często słyszę pytanie: Czy Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ochrony osób zgłaszających przypadki naruszenia prawa Unii (zwana Dyrektywą o Sygnalistach) nakazuje chronić tylko prawa sygnalistów?

Gdy przeczytamy ww. Dyrektywę to przekonamy się, że Dyrektywa o sygnalistach nakazuje chroni prawa (oczywiście w różny sposób i w różnym zakresie) trzech kategorii osób.

Po pierwsze trzeba chroni prawa sygnalistów. Status sygnalisty będzie uzyskiwała osoba, pracująca w sektorze prywatnym lub publicznym, która:

  1. zgłosi: działanie niezgodne z prawem, nadużywanie prawa (tj. działanie lub zaniechanie, które nie wydaje się niezgodne z prawem w sensie formalnym, lecz jest sprzeczne z przedmiotem lub celem prawa) lub potencjalne naruszenie, którego jeszcze nie popełniono, jeśli istnieje prawdopodobieństwo jego popełnienia, w jednej z dziedzin wymienionych w Dyrektywie np.: z zamówień publicznych, usług finansowych i zapobiegania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu itd.,
  2. posiada status:
  1. pracownika danego podmiotu prawnego
  2. osoby prowadzącej działalność na własny rachunek i utrzymującego kontakt z danym podmiotem prawnym
  3. udziałowca, akcjonariusza lub członka organu zarządzającego przedsiębiorstwa, w tym członków nie wykonawczych danego podmiotu prawnego
  4. wolontariusza lub stażysty nie otrzymującego wynagrodzenie pracujący w danym podmiocie prawnym
  5. osoby pracującej pod nadzorem i kierownictwem wykonawców, podwykonawców i dostawców danego podmiotu prawnego
  6. kandydata na pracownika lub kontrahenta danego podmiotu prawnego – jeżeli informacje dotyczące naruszenia uzyskała w trakcie procesu rekrutacji lub innych negocjacji poprzedzających zawarcie umowy.
  1. ma uzasadnione przekonanie, w danych okolicznościach i w świetle posiadanych (w momencie zgłaszania) informacji, że zgłaszane przez nią kwestie są prawdziwe.

Należy zauważyć, że status sygnalisty nie  powinien być przyznawany w przypadku:

  1. zgłaszania celowo i świadomie błędnych lub wprowadzających w błąd informacji
  2. zgłaszania informacji, które są już publicznie dostępne,
  3. zgłaszania nieuzasadnionych plotek i pogłosek.

Zobacz: Pracownicy

Przyznanie statusu sygnalisty nie może zależeć od tego czy zaradzono czy też nie zaradzono naruszeniu (np. naruszenie nie zostało właściwie ocenione lub zbadane lub nie podjęto żadnych działań naprawczych).

Na gruncie ww. Dyrektywy nie dopuszczalne będzie zrzeczenie się statusu sygnalisty w drodze umowy.

Po drugie trzeba będzie chronić prawa osób lub podmiotów powiązanych z sygnalistami. Dyrektywa nakazuje chronić tak jak sygnalistów:

  1. osoby pomagające w dokonaniu zgłoszenia,
  2. osoby trzecie powiązane z osobami dokonującymi zgłoszenia, które mogą doświadczyć działań odwetowych w kontekście związanym z pracą, takich jak współpracownicy lub krewni osób dokonujących zgłoszenia,
  3. podmioty prawne, które stanowią własność osoby dokonującej zgłoszenia, dla których taka osoba pracuje lub które są w inny sposób z nią powiązane w kontekście związanym z pracą
Reklama

Po trzecie trzeba będzie chronić prawa osób, których dotyczy zgłoszenie. Zgodnie z definicją, zawartą w Dyrektywie: „osoba, której dotyczy zgłoszenie” oznacza osobę fizyczną lub prawną, która jest wskazana w zgłoszeniu lub ujawnieniu publicznym jako osoba, która dopuściła się naruszenia lub z którą osoba ta jest powiązana.

Wydaje się oczywistym, że istnieje ryzyko, że o naruszenie (czyli działania lub zaniechania niezgodne z prawem lub sprzeczne z przedmiotem lub celem przepisów) mogą być oskarżone osoby niewinne.

Dlatego zgodnie z Dyrektywą, osobom, których dotyczy zgłoszenie, musi być zapewniona możliwość korzystanie w pełni z prawa do skutecznego środka ochrony prawnej i dostępu do bezstronnego sądu. Osobom tym przysługuje prawo do obrony, w tym prawo do bycia wysłuchanym i prawo dostępu do akt. Należy też do nich stosować domniemanie niewinności.

Reklama

Dyrektywa nakazuje ochronę tożsamości osób, których dotyczy zgłoszenie, tak długo jak postępowania wyjaśniające uruchomione na skutek danego zgłoszenia lub ujawnienia publicznego są w toku. Ponieważ już sama informacja, że wobec danej osoby jest prowadzone postępowanie wyjaśniające może nadszarpnąć reputacją takiej osoby lub mieć inne negatywne dla niej konsekwencje.

Ponadto Dyrektywa nakazuje stosowanie do osób, których dotyczy zgłoszenie, szeregu przepisów chroniących tożsamość osób dokonujących zgłoszenie (art.12 – wymagania wobec zewnętrznych kanałów dokonywania zgłoszeń, art. 17 – przetwarzanie danych osobowych zgodnie z RODO i innymi przepisami o ochronie danych osobowych, art. 18 – zasady prowadzenia Rejestrów zgłoszeń w sposób zapewniający poufność).

Podsumowując, trzeba pamiętać, że osoba której dotyczy zgłoszenie ma prawo do:

  1. poufności swoich danych,
  2. obrony i dostępu do środków ochrony prawnej na każdym etapie procedury prowadzonej w związku ze zgłoszeniem,
  3. dostępu do akt (trzeba tu pamiętać  o ochronie sygnalistów),
  4. bycia wysłuchanym,
  5. do skutecznych środków ochrony prawnej w odniesieniu do orzeczenia dotyczącego tej osoby zgodnie z mającymi zastosowanie procedurami przewidzianymi w prawie krajowym,
  6. do skutecznych środków ochrony prawnej w przypadku gdy doznała uszczerbku – bezpośrednio lub pośrednio – w wyniku zgłoszenia lub ujawnienia publicznego niedokładnych lub wprowadzających w błąd informacji,
  7. do odszkodowania, jeżeli tego rodzaju niedokładne lub wprowadzające w błąd informacje uczyniono przedmiotem zgłoszenia lub ujawnienia publicznego w sposób celowy i świadomy.

Reasumując, według Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ochrony osób zgłaszających przypadki naruszenia prawa Unii będą musiały być chronione prawa:

  1. sygnalistów,
  2. osób lub podmiotów powiązanych z sygnalistami,
  3. osób których dotyczy zgłoszenie.
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    16 maja 2021
    Zakres dat:

    Systemy dla sygnalistów w gminach - wykrywanie nieprawidłowości

    Jaki sposób wykrywania nieprawidłowości w gminach był najskuteczniejszy? Jakie wnioski i rekomendacje zawiera raport Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu i E-nform Sp. z o.o.?

    Dokonywanie pomiaru temperatury ciała osób w urzędzie

    Czy w urzędzie można dokonywać pomiaru temperatury ciała pracowników i interesantów? Czy obowiązujące przepisy pozwalają na takie działanie pracodawcy wobec pracowników? Jeśli urząd zdecyduje się na takie działanie, to czy w świetle przepisów o ochronie danych osobowych wymagana jest zgoda osób, którym dokonuje się pomiaru temperatury?

    Rejestracja na szczepienia osób niepełnoletnich

    Rejestracja na szczepienia osób niepełnoletnich ma ruszyć już od poniedziałku (17 maja 2021 r.). Rozporządzenie dotyczące szczepienia przeciwko COVID-19 osób 16+ ma się ukazać w piątek wieczorem. Czy do rejestracji na szczepienia osób niepełnoletnich potrzebna będzie zgoda rodziców?

    Matura z geografii 2021 - arkusz

    Matura z geografii 2021 – co było na egzaminie? Pobierz arkusz matury z geografii na poziomie rozszerzonym i sprawdź zadania z jakimi musieli się zmierzyć maturzyści.

    Budowa instalacji termicznego przekształcania odpadów w PPP to dobry wybór

    Partnerstwo publiczno-prywatne może być bardzo skutecznym narzędziem pozwalającym samorządom prowadzić efektywną gospodarkę odpadami komunalnymi. Dzięki temu możemy zapewnić efektywne gospodarowanie odpadami tworząc infrastrukturę opartą na innowacyjnych technologiach i wprowadzając nowoczesne standardy zarządzania i utrzymania powstałej infrastruktury.

    Powrót do szkół 2021 - zasady bezpieczeństwa

    Powrót do szkół 2021 - zasady bezpieczeństwa. Jak będzie wyglądało nauczanie stacjonarne? Czy w szkole trzeba nosić maseczki? Przedstawiamy zaktualizowane wytyczne MEiN, MZ i GIS dla szkół podstawowych i ponadpodstawowych.

    Uniwersytet Jagielloński najlepszą uczelnią z Polski [RANKING]

    Uniwersytet Jagielloński (UJ) zajął najwyższe miejsce spośród polskich uczelni w międzynarodowym rankingu Round University Ranking (RUR). Pierwsze na liście znalazły się uczelnie amerykańskie, zwyciężył Uniwersytet Harvarda.

    Liczba miejsc na uczelniach 2021

    Liczba miejsc na uczelniach 2021 - spada liczba miejsc na bezpłatnych studiach. Czy ciężko będzie dostać się na studia w 2021 roku?

    Szczepienia dla 16- i 17-latków na koronawirusa

    Szczepienia dla 16- i 17-latków - kiedy i jaką szczepionkę na koronawirusa otrzyma młodzież? Mówił o tym na konferencji premier Mateusz Morawiecki.

    Otwarcie kin, teatrów i instytucji kultury - od kiedy?

    Otwarcie kin, teatrów i instytucji kultury - od kiedy? Rząd przyspiesza luzowanie obostrzeń związanych z pandemią koronawirusa.

    Dodatek covidowy dla personelu niemedycznego szpitali

    Dodatek covidowy - personel niemedyczny szpitali zaangażowany w walkę z epidemią koronawirusa powinien otrzymać jednorazowy dodatek - to jedno z ustaleń spotkania ministra zdrowia Adama Niedzielskiego z przedstawicielami związków zawodowych.

    Bon 500+ na zdrowie

    500+ na zdrowie - bon zdrowotny na badania profilaktyczne dla Polaków powyżej 40 roku życia to zapowiadany nowy program rządu. Na czym ma polegać? Od kiedy wejdzie w życie?

    Matura z WOSu 2021 - arkusz

    Matura z WOSu 2021 - 11 maja o godzinie 14. rozpoczął się egzamin maturalny z wiedzy o społeczeństwie. Pobierz arkusz CKE i sprawdź odpowiedzi.

    Jak sprawdzić wolne terminy szczepień przeciwko koronawirusowi?

    Wolne terminy szczepień - koronawirus. Jak sprawdzić wolne terminy szczepień przeciwko COVID-19 w całej Polsce? Gdzie najszybciej można dostać szczepionkę?

    Zmiana terminu drugiej dawki szczepionki przeciwko COVID-19

    Zmiana terminu drugiego szczepienia na COVID. Rząd, po konsultacjach z ekspertami, podjął decyzję o skróceniu odstępu między podaniem pierwszej i drugiej dawki szczepionek przeciwko koronawirusowi od firm Moderna, Pfizer i AstraZeneca.

    Zmiany w wynagrodzeniach nauczycieli, pensum i awansie zawodowym

    Podwyżki dla nauczycieli, zmiany w pensum i awansie zawodowym. Znamy szczegóły propozycji Ministerstwa Edukacji i Nauki w sprawie zmian dotyczących statusu zawodowego nauczycieli.

    Do kiedy praca zdalna w urzędach 2021?

    Praca zdalna w urzędach – do kiedy? Jakie sprawy możemy załatwić w urzędzie? Jakie są zasady pracy zdalnej urzędników?

    Matura 2021 z matematyki (poziom rozszerzony) - arkusz

    Matura matematyka rozszerzona 2021 - pobierz arkusz CKE. Co na maturze z matematyki? Czy trzeba zdać rozszerzenie?

    Sieć kardiologiczna - od 10 maja pilotaż na Mazowszu

    Sieć kardiologiczna. 10 maja 2021 r. minister zdrowia podpisał rozporządzenie uruchamiające pilotaż sieci kardiologicznej na Mazowszu. Pacjent m.in.: z niewydolnością krążenia, nadciśnieniem tętniczym czy zaburzeniami rytmu, gdy zostanie zakwalifikowany do pilotażu będzie mógł liczyć na kompleksową i skoordynowaną opiekę począwszy od diagnostyki na leczeniu skończywszy. Tego samego dnia została też powołana Krajowa Rada do spraw Kardiologii.

    Wynagrodzenia pracowników samorządowych 2021 - zmiany

    Wynagrodzenia pracowników samorządowych 2021. Sprawdź, jakie kwoty wynagrodzeń przewiduje projekt nowelizacji rozporządzenia w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych. Jakie będą zarobki urzędników?

    Kiedy jest zakończenie roku szkolnego 2021?

    Zakończenie roku szkolnego 2020/2021 – kiedy zaczną się wakacje? Do kiedy trzeba wystawić oceny?

    Matura 2021 z polskiego poziom rozszerzony - arkusz

    Matura rozszerzona z polskiego na poziomie rozszerzonym – pobierz arkusz. Sprawdź, jakie tematy wypracowań mieli do wyboru maturzyści.

    Limit osób w autobusach, tramwajach i pociągach od 15 maja 2021 r.

    Limit osób w autobusach, tramwajach i pociągach zwiększy się od 15 maja 2021 r. Czy będzie trzeba nosić maseczki? Rząd luzuje obostrzenia związane z pandemią koronawirusa, także te dotyczące przemieszczania się i transportu publicznego.

    Compliance. Jak wygląda wdrażanie systemów dla sygnalistów w gminach?

    W jaki sposób zgłaszane były w ostatnich lata nieprawidłowości w gminach? Kto obsługuje informacje o nieprawidłowościach w urzędach? Ile zgłoszeń o nieprawidłowościach zostało zweryfikowanych pozytywnie? Przedstawiamy raport z badań.

    Matura 2021 – angielski rozszerzony [ARKUSZ]

    Matura 2021 angielski rozszerzony – publikujemy arkusz CKE. Jakie tematy wypracowań mieli do wyboru maturzyści? Sprawdź.