REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Systemy dla sygnalistów w gminach - wykrywanie nieprawidłowości

Paweł Bronisław Ludwiczak
Radca prawny, specjalizujący się w tematach związanych z obsługą prawną przedsiębiorców, prawem korporacyjnym, zamówieniami in house, publicznym transportem zbiorowym i Compliance.
Systemy dla sygnalistów w gminach - wykrywanie nieprawidłowości
Systemy dla sygnalistów w gminach - wykrywanie nieprawidłowości
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Jaki sposób wykrywania nieprawidłowości w gminach był najskuteczniejszy? Jakie wnioski i rekomendacje zawiera raport Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu i E-nform Sp. z o.o.?

W dniu 14 kwietnia br. został opublikowany raport z badań 2020 „Systemy dla sygnalistów w gminach w Polsce”, opracowany na podstawie badań przeprowadzonych na Uniwersytecie Ekonomicznym w Poznaniu, w Katedrze Finansów Publicznych, we współpracy z E-nform Sp. z o.o. W niniejszym artykule chciałbym zakończyć cykl artykułów w których informowałem Państwa o czym dowiadujemy się z raportu.

REKLAMA

Jaki sposób wykrywania nieprawidłowości w gminach był najskuteczniejszy według gmin?

Według deklaracji gmin, które odesłały ankietę najskuteczniejsze metody wykrywania u nich nieprawidłowości to:

  1. 1199 nadzór przełożonego,
  2. 981 kontrola wewnętrzna,
  3. 800 audyt wewnętrzny,
  4. 751 kontrola instytucji państwowych,
  5. 610 zgłoszenie wewnętrzne przez pracownika,
  6. 486 zgłoszenie wewnętrzne klienta, dostawcę itp.,
  7. 434 audyt zewnętrzny,
  8. 269 systemy IT,
  9. 134 organy ścigania, służby specjalne,
  10. 47 media.

Porównując to z liczną wykrytych nieprawidłowości, które podawałem z raportu we wcześniejszych artykułach obawiam się, że liczba tzw. nie wykrytych naruszeń i nieprawidłowości jest duża.

Jakie mechanizmy przeciwdziałania nieprawidłowościom wdrożono w badanych urzędach gmin?

Z raportu wynika, że wdrożono w gminach następujące mechanizmy przeciwdziałania nieprawidłowościom:

  1. w 1326 gminach – nadzór przełożonego – czyli oznacza, że są gminy gdzie tego nadzoru nie ma,
  2. w 995 gminach – kodeks etyki,
  3. w 948 gminach – kontrola wewnętrzna,
  4. w 804 gminach – audyt wewnętrzny,
  5. w 340 gminach – procedury antykorupcyjne,
  6. w 180 gminach – systemy informatyczne (np. DLP),
  7. w 110 gminach – procedury przeciwdziałania konfliktowi interesów,
  8. w 14 gminach – bezpieczne kanały zgłaszania nieprawidłowości.

REKLAMA

Jak słusznie zauważają autorzy raportu, zastanawia fakt, że gminy uznały zgłoszenia wewnętrzne za jeden z najskuteczniejszych metod wykrywania u nich nieprawidłowości, a jednocześnie liczba wdrożonych bezpiecznych kanałów zgłaszania nieprawidłowości jest śladowa.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Jestem też ciekaw, czy wdrożenie procedur antykorupcyjnych i procedur przeciwdziałania konfliktowi interesów polegało tylko na sporządzeniu dokumentów, czy też wdrożono mechanizmy monitorujące i detekcyjne.

Szkolenia z zasad reagowania na nieprawidłowości

Z raportu wynika, że w okresie 2018-2020, aż 80% gmin (czyli 1436) nie zorganizowało dla swoich pracowników szkoleń dotyczących zasad reagowania na ujawnione w urzędzie nieprawidłowości. Jeżeli jednocześnie w 87 % gmin zadeklarowało, że u nich nie zgłoszono nieprawidłowości widzimy, że najpewniej istnieje pewien systemowy problem.

Co ciekawe:

  1. 183 gminy przeszkoliły wszystkich pracowników,
  2. 102 gminy przeszkoliły kadrę kierowniczą,
  3. 63 gminy przeszkoliły część pracowników.

Jakie wnioski i rekomendacje zawiera raport Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu i E-nform Sp. z o.o.?

Chciałbym podkreślić, podobnie jak autorzy, że systemy dla sygnalistów stanowią najskuteczniejsze narzędzie do walki z nieprawidłowościami i naruszeniami.

REKLAMA

Z wyników badań wynika, że gminy nie są przygotowane do wdrożenia systemów dla sygnalistów i wymogów Dyrektywy dla sygnalistów. Poziom wiedzy na temat Dyrektywy o sygnalistach i świadomość wymagań, szans i zagrożeń jest na niskim poziomie. Prawie połowa gmin oświadczyło, że o dyrektywie dowiedziało się z ankiety, a 60% nie wie czy będą zobowiązane podjąć jakieś działania.

Osobiście nie rozumiem przeświadczenia gmin mających mniej niż 10 000 mieszkańców, że Polski ustawodawca wyłączy ich spod reżimy Dyrektywy. Nawet jeżeli tak się stanie, to w świetle kontroli zarządczej brak systemów dla sygnalistów będzie oznaczał brak skutecznego i efektywnego narzędzia wspierającego celu określone w ustawie o finansach publicznych.

W świetle powyższego budzi mój niepokój, że prawie 70% gmin nie wdrożyła systemy dla sygnalistów ponieważ uważa, że nie ma takiego obowiązku prawnego. Według mnie w świetle celów kontroli zarządczej, antykorupcyjnych wytycznych CBA, takie stanowisko jest błędne.

Z jednej strony nie dziwi mnie, że tylko 2,5% gmin wdraża systemy dla sygnalistów z przekonaniem o ich skuteczności i niezbędności. Z drugiej strony pokazuje to jak bardzo w tym zakresie brakuje edukacji i innych działań budujących świadomość.

Nie jest też niestety zaskoczeniem, że 40% gmin czeka na wdrożenie do czasu pojawienia się polskiej ustawy. Chciałbym przypomnieć, że Dyrektywa daje mnóstwo wytycznych, mamy normy ISO, tzw. dobre praktyki oraz regulacje sektorowe. W mojej ocenie ustawa niewiele zmieni. Natomiast choćby przykład z RODO, pokazuje, że wdrażanie wymogów na ostatnią chwilę powoduje chaos, błędy, konflikty i ryzyka. Niestety mało podmiotów wyciągnęło naukę z wdrażania RODO.

Do 17 grudnia br. zostało 7 miesięcy. To ostatni moment by na spokojnie wdrożyć systemy dla sygnalistów. Im szybciej gminy zaczną wdrażać Dyrektywę tym większa szansa na sukces. Jednocześnie zgadzam się z autorami badania, że kluczowe znaczenie będzie miała rzetelna edukacji. Mam nadzieję, że ten i inne artykuły na portalu infor.pl o Compliance dołożą cegiełkę w dziele edukacji. Notabene to na infor.pl jest największa baza tekstów o compliance w samorządzie.

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

REKLAMA

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Sektor publiczny
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Pobyt w szpitalu - jak się przygotować?

    Pobyt w szpitalu często wiąże się ze stresem. Czasem zmniejszyć go może odpowiednie przygotowanie i wiedza o tym, co jest potrzebne do przyjęcia do szpitala. Podpowiadamy w artykule. 

    Od 1 marca 2024 r. zmiana wysokości opłaty za wydanie duplikatu Karty Dużej Rodziny

    Jaka jest aktualna wysokość opłaty za wydanie duplikatu Karty Dużej Rodziny? Kiedy pobierana jest taka opłata?

    Infolinia dla żołnierzy i ich rodzin uruchomiona - wsparcie psychologiczne

    29 lutego 2024 roku została uruchomiona bezpłatna i ogólnodostępna infolinia dla żołnierzy WP, pracowników resortu obrony narodowej oraz ich rodzin.

    29 lutego - Światowy Dzień Chorób Rzadkich. Ile ich jest na świecie?

    Dzień Chorób Rzadkich przypada na ostatni dzień lutego, data jest nieprzypadkowa. Na całym świecie 300 mln ludzi żyje z rzadkimi chorobami. 

    REKLAMA

    Jak pozbyć się mikroplastiku z wody? Prosty sposób

    Mikroplastik jest wszechobecny, niestety trafia także do pożywienia i wody. Chociaż na ten moment nie wiadomo dokładnie, jak wpływa na ludzki organizm, to wpływ ten z pewnością nie jest pozytywny. Naukowcy znaleźli sposób na pozbycie się mikroplastiku go z wody. 

    "Szczyt rolniczy" w Warszawie. Dziś premier spotkał się z protestującymi rolnikami

    Dziś w Warszawie miał miejsce "szczyt rolniczy". Premier Donald Tusk spotkał się z przedstawicielami protestujących rolników. Tematem rozmów jest m.in. kwestia napływu produktów rolno-spożywczych z Ukrainy. Rolnicy sprzeciwiają się również unijnej polityce Zielonego Ładu.

    Ustawa o dostępności w produktach i usługach od 28 czerwca 2025 roku

    Ustawa o zapewnieniu dostępności w produktach i usługach dla osób z niepełnosprawnościami i ze szczególnymi potrzebami ma wejść w życie dnia 28 czerwca 2025 roku. O jakie produkty i usługi chodzi ustawodawcy wdrażającemu unijną dyrektywę zwaną "Europejskim Aktem o Dostępności” (EAA)?

    Ekoschematy 2024 - rozporządzenie wprowadza zmiany od 15 marca

    Ekoschematy 2024 - oświadczenie zastąpi zdjęcia geotagowane. Jest projekt rozporządzenia dotyczącego zmian w dopłatach dla rolników w ramach ekoschematów. Zmiany wejdą w życie 15 marca 2024 roku.

    REKLAMA

    Co to jest transport sanitarny? Dla kogo jest bezpłatny?

    Pacjent, który nie może się samodzielnie poruszać, a chce udać się do przychodni lub szpitala, może skorzystać z transportu sanitarnego. Jak to się odbywa?

    Podwyżki o 30%-33% z kłopotem dla nauczycieli. Samorządy chcą pieniędzy na dodatki. MEN wyda interpretację?

    Samorządowcy pytają ministerstwo edukacji o zasady wypłaty wyrównań dla nauczycieli. Czy min. edukacji Barbara Nowacka wyjaśni zasady postępowania?

    REKLAMA