Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Systemy dla sygnalistów w gminach - wykrywanie nieprawidłowości

Paweł Bronisław Ludwiczak
Radca prawny, specjalizujący się w tematach związanych z obsługą prawną przedsiębiorców, prawem korporacyjnym, zamówieniami in house, publicznym transportem zbiorowym i Compliance.
Systemy dla sygnalistów w gminach - wykrywanie nieprawidłowości
Systemy dla sygnalistów w gminach - wykrywanie nieprawidłowości
Shutterstock
Jaki sposób wykrywania nieprawidłowości w gminach był najskuteczniejszy? Jakie wnioski i rekomendacje zawiera raport Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu i E-nform Sp. z o.o.?

W dniu 14 kwietnia br. został opublikowany raport z badań 2020 „Systemy dla sygnalistów w gminach w Polsce”, opracowany na podstawie badań przeprowadzonych na Uniwersytecie Ekonomicznym w Poznaniu, w Katedrze Finansów Publicznych, we współpracy z E-nform Sp. z o.o. W niniejszym artykule chciałbym zakończyć cykl artykułów w których informowałem Państwa o czym dowiadujemy się z raportu.

Jaki sposób wykrywania nieprawidłowości w gminach był najskuteczniejszy według gmin?

Według deklaracji gmin, które odesłały ankietę najskuteczniejsze metody wykrywania u nich nieprawidłowości to:

  1. 1199 nadzór przełożonego,
  2. 981 kontrola wewnętrzna,
  3. 800 audyt wewnętrzny,
  4. 751 kontrola instytucji państwowych,
  5. 610 zgłoszenie wewnętrzne przez pracownika,
  6. 486 zgłoszenie wewnętrzne klienta, dostawcę itp.,
  7. 434 audyt zewnętrzny,
  8. 269 systemy IT,
  9. 134 organy ścigania, służby specjalne,
  10. 47 media.

Porównując to z liczną wykrytych nieprawidłowości, które podawałem z raportu we wcześniejszych artykułach obawiam się, że liczba tzw. nie wykrytych naruszeń i nieprawidłowości jest duża.

Jakie mechanizmy przeciwdziałania nieprawidłowościom wdrożono w badanych urzędach gmin?

Z raportu wynika, że wdrożono w gminach następujące mechanizmy przeciwdziałania nieprawidłowościom:

  1. w 1326 gminach – nadzór przełożonego – czyli oznacza, że są gminy gdzie tego nadzoru nie ma,
  2. w 995 gminach – kodeks etyki,
  3. w 948 gminach – kontrola wewnętrzna,
  4. w 804 gminach – audyt wewnętrzny,
  5. w 340 gminach – procedury antykorupcyjne,
  6. w 180 gminach – systemy informatyczne (np. DLP),
  7. w 110 gminach – procedury przeciwdziałania konfliktowi interesów,
  8. w 14 gminach – bezpieczne kanały zgłaszania nieprawidłowości.

Jak słusznie zauważają autorzy raportu, zastanawia fakt, że gminy uznały zgłoszenia wewnętrzne za jeden z najskuteczniejszych metod wykrywania u nich nieprawidłowości, a jednocześnie liczba wdrożonych bezpiecznych kanałów zgłaszania nieprawidłowości jest śladowa.

Jestem też ciekaw, czy wdrożenie procedur antykorupcyjnych i procedur przeciwdziałania konfliktowi interesów polegało tylko na sporządzeniu dokumentów, czy też wdrożono mechanizmy monitorujące i detekcyjne.

Szkolenia z zasad reagowania na nieprawidłowości

Z raportu wynika, że w okresie 2018-2020, aż 80% gmin (czyli 1436) nie zorganizowało dla swoich pracowników szkoleń dotyczących zasad reagowania na ujawnione w urzędzie nieprawidłowości. Jeżeli jednocześnie w 87 % gmin zadeklarowało, że u nich nie zgłoszono nieprawidłowości widzimy, że najpewniej istnieje pewien systemowy problem.

Co ciekawe:

  1. 183 gminy przeszkoliły wszystkich pracowników,
  2. 102 gminy przeszkoliły kadrę kierowniczą,
  3. 63 gminy przeszkoliły część pracowników.

Jakie wnioski i rekomendacje zawiera raport Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu i E-nform Sp. z o.o.?

Chciałbym podkreślić, podobnie jak autorzy, że systemy dla sygnalistów stanowią najskuteczniejsze narzędzie do walki z nieprawidłowościami i naruszeniami.

Z wyników badań wynika, że gminy nie są przygotowane do wdrożenia systemów dla sygnalistów i wymogów Dyrektywy dla sygnalistów. Poziom wiedzy na temat Dyrektywy o sygnalistach i świadomość wymagań, szans i zagrożeń jest na niskim poziomie. Prawie połowa gmin oświadczyło, że o dyrektywie dowiedziało się z ankiety, a 60% nie wie czy będą zobowiązane podjąć jakieś działania.

Osobiście nie rozumiem przeświadczenia gmin mających mniej niż 10 000 mieszkańców, że Polski ustawodawca wyłączy ich spod reżimy Dyrektywy. Nawet jeżeli tak się stanie, to w świetle kontroli zarządczej brak systemów dla sygnalistów będzie oznaczał brak skutecznego i efektywnego narzędzia wspierającego celu określone w ustawie o finansach publicznych.

W świetle powyższego budzi mój niepokój, że prawie 70% gmin nie wdrożyła systemy dla sygnalistów ponieważ uważa, że nie ma takiego obowiązku prawnego. Według mnie w świetle celów kontroli zarządczej, antykorupcyjnych wytycznych CBA, takie stanowisko jest błędne.

Z jednej strony nie dziwi mnie, że tylko 2,5% gmin wdraża systemy dla sygnalistów z przekonaniem o ich skuteczności i niezbędności. Z drugiej strony pokazuje to jak bardzo w tym zakresie brakuje edukacji i innych działań budujących świadomość.

Nie jest też niestety zaskoczeniem, że 40% gmin czeka na wdrożenie do czasu pojawienia się polskiej ustawy. Chciałbym przypomnieć, że Dyrektywa daje mnóstwo wytycznych, mamy normy ISO, tzw. dobre praktyki oraz regulacje sektorowe. W mojej ocenie ustawa niewiele zmieni. Natomiast choćby przykład z RODO, pokazuje, że wdrażanie wymogów na ostatnią chwilę powoduje chaos, błędy, konflikty i ryzyka. Niestety mało podmiotów wyciągnęło naukę z wdrażania RODO.

Do 17 grudnia br. zostało 7 miesięcy. To ostatni moment by na spokojnie wdrożyć systemy dla sygnalistów. Im szybciej gminy zaczną wdrażać Dyrektywę tym większa szansa na sukces. Jednocześnie zgadzam się z autorami badania, że kluczowe znaczenie będzie miała rzetelna edukacji. Mam nadzieję, że ten i inne artykuły na portalu infor.pl o Compliance dołożą cegiełkę w dziele edukacji. Notabene to na infor.pl jest największa baza tekstów o compliance w samorządzie.

Poszerzaj swoją wiedzę z naszym programem >>
INFORLEX Plan kont – program dla księgowych jednostek budżetowych
INFORLEX Plan kont – program dla księgowych jednostek budżetowych
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    27 lis 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Whistleblowing – rejestr zgłoszeń
    Został mniej niż miesiąc do wdrożenia systemów dla sygnalistów przez podmioty prawne w sektorze publicznym, a więc i jednostek samorządu terytorialnego oraz podmioty w sektorze prywatnym.
    Co buduje odporność na SARS-CoV-2
    Sprawdź co buduje odporność na SARS-CoV-2.
    Czy będzie kara dla pracodawcy za przymuszanie do szczepień
    Pracodawca nie zostanie ukarany za przymuszanie pracowników do szczepień.
    Program modernizacji służb mundurowych 2022-2025
    Projekt ustawy o ustanowieniu „Programu modernizacji Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Ochrony Państwa w latach 2022-2025” oraz o zmianie ustawy o Policji i niektórych innych ustaw, przedłożony przez ministra spraw wewnętrznych i administracji przyjęty przez Radę Ministrów.
    Zwalczanie dopingu w sporcie - zmiany
    Ustawa o zwalczaniu dopingu w sporcie. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy o zwalczaniu dopingu w sporcie, przedłożony przez ministra sportu i turystyki.
    Spółdzielcy chcą modyfikacji naliczania opłat za śmieci
    Spółdzielcy chcą modyfikacji naliczania opłat za śmieci. Nowa metoda powiązana jest z metrażem mieszkania.
    Coraz więcej młodych pacjentów z COVID-19
    Rośnie liczba młodych pacjentów, a także dzieci z potwierdzonym zakażeniem koronawirusem, a przebieg jest coraz cięższy.
    Szczepienia czy restrykcje - co lepiej chroni przed zakażeniem COVID-19
    Szczepienia lepiej chronią przed zakażeniem COVID-19 niż restrykcje.
    COVID-19: Trzecia dawka szczepionki wcześniej niż po pół roku
    Trzecia dawka szczepionki - kiedy, gdzie i dla kogo?
    Whistleblowing – regulamin przyjmowania zgłoszeń i prowadzenia działań następczych
    Whistleblowing - regulamin. Został mniej niż miesiąc do wdrożenia systemów dla sygnalistów przez podmioty prawne w sektorze publicznym, a więc i jednostek samorządu terytorialnego oraz podmioty w sektorze prywatnym. Pojawił się projekt ustawy. Coraz częściej pojawiają się zapytania ofertowe dotyczące regulaminu zgłoszeń wewnętrznych.
    Wyniki rekrutacji na studia w roku akademickim 2021/2022
    Wyniki rekrutacji na studia w roku akademickim 2021/2022 w uczelniach nadzorowanych przez Ministra Edukacji i Nauki.
    „Laboratoria Przyszłości” – termin składania wniosków przedłużony
    „Laboratoria Przyszłości” – termin składania wniosków przedłużony do 30 listopada!
    Wzmocnienie roli kuratora oświaty – projekt
    Wzmocnienie roli kuratora oświaty – projekt ustawy przyjęty przez Radę Ministrów.
    Umowa o pracę to informacja publiczna
    Umowa o pracę - informacja publiczna. Treść umowy o pracę osoby pełniącej funkcję publiczną stanowi informację publiczną. Z takiej umowy mogą wynikać kwestie dotyczące dysponowania majątkiem publicznym oraz zasady działania danej jednostki, a te podlegają upublicznieniu. Nie oznacza to jednak wyłączenia ochrony prywatności. Organ zobowiązany jest do ustalenia, czy informacja nie narusza godności i intymności osoby, której dotyczy. Takie stanowisko wynika z orzeczenia NSA.
    Rekrutacja pracownika samorządowego
    Rekrutacja pracownika samorządowego stanowi spore wyzwanie dla współczesnych samorządów z uwagi na dużą konkurencję podmiotów prywatnych. Konkurencja na rynku pracy nie jest jednak jedynym problemem w procesie rekrutacji. Ciągle aktualna jest kwestia prawidłowości stosowania obowiązujących przepisów warunkujących proces zatrudnienia w jednostkach samorządowych.
    Budżet samorządu 2022 - planowanie krok po kroku
    Budżet samorządu 2022. W samorządach trwają prace nad projektem przyszłorocznych budżetów. Jak prawidłowo procedować budżet na 2022 rok, który będzie uwzględniał wskazówki resortu finansów oraz wszelkie zmiany w przepisach mające wpływ na kształtowanie budżetu w jednostkach sektora finansów publicznych - przedstawiamy krok po kroku.
    Sejm przyjął poprawki Senatu do noweli Prawo o ruchu drogowym
    Sejm wprowadził poprawki do Prawa o ruchu drogowym, w tym zmianę zwiększającą limit na wsparcie budowy obwodnic miast w ciągach dróg wojewódzkich.
    Sejm przyjął część poprawek do noweli przepisów o opiece zdrowotnej po brexicie
    Sejm opowiedział się za częścią poprawek Senatu do noweli ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, zakładającej m.in. możliwość korzystania z nich w Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej na podobnych zasadach, jak przed wyjściem tych krajów z UE.
    Wnioski dla Rudy Śląskiej z oceny wykonania Gminnego Programu Rewitalizacji
    Rozwój systemu komunikacji oraz sieci funkcjonalnych połączeń w mieście, rozwijanie miejsc spotkań mieszkańców czy działania na rzecz zatrzymania młodych ludzi – to wnioski z ewaluacji Gminnego Programu Rewitalizacji obowiązującego w Rudzie Śląskiej od 2018 r.
    Ferie 2022 - kiedy wypadają dla poszczególnych województw?
    Ferie 2022 – kiedy wypadają? Które województwa zaczynają ferie w 2022 roku? Czy będą zmiany w związku z pandemią?
    Budowa zapory na granicy polsko-białoruskiej w grudniu 2021
    Budowa zapory na granicy polsko-białoruskiej rozpocznie się w grudniu 2021 - poinformował szef MSWiA Mariusz Kamiński, a jednocześnie przewodniczący Zespołu ds. przygotowania i realizacji zabezpieczenia granicy państwowej.
    Podwyżki dla nauczycieli - Solidarność negocjuje z rządem
    Podwyżki dla nauczycieli - Solidarność negocjuje z rządem wypełnienie porozumienia zawartego podczas strajku nauczycieli w 2019 roku. Co obejmują postulaty?
    Bezwarunkowy dochód podstawowy. 1200 zł dla każdego?
    Bezwarunkowy dochód podstawowy – kiedy w Polsce? Dla kogo mają być przeznaczone pieniądze? Czy każdy dostanie 1200 plus?
    WFOŚiGW w Kielcach wypłacił 1 mld zł dotacji
    WFOŚiGW w Kielcach wypłacił 1 mld zł dotacji na wymianę 16,5 tys. "kopciuchów" i montaż ponad 2,4 tys. instalacji fotowoltaicznych
    Będą pieniądze na pomoce do nauki zdalnej
    Wsparcie oświaty również na pomoce do nauki zdalnej już niedługo.