Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Compliance. Jak wygląda wdrażanie systemów dla sygnalistów w gminach?

Paweł Bronisław Ludwiczak
Radca prawny, specjalizujący się w tematach związanych z obsługą prawną przedsiębiorców, prawem korporacyjnym, zamówieniami in house, publicznym transportem zbiorowym i Compliance.
Compliance. Jak wygląda wdrażanie systemów dla sygnalistów w gminach?
Compliance. Jak wygląda wdrażanie systemów dla sygnalistów w gminach?
Shutterstock
W jaki sposób zgłaszane były w ostatnich lata nieprawidłowości w gminach? Kto obsługuje informacje o nieprawidłowościach w urzędach? Ile zgłoszeń o nieprawidłowościach zostało zweryfikowanych pozytywnie? Przedstawiamy raport z badań.

W dniu 14 kwietnia br. został opublikowany raport z badań 2020 „Systemy dla sygnalistów w gminach w Polsce”, opracowany na podstawie badań przeprowadzonych na Uniwersytecie Ekonomicznym w Poznaniu, w Katedrze Finansów Publicznych, we współpracy z E-nform Sp. z o.o. W niniejszym artykule chciałbym kontynuować informowanie Państwa o czym dowiadujemy się z raportu.

W jaki sposób zgłaszane były w ostatnich lata nieprawidłowości w gminach?

W 87% gmin, które odesłały ankietę poinformowało, że w latach 2018-2020 nie zgłoszono żadnych nieprawidłowości i nadużyć. Co ciekawe, jeżeli rozbijemy deklaracje w zależności od wielkości i typu gmin to:

  1. 90,5 % gmin wiejskich zadeklarowało, że u nich nie było nieprawidłowości i nadużyć,
  2. 84,4% gmin miejsko-wiejskich zadeklarowało, że u nich nie było nieprawidłowości i nadużyć,
  3. 81 % gmin miejskich zadeklarowało, że u nich nie było nieprawidłowości i nadużyć,
  4. 65% miast na prawach powiatu zadeklarowało, że u nich nie było nieprawidłowości i nadużyć.

Na pewno są gminy w Polsce w których nie było nieprawidłowości i nadużyć. Natomiast w większości przypadków według mnie jest to raczej wynik niewykrycia nieprawidłowości i nadużyć.

Obawiam się, że sporo gmin nie będzie chciało wdrażać systemów dla Sygnalistów aby nie musieć się konfrontować z wykrytymi nieprawidłowościami lub nadużyciami, stosując wymówkę „u nas nie ma nadużyć i nieprawidłowości”.

W 188 gminach nieprawidłowości były zgłaszane bezpośrednio.

W 35 gminach nieprawidłowości były zgłaszane korespondencyjnie.

W 25 gminach nieprawidłowości były zgłaszane pocztą elektroniczną.

  1. 14 gminach nieprawidłowości były zgłaszane telefonicznie.

To pokazuje jakie kanały, poza dedykowaną aplikacją powinny by stosowane przez gminy.

Kto obsługuje informacje o nieprawidłowościach w urzędach?

W 85,2% gmin (około 1500), informacji o nieprawidłowościach obsługuje kierownictwo jednostki.

W 458 gminach informacji o nieprawidłowościach obsługuje Inspektor Ochrony Danych.

W 225 gminach informacji o nieprawidłowościach obsługuje pracownik wskazany doraźnie przez kierownika.

W 189 gminach informacji o nieprawidłowościach obsługuje audytor wewnętrzny.

W 65 gminach informacji o nieprawidłowościach obsługuje kontroler wewnętrzny.

W 23 gminach informacji o nieprawidłowościach obsługuje podmiot zewnętrzny.

W 81 gminach brak jest przygotowania do obsługi zgłoszeń.

Czego dotyczyły zgłoszenia o nieprawidłowościach?

Zgłoszenia o nieprawidłowościach dotyczyły:

  1. niedopełnienia obowiązków – 94 zgłoszenia,
  2. mobbingu – 41 zgłoszenia,
  3. konfliktu interesów – 26 zgłoszenia,
  4. ujawnienia informacji prawnie chronionej – 18 zgłoszenia,
  5. fałszowania dokumentów – 10 zgłoszenia,
  6. przywłaszczenia pieniędzy lub rzeczy – 7 zgłoszenia,
  7. ustawiania przetargów – 5 zgłoszenia,
  8. oszustw – 5 zgłoszenia,
  9. szantażu - – 1 zgłoszenie.

W sumie w ankietowanych gminach zgłoszono 207 przypadków nieprawidłowości i nadużyć.

Chciałbym zwrócić uwagę, że 91,7 ankietowanych gmin zadeklarowało, że nie odnotowało zgłoszeń nieprawidłowości i nadużyć. Zawsze powtarzam, brak zgłoszeń i oficjalny brak nieprawidłowości i nadużyć oznacza jedno – że o nich nie wiesz.

Ile zgłoszeń o nieprawidłowościach zostało zweryfikowanych pozytywnie?

Z raportu z badań wynika, że w 2019 r. w 36,9% gmin, w których odnotowano zgłoszenia, prawie 2/3 zgłoszeń zostało zweryfikowanych pozytywnie. W blisko 40% gmin odsetek zgłoszeń zweryfikowanych pozytywnie nie przekroczył 10 % wszystkich zgłoszeń. Zgadzam się z autorami raportu, że wynika to:

  1. przekazywania nieprecyzyjnych lub nierzetelnych zgłoszeń,

lub

  1. braku stosownych procedur lub ich nieskuteczności, braku kompetencji czy też dobrej woli by wyjaśnić zlecenie.

Na pewno weryfikacja zgłoszeń jest bardzo ważna ale i bardzo trudnym elementem systemów dla Sygnalistów. Potrzeba tu pomocy ekspertów i woli by odkryć prawdę. Często bardzo niewygodną.

W jaki sposób postępowano po pozytywnym zweryfikowaniu zgłoszeń?

Z raportu wynika, że :

  1. w 55 przypadkach wyciągnięto konsekwencje dyscyplinarne,
  2. w 53 przypadkach zgłoszono sprawę organom ścigania,
  3. w 33 przypadkach potwierdzono winę ale odstąpiono od ukarania,
  4. w 14 przypadkach zgłoszono sprawę do Rzecznika Dyscypliny Finansów Publicznych,
  5. w 12 przypadkach stwierdzone nieprawidłowości były na bieżąco, wewnętrznie eliminowane,
  6. w 2 przypadkach zgłoszono sprawę organom nadzorującym zadania z administracji rządowej.

Na zakończenie chciałbym podkreślić, że niepokoi mnie:

  1. mała ilość zgłoszeń – to oznacza, że w gminach jest sporo problemów, od komunikacji i zaufania zaczynając,
  2. spora ilość zgłoszeń zweryfikowanych negatywnie – to oznacza, ze sygnaliści przekazują mało danych lub że zawodzą procedury, brak kompetencji lub woli by rzetelnie wyjaśniać zgłoszenia.

Uważam, że kwestia rzetelnej weryfikacji zgłoszeń i podejmowania działań następczych zgodnie z zasadą „zero tolerancji” będzie miała kluczowe znaczenie w funkcjonowaniu systemów dla Sygnalistów.

Do 17 grudnia br. zostało 7 miesięcy. To ostatni moment by na spokojnie wdrożyć systemy dla sygnalistów. Niestety obawiam się, że w większości gmin ten czas również zostanie zmarnowany. Obym się mylił. Dla dobra sygnalistów, ale przede wszystkim dla dobra wójtów, burmistrzów i Prezydentów. Bo to oni na końcu poniosą odpowiedzialność za brak, pozorność lub nieskuteczność systemów.

Poszerzaj swoją wiedzę z naszym programem >>
INFORLEX Plan kont – program dla księgowych jednostek budżetowych
INFORLEX Plan kont – program dla księgowych jednostek budżetowych
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    7 gru 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Amantadyna leczy COVID-19? Kiedy koniec badań?
    6 grudnia 2021 r. wiceminister sprawiedliwości i pełnomocnik rządu ds. praw człowieka Marcin Warchoł, w liście do szefa resortu zdrowia Adama Niedzielskiego zwrócił się z prośbą o podjęcie zdecydowanych działań, by przyspieszyć badania nad skutecznością amantadyny w leczeniu COVID-19. "Z informacji, które otrzymuję, wynika, że są zablokowane" – napisał wiceminister.
    940 metrów do przystanku nie pozwala skarżyć gminy przed NSA
    Osoba niepełnosprawna może skarżyć uchwały Rady Miasta na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, jeżeli wykaże naruszenie swojego interesu prawnego. Z reguły osoby skarżące gminy potrafią wykazać jedynie naruszenie interesu faktycznego. Takim naruszeniem jest odległość 940 metrów do przystanku, które musi przejść osoba niepełnosprawna. Naruszenie to nie daje prawa do sądu.
    Czy w 2022 r. warszawiacy zapłacą mniej za wywóz śmieci?
    Kilkanaście warszawskich spółdzielni zwróciło się do wojewody mazowieckiego o unieważnienie oraz wstrzymanie wykonania nowej uchwały śmieciowej. Zgodnie z nowymi przepisami od 1 stycznia 2022 r. warszawiacy będą płacić za wywóz nieczystości w zależności od metrażu mieszkania. Czy uda się zmodyfikować nowy system poboru opłat i obniżyć ich poziom w 2022 r.?
    W listopadzie 2021 r. został założony 13-milionowy Profil Zaufany
    Wydział Promocji Polityki Cyfrowej Kancelarii Prezesa Rady Ministrów przekazał informację o 13-milionowym Profilu Zaufanym założonym w Polsce. Osoby posiadające Profil Zaufany mogą bez wychodzenia z domu załatwić szereg spraw w urzędach związanych z samochodami, dowodami osobistymi, meldunkiem. Profil jest narzędziem weryfikacji tożsamości dla około 13,2 mln Polaków. Umożliwia składanie pism elektronicznych ze skutkiem prawnym bez konieczności stosowania podpisu kwalifikowanego. Pozwala na korzystanie z szeregu usług oferowanych przez urzędy na platformie ePUAP czy kontakt z ZUS. Dlatego każdego dnia listopada 2021 r. średnio niemal 7800 Polaków zakładało Profil Zaufany, a ponad 10 tysięcy pobierało aplikację mObywatel.
    Złagodzenie skutków ewaluacji jakości działalności naukowej – projekt nowej ustawy
    Złagodzenie skutków pierwszej ewaluacji jakości działalności naukowej, która obejmie lata 2017-2021 i rozpocznie się 1 stycznia 2022 r. przewiduje projekt nowelizacji ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, który opublikowano w piątek w Rządowym Centrum Legislacji.
    Odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego przez JST
    Odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego. Przeprowadzenie merytorycznej oceny żądania strony wymaga wcześniejszego wszczęcia postępowania administracyjnego. Tylko w wyjątkowej sytuacji możliwe jest wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia i tym samym rezygnacja z rozpatrzenia wniosku.
    Rozwój transportu miejskiego – woj. lubuskie otrzyma 50 mln dofinansowania
    Rozwój transportu miejskiego jest ważnym elementem polityki regionalnej. Coraz bardziej rozbudowany system komunikacji zbiorowej ma zachęcać do rezygnacji z transportu indywidualnego na rzecz transportu zbiorowego.
    Przepisy porządkowe w gminie
    Przepisy porządkowe stanowią szczególny rodzaj aktów prawa miejscowego w samorządzie gminnym. Mogą być one wydawane zarówno przez organy stanowiące, jak również wykonawcze, ale jedynie w ściśle określonych sytuacjach. Warto jednak mieć na uwadze procedurę wydawania takich aktów oraz zasady ich zatwierdzania czy też publikacji. Elementy te przesądzają o ich mocy obowiązywania.
    Podwyżka wynagrodzeń pracowników samorządowych – o ile wzrosną w 2022?
    Podwyższa wynagrodzeń pracowników nastąpi z dniem 1 stycznia 2022 roku na podstawie Rozporządzenia Rady Ministrów z 25 października 2021 r. w sprawie wynagrodzenia pracowników samorządowych. Kogo dokładnie obejmie i ile wyniesie?
    Tarcza antyinflacyjna - obniżka akcyzy na paliwo od 20 grudnia 2021 r.
    W ramach tarczy antyinflacyjnej rząd zaproponował obniżkę stawek akcyzy na paliwa. Miałaby ona obowiązywać od 20 grudnia br. do 31 maja 2022 r. Ile wyniesie obniżka akcyzy?
    Dodatek COVIDOWY: personel niemedyczny otrzyma jednorazowo 5 tys. zł
    Dodatek covidowy dla personelu niemedycznego zostanie przekazany przez Narodowy Fundusz Zdrowia placówkom medycznym w związku ze zwalczaniem pandemii COVID-19. Kto otrzyma jednorazowe świadczenie?
    Wzrost wynagrodzenia dla nauczycieli w 2022 r. – będą podwyżki?
    Ministerstwu Edukacji i Nauki z „Solidarnością” prowadzi negocjacje z przedstawicielami KSOiW NSZZ „Solidarność” w sprawie wzrostu wynagrodzenia dla nauczycieli w 2022 r. Czy uda się im dojść do porozumienia?
    Whistleblowing – czym jest zakaz działań odwetowych?
    Niebawem wchodzi w życie Dyrektywa o ochronie sygnalistów w Polsce. Co będzie największym wyzwaniem w zapewnieniu należytej ochrony sygnalistom?
    Coraz kosztowniejsza alternatywa dla nieekologicznych pieców
    Gminy tracą orientację, jaki przyjąć kurs w zmaganiach o czystą i tanią energię. Jakie rozwiązania proponują samorządowcy?
    Przerwa świąteczna w szkołach 2021 r.
    Sprawdź kiedy wypada zimowa przerwa świąteczna w 2021 r.
    Ferie zimowe 2021/2022 - terminy
    Sprawdź kiedy wypadają ferie zimowe w poszczególnych województwach!
    Dotacja oświatowa na 2,5-letniego przedszkolaka
    Czy dotacja oświatowa obejmuje 2,5-letniego przedszkolaka? Czy gmina przekazuje całą dotację, gdy dziecko zostaje przyjęte do przedszkola w trakcie miesiąca?
    Czy Omikron rozprzestrzenia się szybciej?
    Czy Omikron rozprzestrzenia się szybciej?
    COVID: Szczepienie najmłodszych dzieci w Polsce
    Szczepienie najmłodszych dzieci w Polsce szansą na uniknięcie zmory kwarantanny.
    Nabór wniosków „Dobry Start” do 30 listopada 2021 r.
    Tylko do końca listopada można składać wnioski o wypłatę szkolnej wyprawki w ramach programu "Dobry Start".
    Zakaz sprzedaży aut spalinowych w 2035 r.
    Wprowadzenie zakazu sprzedaży aut spalinowych w 2035 r. wymaga natychmiastowych działań prawnych.
    Jak zmieniło się życie w strefie stanu wyjątkowego? [PODCAST]
    Stan wyjątkowy. Działania pomocowe na rzecz uchodźców, mieszkańcy Podlasia podejmują już od września 2021. O tym, jakie są motywacje pomagających, ile ich to naprawdę kosztuje i jak zmieniła się codzienność w strefie stanu wyjątkowego w rozmowie z Martą Zdanowską (Infor.pl) opowiada Joanna Łapińska z Białowiejskiej Akcji Humanitarnej. Zapraszamy do wysłuchania najnowszego odcinka podcastu "DGPtalk: Z pierwszej strony".
    Whistleblowing – rejestr zgłoszeń
    Został mniej niż miesiąc do wdrożenia systemów dla sygnalistów przez podmioty prawne w sektorze publicznym, a więc i jednostek samorządu terytorialnego oraz podmioty w sektorze prywatnym.
    Co buduje odporność na SARS-CoV-2
    Sprawdź co buduje odporność na SARS-CoV-2.
    Czy będzie kara dla pracodawcy za przymuszanie do szczepień
    Pracodawca nie zostanie ukarany za przymuszanie pracowników do szczepień.