Kategorie

Compliance. Jak wygląda wdrażanie systemów dla sygnalistów w gminach?

Paweł Bronisław Ludwiczak
Radca prawny, specjalizujący się w tematach związanych z obsługą prawną przedsiębiorców, prawem korporacyjnym, zamówieniami in house, publicznym transportem zbiorowym i Compliance.
Compliance. Jak wygląda wdrażanie systemów dla sygnalistów w gminach?
Shutterstock
W jaki sposób zgłaszane były w ostatnich lata nieprawidłowości w gminach? Kto obsługuje informacje o nieprawidłowościach w urzędach? Ile zgłoszeń o nieprawidłowościach zostało zweryfikowanych pozytywnie? Przedstawiamy raport z badań.

W dniu 14 kwietnia br. został opublikowany raport z badań 2020 „Systemy dla sygnalistów w gminach w Polsce”, opracowany na podstawie badań przeprowadzonych na Uniwersytecie Ekonomicznym w Poznaniu, w Katedrze Finansów Publicznych, we współpracy z E-nform Sp. z o.o. W niniejszym artykule chciałbym kontynuować informowanie Państwa o czym dowiadujemy się z raportu.

Polecamy: Ochrona sygnalistów w obliczu nowej dyrektywy

W jaki sposób zgłaszane były w ostatnich lata nieprawidłowości w gminach?

W 87% gmin, które odesłały ankietę poinformowało, że w latach 2018-2020 nie zgłoszono żadnych nieprawidłowości i nadużyć. Co ciekawe, jeżeli rozbijemy deklaracje w zależności od wielkości i typu gmin to:

  1. 90,5 % gmin wiejskich zadeklarowało, że u nich nie było nieprawidłowości i nadużyć,
  2. 84,4% gmin miejsko-wiejskich zadeklarowało, że u nich nie było nieprawidłowości i nadużyć,
  3. 81 % gmin miejskich zadeklarowało, że u nich nie było nieprawidłowości i nadużyć,
  4. 65% miast na prawach powiatu zadeklarowało, że u nich nie było nieprawidłowości i nadużyć.

Na pewno są gminy w Polsce w których nie było nieprawidłowości i nadużyć. Natomiast w większości przypadków według mnie jest to raczej wynik niewykrycia nieprawidłowości i nadużyć.

Obawiam się, że sporo gmin nie będzie chciało wdrażać systemów dla Sygnalistów aby nie musieć się konfrontować z wykrytymi nieprawidłowościami lub nadużyciami, stosując wymówkę „u nas nie ma nadużyć i nieprawidłowości”.

W 188 gminach nieprawidłowości były zgłaszane bezpośrednio.

W 35 gminach nieprawidłowości były zgłaszane korespondencyjnie.

W 25 gminach nieprawidłowości były zgłaszane pocztą elektroniczną.

  1. 14 gminach nieprawidłowości były zgłaszane telefonicznie.

To pokazuje jakie kanały, poza dedykowaną aplikacją powinny by stosowane przez gminy.

Kto obsługuje informacje o nieprawidłowościach w urzędach?

W 85,2% gmin (około 1500), informacji o nieprawidłowościach obsługuje kierownictwo jednostki.

W 458 gminach informacji o nieprawidłowościach obsługuje Inspektor Ochrony Danych.

W 225 gminach informacji o nieprawidłowościach obsługuje pracownik wskazany doraźnie przez kierownika.

W 189 gminach informacji o nieprawidłowościach obsługuje audytor wewnętrzny.

W 65 gminach informacji o nieprawidłowościach obsługuje kontroler wewnętrzny.

W 23 gminach informacji o nieprawidłowościach obsługuje podmiot zewnętrzny.

W 81 gminach brak jest przygotowania do obsługi zgłoszeń.

Czego dotyczyły zgłoszenia o nieprawidłowościach?

Zgłoszenia o nieprawidłowościach dotyczyły:

  1. niedopełnienia obowiązków – 94 zgłoszenia,
  2. mobbingu – 41 zgłoszenia,
  3. konfliktu interesów – 26 zgłoszenia,
  4. ujawnienia informacji prawnie chronionej – 18 zgłoszenia,
  5. fałszowania dokumentów – 10 zgłoszenia,
  6. przywłaszczenia pieniędzy lub rzeczy – 7 zgłoszenia,
  7. ustawiania przetargów – 5 zgłoszenia,
  8. oszustw – 5 zgłoszenia,
  9. szantażu - – 1 zgłoszenie.

W sumie w ankietowanych gminach zgłoszono 207 przypadków nieprawidłowości i nadużyć.

Chciałbym zwrócić uwagę, że 91,7 ankietowanych gmin zadeklarowało, że nie odnotowało zgłoszeń nieprawidłowości i nadużyć. Zawsze powtarzam, brak zgłoszeń i oficjalny brak nieprawidłowości i nadużyć oznacza jedno – że o nich nie wiesz.

Ile zgłoszeń o nieprawidłowościach zostało zweryfikowanych pozytywnie?

Z raportu z badań wynika, że w 2019 r. w 36,9% gmin, w których odnotowano zgłoszenia, prawie 2/3 zgłoszeń zostało zweryfikowanych pozytywnie. W blisko 40% gmin odsetek zgłoszeń zweryfikowanych pozytywnie nie przekroczył 10 % wszystkich zgłoszeń. Zgadzam się z autorami raportu, że wynika to:

  1. przekazywania nieprecyzyjnych lub nierzetelnych zgłoszeń,

lub

  1. braku stosownych procedur lub ich nieskuteczności, braku kompetencji czy też dobrej woli by wyjaśnić zlecenie.

Na pewno weryfikacja zgłoszeń jest bardzo ważna ale i bardzo trudnym elementem systemów dla Sygnalistów. Potrzeba tu pomocy ekspertów i woli by odkryć prawdę. Często bardzo niewygodną.

W jaki sposób postępowano po pozytywnym zweryfikowaniu zgłoszeń?

Z raportu wynika, że :

  1. w 55 przypadkach wyciągnięto konsekwencje dyscyplinarne,
  2. w 53 przypadkach zgłoszono sprawę organom ścigania,
  3. w 33 przypadkach potwierdzono winę ale odstąpiono od ukarania,
  4. w 14 przypadkach zgłoszono sprawę do Rzecznika Dyscypliny Finansów Publicznych,
  5. w 12 przypadkach stwierdzone nieprawidłowości były na bieżąco, wewnętrznie eliminowane,
  6. w 2 przypadkach zgłoszono sprawę organom nadzorującym zadania z administracji rządowej.

Na zakończenie chciałbym podkreślić, że niepokoi mnie:

  1. mała ilość zgłoszeń – to oznacza, że w gminach jest sporo problemów, od komunikacji i zaufania zaczynając,
  2. spora ilość zgłoszeń zweryfikowanych negatywnie – to oznacza, ze sygnaliści przekazują mało danych lub że zawodzą procedury, brak kompetencji lub woli by rzetelnie wyjaśniać zgłoszenia.

Uważam, że kwestia rzetelnej weryfikacji zgłoszeń i podejmowania działań następczych zgodnie z zasadą „zero tolerancji” będzie miała kluczowe znaczenie w funkcjonowaniu systemów dla Sygnalistów.

Do 17 grudnia br. zostało 7 miesięcy. To ostatni moment by na spokojnie wdrożyć systemy dla sygnalistów. Niestety obawiam się, że w większości gmin ten czas również zostanie zmarnowany. Obym się mylił. Dla dobra sygnalistów, ale przede wszystkim dla dobra wójtów, burmistrzów i Prezydentów. Bo to oni na końcu poniosą odpowiedzialność za brak, pozorność lub nieskuteczność systemów.

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    25 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Konkursy dla gmin: Gmina na Medal #SzczepimySię i Najbardziej Odporna Gmina

    Konkursy dla gmin: Gmina na Medal #SzczepimySię i Najbardziej Odporna Gmina. Jakie są zasady konkursów? Jakie nagrody można wygrać?

    Czy organizatorzy wydarzeń mają prawo żądać od uczestników informacji o szczepieniu?

    Wyłączenia zaszczepionych z limitu osób na wydarzeniach a RODO. Czy organizatorzy wydarzeń mają prawo żądać od uczestników udostępnienia informacji o zaszczepieniu przeciwko COVID-19?

    Polski Ład. Program Inwestycji Strategicznych

    Polski Ład. Program Inwestycji Strategicznych to bezzwrotne dofinansowania inwestycji publicznych realizowanych przez gminy, powiaty, miasta i województwa w całej Polsce. To program, który jest zbudowany wokół głównych założeń Polskiego Ładu.

    Wynagrodzenia w budżetówce 2022

    Wynagrodzenia w budżetówce 2022. Projekt ustawy budżetowej na rok 2022 przewiduje podniesienie płacy minimalnej do 3000 zł brutto. Mimo to, wynagrodzenia w sferze budżetowej mają być zamrożone i wyniosą tyle samo co w roku 2021. Jak sytuacja wpłynie na samorządy?

    Wpływ pandemii na firmy, edukację, urzędy, styl życia [RAPORT]

    Wpływ pandemii na firmy, edukację, urzędy. Jak zmieniło się nasze życie w ciągu ostatnich kilkunastu miesięcy? Sprawdź 6 trendów nowej rzeczywistości widocznych w Raporcie #RegionyNEXERY2021.

    Ile mieszkań czynszowych budują najbogatsze miasta w Polsce? [RAPORT]

    Budowa mieszkań to kosztowne przedsięwzięcie, na które wiele miast nie może sobie pozwolić. Ale są i takie, które radzą sobie całkiem nieźle. Sprawdziliśmy, czy ich władze myślą o potrzebach mieszkaniowych mniej zamożnych mieszkańców?

    Nadużywanie teleporad przez lekarzy rodzinnych

    Nadużywanie teleporad przez lekarzy rodzinnych. Minister zdrowia Adam Niedzielski zdecydował, by z 70 placówkami podstawowej opieki zdrowotnej, w których udział teleporad wyniósł ponad 90 proc. nie przedłużyć umów. Minister wskazał, że główną barierą dla pacjentów w dostępie do lekarzy POZ jest w tej chwili nadużywanie teleporad przez lekarzy rodzinnych.

    Nowe limity osób na koncertach i wydarzeniach sportowych od 26 czerwca 2021 r.

    Limity na koncertach i wydarzeniach sportowych będą większe od 26 czerwca 2021 roku. Ile osób będzie mogło wejść na widownię?

    CEEB – obowiązek składania deklaracji od 1 lipca 2021 r.

    CEEB – obowiązek składania deklaracji od 1 lipca 2021 r. Czym jest deklaracja źródeł ciepła? Kogo dotyczy deklaracja? Jak można złożyć deklarację? Jakie są obowiązki gmin związane z Centralną Ewidencją Emisyjności Budynków?

    Akademie praktyczne – nowa kategoria uczelni zawodowych

    Akademie praktyczne – nowa kategoria uczelni zawodowych. Jak będą funkcjonować?

    Narodowy Program Rozwoju Czytelnictwa 2.0 na lata 2021–2025

    Narodowy Program Rozwoju Czytelnictwa 2.0 na lata 2021–2025. Ponad miliard złotych zostanie przeznaczonych w ramach Narodowego Programu Rozwoju Czytelnictwa (NPRCz) 2.0 na różne formy wsparcia i promocji czytelnictwa w Polsce.

    Wnioski paszportowe od 26 czerwca można składać w soboty

    Wnioski paszportowe - w związku ze zwiększonym zainteresowaniem sprawami paszportowymi, MSWiA przekazało wojewodom dyspozycję wydłużenia godzin pracy urzędów wojewódzkich. Wnioski paszportowe będzie można składać także w soboty, natomiast w dni powszednie obsługa będzie się odbywać w wydłużonych godzinach.

    Remont mieszkania spółdzielczego

    Remont mieszkania spółdzielczego. Spółdzielnia pozostaje właścicielem mieszkań użytkowanych na podstawie własnościowego i lokatorskiego prawa spółdzielczego. Warto wyjaśnić, czy remont takich lokali może być problematyczny.

    Kiedy wyniki egzaminu ósmoklasisty 2021?

    Wyniki egzaminu ósmoklasisty 2021 – kiedy? Gdzie i jak sprawdzić wyniki egzaminu ósmoklasisty? Przedstawiamy ważne informacje dla uczniów kończących w tym roku szkołę podstawową.

    Unijny Certyfikat COVID - jak pobrać na telefon?

    Unijny Certyfikat COVID - tzw. paszport covidowy (szczepionkowy) od dziś jest już dostępny w aplikacji mObywatel i można go pobrać na telefon komórkowy. Jak pobrać paszport covidowy?

    Rządowy Fundusz Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych dla samorządów

    Rządowy Fundusz Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych. Rusza nowy rządowy program, który zapewni pieniądze na inwestycje dla samorządów. Na co i na jakich zasadach będzie można otrzymać dofinansowanie?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające w szkole - dla kogo, na jakich zasadach?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające w szkole - dla kogo, na jakich zasadach? Czy mogą być one prowadzone w formie zdalnej? Z jakich przedmiotów organizuje się zajęcia wspomagające? Jak poinformować o nich rodziców? Jak prawidłowo wyliczyć przysługującą szkole liczbę zajęć wspomagających? Ministerstwo Edukacji i Nauki odpowiada na najczęściej pojawiające się pytania dotyczące dodatkowych lekcji po powrocie do szkół.

    Zmiany w programie Aktywna tablica 2020-2024

    Aktywna tablica 2020-2024 - zmiany. Proponowane nowe rozwiązania dotyczą m.in. wprowadzenia nowego rodzaju sprzętu, który będzie można zakupić w ramach programu i rozszerzenia na kolejne lata (2021-2024) możliwości zakupu laptopów wraz ze sprzętem umożliwiającym przetwarzanie wizerunku i głosu. Trwają konsultacje społeczne, opinie można przesyłać do 9 lipca 2021 r.

    Do kiedy Spis Powszechny?

    Spis Powszechny – do kiedy trwa? Do kiedy można się spisać przez Internet? Czy każdy domownik musi się spisać osobno? Jakie kary grożą za brak udziału w spisie ludności i mieszkań w 2021 roku?

    Nieskuteczność systemów Compliance, systemów Whistleblowingu lub ochrony danych osobowych - przyczyny

    Nieskuteczność systemów. Czy da się zlikwidować ryzyko compliance lub ryzyko naruszenia danych osobowych? Jakie są powody pozorności lub nieskuteczności systemów?

    Program Kangur - autobusy elektryczne dla gmin wiejskich

    Program Kangur - autobusy elektryczne dla gmin wiejskich. Dzięki wsparciu NFOŚiGW, w wysokości prawie 40 mln zł, autobusy elektryczne będą woziły dzieci do szkół w kolejnych 16 gminach.

    Czyste Powietrze - zmiany w programie, koniec dotacji na piece węglowe

    Czyste Powietrze - co się zmieni w programie? Do kiedy można jeszcze uzyskać dotację na piece węglowe?

    Pakiet psychologiczny – rekomendacje dla uczelni dotyczące pomocy studentom

    Pakiet psychologiczny. Na podstawie przekazanych przez uczelnie informacji na temat udzielanego w okresie epidemii wsparcia studentom, Ministerstwo Edukacji i Nauki opracowało poniższe zalecenia w zakresie zwiększenia pomocy psychologicznej.

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021. Nauczyciel to zawód często oceniany. Ale czy doceniany? W raporcie zbadano, co myślą o nauczycielach rodzice, uczniowie, a także oni sami o swojej pracy.

    Domowa Opieka Medyczna - Pulsoksymetr i PulsoCare

    Domowa Opieka Medyczna to program mający na celu zdalne monitorowanie stanu zdrowia Pacjentów. Program wykorzystuje pulsoksymetr jako narzędzie diagnostyczne i aplikację PulsoCare do przekazywania i monitoringu danych.