Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Whistleblowing – co oznacza brak implementacji Dyrektywy o sygnalistach?

Paweł Bronisław Ludwiczak
Radca prawny, specjalizujący się w tematach związanych z obsługą prawną przedsiębiorców, prawem korporacyjnym, zamówieniami in house, publicznym transportem zbiorowym i Compliance.
Whistleblowing – co oznacza brak implementacji Dyrektywy o sygnalistach?
Whistleblowing – co oznacza brak implementacji Dyrektywy o sygnalistach?
Shutterstock
Uważam, że dochodząc w sądzie  ochrony  przed działaniami odwetowymi Sygnalista będzie mógł się bezpośrednio powoływać na Dyrektywę (jeżeli nie zostanie ona implementowana lub zostanie implementowana w tym zakresie wadliwie).

Po raz pierwszy o sygnalistach na Infor.pl napisałem w marcu 2018 r. przy okazji projektu ustawy o jawności życia publicznego. Na początku grudnia 2019 r. opublikowałem artykuł „Compliance: co się wiąże z opublikowaniem Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ochrony osób zgłaszających przypadki naruszenia prawa?”. W sumie opublikowałem na Infor.pl ponad 100 artykułów o sygnalistach i Compliance, tworząc największy zbiór artykułów na ten temat w Polsce oraz promując hasło, że Compliance powinien być jak parasol nad organizacją, chroniący je przed ryzykami prawnymi. I co tydzień pojawia się kolejny. Wielokrotnie słyszałem, że systemy Compliance lub Whistleblowingu są wdrażane na podstawie moich tekstów z Infor.pl.

Jutro, w dniu 17 grudnia br. mija termin implementacji przedmiotowej Dyrektywy. Co oznacza brak implementacji Dyrektywy dla sygnalistów?

Brak ustawy implementującej Dyrektywę, oznacza, że Sygnaliści nadal nie będą chronieni ustawą przed działaniami odwetowymi.

Ale to nie oznacza, że Sygnalista nie będzie miał żadnych możliwości obrony swoich praw.

Po pierwsze, brak implementacji w terminie będzie oznaczał, że Sygnalista, który dozna szkody w wyniku działań odwetowych będzie mógł domagać się odszkodowania od Państwa za brak pełnej i terminowej implementacji. Orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości stoi bowiem na stanowisku, że jeżeli:

  1. nastąpiło naruszenie przez państwo normy prawa unijnego, która przyznaje uprawnienie jednostkom – np. przez brak implementacji w terminie,
  2. istnienie związku przyczynowego pomiędzy naruszeniem prawa a szkodą,

to szkoda taka podlega naprawieniu. Można to porównać do odpowiedzialności Państwa z art. 417 kodeksu cywilnego za bezprawne działanie lub zaniechanie władzy publicznej. 

Po drugie, Pan Maciej Wnuk jest autorem koncepcji tzw. „małej ochrony Sygnalisty”. Zgodnie z nią, przy spełnieniu określonych przesłanek Sygnalista będzie  mógł się powoływać wprost na dyrektywę przed organami administracyjnymi i sądami, ponieważ przepisy chroniące sygnalistów w Dyrektywie są bardzo jasne, precyzyjne i bezwarunkowe.

Większość praktyków i doktryny stoi na stanowisku, że przy braku implementacji, jednostki nie mogą się powoływać na normę unijną między sobą wzajemnie. Pojawiają się jednak incydentalne głosy, że jest to możliwe.

Osobiście uważam, że dochodząc w sądzie  ochrony  przed działaniami odwetowymi Sygnalista będzie mógł się bezpośrednio powoływać na Dyrektywę (jeżeli nie zostanie ona implementowana lub zostanie implementowana w tym zakresie wadliwie).

Co oznacza brak ustawy dla podmiotów, które zgodnie z Dyrektywą powinny wdrożyć systemy przyjmowania zgłoszeń o naruszeniach i podejmowania działań następczych?

Czasami słyszę, że póki nie ma ustawy o ochronie osób zgłaszających naruszenia prawa to podmioty z sektora publicznego lub sektora prywatnego nie muszą wdrażać systemów dla sygnalistów.

Jak pisałem w artykule „Compliance - czym jest kontrola zarządcza w jednostkach sektora publicznego?” w mojej ocenie już teraz w ramach realizacji obowiązków z zakresu kontroli zarządczej podmioty z sektora publicznego są zobowiązane wdrażać systemy Compliance, w tym systemy Whistleblowingu. Natomiast w artykule „Czy członkom Zarządów lub Rad Nadzorczych spółek kapitałowych będzie grozić odpowiedzialność karna za brak skutecznych systemów Compliance?” wyjaśniałem dlaczego systemy Compliance, w tym systemy Whistleblowingu powinny być wdrażane w sektorze prywatnym.

Co Pan radzi podmiotem w obecnej sytuacji?

W obecnej sytuacji radzę pozyskać pomoc jak najlepszych ekspertów i porządne wdrożenie systemy przyjmowania zgłoszeń i podejmowania działań następczych oraz ochronę sygnalistów. Kiedy się pojawi ustawa, najwyżej zaktualizują Państwo system, w tym niektóre dokumenty.

Co Pana niepokoi w związku z brakiem implementacji?

Półtora roku temu napisałem dwa antyporadniki:

  1. COMPLIANCE - Jak NIE wdrażać systemu przyjmowania zgłoszeń i podejmowania działań następczych – antyporadnik
  2. Compliance - trzy pewne sposoby by zniszczyć System przyjmowania zgłoszeń od Sygnalistów i podejmowania działań następczych

Jak obserwuję podejście niektórych podmiotów do wdrożeń, to mam wrażenie, że ktoś pomylił mój antyporadnik z poradnikiem.

Ponadto opóźnienia w implementacji dyrektywy, można odczytać jako lekceważenie tej tematyki przez władzę ustawodawczą i wykonawczą. A przykład idzie z góry.

Ale najgorsze jest to co, obserwowaliśmy przy RODO. Wysyp „ekspertów” sprzedających „tanio” „dokumentację zgodną z ustawą” (której nie ma) lub szkolących za grosze z ustawy. Tu chodzi o zaprojektowanie, wdrożenie i utrzymanie systemu. Powinno to oznaczać zmianę kultury organizacyjnej. Nie zrobi się powyższego kupując dokumentację i szkolenie z ustawy.

Chcesz dowiedzieć się więcej, sprawdź »
Komplet: Polski Ład w wynagrodzeniach i dochodach, Kodeks pracy 2022 i Czas pracy 2022
Komplet: Polski Ład w wynagrodzeniach i dochodach, Kodeks pracy 2022 i Czas pracy 2022
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    23 sty 2022
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Od 24 stycznia do 28 lutego 2022 r. praca zdalna w administracji publicznej – treść rozporządzenia
    Od 24 stycznia praca zdalna w urzędach administracji publicznej lub jednostkach organizacyjnych wykonujących zadania o charakterze publicznym.
    Wzór wniosku o wypłatę dodatku osłonowego w formacie Word i PDF
    Infor.pl udostępnia wzór wniosku o wypłatę dodatku osłonowego w trzech formatach - Word .doc i .docx oraz PDF:
    Niedzielski: Przy pozytywnej opinii EMA dzieci będą szczepione bez czekania na potwierdzenie KE
    Jeśli w poniedziałek będzie pozytywna decyzja Europejskiej Agencji Leków (EMA), to w przyszłym tygodniu będziemy wystawiali skierowania na trzecią dawkę szczepienia przeciwko COVID-19 dla dzieci w wieku 16-17 i 11-15 lat, nie oczekując na potwierdzenie Komisji Europejskiej.
    Związki nieformalne i najem - czy mamy prawo do dodatku osłonowego?
    Czy mamy prawo do dodatku osłonowego? 24 lata, mieszkam od roku z dziewczyną w wynajętym mieszkaniu. Żyjemy razem bez ślubu. Do naszej wyłącznej dyspozycji są dwa pokoje. Dwa kolejne pokoje zajmuje małżeństwo studentów. Części wspólne to łazienka, ubikacja i kuchnia. Utrzymujemy się samodzielnie – nie korzystamy z pomocy rodziców. Spełniamy kryterium dochodowe - 1500 zł na osobę.
    MPK Poznań kupi 25 autobusów wodorowych
    Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej przyznał MPK Poznań sp. z o.o. dofinansowanie na zakup 25 autobusów z napędem wodorowym. Umowa została już podpisana, a pierwsze autobusy wodorowe powinny dotrzeć do Poznania w II półroczu 2023 roku.
    MEiN opublikowało poprawiony formularz sprawozdania z wynagrodzeń nauczycieli za 2021 r.
    Na stronie Ministerstwa Edukacji i Nauki został udostępniony skorygowany wzór elektronicznego formularza sprawozdania z wysokości średnich wynagrodzeń nauczycieli.
    Odbiór śmieci w Warszawie – nową deklarację trzeba złożyć do 10 lutego 2022 r.
    Od kwietnia 2022 r. w Warszawie będą obowiązywać nowe zasady naliczania opłat za gospodarowanie odpadami. Do 10 lutego 2022 r. mieszkańcy Warszawy powinni złożyć nową deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
    "Biznes i zarządzanie" - nowy przedmiot w szkołach
    Od 1 września 2023 r. podstawy przedsiębiorczości zostaną zastąpione nowym przedmiotem: biznes i zarządzanie. Nowy przedmiot znalazłby się na maturze od 2027 r. jako przedmiot do wyboru.
    Compliance – nie można zapominać o RODO
    28 stycznia 2022 r. to międzynarodowy dzień ochrony danych osobowych. Pamiętajmy, że zajmując się zarządzaniem ryzykami prawnymi nie można pominąć RODO.
    Pracownik po dwóch szczepieniach nie otrzyma wynagrodzenia za kwarantannę
    Niemcy: Zgodnie z nowymi zasadami pracownicy objęci kwarantanną, którzy byli zaszczepieni raz lub których drugie szczepienie odbyło się ponad trzy miesiące wcześniej, nie będą już uprawnieni do otrzymywania rekompensaty.
    Procedura stwierdzenia nieważności decyzji po zmianach
    Wyeliminowanie decyzji administracyjnej w drodze stwierdzenia jej nieważności wymaga przeprowadzenia stosownego postępowania administracyjnego.
    Komisja skarg, wniosków i petycji - kompetencje
    Komisja skarg, wniosków i petycji nie posiada kompetencji do rozstrzygania pism czy decydowania o właściwości rady. I nie można jej nadać takich kompetencji w statucie jednostki.
    Przeszło 1 mln złożonych deklaracji do CEEB - ranking najlepszych gmin
    Główny Urząd Nadzoru Budowlanego tworzy ranking gmin w zakresie wypełnienia przez jej mieszkańców obowiązku złożenia deklaracji CEEB o źródłach ogrzewania i spalania paliw do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB).
    Praca zdalna urzędów - projekt rozporządzenia
    W wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów opublikowano streszczenie projektu nowelizacji rozporządzenia w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii. Zakłada on m.in. wykonywanie pracy zdalnej w urzędach administracji publicznej.
    MSWiA: 456 wozów ratowniczo-gaśniczych dla OSP
    Do strażaków ochotników z całego kraju trafi 456 wozów ratowniczo-gaśniczych dla Ochotniczych Straży Pożarnych.
    Ministerstwo edukacji walczy z biurokracją w szkołach
    W listopadzie 2021 r. ministerstwo edukacji przekazało dyrektorom szkół i placówek oraz ich organom prowadzącym zestawienie przykładów dotyczących tworzenia w szkołach dokumentacji niewymaganej przepisami prawa.
    Kary dla gmin za niespełnienie wymogów dyrektywy ściekowej
    Wprowadzenie administracyjnych kar pieniężnych dla gmin, które nie wywiążą się do końca 2027 r. z wymogów unijnej dyrektywy ściekowej – przewiduje projekt nowego Prawa wodnego. W wariancie pesymistycznym gminy mogą zapłacić nawet 315 mln zł kar.
    Ustawa o ochronie odbiorców gazu będzie uzgadniana z KE
    Ustawa o ochronie odbiorców gazu, zakładająca m.in. zamrożenie w 2022 r. stawek taryf na gaz, będzie uzgadniana z KE.
    Czy dwie rodziny mieszkające w jednym domu mają prawo do dodatku osłonowego?
    Zajmuję z żoną piętro domu (etat), na dole mieszkają moi rodzice (emeryci). Czy obie rodziny mogą złożyć wniosek o dodatek osłonowy? Nie palimy węglem.
    Administracja publiczna: obowiązek pracy zdalnej
    19 stycznia 2022 r.: Zdecydowaliśmy o wprowadzeniu obowiązkowego przejścia na pracę zdalną w administracji publicznej, w ciągu najbliższych dni będzie rozporządzenie w tej sprawie.
    1 marca 2022 r.: Do kiedy lekarz, pielęgniarka, student mają się obowiązkowo zaszczepić?
    Pracuję jako pielęgniarka. Czy 1 marca 2022 r. mam być w pełni zaszczepiona, czy dopiero od 1 marca 2022 r. rozpoczynam szczepienie?
    Ferie 2022 r: Podejrzenia zakażenia dziecka na zimowisku
    Niezwłocznie odizolować dziecko, u którego podejrzewa się zakażenie koronawirusem, skontaktować się z lekarzem, rodzicami i z powiatowym inspektoratem sanitarnym – radzi Główny Inspektorat Sanitarny w razie podejrzenia zakażenia SARS-CoV-2 na zimowisku.
    Laboratoria Przyszłości – sprawozdania do 28 lutego 2022 r.
    Do 28 lutego 2022 r. organy prowadzące szkoły powinny przekazać sprawozdania z realizacji programu Laboratoria Przyszłości.
    Laboratoria Przyszłości – pytania i odpowiedzi
    Całość kupowanego wyposażenia musi znaleźć się w szkołach najpóźniej 1 września 2022 roku. Organy prowadzące szkoły które otrzymają wsparcie w 2021 roku są zobowiązane do wydatkowania co najmniej 60% otrzymanego wsparcia do 31 grudnia 2021 roku.
    Do 31 stycznia 2022 r. trwa rekrutacja nauczycieli do pracy wśród Polonii i Polaków za granicą
    Ośrodek Rozwoju Polskiej Edukacji za Granicą prowadzi obecnie nabór nauczycieli do pracy dydaktycznej za granicą na rok szkolny 2022/2023. Rekrutacja trwa do 31 stycznia 2022 r.