Kategorie

Pierwsze doświadczenia z działania systemu rejestrów państwowych

Agata Sobolewska
Artur Prasal
Urząd/ Fot. Fotolia
Fotolia
1 marca 2015 r. samorządy stanęły przed nowym wyzwaniem technicznym, organizacyjnym i prawnym dotyczącym sposobu realizacji zadań związanych z utworzeniem nowego systemu rejestrów państwowych. Urzędom oddano do użytku system Źródło, za pomocą którego przetwarzane są dane w systemie rejestrów państwowych. Realizacja przedsięwzięcia od samego początku budziła wiele kontrowersji, mimo niewątpliwie ważnego celu wdrożenia tego projektu – utworzenia referencyjnego rejestru PESEL. Niestety, nadal wiele urzędów nie realizuje zadań z wykorzystaniem systemu Źródło.

Założenia zmian prawnych zmierzające do integracji baz PESEL, dowodów osobistych oraz aktów stanu cywilnego powszechnie uznawane były za konieczne, nie tylko w celu stworzenia referencyjnego rejestru PESEL, z którego mogłyby korzystać wszystkie uprawnione podmioty bez ryzyka pobrania danych nieaktualnych zawierających błędy, lecz także usprawnienia obsługi mieszkańców, którzy sprawy dotyczące dowodów osobistych, ewidencji ludności, stanu cywilnego mogliby załatwiać w dowolnym urzędzie gminy/miasta, również z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej.

Przyjęte założenia wymagały zmiany lub uchwalenia kilku aktów prawnych:

● ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (dalej: u.e.l.),

● ustawy z 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych (dalej: u.d.o.),

● ustawy z 28 listopada 2014 r. prawo o aktach stanu cywilnego (dalej: p.a.s.c.).

Zobacz również: Ślub poza urzędem stanu cywilnego

Własny system dedykowany czy system centralny

Reklama

Zmiana stanu prawnego miała doprowadzić przede wszystkim do umożliwienia wdrożenia jednolitego sposobu realizacji zadań przez wszystkie gminy. Jednolitość w tym przypadku miała być osiągnięta dzięki wdrożeniu systemu teleinformatycznego Źródło, dzięki któremu gminy nie tylko zasilają system rejestrów państwowych (integracja baz: PESEL, dowodów osobistych oraz aktów stanu cywilnego), lecz także komunikują się z innymi gminami, zlecając wykonanie zadań ustawowo określonych. Wdrożenie systemu Źródło pozwala samorządom na wykorzystanie systemu teleinformatycznego opracowanego na szczeblu centralnym i udostępnionego nieodpłatnie samorządom do wspomagania realizacji zadań zleconych z zakresu administracji rządowej. Należy jednak zwrócić uwagę, że samorządy, szczególnie obsługujące większą liczbę mieszkańców, często wykorzystywały już wcześniej dedykowane systemy teleinformatyczne – często „szyte na miarę”, dostosowane do potrzeb danego urzędu.

Przykładem są tu urzędy stanu cywilnego, które od wielu lat zasilały własne bazy danymi dotyczącymi stanu cywilnego obywateli, generowały z baz odpisy aktów stanu cywilnego i statystyki wymagane przez Główny Urząd Statystyczny (GUS). System dedykowany zamawiany na potrzeby danego urzędu ma również znaczną przewagę nad systemem centralnym pod kątem funkcjonalności oczekiwanych przez dany urząd, chociażby w zakresie możliwości jego integracji z systemami typu EZD czy systemami kancelaryjnymi. Mimo analogicznych zadań zarówno struktura urzędów, jak i wewnętrzne procedury realizacji tych zadań, stopień informatyzacji urzędów są w wielu przypadkach różne. Różne są też oczekiwania stawiane systemowi teleinformatycznemu.

Wadą rozwiązania polegającego na wykorzystywaniu własnego systemu teleinformatycznego – niezintegrowanego z jakąkolwiek bazą centralną – jest niewątpliwie brak możliwości lub znaczne utrudnienia w zakresie wymiany danych między różnymi podmiotami publicznymi, brak możliwości dostępu do danych przetwarzanych przez inny urząd. Efektem takiego odseparowanego rozwiązania – z punktu widzenia obywatela – była konieczność uzyskania zaświadczeń, odpisów z jednego urzędu w celu ich przedłożenia w innym urzędzie.

Zmiana sposobu podejścia do funkcjonowania systemu rejestrów państwowych przejawia się przede wszystkim w funkcjonowaniu rejestru PESEL.

Przygotowania do wdrożenia

Reklama

Sposób wprowadzania zmian przepisów prawa w zakresie ewidencji ludności, dowodów osobistych i stanu cywilnego przygotowywany w 2014 roku budził wiele kontrowersji. Należy wziąć pod uwagę, że zakres planowanych do wdrożenia zmian był tak szeroki i tak bardzo ingerował w dotychczasowy sposób realizacji zadań, że pracownicy urzędów byli sceptycznie nastawieni do nowych regulacji, nawet mimo usilnych prób podejmowanych przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych (MSW) w zakresie wyjaśniania założeń projektu.

Wielu przedstawicieli gmin zwracało uwagę na krótki okres przygotowania zmian prawnych, brak projektów aktów wykonawczych, wątpliwości dotyczące projektowanych rozwiązań prawnych. W momencie, w którym projekty aktów prawnych poddano konsultacjom, kluczowa stała się weryfikacja sposobu realizacji projektowanych wymagań w samym systemie teleinformatycznym. W przepisach prawa nie ma bowiem możliwości uregulowania wszystkich aspektów realizacji bieżących zadań z wykorzystaniem narzędzi informatycznych. Kolejne próby wykonania poszczególnych czynności w testowo udostępnionym systemie Źródło kończyły się w większości przypadków niepowodzeniem.

Okres przejściowy czy pełne wdrożenie systemu

Niemal do końca 2014 roku zakładano wejście w życie wymienionych wcześniej przepisów, jak również uruchomienie systemu Źródło z początkiem stycznia 2015 r. W grudniu 2014 r. MSW podjęło decyzję o przesunięciu terminu wdrożenia do 1 marca 2015 r. Przesunięcie terminu wejścia w życie przepisów, a także produkcyjnego uruchomienia systemu Źródło, to niejedyny krok podjęty w celu zabezpieczenia możliwości obsługi obywateli w przypadku problemów w realizacji zadań według nowych zasad. Dodatkowo w przepisach p.a.s.c. wprowadzono sześciomiesięczny okres przejściowy, dopuszczając możliwość realizacji zadań według dotychczasowych zasad. Należy podkreślić, że wprowadzenie okresu przejściowego nie oznacza całkowitej lub dowolnej rezygnacji z zasilania danymi systemu rejestrów państwowych z wykorzystaniem systemu Źródło (akty stanu cywilnego, które zostały sporządzone bądź w których zamieszczono wzmianki lub przy których zamieszczono przypiski na podstawie przepisów dotychczasowych w okresie od 1 marca 2015 r. do 31 sierpnia 2015 r., podlegają przeniesieniu do rejestru stanu cywilnego nie później niż do dnia 31 grudnia 2015 r.).

Rejestr PESEL ma być podstawowym rejestrem gromadzącym dane związane z tożsamością osób. Zmiana zasad zasilania danymi zagwarantuje jego pełną wiarygodność i aktualność, dzięki czemu stanie się – w zakresie przedmiotowym – rejestrem referencyjnym i będzie mógł w tym względzie pełnić funkcję nadrzędną wobec innych rejestrów centralnych. Zapewniony zostanie automatyczny obieg informacji między rejestrami, co często zwolni obywateli z obowiązku przedkładania dokumentów poświadczających te dane i wykluczy takie żądania po stronie organów administracji. W rezultacie stworzy podstawę do oczekiwanego społecznie „odmiejscowienia” wielu czynności administracyjnych.

2 marca 2015 r., w pierwszy dzień funkcjonowania systemu, okazało się, że gminy miały wiele trudności organizacyjno-technicznych. W rezultacie powstały trzy typy rozwiązań w zakresie realizacji zadań przez urzędy stanu cywilnego:

1) gminy od razu przyjęły rozwiązania dopuszczone w tzw. okresie przejściowym i wykorzystywały system Źródło tylko w niezbędnym zakresie – zdając sobie sprawę z ograniczeń technicznych, funkcjonalnych wdrożonych rozwiązań i zagrożeń dla bieżącej obsługi mieszkańca,

2) gminy rozpoczęły pracę z wykorzystaniem systemu Źródło, ale powróciły do dotychczasowego sposobu realizacji zadań (sytuacje takie mogły mieć miejsce szczególnie w przypadkach, w których gmina zakładała realizację zadań w pełnym zakresie z wykorzystaniem systemu Źródło, chcąc uniknąć m.in. nawarstwienia pracy przy uzupełnianiu danych w rejestrze stanu cywilnego w późniejszym okresie, ale powróciła do dotychczasowego sposobu pracy po pierwszych problemach z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego),

3) gminy rozpoczęły pracę w systemie Źródło i nieprzerwanie ją kontynuują.

Doświadczenia gmin

Jak wskazuje Anna Broś-Milc, zastępca dyrektora Wydziału Spraw Administracyjnych Urzędu Miasta Krakowa, doświadczenia z pierwszych dni pracy pokazały „problemy natury technicznej – niewydolność infrastruktury technicznej, przez co kilkukrotnie wydłużył się czas obsługi mieszkańca”. Problemy wystąpiły również w przekazywaniu wniosków o wydanie dowodu osobistego do MSW (realizacja procedury przesłania wniosku wymaga kilkukrotnego logowania się do systemu, co spowodowane jest zawieszaniem systemu teleinformatycznego). W konsekwencji przyjmuje się wnioski w formie papierowej i wydaje odręczne potwierdzenie.

Poza problemami technicznymi, Anna Broś-Milc wskazuje na „braki funkcjonalne systemu – chociażby brak wsparcia przy przygotowywaniu raportów w sposób analogiczny do wcześniej wykorzystywanego w systemie wydawania dowodów osobistych”.

Problemem okazało się również wprowadzenie okresu przejściowego w przepisach p.a.s.c., skutkującego chociażby trudnościami przy usuwaniu niezgodności w rejestrze PESEL. W przypadku ujawnienia jakichkolwiek niezgodności, za pośrednictwem systemu Źródło wysyłany jest wniosek o uzupełnienie do właściwego USC. Trudności polegają też na tym, iż prawdopodobnie niektóre z gmin rozszerzająco potraktowały przepisy dopuszczające ograniczenia w wykorzystaniu systemu i nie realizują obowiązków na nie nałożonych w zakresie usuwania nieścisłości w rejestrze PESEL. W konsekwencji wydłuża się czas oczekiwania na wydanie dowodów osobistych.

Przedstawicielka krakowskiego magistratu zwraca także uwagę na „występujące problemy w przesyłaniu z MSW danych zwrotnych z rejestru PESEL do Rejestrów Mieszkańców w poszczególnych gminach”. Dane te w 80% nie są migrowane w ogóle, a te które są migrowane, zawierają wiele błędów. W konsekwencji Rejestr Mieszkańców stracił całkowicie na swojej aktualności (brak uwidocznionych zameldowań, wymeldowań, przemeldowań, zgonów, urodzeń i małżeństw). W Krakowie dziennie jest dokonywanych około tysiąca takich operacji. Obawy budzi również sposób wykorzystania danych w zbliżających się wyborach prezydenckich. System nie pozwala na weryfikację informacji np. w przypadku, gdy osoba zameldowana do dzisiaj w Warszawie zameldowała się aktualnie na pobyt stały w Gdańsku, a była dopisana do stałego rejestru wyborców w Krakowie.

Bezpieczeństwo systemu Źródło i doświadczenia MSW

Pomimo że w związku z koniecznością wprowadzenia wielu zmian prawno-organizacyjnych w urzędach oraz zreorganizowania dotychczasowego sposobu załatwiania spraw przez urzędy stanu cywilnego dociążono urzędy dodatkowymi obowiązkami, MSW nie pozostawiło urzędów bez wsparcia. Konsultanci MSW wspomagający urzędy w ramach uruchomionego dla aplikacji Service Desk na bieżąco przyjmują zgłoszenia dotyczące pojawiających się trudności w użytkowaniu systemu.

Najczęstszymi problemami zgłaszanymi do ekspertów są trudności pojawiające się w wyniku korzystania z Systemu Rejestrów Państwowych (np. brak możliwości połączenia z SRP) oraz zagadnienia dotyczące praktycznego stosowania aplikacji Źródło (m.in. wyjaśnienia dotyczące procedur wprowadzania danych niezbędnych do wydania dokumentów, np. aktów urodzenia). W ciągu pierwszych godzin od uruchomienia w praktyce systemu konsultanci MSW odebrali około 600 zgłoszeń dotyczących funkcjonowania systemu, co stanowiło około 4% użytkowników. Eksperci pracujący nad systemem oraz przedstawiciele MSW podkreślają, że aplikacja Źródło i System Rejestrów Państwowych są systemami w pełni bezpiecznymi, a kradzież danych mieszkańców jest w praktyce niemożliwa. Maksymalny poziom bezpieczeństwa zapewniony jest przede wszystkim przez odseparowanie komputerów korzystających z SRP od sieci internetowej. Na potrzeby aplikacji i systemu MSW udostępniło dedykowane łącze (dostarczane i utrzymywane przez resort spraw wewnętrznych), za pośrednictwem którego urzędy mają możliwość logowania się do nowych narzędzi. Takie rozwiązanie gminy już znają i stosowały je w praktyce dużo wcześniej, m.in. w związku z izolacją od globalnej sieci stanowisk obsługujących sprawy związane z wydawaniem/unieważnianiem dowodów osobistych.

Przez pierwsze dziesięć dni rzeczywistego funkcjonowania systemu (od północy 1 marca do 7:00 12 marca) w systemie zarejestrowano ponad 1 mln operacji:

● nadano ponad 18,1 tys. numerów PESEL,

● stworzono ponad 11,3 tys. aktów małżeństwa,

● stworzono ponad 26 tys. aktów urodzenia,

● zarejestrowano ponad 14 tys. zgonów,

● przyjęto ponad 166,8 tys. wniosków o wydanie dowodu osobistego,

● ponad 83,6 tys. osób złożyło wnioski o zameldowanie na pobyt stały lub czasowy,

● wydano ponad 154 tys. dowodów osobistych.

Po ponad trzech tygodniach działania systemu (do 23 marca br. do godz. 16.30) pracownicy urzędów wykonali ponad 2 mln operacji:

● nadali ponad 32,4 tys. razy numer PESEL,

● zarejestrowali ponad 26,7 tys. aktów małżeństwa,

● zarejestrowali ponad 26,4 tys. zgonów,

● wprowadzili ponad 60,8 tys. aktów urodzeń,

● przyjęli 320,5 tys. wniosków o wydanie dowodu osobistego, wydali ponad 289,5 tys. dowodów osobistych oraz unieważnili 286,1 tys. dowodów,

● zameldowali na pobyt stały lub czasowy ponad 161,5 tys. razy,

● łącznie załatwili ponad 2 069 300 spraw.

Od 1 marca 2015 r. dane związane z tożsamością osoby i jej statusem prawno-administracyjnym wprowadzają do rejestru PESEL organy rejestrujące zdarzenia. Realizacja tych wymogów wymaga jednak m.in. dostępności i funkcjonalności systemu teleinformatycznego (MSW), jak również realizacji zadań powierzonych przez organy do tego zobowiązane (USC). Dopiero wtedy można mówić o sprawnym wdrożeniu nowych wymagań prawnych.

AGATA SOBOLEWSKA

Autorka jest specjalistką w zakresie administracji publicznej

ARTUR PRASAL

Autor jest ekspertem w dziedzinie informatyzacji administracji publicznej

PODSTAWY PRAWNE

● art. 145 ustawy z 28 listopada 2014 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz.U. z 2014 r. poz. 1741; ost. zm. Dz.U. z 2015 r. poz. 262)

● art. 10 ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (j.t. Dz.U. z 2015 r. poz. 388)

Polecamy serwis: Organizacja

Źródło: Gazeta Samorządu i Administracji
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    21 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Unijny Certyfikat COVID - jak pobrać na telefon?

    Unijny Certyfikat COVID - tzw. paszport covidowy (szczepionkowy) od dziś jest już dostępny w aplikacji mObywatel i można go pobrać na telefon komórkowy. Jak pobrać paszport covidowy?

    Rządowy Fundusz Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych dla samorządów

    Rządowy Fundusz Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych. Rusza nowy rządowy program, który zapewni pieniądze na inwestycje dla samorządów. Na co i na jakich zasadach będzie można otrzymać dofinansowanie?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające w szkole - dla kogo, na jakich zasadach?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające w szkole - dla kogo, na jakich zasadach? Czy mogą być one prowadzone w formie zdalnej? Z jakich przedmiotów organizuje się zajęcia wspomagające? Jak poinformować o nich rodziców? Jak prawidłowo wyliczyć przysługującą szkole liczbę zajęć wspomagających? Ministerstwo Edukacji i Nauki odpowiada na najczęściej pojawiające się pytania dotyczące dodatkowych lekcji po powrocie do szkół.

    Zmiany w programie Aktywna tablica 2020-2024

    Aktywna tablica 2020-2024 - zmiany. Proponowane nowe rozwiązania dotyczą m.in. wprowadzenia nowego rodzaju sprzętu, który będzie można zakupić w ramach programu i rozszerzenia na kolejne lata (2021-2024) możliwości zakupu laptopów wraz ze sprzętem umożliwiającym przetwarzanie wizerunku i głosu. Trwają konsultacje społeczne, opinie można przesyłać do 9 lipca 2021 r.

    Do kiedy Spis Powszechny?

    Spis Powszechny – do kiedy trwa? Do kiedy można się spisać przez Internet? Czy każdy domownik musi się spisać osobno? Jakie kary grożą za brak udziału w spisie ludności i mieszkań w 2021 roku?

    Nieskuteczność systemów Compliance, systemów Whistleblowingu lub ochrony danych osobowych - przyczyny

    Nieskuteczność systemów. Czy da się zlikwidować ryzyko compliance lub ryzyko naruszenia danych osobowych? Jakie są powody pozorności lub nieskuteczności systemów?

    Program Kangur - autobusy elektryczne dla gmin wiejskich

    Program Kangur - autobusy elektryczne dla gmin wiejskich. Dzięki wsparciu NFOŚiGW, w wysokości prawie 40 mln zł, autobusy elektryczne będą woziły dzieci do szkół w kolejnych 16 gminach.

    Czyste Powietrze - zmiany w programie, koniec dotacji na piece węglowe

    Czyste Powietrze - co się zmieni w programie? Do kiedy można jeszcze uzyskać dotację na piece węglowe?

    Pakiet psychologiczny – rekomendacje dla uczelni dotyczące pomocy studentom

    Pakiet psychologiczny. Na podstawie przekazanych przez uczelnie informacji na temat udzielanego w okresie epidemii wsparcia studentom, Ministerstwo Edukacji i Nauki opracowało poniższe zalecenia w zakresie zwiększenia pomocy psychologicznej.

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021. Nauczyciel to zawód często oceniany. Ale czy doceniany? W raporcie zbadano, co myślą o nauczycielach rodzice, uczniowie, a także oni sami o swojej pracy.

    Domowa Opieka Medyczna - Pulsoksymetr i PulsoCare

    Domowa Opieka Medyczna to program mający na celu zdalne monitorowanie stanu zdrowia Pacjentów. Program wykorzystuje pulsoksymetr jako narzędzie diagnostyczne i aplikację PulsoCare do przekazywania i monitoringu danych.

    CEEB - zadania gmin związane ze spisem źródeł ciepła

    CEEB - zadania gmin związane ze spisem źródeł ciepła. W jakim terminie gmina powinna wprowadzić dane do ewidencji? Ile czasu ma urzędnik na wprowadzenie danych z deklaracji do systemu? Czy każdy pracownik urzędu może wprowadzać dane do CEEB? Czy przewidziano finansowanie dla gmin?

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - od kiedy, deklaracja

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - od kiedy, jak złożyć deklarację źródeł ciepła? Przedstawiamy najważniejsze informacje o nowym obowiązku, który będzie spoczywał na właścicielach i zarządcach budynków.

    CEEB - jakie kary za brak zgłoszenia do ewidencji źródeł ciepła?

    CEEB - Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków rusza już 1 lipca 2021 roku. Oznacza to nowy obowiązek dla milionów Polaków, którzy będą musieli zgłosić, czym ogrzewają swoje domy. Jakie kary grożą za brak zgłoszenia?

    Szczepienia przeciw COVID-19 w aptekach - NFZ przyjmuje wnioski

    Szczepienia przeciw COVID-19 w aptekach. Oddziały Wojewódzkie Narodowego Funduszu Zdrowia przyjmują od wtorku wnioski od aptek, które chcą przystąpić do Narodowego Programu Szczepień przeciw COVID-19. Nabór jest otwarty i ciągły, nie ma konkretnej daty jego zakończenia.

    Aplikacja mObywatel - co można w niej znaleźć?

    Aplikacja mObywatel - co można w niej znaleźć? Już ponad 3 miliony Polaków korzysta z naszej aplikacji mObywatel, czyli cyfrowego portfela na dokumenty. Wkrótce trafi do niej Unijny Certyfikat COVID.

    Tymczasowy profil zaufany będzie stały

    Tymczasowy profil zaufany będzie stały. 17 czerwca 2021 roku wejdą ważne zmiany dotyczące profilu zaufanego, szczególnie jego tymczasowej wersji. Co się zmieni?

    Kiedy wyniki matur 2021?

    Wyniki matur 2021 – kiedy? Jak i gdzie je sprawdzić? Przedstawiamy ważne informacje dla tysięcy tegorocznych maturzystów.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r. Minister zdrowia podpisał rozporządzenie zapowiedziane w programie Polski Ład. Z jakich badań będzie można skorzystać?

    Polski Ład: nowe miejsca pracy i infrastruktura mają rozwiązać problemy gmin

    Polski Ład to całościowe spojrzenie na problemy powiatów i gmin w całej Polsce. W ramach Polskiego Ładu budowane będą m.in. obiekty sportowe oraz infrastruktura drogowa, energetyczna, internetowa, kolejowa, które przyczynią się do rozwoju gospodarczego i poprawią jakość życia - mówił premier Mateusz Morawiecki.

    Konrad Fijołek prezydentem Rzeszowa - wyniki wyborów

    Konrad Fijołek nowym prezydentem Rzeszowa - znamy już oficjalne wyniki wyborów. Kandydat popierany przez opozycję: PO, Lewicę, PSL i Ruch Polska 2050 wygrał w pierwszej turze. Ile głosów zdobyli poszczególni kandydaci?

    Kurator oświaty - jakie ma mieć uprawnienia po zmianach?

    Kurator oświaty. Ministerstwo Edukacji i Nauki proponuje rozwiązania wzmacniające rolę kuratora oświaty. Jakie kurator ma mieć uprawnienia po zmianach?

    Lektury w szkole podstawowej – proponowane zmiany

    Lektury w szkole podstawowej – zmiany. Ministerstwo Edukacji i Nauki przygotowało propozycję zmian w liście lektur szkolnych. Jakie książki zostaną usunięte z wykazu a jakie dodane?

    Lista lektur w liceum i technikum – proponowane zmiany

    Lektury w liceum i technikum – jakie zmiany proponuje Ministerstwo Edukacji i Nauki? Skreślone z wykazu lektur mają być m.in. wiersze Marcina Świetlickiego oraz „Mała apokalipsa” Tadeusza Konwickiego. Zamiast tego uczniowie mają czytać m.in. dzieła filozoficzne i egzystencjalne Jana Pawła II.

    Dopłaty z gmin za odpady, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody

    Dopłaty z gmin, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody - szykują się spore zmiany w gospodarce odpadami. Co zawiera rządowy projekt zmian w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach?