REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Co zrobić, gdy pracodawca nie wypłaca wynagrodzenia w terminie

Rafał Krawczyk
inforCMS

REKLAMA

REKLAMA

Niewypłaconego wynagrodzenia wraz z ustawowymi odsetkami za zwłokę pracownik dochodzić może przed sądem pracy. Takie zachowanie pracodawcy daje mu ponadto podstawę do rozwiązania stosunku pracy bez wypowiedzenia.

Czy pracownik może odejść z firmy z dnia na dzień

 

REKLAMA

W obowiązującym w firmie regulaminie wynagradzania ustalono, że wynagrodzenie będzie wypłacane pracownikom na konto bankowe najpóźniej do 30 dnia każdego miesiąca. Przez dwa kolejne miesiące firma zaprzestała wypłaty wynagrodzeń z powodu kłopotów finansowych. Jeden z pracowników rozwiązał umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracodawcy. Czy miał do tego prawo?

 

Tak

 

REKLAMA

Pracownik może rozwiązać umowę o pracę w trybie natychmiastowym, gdy pracodawca dopuści się wobec niego ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków. Ta podstawa rozwiązania umowy bez wypowiedzenia przez pracownika jest odpowiednikiem dyscyplinarnego zwolnienia pracownika przez pracodawcę.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Katalog obowiązków, których naruszenie daje podstawy do rozwiązania umowy, nie jest zamknięty. Pracodawca, naruszając obowiązki pracownika, musi działać w sposób zawiniony, przy czym wina ta musi być umyślna lub mieć charakter rażącego niedbalstwa. Jednym z najważniejszych obowiązków pracodawcy wobec pracownika jest wypłata wynagrodzenia. Dlatego pracodawca, który nie wypłaca pracownikowi w terminie całości wynagrodzenia, ciężko narusza swój podstawowy obowiązek z winy umyślnej, choćby z przyczyn niezawinionych nie uzyskał środków finansowych na wynagrodzenia (por. wyrok SN z 4 kwietnia 2000 I PKN 516/99, OSNP 2001/16/516).

Oświadczenie woli pracownika o rozwiązaniu umowy bez wypowiedzenia musi zostać złożone pracodawcy na piśmie. Musi ono wskazywać przyczynę rozwiązania umowy. Pracownik musi również zachować termin przewidziany do złożenia takiego oświadczenia. Wynosi on miesiąc od dnia, w którym pracownik dowiedział się o przyczynach uzasadniających rozwiązanie umowy. W omawianym przypadku będzie to miesiąc od terminu wypłaty każdego kolejnego niewypłaconego wynagrodzenia.

Podstawa prawna

• Art. 55 par. 11 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

 

Czy rozwiązanie stosunku pracy jest konieczne

 

Pracodawca prowadzący sklep zaprzestał wypłacania wynagrodzenia swoim pracownikom. Jeden z pracowników postanowił wnieść do sądu sprawę o zapłatę zaległych wynagrodzeń. Pozostali pracownicy poinformowali go jednak, iż jeśli chce to zrobić, powinien wcześniej rozwiązać stosunek pracy?

 

Nie

 

Obowiązek wypłaty wynagrodzenia jest jednym z podstawowych obowiązków pracodawcy, zaś prawo do otrzymania wynagrodzenia jednym z najważniejszych uprawnień pracownika. Z tego powodu wprowadzono zasadę niemożności zrzeczenia się przez pracownika prawa do wynagrodzenia. Nawet strony stosunku pracy nie mogą w tym zakresie podejmować odmiennych ustaleń, ponieważ byłyby one nieważne. Z tych samych względów prawo pracownika dochodzenia na drodze sądowej zapłaty wynagrodzenia nie jest uzależnione od tego, czy ma on zamiar kontynuować swój stosunek pracy. Sprawę sadową z żądaniem zasądzenia niewypłaconego wynagrodzenia wnieść może zatem zarówno pracownik zatrudniony u danego pracodawcy, jak i pracownik, którego stosunek pracy uległ już rozwiązaniu. Pozew o wypłatę zaległego wynagrodzenia nie podlega opłacie sądowej, o ile jego wysokość nie przewyższa 50 tys. zł. Gdy suma niewypłaconego wynagrodzenia jest niższa od 10 tys. zł, zaś podstawą zatrudnienia pracownika była umowa o pracę, ma on obowiązek złożyć pozew na urzędowym formularzu dostępnym w najbliższym sądzie, ponieważ tego typu sprawa podlega rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym. Jeśli wartość niewypłaconego wynagrodzenia nie przewyższa 75 tys. zł, właściwy do rozpoznania sprawy jest sąd rejonowy, zaś przy wyższej wartości przedmiotu sporu sąd okręgowy.

Podstawa prawna

• Art. 84-86, art. 262 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

 

Czy należą się odsetki za opóźnienie

 

Pracodawca na mocy układu zbiorowego pracy był zobowiązany do wypłaty wynagrodzenia pracownikom z dołu do końca każdego miesiąca kalendarzowego. Przez kolejnych sześć miesięcy spóźniał się jednak z wypłatą wynagrodzenia o kilka tygodni, tłumacząc to obiektywnymi trudnościami w uzyskaniu środków na ich wypłatę. Czy pracownicy mogą żądać odsetek za okres, kiedy pracodawca pozostawał w opóźnieniu?

 

Tak

 

Naruszenie obowiązku wypłaty wynagrodzenia w terminie skutkuje tym, iż pracownicy nabywają prawo do odsetek za okres, w którym pracodawca pozostał w opóźnieniu. Data początkowa, od której odsetki będą przysługiwały, będzie zależała od terminu, w jakim wynagrodzenie powinno zostać u danego pracodawcy wypłacone. Najczęściej wynika ona z regulaminu pracy lub układu zbiorowego. Dla nabycia uprawnienia do odsetek bez znaczenia pozostaje przyczyna opóźnienia w wypłacie wynagrodzenia. Pracodawca będzie zobowiązany do ich zapłaty, także wówczas gdy nie ponosi winy w opóźnieniu wypłaty. Bez znaczenia dla zasadności żądania odsetek pozostaje również to, czy pracownik poniósł szkodę w wyniku opóźnionej wypłaty wynagrodzenia. Pracownik domagać się może odsetek ustawowych. Ich wysokość określa Rada Ministrów w drodze rozporządzenia. Jeżeli jednak umowa o pracę lub zakładowe przepisy prawa pracy, takie jak np. regulamin wynagradzania czy układ zbiorowy, przewidują odsetki wyższe, to dopuszczalne jest żądanie wypłaty odsetek tam określonych. Odsetki z tytułu opóźnienia w wypłacie wynagrodzenia za pracę przysługują pracownikowi za czas opóźnienia także w części, od której pracodawca odprowadził składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych. Oznacza to, że pracodawca ma obowiązek naliczyć odsetki od zaległego wynagrodzenia brutto, a nie netto (uchwała SN z 19 września 2002 r., III PZP 18/02, OSNP 2003/9/ 214). Roszczenie o wypłatę odsetek ulega przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym stało się wymagalne.

Podstawa prawna

• Art. 481 par. 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).

 

Czy można wypłacać pensję raz na trzy miesiące

 

Pracodawca borykający się z trudnościami finansowymi spowodowanymi nieterminowym regulowaniem zobowiązań przez kontrahentów zwrócił się do pracowników o wyrażenie zgody na to, aby ich wynagrodzenie za pracę było wypłacane raz na trzy miesiące w miejsce dotychczasowej wypłaty w każdym miesiącu. Czy taka propozycja jest zgodna z prawem?

 

Nie

 

REKLAMA

Wynagrodzenie za pracę zapewniać ma utrzymanie pracowników i ich rodzin. Z tego powodu w zakresie terminowości wypłaty wynagrodzeń kodeks pracy wprowadza minimalne wymogi, które nie mogą być zmieniane na niekorzyść pracowników. Przepisy prawa pracy nakładają na pracodawcę obowiązek wypłaty wynagrodzenia co najmniej raz w miesiącu w stałym i ustalonym z góry terminie. Termin wypłaty wynagrodzenia najczęściej jest określony w regulaminie wynagradzania, układzie zbiorowym lub innych przepisach płacowych. Każdorazowo jednak wynagrodzenie za dany miesiąc musi zostać wypłacone niezwłocznie po ustaleniu jego pełnej wysokości, nie później jednak niż w ciągu 10 dni następnego miesiąca kalendarzowego. Jak się przyjmuje, przesunięcie wypłaty wynagrodzenia na kolejny miesiąc dotyczyć może jednak wyłącznie pracowników zatrudnionych w systemie akordowym.

Zasadą jest to, że wynagrodzenie wypłaca się z dołu, czyli za pracę wykonaną. Nie jest jednak wykluczona wypłata z góry, jeśli przewidują to zakładowe przepisy prawa pracy lub przepisy dotyczące danej grupy zawodowej (np. nauczycieli). Jeżeli ustalony dzień wypłaty wynagrodzenia za pracę jest dniem wolnym od pracy, wynagrodzenie wypłaca się w dniu poprzedzającym. Przepisy dotyczące terminu wypłaty wynagrodzeń mają charakter bezwzględnie obowiązujący (por. uzasadnienie wyroku z 17 grudnia 1996 r., II UKN 32/96 (OSNAPiUS 1997/15/275) i jakiekolwiek modyfikacje tego obowiązku pracodawcy w umowie o pracę czy w innej formie pozostają bezskuteczne. Z tej przyczyny nawet niezawinione trudności finansowe nie dają pracodawcy uprawnienia do określenia terminu wypłaty wynagrodzenia w odstępach dłuższych niż miesięczne nawet za zgodą pracowników. Pracodawca może natomiast wypłacać wynagrodzenie z częstotliwością większą niż jeden miesiąc, np. raz w tygodniu. Obowiązek comiesięcznej wypłaty wynagrodzenia nie dotyczy tych jego składników, które wypłaca się za okresy dłuższe niż jeden miesiąc. Te składniki wynagrodzenia wypłaca się z dołu w terminach określonych w przepisach prawa pracy - dotyczy to np. tzw. trzynastki.

Podstawa prawna

• Art. 85-86 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

 

Czy pracodawca może odpowiadać karnie

 

Pracodawca prowadzący małą sieć sklepów kilkakrotnie spóźniał się z wypłatą wynagrodzenia pracownikom, co uzasadniał koniecznością rozwoju sieci. Pracownicy zagrozili pracodawcy zawiadomieniem prokuratury. Czy pracodawca może zostać ukarany za nieterminowość wypłat wynagrodzenia?

 

Tak

 

Uprawnienie pracownika do wynagrodzenia jest na tyle istotne, iż kodeks pracy wprowadza sankcje o charakterze karnym za jego naruszenie. Za niewypłacenie pracownikom wynagrodzenia w terminie grozi odpowiedzialność za wykroczenie określone w art. 282 par. 1 pkt 1 k.p. Wykroczeniem jest wyłącznie czyn zawiniony. Odpowiedzialność za nieterminową wypłatę wynagrodzenia ponosi pracodawca (będący osobą fizyczną) lub osoba działająca w jego imieniu, jak również każda inna osoba uprawniona do podejmowania decyzji w sprawie opóźnionej wypłaty wynagrodzenia np. księgowa. Sankcja za wykroczenie obejmuje nieterminową wypłatę wszystkich składników wynagrodzenia pracownika (np. premii czy nagród jubileuszowych), a nie tylko wynagrodzenie zasadnicze.

Sankcją przewidzianą za omawiane tu wykroczenie jest kara grzywny w wysokości od 1 tys. do 30 tys. zł.

W sprawach o wykroczenia przeciwko prawom pracownika sąd orzeka na podstawie wniosku złożonego przez inspektora pracy, który w tego typu sprawach jest oskarżycielem publicznym. W każdej sprawie o wykroczenie wniosek może wnieść także prokurator. W sprawach tych inspektor pracy jest ponadto uprawniony do nałożenia kary grzywny mandatem karnym. Maksymalna wysokość grzywny nałożonej mandatem wynieść może 2 tys. zł (z wyjątkiem dotyczącym powtórnego ukarania w ciągu dwóch lat, gdy grzywna wynieść może 5 tys. zł).

W przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy w zakresie terminowości wypłaty wynagrodzeń pracownikom właściwy organ inspekcji pracy władny jest w trybie administracyjnym nakazać pracodawcy wypłatę należnego pracownikowi wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi. Nakazy w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu.

Podstawa prawna

• Art. 282 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

• Art. 11 pkt 7 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy z 13 kwietnia 2007 r. (Dz.U. z 2007 r. nr 89, poz 589).

• Art. 17 par. 2, art. 95 par. 3, art. 96 par. 1a i 1b ustawy z 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (t.j. Dz.U. z 2008 r. nr 133, poz. 848).

Rafał Krawczyk

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

 

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: GP

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Sektor publiczny
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
To było takie proste? Bloomberg: Polska zagroziła blokadą chińskiego eksportu do UE. Teraz spokojniej na granicy z Białorusią

Prezydent Andrzej Duda podczas niedawnej wizyty w Pekinie zagroził Chinom zablokowaniem kluczowego kolejowego szlaku transportowego do UE, by osłabić kryzys migracyjny na granicy polsko-białoruskiej – napisała 24 lipca 2024 r. agencja Bloomberga. To może być przyczyna spadku nielegalnych przekroczeń tej granicy w ostatnich tygodniach.

Barszcz Sosnowskiego groźny nie tylko po dotknięciu

Barszcz Sosnowskiego (Heracleum sosnowskyi) to jedna z roślin groźnych dla zdrowia. Warto wiedzieć, że nie tylko dotykanie jej jest ryzykowne. Niebezpieczne może być przebywanie w jej otoczeniu. Co zrobić, gdy już dojdzie do oparzenia?

Rządowi brakuje pieniędzy na służby: Policję, SG, PSP i SOP. Co z programem modernizacyjnym?

Cały czas mamy sytuację niepełnego pokrycia w budżecie wydatków na służby (chodzi o Policję, Straż Graniczną, Państwową Straż Pożarną i Służbę Ochrony Państwa) - poinformował 23 lipca 2024 r. podczas sejmowej Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych wiceszef MSWiA Czesław Mroczek. Dodał, że w najbliższym czasie przedstawione zostaną propozycje na kolejne lata.

Przeszło 854 mln zł na Sejm w 2025 r. Podwyżki dla posłów i wszystkich pracowników Kancelarii Sejmu. Wzrosną też ryczałty na biura poselskie

Budżet Kancelarii Sejmu na 2025 r. ma wynieść 854 mln 258 tys. zł - to ponad 80 mln więcej niż w 2024 roku. W dniu 23 lipca 2024 r. sejmowa komisja regulaminowa, spraw poselskich i immunitetowych pozytywnie zaopiniowała projekt budżetu Kancelarii Sejmu na 2025 rok. Szef Kancelarii Sejmu Jacek Cichocki poinformował, że w 2025 roku nastąpi wzrost wynagrodzeń wszystkich pracowników Kancelarii Sejmu a także posłów.

REKLAMA

Zmiany w finansowaniu ochotniczych straży pożarnych. Znamy plany ministerstwa

Wiceszef MSWiA Wiesław Leśniakiewicz przekazał, że w resorcie trwają prace nad nowelizacją rozporządzenia ws. przyznawania rekompensaty pieniężnej oraz wyrównania do wysokości rekompensaty wypłacanej strażakowi ratownikowi ochotniczej straży pożarnej.

Zmiany w wynagradzaniu pracowników samorządowych wchodzą w życie 1 sierpnia 2024 r. Pensje od 4000 zł do 6200 zł

1 sierpnia wejdzie w życie znowelizowane rozporządzenie w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych. Ale na wyższe pensje można liczyć przy pensjach należnych od 1 lipca. 

Polaków ubywa, takie są fakty. Dane GUS pokazują co się dzieje, jest coraz gorzej

Polaków jest coraz mniej. W porównaniu z poprzednim rokiem liczba ludności w Polsce zmniejszyła się o prawie 130 tys. osób. Spadek liczby ludności zanotowano w 14 województwach i w 270 powiatach. Takie dane podał Główny Urząd Statystyczny (GUS).

Tragiczne dane z weekendu - wypadki i utonięcia

Statystyki z minionego weekendu są zatrważające. W niedzielę w pięciu wypadkach śmiertelnych zginęło 5 osób, łącznie w weekend zginęło 11 osób. 17 osób utonęło.

REKLAMA

Nie żartuj, że masz bombę w walizce, nie zostawiaj bagażu bez opieki. Mandaty są surowe

Pozostawienie na lotnisku bagaży bez opieki staje się plagą. Straż Graniczna od początku czerwca interweniowała już 125 razy. Nałożono mandaty na łączna kwotę 11 tys. zł.

Globalna awaria systemów Microsoft. Czy mamy się czym martwić w Polsce?

Wicepremier, minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski uspokaja, że obecnie w Polsce systemy infrastruktury informatycznej działają płynnie. 

REKLAMA