Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Organizacja samorządu - ograniczenia

 Forum Od-nowa
Organizacja non-profit
Bariery w funkcjonowaniu samorządów/ Fot. Fotolia
Bariery w funkcjonowaniu samorządów/ Fot. Fotolia
Jakie bariery napotykają samorządy w swojej samodzielności organizatorskiej? Jak im przeciwdziałać?

Samodzielność organizatorska samorządów: bariery i rekomendacje

Ograniczenia samodzielności organizatorskiej JST zawierają się w całym polskim ustawodawstwie, które drobiazgowo reguluje funkcjonowanie wewnętrzne wspólnot. Jedne z najbardziej dolegliwych zapisów znajdują się w ustawie o systemie oświaty (USO), ustawie o pomocy społecznej (UPS) oraz ustawie o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (UPZ). Zwiększenie samodzielności organizatorskiej jednostek samorządu terytorialnego (JST) to jeden ze sposobów optymalizacji kosztów wspólnot oraz racjonalizacji zarządzania. Forum Od-nowa wspólnie ze Związkiem Miast Polskich realizuje projekt przedstawiający konkretne rekomendacje systemowe odnośnie elastyczności w kształtowaniu własnych struktur i sposobie realizacji zadań publicznych.

I. Ustawa o systemie oświaty

Przepisy dotyczące samorządu w większości przypadków winny odnosić się nie do konkretnych jednostek organizacyjnych JST, lecz do samorządu jako takiego. To dane JST odpowiadają za realizację danego zadania publicznego, zaś jednostki organizacyjne mogą być tylko sposobem jego wykonania w zakresie określonym przez daną wspólnotę. Potrzebne są ogólne regulacje odnoszące się do roli samorządów w zakresie zadań oświatowych od strony możliwości kreowania polityki oświatowej przez organ JST. Trudno bowiem wskazać, jakiego rodzaju jest to polityka – ograniczająca się do utrzymywania przedszkoli i szkół czy związana z wpływaniem na edukację.

Cechą charakterystyczną USO jest opis systemu oświaty od strony obowiązków podmiotów publicznych – organów prowadzących szkoły i samych szkół. Powyższe rozwiązanie niesie ze sobą wady związane z kazuistyką przepisów USO, brakiem przejrzystości ustawy i ograniczeniem samodzielności JST. Układ USO powoduje, że utrudnione jest rozpoznanie kompetencji wszystkich wskazanych w ustawie podmiotów. Dotyczy to zarówno sposobu opisu tych kompetencji, jak też niekonsekwentnego podziału na zadania. Należy oddzielić kwestie organizacyjne (i te przypisać organowi prowadzącemu) od kwestii edukacyjno/wychowawczych, które powinny być wykonywane przez organ prowadzący wspólnie z innym organami/podmiotami.

Brakuje swobody w wyborze sposobów realizacji zadań. Konieczna jest rezygnacja z limitu liczby uczniów w szkole, powyżej którego nie można przekazać jej stowarzyszeniu i zniesienie wymogu uzyskania pozytywnej opinii kuratora o planowanym przekazaniu szkoły. Należy dopuścić możliwość powstawania zespołów szkół tego samego typu i wprowadzić procedurę łączenia szkół bez konieczności przeprowadzania likwidacji, co dotyczy m.in. tworzenia filii szkoły. Istnieje też potrzeba wprowadzenia przepisu wskazującego wprost, iż zawiadomienie o likwidacji szkoły odbywa się poprzez umieszczenie informacji na BIP danej JST, w sposób zwyczajowo przyjęty i na zebraniu rodziców. USO winna umożliwiać organom JST w uzasadnionych przypadkach wybór innych niż jednostka budżetowa form prowadzenia szkół i placówek.

Należy przeanalizować system oświaty pod kątem wymagania jednakowych standardów minimalnych dla wszystkich szkół i przedszkoli publicznych, niezależnie od tego, czy organem prowadzącym jest samorząd, czy inny podmiot. Dotyczy to zasad finansowania oraz wymagań dotyczących zasad organizowania zajęć. Należy też wprowadzić skuteczne mechanizmy kontroli udzielanych dotacji dla szkół i placówek niepublicznych.

Polecamy serwis: Oświata

II. Ustawa o pomocy społecznej

W UPS nadmierny akcent położony jest na struktury organizacyjne pomocy społecznej: obowiązkowo działające i rozbudowane instytucje, pracowników, którzy muszą posiadać dokładnie określone wymagania i występować w ściśle zdefiniowanych rolach, szczegółowe standardy, a także liczne procedury. Formy prawnego ograniczania samodzielności organizacyjnej to:
• nakaz posiadania określonych instytucji – jednostek organizacyjnych, przede wszystkim urzędów pomocy społecznej (ośrodków pomocy społecznej, powiatowych centrów pomocy rodzinie i regionalnych ośrodków pomocy społecznej);
• przypisanie zadań publicznych własnych i zleconych bezpośrednio do instytucji;
• zakaz łączenia instytucji/działalności lub ograniczenie możliwości ich łączenia;
• przypisanie kompetencji organów administracji samorządowej do zakresu zadań kierownika urzędu pomocy społecznej;
• przypisanie czynności w ramach realizacji zadań publicznych bezpośrednio do instytucji lub jej pracowników, zamiast do JST jako takiej;
• nakaz zatrudniania pracowników;
• nakaz posiadania określonych struktur wewnętrznych w instytucjach;
• zdefiniowane wymogi dla instytucji/działalności;
• zakaz zlecania przez JST zadań publicznych podmiotom zewnętrznym (zakaz outsourcingu);
• ograniczenie odpłatności za usługi.

Tymczasem samorządy powinny jedynie „zapewniać” realizację zadań pomocy społecznej, co nie może oznaczać obowiązku „prowadzenia” lub „utrzymywania” instytucji. W ślad za tym powinna nastąpić likwidacja obowiązku posiadania przez JST urzędów pomocy społecznej. Samorządy powinny mieć możliwość wyboru podmiotu, któremu mogłyby przekazać prowadzenie takich instytucji: organizacji pozarządowej, podmiotowi prywatnemu albo wspólnie paru gminom.

Zwiększanie samodzielności organizatorskiej JST powinno też bazować na czytelnym podziale kompetencji pomiędzy „centrum” a samorządami. Administracja centralna ma tworzyć jedynie ramę merytoryczną funkcjonowania sektora pomocy społecznej, zaś organy samorządowe odpowiadają za sposób realizowania usług. Zarówno zadania publiczne, jak i czynności w ramach tych zadań muszą być przypisane bezpośrednio do JST lub ich organów, a nie poszczególnych instytucji. Wreszcie, UPS i rozporządzenia do niej powinny mówić o standardach minimalnych. JST mogłyby zapewniać usługi o wyższym standardzie zgodnie z własnymi decyzjami.

Zobacz również: Opieka społeczna

III. Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

Ograniczenie samodzielności organizatorskiej JST grupuje się w 2 problemy: prymat instytucji – jednostek organizacyjnych nad samorządem i odgórne ustalanie limitów ilościowych lub finansowych dotyczących zadań JST. Dzieje się to w postaci przywoływania ośrodka pomocy społecznej i powiatowego centrum pomocy rodzinie oraz ich kierowników jako realizatorów zadania JST, zbyt szczegółowego regulowania wewnętrznej organizacji placówek, wysokości kwot łożonych na opiekę nad dziećmi oraz liczby i kompetencji zatrudnianych pracowników.

Nadrzędną i generalną propozycją jest – podobnie, jak w przypadku UPS – likwidacja prawnego nakazu posiadania jednostek organizacyjnych JST jako obligatoryjnych wykonawców określonych zadań oraz umożliwienie każdej jednostce samorządowej podejmowania samodzielnej decyzji odnośnie wyboru ich realizatora. Należy zrezygnować ze wskazywania w UPZ, że wykonawcą działań z jej zakresu jest jednostka organizacyjna samorządu i odejść od nadawania konkretnych kompetencji jednostkom organizacyjnym samorządu na rzecz przekazania ich bądź JST jako takiej, bądź podmiotowi realizującemu dane zadanie. W UPZ nie powinno być szczegółowych przepisów dotyczących wskaźników liczbowych w ustalaniu ram dla działań JST. Trzeba też unikać nadmiernie skonkretyzowanych opisów organizacji wewnętrznej danego typu placówki i zezwolić JST na podejmowanie we własnym zakresie decyzji o liczbie pracowników w danej instytucji, zamiast obecnego sztywnego podawania wskaźników zatrudnienia. Ostatnią sprawą jest – analogicznie do USO – uporządkowanie podziału kompetencji pomiędzy ministrem, wojewodą, marszałkiem, starostą i wójtem/burmistrzem/prezydentem miasta.

Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!
Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!

Poradnik prezentuje praktyczne wskazówki, w jaki sposób dostosować się do zmian w podatkach i wynagrodzeniach wprowadzanych nowelizacją Polskiego Ładu.

Tyko teraz książka + ebook w PREZENCIE
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Sektor publiczny
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Centralny rejestr wyborców dopiero w 2025 r.?
    O stworzenie Centralnego Rejestru Wyborców (CRW) od lat apeluje Państwowa Komisja Wyborcza. Choć jego budowa miała się zakończyć w grudniu 2022 r., obecnie deklarowany przez rząd termin to rok 2025.
    Czy jeden licznik na prąd wyklucza wypłatę dodatku węglowego dla dwóch rodzin?
    W domu z jednym piecem na węgiel mieszkają dwie rodziny. W domu jest tylko jeden licznik na prąd i wodę. Czy jeden licznik jest przeszkodą do otrzymania przed każdą z rodzin dodatku węglowego?
    Dyrektor szkoły karze ucznia pracami porządkowymi [ustawa o resocjalizacji z 9 czerwca 2022 r.]
    Od 1 września 2022 r. dyrektor szkoły nie będzie musiał zawiadamiać policji lub sądu rodzinnego o każdym przypadku popełnienia czynu karalnego przez ucznia. Zamiast tego, w przypadku drobnych wykroczeń, będzie mógł za zgodą rodziców sam zdecydować o rodzaju konsekwencji, jakie poniesie winowajca.
    MEiN: Nie będzie zmian w przepisach o dodatkach za trudne i uciążliwe warunki pracy dla pedagogów specjalnych
    Grupa posłów skierowała do resortu edukacji interpelację poselską w sprawie dodatków do wynagrodzenia nauczycieli pracujących w trudnych i uciążliwych warunkach. Parlamentarzyści zwrócili uwagę, że zmienione w maju 2022 roku Prawo oświatowe obliguje dyrektorów przedszkoli oraz szkół niebędących placówkami specjalnymi do obligatoryjnego zatrudnienia z dniem 1 września 2022 roku pedagogów specjalnych.
    Od 2023 r. zakaz wzywania petentów do urzędów? Sprawa ma być załatwiona emailem albo przez telefon
    Resort rozwoju i technologii przygotował projekt zmian w przepisach, dzięki którym obywatele nie będą musieli tak często jak obecnie stawiać się osobiście w urzędach - poinformował minister rozwoju i technologii Waldemar Buda. Dodał, że zmiany mają wejść od 2023 roku.
    Podwyżka cen węgla w sklepie internetowym PGG
    Polska Grupa Górnicza ujednoliciła od 16 sierpnia ceny sprzedaży poszczególnych sortymentów węgla opałowego we wszystkich kopalniach. Po zmianie średnia cena węgla opałowego wyniesie ok. 1,2 tys. zł za tonę wobec ok. 1 tys. zł/t dotychczas - podała spółka w komunikacie prasowym.
    Czy dodatek węglowy mogą otrzymać Ukraińcy?
    Czy dodatek węglowy może otrzymać uchodźca z Ukrainy, który wynajmuje mieszkanie ogrzewane węglem?
    Akademia budżetowa 2022
    Akademia budżetowa to cykl 4 szkoleń dedykowanych osobom zajmującym się rachunkowością oraz finansami w jednostkach sektora finansów publicznych m.in. w szkołach, przedszkolach, centrum usług wspólnych, ośrodkach pomocy społecznej, gminach, powiatach zatrudnionych na stanowiskach księgowych, inspektorów, referentów, sekretarzy oraz innych specjalistów. W ramach Akademii przybliżone zostaną najważniejsze zagadnienia z zakresu rachunkowości oraz sprawozdawczości obowiązujące i planowane od 2023 r.
    Kopalnia Budryk: dodatkowy węgiel „Orzech” dla odbiorców indywidualnych
    Jastrzębska Spółka Węglowa, która jest największym producentem węgla koksowego w UE, zwiększy produkcję węgla do celów energetycznych sortymentu orzech i rozpoczęła już jego sprzedaż w kopalni Budryk odbiorcom indywidualnym.
    Czy wójt może wydawać wytyczne dyrektorowi szkoły
    Sprawowanie nadzoru nad działalnością jednostek oświatowych nie jest uprawnieniem na tyle szerokim, aby dawało wójtowi prawo ingerowania w kompetencje dyrektorów szkół i przedszkoli.
    W jednym domu mieszkają dwie rodziny. Kto ma prawo do dodatku węglowego?
    Pytanie: Mieszkam z mężem i dzieckiem na parterze domu. Piętro jest zamieszkałe przez teścia i teściową. Obie rodziny żyją osobno w zakresie rachunków, zakupów. W domu jest piec na węgiel zgłoszony do CEEB. Dom należy do teściów. Kto ma prawo do dodatku węglowego?
    Prezydent podpisał nowelizację Karty Nauczyciela. Co się zmienia od 1 września 2022 r.?
    Nowelizacja Karty Nauczyciela wprowadza: 1) dwa stopnie awansu zawodowego: nauczyciela minowanego oraz nauczyciela dyplomowanego oraz 2) zmiany w wysokości tzw. średniego wynagrodzenia nauczycieli.
    Jak zmiany klimatu wpływają na nasze zdrowie? Tegoroczne fale upałów to zaledwie początek
    20 sierpnia 1897 roku brytyjski lekarz, Sir Ronalda Rossa odkrył, że za przenoszenie malarii odpowiedzialne są samice komarów. Niestety, zmiany klimatu, jakie obecnie obserwujemy, sprzyjają rozwojowi chorób przenoszonych właśnie przez wektory (m.in. komary i kleszcze), a ich zasięg występowania rozszerza się coraz bardziej na kraje Europy Północnej, powodując pojawianie się jednostek chorobowych, które dotychczas były kojarzone z obszarami tropikalnymi.
    Wniosek o dodatek węglowy trzeba złożyć do 30 listopada 2022 r.
    Aby otrzymać dodatek węglowy w wysokości 3000 zł, trzeba złożyć wniosek do gminy do 30 listopada. Gmina ma 30 dni na jego wypłatę.
    Nauka umiejętności strzeleckich w szkołach dopiero od 2024 r. [klasa VIII i klasa I w LO i technikum]
    Zmieniona podstawa programowa edukacji dla bezpieczeństwa w zakresie umiejętności strzeleckich z wykorzystaniem broni kulowej, pneumatycznej, replik broni strzeleckiej (ASG), strzelnic wirtualnych albo laserowych będzie realizowana począwszy od roku szkolnego 2024/2025, a w przypadku dostępności na terenie danego powiatu odpowiedniego sprzętu - nawet od kolejnego roku szkolnego.
    Pracownik socjalny może otrzymać nagrodę ministra za nowatorskie rozwiązania stosowane przy integrowaniu osób starszych
    Pracownik socjalny stosujący nowatorskie rozwiązania przy integrowaniu osób starszych i osób niepełnosprawnych w środowisku, umożliwiające ich uczestnictwo w życiu publicznym, zawodowym, kulturalnym, artystycznym, może otrzymać nagrodę ministra.
    4432,15 zł brutto dla początkującego nauczyciela. Podwyżka o 738,69 zł brutto. Nauczyciel kontraktowy zyska 332,41 zł brutto
    Od 1 września 2022 r. średnie wynagrodzenie nauczyciela początkującego będzie wynosiło 4 432,15 zł. To jest wzrost wynagrodzenia o 20 proc., czyli o 738,69 zł - powiedział w czwartek w Warszawie minister edukacji i nauki Przemysław Czarnek.
    Nowe zasady rekrutacji do szkół i przedszkoli [projekt rozporządzenia]
    Ministerstwo Edukacji i Nauki przygotowało nowelizację przepisów dotyczącą zasad rekrutacji do szkół i przedszkoli. Zmiany uwzględniają m.in. wykreślenie z egzaminu ósmoklasisty czwartego przedmiotu obowiązkowego wybieranego spośród przedmiotów: biologia, chemia, fizyka, geografia lub historia.
    Wzór wniosku o dodatek węglowy [rozporządzenie]
    Ministerstwo Klimatu i Środowiska opublikowało projekt rozporządzenia z wzorem wniosku o wypłatę dodatku węglowego.
    Jakie są przedmioty w VII klasie w roku szkolnym 2022/2023?
    Jakie przedmioty dochodzą w klasie VII? W porównaniu do klasy VI uczniowie uczą się w klasie VII dodatkowo: drugiego języka obcego, chemii, fizyki, geografii, biologii, doradztwa zawodowego. Nie mają już zajęć z techniki.
    Jakie są przedmioty w klasie VI szkoły podstawowej w roku szkolnym 2022/2023?
    W klasie VI język polski, to 5 godzin tygodniowo. Matematyka - 4 godziny zajęć. Język angielski - 3 godziny.
    Wiceszef MEiN: Brakuje ponad 16 tys. nauczycieli
    Brakuje ponad 16 tys. nauczycieli, to blisko 4 tys. więcej niż w poprzednim roku.
    Rzecznik Finansowy: wzór wniosku o skorzystanie z wakacji kredytowych [Word]
    Rzecznik Finansowy opracował wniosek o o skorzystanie z wakacji kredytowych.
    Wzór wniosku o wypłatę dodatku węglowego [PDF]
    Znany jest wzór wniosku o wypłatę dodatku węglowego. Opublikowano go w projekcie rozporządzenia. Wzór załączamy w formacie PDF i Word (.docx).
    Zasady przeprowadzania egzaminu maturalnego w 2023 r. [rozporządzenie z 1 sierpnia 2022 r. w sprawie egzaminu maturalnego]
    ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI I NAUKI1) z dnia 1 sierpnia 2022 r. w sprawie egzaminu maturalnego.