Tu rodzi się ekologiczna świadomość. "W Punkcie zwrotnym nie straszymy dzieci kryzysem klimatycznym" [WYWIAD]

Infor.pl: Na początek może przybliżymy naszym czytelnikom inicjatywę jaką jest Punkt Zwrotny. Proszę opowiedzieć więcej o tym centrum edukacji ekologicznej.

Małgorzata Żmijska, Prezeska Fundacji Mamy Projekt: Punkt Zwrotny to innowacyjne centrum edukacji ekologicznej stworzone przez Fundację Mamy Projekt – organizację, która od 11 lat rozwija nowoczesne narzędzia do edukacji klimatycznej i obywatelskiej w Polsce. To miejsce, w którym nauka o środowisku nabiera realnego znaczenia – zarówno dla dzieci i młodzieży, jak i dorosłych. Projektujemy unikalne ścieżki doświadczeń, które inspirują do działania, uczą świadomych wyborów i pogłębiają wiedzę o świecie.

Na powierzchni 800 m² powstała przestrzeń pełna inspiracji, interakcji i zaangażowania – zaprojektowana z myślą o aktywnym odkrywaniu i wspólnym poszukiwaniu rozwiązań dla wyzwań współczesnego świata. Dzięki współpracy z partnerami – firmami i instytucjami, które wspierają naszą misję – wstęp do Punktu Zwrotnego jest bezpłatny, co pozwala nam dotrzeć do jeszcze szerszej grupy odbiorców i budować społeczeństwo obywatelskie oparte na wiedzy, empatii i poczuciu sprawczości.

W centrum czekają na odwiedzających angażujące formy edukacji. Dzieci od 7. roku życia zapraszamy do interaktywnej wystawy „Ziemia do dzieci”, gdzie w trzech strefach – odpadów, energii i wody – zdobywają Kamienie Mocy, ucząc się, jak codzienne wybory wpływają na naszą planetę. Młodzież 12+ może zmierzyć się z wyzwaniami escape roomów „Miastomisja”, gdzie jako eksperci środowiskowi rozwiązują ekologiczne zagadki miasta. Dla szkół przygotowaliśmy całoroczny program „Kurs na Punkt Zwrotny”, obejmujący cztery spotkania tematyczne, pełne wiedzy i praktycznych doświadczeń. Punkt Zwrotny to miejsce, gdzie ekologia przestaje być teorią, a staje się przygodą, dialogiem i wspólnym działaniem. To przestrzeń, w której edukacja naprawdę zmienia świat.

Dlaczego edukacja ekologiczna najmłodszych jest dziś tak ważna i jaką rolę odgrywa w tym Punkt Zwrotny?

O kryzysie klimatycznym słyszymy niemal codziennie. Edukacja ekologiczna najmłodszych jest dziś kluczowa – to inwestycja w przyszłość, w której młode pokolenie będzie musiało mierzyć się z konsekwencjami zmian klimatu i degradacji środowiska. Ważne jest, by dzieci już od wczesnych lat rozumiały, dlaczego troska o planetę ma znaczenie.

W Punkcie Zwrotnym stawiamy na pozytywne podejście. Nie straszymy dzieci kryzysem klimatycznym – zamiast tego pokazujemy, że życie w duchu eko może być ciekawe, dostępne i wartościowe. Edukujemy przez doświadczenie, zabawę i zaangażowanie – tak, by dzieci same dochodziły do ważnych wniosków i budowały swoją świadomość w sposób naturalny. Na przykład dzieci i młodzież nie tylko poznają czy przypominają sobie zasady segregacji odpadów - chcemy, by rozumiały, dlaczego te zasady istnieją, co się dzieje z odpadami i jakie korzyści niesie recykling.

Edukacja poprzez zabawę to obecnie popularna metoda nauczania. Co sprawia, że ten model jest skuteczny w przypadku tematyki ekologicznej?

Edukacja przez zabawę to jeden z najskuteczniejszych sposobów uczenia dzieci. Zabawa otwiera i angażuje emocje i pobudza ciekawość. Dzieci w naturalny sposób uczą się poprzez działanie, eksperymentowanie i współpracę. To sprawia, że wiedza zostaje z nimi na dłużej - łatwiej zapamiętujemy coś, co sami zrobiliśmy, niż to, o czym tylko przeczytaliśmy czy usłyszeliśmy. W przypadku ekologii to szczególnie ważne, bo chodzi nie tylko o teorię, ale o codzienne nawyki i decyzje.

Jak ocenia Pani wpływ takich inicjatyw na dłuższą metę? Czy dzieci rzeczywiście przenoszą zdobytą wiedzę do domu i zmieniają codzienne nawyki?

Tak! To dla nas najpiękniejszy efekt naszych działań. Dostajemy wiadomości od rodziców i nauczycieli, że dzieci po wizycie w Punkcie Zwrotnym same inicjują ekodziałania w domu i w szkole.

Jedna dziewczynka postanowiła podarować koleżance “nierzeczowy” prezent, żeby nie kupować nowych rzeczy i nie marnować zasobów. Inny chłopiec stworzył z rodziną etykiety na kosze do segregacji. Nauczyciele piszą, że po powrocie z wystawy uczniowie z entuzjazmem dzielą się zdobytą wiedzą, inicjują rozmowy o ekologii i proponują konkretne działania – jak choćby szkolne wymiany ubrań. To najlepszy dowód, że edukacja przez doświadczenie naprawdę działa.

Jakie są najczęstsze stereotypy lub błędne wyobrażenia na temat ekologii, z którymi można się zetknąć? Czy uczestnicy zmieniają zdanie po wizycie?

Jednym z najczęstszych mitów, z którymi się spotykamy, jest przekonanie, że segregacja odpadów nie ma sensu, bo „wszystko i tak trafia do jednej śmieciarki”. To bardzo powszechne błędne wyobrażenie – dlatego w Punkcie Zwrotnym poświęcamy sporo uwagi, by je obalić i pokazać, jak w rzeczywistości działa system gospodarki odpadami. Tłumaczymy, co dzieje się z posegregowanymi śmieciami i jak wiele zależy od nas – od dobrze podjętych decyzji już w domu.

Dzieci często nie zdają sobie też sprawy, jak dużo wody marnuje się podczas kąpieli w wannie, że urządzenia w trybie standby wciąż pobierają prąd, nie wiedzą czym jest OZE, ani że do produkcji jednego telefonu potrzeba tysięcy litrów wody. Po wizycie wiedzą już, jak ogromne znaczenie mają nawet drobne codzienne decyzje i przede wszystkim zaczynają patrzeć na swoje codzienne wybory z zupełnie nowej perspektywy.

Jak udaje się utrzymać bezpłatny charakter Punktu Zwrotnego? Czy trudno znaleźć sponsorów zainteresowanych edukacją ekologiczną?

Punkt Zwrotny może działać bezpłatnie dzięki wsparciu partnerów projektu - firm i instytucji, które wierzą w wartość edukacji ekologicznej: De Heus, iiyama, Urząd Miasta Łodzi, OLX, PKO Bank Polski, Grupa PGE, Posnet, RLG, Salve Medica, Gree, IKEA, Kontakt-Simon, MAPEI, PAGED Plywood, Ridex, ROCKWOOL, Tork, Woodeco. To partnerzy, którzy stawiają na zrównoważony rozwój i rozumieją, że inwestowanie w edukację to inwestowanie w przyszłość. Wierzą, że realne działania edukacyjne mają sens i przynoszą długofalowe efekty.

Jak Fundacja Mamy Projekt planuje rozwijać Punkt Zwrotny w przyszłości? Czy w planach jest rozszerzenie oferty o programy dla dorosłych, np. rodziców, seniorów?

Zdecydowanie tak – naszym celem jest, aby Punkt Zwrotny był przestrzenią otwartą i odpowiadającą na potrzeby całej lokalnej społeczności – nie tylko dzieci i młodzieży, ale również mieszkańców i nauczycieli. Planujemy rozwijać ofertę skierowaną do dorosłych. Chcemy zapraszać całe rodziny do wspólnego odkrywania wystawy i pokoi zagadek, a także organizować wydarzenia takie jak wymiany ubrań, warsztaty tematyczne, spotkania z ekspertami czy ekologiczne weekendy rodzinne.

Pierwsze takie wydarzenie – rodzinny weekend edukacyjny – odbyło się już 11–12 października i spotkało się z bardzo pozytywnym odbiorem. To dla nas sygnał, że mieszkańcy są gotowi na więcej wspólnych działań wokół ekologii.

Naszą ambicją jest nie tylko edukacja, ale też budowanie społeczności wokół świadomego życia. Chcemy słuchać, co jest ważne dla mieszkańców Łodzi i wspólnie szukać rozwiązań, które będą realnym wsparciem dla środowiska. Wszystkie aktualności i zapowiedzi wydarzeń publikujemy na stronie: punktzwrotny.com/lodz oraz w naszych mediach społecznościowych.

Dziękuję za rozmowę.

Rozmawiała Kinga Olszacka.