Korzyści dla gmin z funkcjonowania parków technologicznych

Jednym z instrumentów służących rozwojowi nowoczesnej gospodarki, w tym również rozwoju lokalnych społeczności, są parki technologiczne i parki przemysłowe. Dają one szansę na podwyższanie innowacyjności małych i średnich przedsiębiorstw, a także na unowocześnianie produkcji i rozwój pozostałych podmiotów. Zdaniem ekspertów wykorzystując bazę po restrukturyzowanych przedsiębiorstwach trzeba tworzyć w oparciu o nią parki przemysłowe. Stworzy to korzystne warunki dla inwestorów, którzy chcą lokalizować swoją produkcję w przyjaznych warunkach. Parki przemysłowe i technologiczne to miejsca, w których dzięki zgromadzeniu firm z jednej branży oraz wspierających je placówek badawczo-naukowych możliwy jest szybki ich rozwój. To również coraz powszechniej stosowane przez samorządy rozwiązania prorozwojowe. Oferowane przez nie udogodnienia są kierowane zarówno do przedsiębiorców polskich, jak i zagranicznych. Na parkach technologicznych zyskują również lokalne społeczności. Chodzi np. o miejsca pracy.

Mimo wielu podobnych cech parków przemysłowych i technologicznych (misja, cele, formy działania, organizacja itp.) jest to bardzo zróżnicowana kategoria jednostek. Każdy z parków posiada indywidualny charakter, wynikający z regionalnych uwarunkowań społecznych, kulturowych i ekonomicznych oraz dostępnych czynników wzrostu. Nie ma jednego uniwersalnego modelu parku ani szablonu organizacyjnego gwarantującego sukces. Poszczególne inicjatywy odzwierciedlają specyfikę lokalnego środowiska naukowego i biznesu, typ gospodarki i tradycje przemysłowe oraz kulturowe uwarunkowania przedsiębiorczości.

Rodzaje parków

Zgodnie z przyjmowaną definicją park technologiczny to zespół wyodrębnionych nieruchomości wraz z infrastrukturą techniczną, utworzony w celu dokonywania przepływu wiedzy i technologii pomiędzy jednostkami naukowymi a przedsiębiorcami. Przedsiębiorcom, wykorzystującym nowoczesne technologie, są tam oferowane usługi w zakresie:

• doradztwa w tworzeniu i rozwoju przedsiębiorstw,

• transferu technologii,

• przekształcania wyników badań naukowych i prac rozwojowych w innowacje technologiczne,

• tworzenia korzystnych warunków prowadzenia działalności gospodarczej.

Za pierwszy polski park technologiczny można uznać Poznański Park Naukowo-Technologiczny powołany w maju 1995 roku. Powstawaniu parków technologicznych w Polsce patronuje Stowarzyszenie Organizatorów Ośrodków Innowacji i Przedsiębiorczości z siedzibą w Poznaniu (www.sooipp.org.pl).

Z kolei park przemysłowo-technologiczny jest to obszar wyodrębnionych nieruchomości wraz ze znajdującą się na nich infrastrukturą pozostałą po restrukturyzowanych lub likwidowanych przedsiębiorstwach oraz inne dołączone do nich nieruchomości. Tego typu parki tworzone są przy udziale władz samorządowych w celu zapewnienia preferencyjnych warunków prowadzenia działalności gospodarczej, w szczególności dla małych i średnich przedsiębiorstw. Cele wyznaczane parkom przemysłowo-technologicznym to przede wszystkim:

• zapełnienie oferowanej powierzchni rynkowo skutecznymi firmami wykorzystującymi nowoczesne technologie,

• przyciąganie inwestorów,

• tworzenie miejsc pracy.

Funkcjonujące parki

Władze Szczecina postawiły na rozwój przedsiębiorczości, głównie tej z branży IT i ICT. Realizacji tego celu służyć ma Szczeciński Park Naukowo-Technologiczny, który został przekształcony z zakładu budżetowego Szczecińskiego Centrum Przedsiębiorczości w samodzielny podmiot. Misją Szczecińskiego Parku Naukowo-Technologicznego jest osiągnięcie wzrostu produkcji opartej na nowych innowacyjnych technologiach oraz wzrost zatrudnienia w regionie. Spółka od samego początku istnienia nastawiona była na wykorzystanie środków finansowych płynących z Unii Europejskiej. Były one wykorzystywane m.in. na prowadzenie działalności szkoleniowej, przedsięwzięcia związane z technologią plazmy niskotemperaturowej do oczyszczania gazów oraz wspieranie powstawania i rozwój przedsiębiorczości. Obecnie park ma być miejscem lokowania firm, dzięki stworzeniu zaplecza finansowego, księgowego, administracyjnego. Rozwój parku jest w dużej mierze możliwy dzięki zangażowaniu władz miejskich.

- Obecne władze Szczecina postawiły sobie jasne cele stworzenia takich instrumentów, które będą sprzyjały rozwojowi przedsiębiorczości w aglomeracji szczecińskiej, we współpracy z uczelniami wyższymi - mówi Grzegorz Fiuk, prezes zarządu Szczecińskiego Parku Naukowo-Technologicznego Sp. z o.o. - Dodaje, że park ma być miejscem, gdzie powstaną firmy stworzone przez świetnie wykształconych absolwentów studiów wyższych. - Branże związane z internetem oraz teleinformatyką rozwijają się bardzo dobrze i zdecydowaliśmy, że nasz park stworzy stosowne zaplecze dla firm działających właśnie w tych dziedzinach - tłumaczy Grzegorz Fiuk. Wspólne działanie zarządu parku z władzami miasta zaowocowało stworzeniem koncepcji inwestycyjnej o nazwie POMERANIA, której zadaniem jest przygotowanie w centrum Szczecina obiektów do prowadzenia działalności gospodarczej w obszarze wysokich technologii, badań i rozwoju. Poszerzenie parku o kolejne zaplecze infrastrukturalne pozwoli na jego dalszy rozwój. - Pierwszy etap realizacji inwestycji zakłada utworzenie tuż obok remontowanego biurowca czterech budynków: centrum innowacji, inkubatora przedsiębiorczości, centrum komputerowego i centrum szkoleniowego - wymienia prezes Grzegorz Fiuk. Dodaje, że na terenach POMERANII znajdą się także centra biznesowe, kongresowe, punkty gastronomiczne oraz zielone tereny parkowe. - Stworzymy doskonałe zaplecze dla funkcjonowania firm. Docelowo powstanie 100 000 m² powierzchni biurowej, laboratoryjnej z potężną serwerownią, zdolną zaspokoić potrzeby wszystkich podmiotów funkcjonujących na tym terenie - podsumowuje Grzegorz Fiuk. W obrębie inwestycji zostaną również ulokowane hale testowe do budowania prototypów. Ponadto znajdzie się tam miejsce dla firm księgowych, obsługujących podmioty funkcjonujące w ramach parku.

Kolejny pozytywny przykład to Park Przemysłowy Blachownia Sp. z o.o., który powstał w roku 2006. Jest to zespół nieruchomości z infrastrukturą techniczną po restrukturyzowanym przedsiębiorstwie, zgrupowanych na ok. 40 ha. Na terenie przemysłowym Blachownia znajduje się około 50-60 podmiotów. Dwadzieścia z nich to firmy typowo produkcyjne, pozostałe - usługowe i doradcze. Park ten jest atrakcyjny przede wszystkim dla inwestorów, którzy chcą rozpocząć produkcję chemiczną. Ważnym atutem jest dogodne położenie parku - 12 km do autostrady A-4. Dodatkowo w pobliżu przebiega również Kanał Gliwicki, a na terenie Blachowni znajduje się nieczynna zatoka portowa. Jest też sieć torów kolejowych wraz z bocznicą połączoną z siecią PKP. Na terenie przemysłowym Blachownia istnieją już duże zakłady produkcji petrochemicznej, produkcji węglopochodnych, przetwórstwa tworzyw sztucznych, produkcji koncentratów, a także maszyn i urządzeń. Park Przemysłowy Blachownia Sp. z o.o. jest na etapie przygotowań do pozyskania funduszy unijnych oraz z Funduszu Ochrony Środowiska - z przeznaczeniem na rewitalizację terenów po zlikwidowanych zakładach. - Chcemy, żeby działalność parku nie skupiała się na tylko jednej gałęzi - mówi Marian Worobiec, dyrektor Parku Przemysłowego Blachownia. Dodaje, że park ma być stabilny finansowo, a celem parku jest tworzenie atrakcyjnego środowiska dla prowadzenia biznesu w różnych gałęziach gospodarki.

W ostatnim czasie do użytku oddano wybudowaną i wyposażoną kosztem ponad 24 mln zł siedzibę Parku Naukowo-Technologicznego w Gliwicach. W Technoparku ulokowało się dotąd blisko 20 firm korzystających z zaawansowanych technologii. Klienci Technoparku to zarówno firmy istniejące już na rynku i reprezentujące wysoki poziom technologiczny, jak i - w większości - nowe inicjatywy, tworzone m.in. przez studentów i doktorantów Politechniki Śląskiej. Technopark Gliwice to wspólne przedsięwzięcie miejscowego samorządu, Katowickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej i Politechniki Śląskiej, w sąsiedztwie której powstał obiekt. Jego budowa rozpoczęła się latem 2006 roku. W maju 2008 r. ulokowały się tam pierwsze innowacyjne firmy. Inwestycja w trzech czwartych została sfinansowana ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, przeznaczonych na rozwój inkubatorów i parków technologicznych. Główne cele Technoparku to tworzenie warunków do powstawania, transferu i promocji zaawansowanych technologii.

- Liczba innowacyjnych firm, które udało się przyciągnąć do Technoparku, oraz działalność, jaką się zajmują, potwierdzają, że cele przedsięwzięcia zostały spełnione. Jednak potencjał do zagospodarowania jest kilkakrotnie większy - tłumaczy Jacek Kotra, dyrektor Technoparku.

W planach jest już rozbudowa Technoparku na miejskiej działce położonej naprzeciwko obecnej siedziby. Ma tam powstać budynek, w którym innowacyjne firmy korzystają z ok. 2 tys. m² powierzchni. W Technoparku pracuje 160 osób, głównie specjalistów z inżynierskim wykształceniem. Jednym z głównych zadań Technoparku jest ułatwienie transferu technologii, dlatego stworzona została tam baza danych o technologiach i usługach, dostępnych w Politechnice Śląskiej. Zarejestrowanych jest w niej blisko 500 technologii w kilkunastu preferowanych branżach. Jest też baza śląskich firm.

Z kolej Gdański Park Naukowo-Technologiczny jest projektem realizowanym przez Pomorską Specjalną Strefę Ekonomiczną (PSSE) przy wsparciu samorządu województwa pomorskiego, gminy Gdańsk oraz Politechniki Gdańskiej. Pierwszy element parku - inkubator technologiczny - został uruchomiony z początkiem roku 2006. Misją parku jest stworzenie najlepszych warunków dla rozwoju nowo powstających małych i średnich firm innowacyjnych, opierających swój sukces rynkowy na wiedzy; zapewnienie optymalnej lokalizacji firm, jednostek badawczo-rozwojowych i związanych z ich działaniem usług; ułatwianie kontaktów i współpracy naukowcom, utalentowanym absolwentom oraz liderom nowoczesnego przemysłu i firmom high-tech. Celem parku jest stworzenie miejsca przenikania się nauki, innowacyjnej gospodarki i przedsiębiorczości. Park ma ambicję stać się ośrodkiem wspierania innowacji w obszarach zaawansowanych technologii.

Łódzki Regionalny Park Naukowo-Technologiczny powstał w 2003 roku z inicjatywy urzędu miasta Łodzi. Obecnie do grona udziałowców należą m.in. województwo łódzkie, Uniwersytet Łódzki, Politechnika Łódzka i Uniwersytet Medyczny. Niemniej jednak 95,87 proc. udziałów należy do miasta Łódź. Działania parku wspiera komitet naukowy będący instytucją opiniodawczo-doradczą. Jednostka zarządzająca parkiem w 2008 roku planuje wdrożenie norm zarządzania jakością. Do parku przyjmowane są firmy spełniające ustalone kryteria związane z innowacyjnością (np. wdrażające nowoczesne technologie, oferujące zaawansowane technologicznie produkty lub usługi, poszukujące pomocy przy komercjalizacji technologii, współpracujące z uczelniami), natomiast nie ma ograniczeń co do branży przemysłu, w której działają.

Czytaj także: Rozbudowa łódzkiego Technoparku>>

PARKI TECHNOLOGICZNE W POLSCE:

• Bełchatowsko Kleszczowski Park Przemysłowo-Technologiczny;

• Gdański Park Naukowo-Technologiczny,

• Krakowski Park Technologiczny,

• LOTOS Park Technologiczny,

• Nickel Technology Park Poznań,

• Opolski Park Naukowo-Technologiczny,

• Park Naukowo-Technologiczny Technopark Gliwice,

• Park Naukowo-Technologiczny Polska-Wschód w Suwałkach,

• Płocki Park Przemysłowo-Technologiczny,

• Podkarpacki Park Naukowo-Technologiczny (PPNT),

• Policki Park Przemysłowy - Infrapark Police,

• Pomorski Park Naukowo-Technologiczny,

• Poznański Park Naukowo-Technologiczny,

• Szczeciński Park Naukowo-Technologiczny,

• Warszawski Park Technologiczny,

• Toruński Park Technologiczny,

• Wrocławski Park Technologiczny,

• Park Naukowo-Technologiczny Politechniki Koszalińskiej,

• Dolnośląski Park Technologiczny,

• Park Technologiczny LG,

• Legnicki Park Technologiczny KGHM,

• Łódzki Regionalny Park Naukowo-Technologiczny,

• Regionalny Park Przemysłowo-Technologiczny w Polkowicach,

• Park Przemysłowo-Technologiczny Zagłębie Będzin,

• Park przemysłowo-technologiczny Rad-Park,

• Świętokrzyski park technologiczny ŚCIT,

• Beskidzki Park Technologiczny,

• Lubelski Park Naukowo-Technologiczny,

• Lubelski Park Naukowo- Technologiczny Województwa Lubelskiego,

• Sosnowiecki Park Naukowo-Technologiczny,

• Elbląski Park Technologiczny,

• Olsztyński Park Naukowo-Technologiczny,

• Tarnowski Park Naukowo-Technologiczny

Zarządzanie parkiem

Parki technologiczne działają najczęściej w formie spółek z ograniczoną odpowiedzialnością. Zawarcie umowy spółki następuje w formie aktu notarialnego przed dowolnym notariuszem w kraju. Umowa spółki określa:

• firmę i siedzibę spółki,

• przedmiot działalności spółki,

• czas trwania spółki, jeżeli jest ograniczony,

• wysokość kapitału zakładowego,

• czy wspólnik może posiadać więcej niż jeden udział,

• liczbę i wartość nominalną udziałów objętych przez poszczególnych wspólników.

Czytaj także: Powstanie Kielecki Park Technologiczny>>

Kolejnym etapem tworzenia spółki jest wniesienie przez wspólników wkładów na pokrycie całego kapitału zakładowego oraz powołanie zarządu.

Do zgłoszenia należy dołączyć również:

• umowę spółki lub akt założycielski,

• oświadczenie wszystkich członków zarządu, że wkłady na pokrycie kapitału zakładowego zostały przez wszystkich wspólników wniesione w całości,

• jeżeli o powołaniu członków organów spółki nie stanowi akt notarialny zawierający umowę spółki, dowód ich ustanowienia, z wyszczególnieniem składu osobowego,

• złożone wobec sądu albo poświadczone notarialnie podpisy członków zarządu spółki,

• podpisaną przez wszystkich członków zarządu listę wspólników z podaniem imienia i nazwiska lub firmy (nazwy) wspólnika oraz liczby i wartości nominalnej udziałów każdego z nich,

• dowód uiszczenia wpisu sądowego za rejestrację oraz za ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym.

Jeżeli zawiązanie spółki nie zostanie zgłoszone do sądu rejestrowego w terminie sześciu miesięcy od dnia zawarcia umowy spółki, umowa ta ulega rozwiązaniu. Zarząd w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością może się składać z jednego lub większej liczby członków, którzy są powoływani uchwałą wspólników. Członkami zarządu mogą być wspólnicy albo osoby trzecie. Mandat członka zarządu wygasa z dniem odbycia zgromadzenia wspólników zatwierdzającego sprawozdanie finansowe za pierwszy pełny rok obrotowy pełnienia funkcji członka zarządu. Jeżeli członek zarządu został powołany na dłużej niż rok, to jego kadencja wygasa z dniem odbycia zgromadzenia wspólników, zatwierdzającego sprawozdanie finansowe za ostatni pełny rok obrotowy pełnienia funkcji członka zarządu. Mandat wygasa również wskutek śmierci, rezygnacji albo odwołania ze składu zarządu.

Prawo członka zarządu do reprezentacji spółki rozciąga się na wszystkie czynności sądowe i pozasądowe spółki. Czynności sądowe oznaczają możliwość zastępowania spółki przed sądami powszechnymi oraz przed innymi sądami, a także dokonywania wszelkich czynności procesowych (np. wytaczania powództw, uznania i cofnięcia powództwa, składania zażaleń, apelacji, udziału w postępowaniu egzekucyjnym). Do czynności pozasądowych zalicza się głównie dokonywanie czynności prawnych lub przyjmowanie oświadczeń woli kierowanych do spółki. Prawa reprezentacji członka zarządu nie można ograniczyć ze skutkiem prawnym wobec osób trzecich. Oznacza to, że wszelkie przypadki ograniczania prawa reprezentacji członków zarządu nie odnoszą skutku prawnego w stosunkach zewnętrznych spółki. Do składania oświadczeń w imieniu spółki wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem. Oświadczenia składane spółce oraz doręczenia pism spółce mogą być dokonywane wobec jednego członka zarządu lub prokurenta. Każdy członek zarządu ma prawo i obowiązek prowadzenia spraw spółki. Każdy jest uprawniony do prowadzenia spraw nieprzekraczających zwykłych czynności spółki bez uprzedniej uchwały. W przypadku gdy sprawa przekracza zakres zwykłych czynności lub gdy jej załatwieniu sprzeciwi się choćby jeden z pozostałych członków zarządu, wymagana jest uprzednia uchwała. Uchwały zarządu mogą być powzięte, jeżeli wszyscy członkowie zostali prawidłowo powiadomieni o posiedzeniu zarządu. Uchwały zarządu zapadają bezwzględną większością głosów, chyba że umowa spółki stanowi inaczej. Powołanie prokurenta wymaga zgody wszystkich członków zarządu. Z kolei odwołać prokurę może każdy członek zarządu. W przypadku sprzeczności interesów spółki z interesami członka zarządu, jego współmałżonka, krewnych i powinowatych do drugiego stopnia oraz osób, z którymi jest powiązany osobiście, członek zarządu powinien wstrzymać się od udziału w rozstrzyganiu takich spraw.

Czytaj także: Park technologiczny za 71 mln zł>>

KORZYŚCI WYNIKAJĄCE Z FUNKCJONOWANIA PARKÓW TECHNOLOGICZNYCH

• Główne cele parków to:

• rozwój regionu,

• wzmocnienie i wykorzystanie potencjału regionalnego sektora akademickiego i naukowo-badawczego dla rozwoju przedsiębiorczości i wzmocnienia konkurencyjności przedsiębiorstw działających na lokalnym rynku,

• zwiększenie liczby absolwentów szkół wyższych podejmujących działalność gospodarczą na własny rachunek,

• zwiększenie skłonności do podejmowania ryzyka działalności gospodarczej przez pracowników sektorów poddawanych restrukturyzacji, w szczególności wychodzących z rolnictwa,

• efektywne zagospodarowanie wolnych obiektów i obszarów oraz świadczenie usług pomocniczych, głównie dla przedsiębiorców lokalnych,

• zwiększenie konkurencyjności i innowacyjności przedsiębiorców działających w obszarze parku,

• transfer technologii i pobudzanie innowacyjności wśród przedsiębiorców działających w obszarze parków,

• rozwój infrastruktury aktywizującej lokalną i regionalną przedsiębiorczość,

• pozyskanie przedsiębiorców i inwestorów poprzez aktywną promocję i lobbing,

• wykorzystanie potencjału zlokalizowanych na obszarze parku przedsiębiorców dla budowania sieci przedsiębiorców świadczących usługi kooperacyjne i pomocnicze oraz wykonujących produkty komplementarne,

• pomoc przedsiębiorcom w pozyskiwaniu środków finansowych, w tym tych z Unii Europejskiej.

Dofinansowanie europejskie

Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości jako instytucja wdrażająca Działanie 4.4. Nowe Inwestycje o wysokim potencjale innowacyjnym w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 prowadzi nabór wniosków o dofinansowanie projektów do Działania 4.4. - Nowe Inwestycje o wysokim potencjale innowacyjnym. Dofinansowanie będzie udzielane na nowe inwestycje o wysokim potencjale innowacyjnym z przeznaczeniem na nabycie lub wdrożenie rozwiązań technologicznych, pod warunkiem że rozwiązania te spełniają następujące kryteria: są stosowane na świecie nie dłużej niż 3 lata lub wartość sprzedaży na świecie wyrobów lub usług wytworzonych w oparciu o te rozwiązania nie przekracza 15 proc. wartości sprzedaży na świecie w branży, do której należą te wyroby lub usługi, określonej według trzycyfrowych kodów zawartych w przepisach dotyczących klasyfikacji działalności. O dofinansowanie w ramach Działania 4.4 mogą ubiegać się przedsiębiorcy prowadzący działalność i mający siedzibę, a w przypadku przedsiębiorców będących osobami fizycznymi - miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Kwota środków przeznaczonych na dofinansowanie projektów dla rundy aplikacyjnej wynosi: 426 mln euro, zaś poziom dofinansowania projektów wynosi od 30 proc. do 70 proc. wartości kosztów kwalifikowanych, zgodnie z mapą pomocy regionalnej na lata 2007-2013, przy czym:

• minimalna wartość wydatków kwalifikujących się do dofinansowania wynosi 8 mln zł;

• maksymalna wartość wydatków kwalifikujących się do dofinansowania wynosi 160 mln zł.

Wnioski o dofinansowanie wraz z załącznikami należy składać w terminie do 31 lipca 2008 r. do Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości.

ŁUKASZ SOBIECH

lukasz.sobiech@infor.pl