Kategorie

Powiat grodzki nadal będzie utrzymywał drogi krajowe

Monika Kozakiewicz
DGP
Przepisy nakładające na powiaty grodzkie obowiązki w zakresie finansowania i utrzymywania dróg krajowych są zgodne z ustawą zasadniczą - uznał Trybunał Konstytucyjny.

Reklama

Ponad 5 lat temu śląskie miasto C. rozpoczęło remont i generalną przebudowę ulicy Katowickiej, jednej z głównych arterii komunikacyjnych. Jak zwykle w takich przypadkach bywa, pojawiły się problemy z finansowaniem tej inwestycji, zwłaszcza że ulica ta, jako ważny trakt komunikacyjny (leżący w ciągu drogi krajowej nr 79), miała w jednym miejscu kilkusetmetrową estakadę biegnącą nad torami kolejowymi. Wiadukt ten został zbudowany jeszcze w latach 70. ubiegłego wieku i - jak większość podobnych inwestycji w tamtym czasie - jakość wykonania pozostawiała wiele do życzenia. Po niespełna 20 latach eksploatacji jego stan był tak zły, że konieczne było natychmiastowe zamknięcie i pilny remont. Inaczej estakada w krótkim czasie po prostu zawaliłaby się.

Powiaty grodzkie są przeważnie dużymi miastami, o gęstej sieci dróg. Finansowanie infrastruktury drogowej nie jest więc jedynie zadaniem samego miasta-powiatu grodzkiego - uznał Trybunał Konstytucyjny.

Koszt remontu opiewał już wówczas na kilkanaście mln zł. Mimo to miasto zdecydowało się na sfinansowanie inwestycji z własnych środków. Subwencja drogowa przyznawana samorządowi nie wystarczyłaby, a trzeba było jeszcze utrzymywać pozostałe drogi i ulice miejskie.

Na dodatkowe środki z budżetu państwa miasto nie mogło jednak liczyć. Ustawa z 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym (Dz.U. z 2004 r. nr 256, poz. 2571 z późn. zm.) w art. 1 ust. 1a wyraźnie bowiem stanowi, że przepisy określające zasady finansowania dróg krajowych, w tym autostrad, ze środków Krajowego Funduszu Drogowego nie dotyczą dróg krajowych w miastach na prawach powiatu, finansowanych z budżetów tych miast. Miasto C. było powiatem grodzkim i tym samym na sfinansowanie remontu ze środków Funduszu Drogowego nie mogło więc liczyć.

Niesprawiedliwa kategoryzacja

Miasto zaskarżyło więc wspomniany przepis do Trybunału Konstytucyjnego (TK). Wniosek złożono już w czerwcu 2004 r., wkrótce po tym, jak sporny art. 1 ust. 1a wszedł w życie. Skarżący argumentował, że drogi krajowe - choć stanowią własność Skarbu Państwa - finansowane są faktycznie nie przez jego właściciela, tj. Skarb Państwa, lecz przez samorządy, przez które dana droga przebiega, i to tylko wówczas, gdy samorządem tym jest miasto na prawach powiatu (czyli tzw. powiat grodzki). W efekcie powstaje sytuacja, w której przepis prawa dzieli uczestników życia gospodarczego na dwie kategorie tylko ze względu na ich formę administracyjno-prawną, tj. powiaty grodzkie oraz pozostałe gminy (miasta) i powiaty niemające statusu miejskiego. Te ostatnie jednostki nie są zobowiązane do utrzymywania dróg krajowych, gdyż na ten cel są przeznaczone środki państwowe - za pośrednictwem Krajowego Funduszu Drogowego.

Trybunał nie nadał biegu skardze

Trybunał w pierwszym rozstrzygnięciu, zapadłym 23 listopada 2004 r., uznał wniosek Rady Miasta C. za bezzasadny i postanowił o odmowie nadania dalszego biegu skardze. Takie orzeczenie zapada, zgodnie z art. 36 ust. 1 i 3 ustawy z 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U. nr 102, poz. 643 z późn. zm.), na posiedzeniu niejawnym. Jest to rodzaj tzw. przedsądu, gdzie sprawa podlega wstępnemu rozpoznaniu pod kątem formalnym oraz ewentualnej kwalifikacji skargi lub wniosku.

Skuteczne odwołanie

Skarżący samorząd nie złożył jednak broni i na podstawie art. 36 ust. 4 ustawy o TK skierował zażalenie na to rozstrzygnięcie. Warto wiedzieć, że zażalenie należy złożyć w terminie 7 dni od daty doręczenia opisanego wyżej postanowienia.

Tym razem odwołanie było skuteczne - Trybunał uwzględnił je i skierował sprawę do merytorycznego rozstrzygnięcia.

Wyrok niekorzystny dla miasta

Jednak i tym razem skarga miasta C. nie została uwzględniona. Wyrokiem zapadłym 19 grudnia 2007 r. (sygn. akt K 52/05) Trybunał orzekł, że zaskarżony art. 1 ust. 1a ustawy o autostradach płatnych jest zgodny z konstytucją.

Reklama

Uzasadniając wyrok, TK wskazał, że skarżący nie przedstawił przekonujących argumentów o niekonstytucyjności spornego przepisu. Nie narusza on zasady równości - wprowadzenie różnego traktowania samorządów ze względu na ich status prawny jest zasadne. Miasto będące powiatem grodzkim spełnia bowiem niejako „podwójne” funkcje. Jednocześnie jest to gmina i powiat, a prezydent miasta pełni także obowiązki starosty. Zakres zadań miasta na prawach powiatu jest więc różny. Poza tym powiaty grodzkie są przeważnie dużymi miastami, o gęstej sieci dróg. Finansowanie infrastruktury drogowej nie jest jedynie zadaniem samego miasta-powiatu grodzkiego. Na te cele dostaje przecież środki w postaci subwencji drogowej.

Wnioskodawca - stwierdził Trybunał - nie może wyłącznie stwierdzić, że dysponuje zbyt małymi środkami przeznaczonymi na określone zadania publiczne. W tym przypadku powinien wykazać, że sposób finansowania powoduje rażące dysproporcje między miastami-powiatami grodzkimi a pozostałymi samorządami, oraz że istnieją też dysproporcje między zakresem zadań a dochodami. Tego zaś skarżący nie zrobił, a cały problem - jak się wydaje - wynikał przede wszystkim z faktu, iż na terenie miasta C. znajdowała się kosztowna w utrzymaniu estakada - zauważył TK, zamykając rozprawę.

Monika Kozakiewicz

Źródło: Samorzad.infor.pl
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    14 cze 2021
    Zakres dat:

    Lektury w szkole podstawowej – proponowane zmiany

    Lektury w szkole podstawowej – zmiany. Ministerstwo Edukacji i Nauki przygotowało propozycję zmian w liście lektur szkolnych. Jakie książki zostaną usunięte z wykazu a jakie dodane?

    Lista lektur w liceum i technikum – proponowane zmiany

    Lektury w liceum i technikum – jakie zmiany proponuje Ministerstwo Edukacji i Nauki? Skreślone z wykazu lektur mają być m.in. wiersze Marcina Świetlickiego oraz „Mała apokalipsa” Tadeusza Konwickiego. Zamiast tego uczniowie mają czytać m.in. dzieła filozoficzne i egzystencjalne Jana Pawła II.

    Dopłaty z gmin za odpady, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody

    Dopłaty z gmin, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody - szykują się spore zmiany w gospodarce odpadami. Co zawiera rządowy projekt zmian w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach?

    Komunikacja w Compliance

    Komunikacja w Compliance. W najbliższym czasie sektor publiczny, ale i sektor prywatny (zwłaszcza duże i średnie przedsiębiorstwa) czeka wdrażanie systemów Compliance. Kluczem do udanego wdrożenia, a potem utrzymania systemów Compliance jest komunikacja.

    Leśna szkoła z klimatem - ruszają ekolekcje

    Leśna szkoła z klimatem to program opracowany we współpracy Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz Ministerstwa Edukacji i Nauki, który służy inspirowaniu uczniów i nauczycieli do działań sprzyjających środowisku przyrodniczemu. W program zaangażowane są też Lasy Państwowe, które m.in. przygotowują służące grom plenerowym ścieżki i organizują prelekcje.

    Dzień Ojca - gra miejska "Przygoda z Tatą"

    Dzień Ojca - MRiPS zaprasza do zapisów na grę miejską "Przygoda z Tatą". Gra odbędzie się w Warszawie.

    Praca zdalna urzędników - ekwiwalent

    Praca zdalna urzędników - po zmianie przepisów pracodawca będzie musiał zagwarantować ekwiwalent. Czy wygasi to pracę zdalną urzędników?

    Obowiązek zgłoszenia, czym ogrzewamy domy od 1 lipca 2021 r.

    Obowiązek zgłoszenia czym ogrzewamy domy - 1 lipca 2021 roku rusza zbieranie danych do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB). Do kiedy będzie trzeba zgłosić urządzenia? Jakie kary grożą za brak zgłoszenia?

    Euro 2021: Narodowa Strefa Kibica na mecz Polski z Hiszpanią

    Euro 2021 - Strefa Kibica na Stadionie Narodowym. 19 czerwca 2021 roku na Stadionie Narodowym będzie można oglądać mecz reprezentacji Polski z Hiszpanią na Mistrzostwach Europy w Piłce Nożnej. Jakie będą zasady? Ile osób będzie mogło wejść na stadion?

    MEiN proponuje zmiany w liście lektur

    Zmiany w liście lektur - Ministerstwo Edukacji i Nauki rozpoczyna konsultacje społeczne. Potrwają do 8 lipca.

    Narodowy Spis Powszechny - jak powinni się spisać studenci?

    Narodowy Spis Powszechny - studenci mogą nie mieć świadomości, że ciąży na nich obowiązek spisowy. Nigdy nie brali udziału w spisie - ostatni był 10 lat temu, gdy byli jeszcze dziećmi. Mogą też myśleć, że zrobią to za nich rodzice lub dom studencki. Najlepiej jednak wziąć odpowiedzialność we własne ręce i spisać się samodzielnie! Tym bardziej, jeśli nie mieszka się z rodzicami lub w akademiku.

    Strajk Pielęgniarek: Czujemy się oszukane przez rząd [PODCAST]

    11 manifestacji w centralnych miejscach miast wojewódzkich, 4000 uczestników: pielęgniarki, pielęgniarze, położne - tak wyglądał strajk ostrzegawczy pielęgniarek i położnych. Czy będzie strajk generalny? Zapraszamy do wysłuchania podcastu.

    Do kiedy wystawienie ocen 2021?

    Do kiedy wystawienie ocen 2021? Ile czasu mają uczniowie na poprawienie ocen końcowych? Kiedy jest zakończenie roku szkolnego?

    Polski Ład: czy stracą seniorzy i osoby wymagające opieki?

    Polski Ład: czy stracą seniorzy i osoby wymagające opieki? W ramach Polskiego Ładu rząd przedstawił plan 10 ustaw do przygotowania w ciągu 100 najbliższych dni. W pakiecie tym niemal nie przewidziano działań zawartych w części „Złota jesień życia”. Wyjątkiem są emerytury bez podatku, ale ta planowana zmiana, bez równoległych korekt w innych obszarach wsparcia, niesie również skutki uboczne dla części osób starszych – zwłaszcza niesprawnych, wymagających opieki i ich rodzin.

    Praca zdalna w urzędach – czerwiec 2021 r.

    Praca zdalna w urzędach – do kiedy przedłużona? Jak długo będzie ograniczona praca urzędów? Jaka jest dopuszczalna liczba osób (interesantów) w urzędzie w czerwcu 2021 roku?

    Certyfikat COVID na telefonie

    Certyfikat COVID na telefonie - od kiedy? Odpowiadamy na pytania - gdzie go teraz szukać i kiedy paszport covidowy pojawi się w aplikacji mObywatel.

    Szczepienia na COVID-19 młodzieży w wieku 12-15 lat od 7 czerwca 2021

    Szczepienia na COVID-19 młodzieży w wieku 12-15 lat ruszyły. Jak młodzież może zapisać się na szczepienie? Czy konieczna jest zgoda i obecność rodziców?

    Czyste Powietrze - zachęty dla gmin, dodatkowe terminy

    Czyste Powietrze - zachęty dla gmin, dodatkowe terminy. Do 15 czerwca 2021 r. jest czas na zgłoszenia nowych gmin do programu „Czyste Powietrze”, a do 15 lipca br. wydłużono termin podpisywania porozumień i aneksów przez gminy, które już wcześniej wyraziły chęć skorzystania z finansowych bonusów.

    Paszport covidowy - co daje, jak wygląda?

    Paszport covidowy - co daje, jak wygląda? Przedstawiamy najważniejsze informacje o unijnym certyfikacie COVID.

    Zgromadzenia spontaniczne - zniesienie zakazu prawdopodobne pod koniec czerwca

    Zgromadzenia spontaniczne - zniesienie zakazu prawdopodobne pod koniec czerwca - poinformował w poniedziałek szef KPRM, pełnomocnik rządu ds. szczepień Michał Dworczyk. Wtedy planowane jest kolejne luzowanie obostrzeń dotyczących COVID-19.

    Zgromadzenia spontaniczne - czy są legalne?

    Zgromadzenia spontaniczne - czy są legalne? Rząd łagodzi obostrzenia covidowe, ale utrzymuje całkowity zakaz zgromadzeń spontanicznych. RPO przesłał swoje stanowisko do premiera Mateusza Morawieckiego.

    Rola najwyższego kierownictwa we wdrażaniu Compliance i systemów dla sygnalistów 

    Najwyższe kierownictwo - rola we wdrażaniu Compliance i systemów dla sygnalistów. Zgodnie z Dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ochrony osób zgłaszających przypadki naruszenia prawa Unii, zwaną potocznie dyrektywą o sygnalistach, pozostało 6 i pół miesiąca, aby sektor publiczny oraz duże przedsiębiorstwa wdrożyły systemy dla sygnalistów. Odpowiedzialność za to ponosi najwyższe kierownictwo.

    Program "Sportowe Wakacje+" w 2021 roku

    "Sportowe Wakacje+". Ministerstwo Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu wraz z Fundacją Lotto im. Haliny Konopackiej przeznaczyły 30 milionów złotych na drugą edycję programu "Sportowe Wakacje+" - poinformował szef resortu, wicepremier Piotr Gliński.

    Polski Ład - utrata dochodów samorządów

    Polski Ład - w dużej mierze zapłacą za niego samorządy. Z szacunków Ministerstwa Finansów wynika, że ich dochody mają spaść o ok. 10–11 mld zł, ale rząd obiecuje, że ten ubytek pokryje specjalna subwencja inwestycyjna. Według ekspertów może ona jednak się okazać niewystarczająca.

    Młodzieżowe rady gmin, powiatu i sejmiki województwa

    Młodzieżowe rady gmin, powiatu i sejmiki województwa - Prezydent Andrzej Duda podpisał nowelizację przepisów dotyczących samorządów lokalnych. Dzięki nowym rozwiązaniom, młode osoby będą miały szersze możliwości do angażowania się w życie publiczne i obywatelskie.