Kategorie

Powiat grodzki nadal będzie utrzymywał drogi krajowe

Monika Kozakiewicz
DGP
Przepisy nakładające na powiaty grodzkie obowiązki w zakresie finansowania i utrzymywania dróg krajowych są zgodne z ustawą zasadniczą - uznał Trybunał Konstytucyjny.

Ponad 5 lat temu śląskie miasto C. rozpoczęło remont i generalną przebudowę ulicy Katowickiej, jednej z głównych arterii komunikacyjnych. Jak zwykle w takich przypadkach bywa, pojawiły się problemy z finansowaniem tej inwestycji, zwłaszcza że ulica ta, jako ważny trakt komunikacyjny (leżący w ciągu drogi krajowej nr 79), miała w jednym miejscu kilkusetmetrową estakadę biegnącą nad torami kolejowymi. Wiadukt ten został zbudowany jeszcze w latach 70. ubiegłego wieku i - jak większość podobnych inwestycji w tamtym czasie - jakość wykonania pozostawiała wiele do życzenia. Po niespełna 20 latach eksploatacji jego stan był tak zły, że konieczne było natychmiastowe zamknięcie i pilny remont. Inaczej estakada w krótkim czasie po prostu zawaliłaby się.

Powiaty grodzkie są przeważnie dużymi miastami, o gęstej sieci dróg. Finansowanie infrastruktury drogowej nie jest więc jedynie zadaniem samego miasta-powiatu grodzkiego - uznał Trybunał Konstytucyjny.

Koszt remontu opiewał już wówczas na kilkanaście mln zł. Mimo to miasto zdecydowało się na sfinansowanie inwestycji z własnych środków. Subwencja drogowa przyznawana samorządowi nie wystarczyłaby, a trzeba było jeszcze utrzymywać pozostałe drogi i ulice miejskie.

Na dodatkowe środki z budżetu państwa miasto nie mogło jednak liczyć. Ustawa z 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym (Dz.U. z 2004 r. nr 256, poz. 2571 z późn. zm.) w art. 1 ust. 1a wyraźnie bowiem stanowi, że przepisy określające zasady finansowania dróg krajowych, w tym autostrad, ze środków Krajowego Funduszu Drogowego nie dotyczą dróg krajowych w miastach na prawach powiatu, finansowanych z budżetów tych miast. Miasto C. było powiatem grodzkim i tym samym na sfinansowanie remontu ze środków Funduszu Drogowego nie mogło więc liczyć.

Niesprawiedliwa kategoryzacja

Miasto zaskarżyło więc wspomniany przepis do Trybunału Konstytucyjnego (TK). Wniosek złożono już w czerwcu 2004 r., wkrótce po tym, jak sporny art. 1 ust. 1a wszedł w życie. Skarżący argumentował, że drogi krajowe - choć stanowią własność Skarbu Państwa - finansowane są faktycznie nie przez jego właściciela, tj. Skarb Państwa, lecz przez samorządy, przez które dana droga przebiega, i to tylko wówczas, gdy samorządem tym jest miasto na prawach powiatu (czyli tzw. powiat grodzki). W efekcie powstaje sytuacja, w której przepis prawa dzieli uczestników życia gospodarczego na dwie kategorie tylko ze względu na ich formę administracyjno-prawną, tj. powiaty grodzkie oraz pozostałe gminy (miasta) i powiaty niemające statusu miejskiego. Te ostatnie jednostki nie są zobowiązane do utrzymywania dróg krajowych, gdyż na ten cel są przeznaczone środki państwowe - za pośrednictwem Krajowego Funduszu Drogowego.

Trybunał nie nadał biegu skardze

Trybunał w pierwszym rozstrzygnięciu, zapadłym 23 listopada 2004 r., uznał wniosek Rady Miasta C. za bezzasadny i postanowił o odmowie nadania dalszego biegu skardze. Takie orzeczenie zapada, zgodnie z art. 36 ust. 1 i 3 ustawy z 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U. nr 102, poz. 643 z późn. zm.), na posiedzeniu niejawnym. Jest to rodzaj tzw. przedsądu, gdzie sprawa podlega wstępnemu rozpoznaniu pod kątem formalnym oraz ewentualnej kwalifikacji skargi lub wniosku.

Skuteczne odwołanie

Skarżący samorząd nie złożył jednak broni i na podstawie art. 36 ust. 4 ustawy o TK skierował zażalenie na to rozstrzygnięcie. Warto wiedzieć, że zażalenie należy złożyć w terminie 7 dni od daty doręczenia opisanego wyżej postanowienia.

Tym razem odwołanie było skuteczne - Trybunał uwzględnił je i skierował sprawę do merytorycznego rozstrzygnięcia.

Wyrok niekorzystny dla miasta

Jednak i tym razem skarga miasta C. nie została uwzględniona. Wyrokiem zapadłym 19 grudnia 2007 r. (sygn. akt K 52/05) Trybunał orzekł, że zaskarżony art. 1 ust. 1a ustawy o autostradach płatnych jest zgodny z konstytucją.

Uzasadniając wyrok, TK wskazał, że skarżący nie przedstawił przekonujących argumentów o niekonstytucyjności spornego przepisu. Nie narusza on zasady równości - wprowadzenie różnego traktowania samorządów ze względu na ich status prawny jest zasadne. Miasto będące powiatem grodzkim spełnia bowiem niejako „podwójne” funkcje. Jednocześnie jest to gmina i powiat, a prezydent miasta pełni także obowiązki starosty. Zakres zadań miasta na prawach powiatu jest więc różny. Poza tym powiaty grodzkie są przeważnie dużymi miastami, o gęstej sieci dróg. Finansowanie infrastruktury drogowej nie jest jedynie zadaniem samego miasta-powiatu grodzkiego. Na te cele dostaje przecież środki w postaci subwencji drogowej.

Wnioskodawca - stwierdził Trybunał - nie może wyłącznie stwierdzić, że dysponuje zbyt małymi środkami przeznaczonymi na określone zadania publiczne. W tym przypadku powinien wykazać, że sposób finansowania powoduje rażące dysproporcje między miastami-powiatami grodzkimi a pozostałymi samorządami, oraz że istnieją też dysproporcje między zakresem zadań a dochodami. Tego zaś skarżący nie zrobił, a cały problem - jak się wydaje - wynikał przede wszystkim z faktu, iż na terenie miasta C. znajdowała się kosztowna w utrzymaniu estakada - zauważył TK, zamykając rozprawę.

Monika Kozakiewicz

Chcesz dowiedzieć się więcej, skorzystaj z naszego programu
INFORLEX Plan kont dla firm – program
INFORLEX Plan kont dla firm – program
Tylko teraz
Źródło: Samorzad.infor.pl
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    17 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Brakuje nauczycieli - czy prawo do nauki jest zagrożone?

    Prawo do nauki może być zagrożone przez brak nauczycieli.

    Do kiedy wniosek o 300+?

    Wniosek o 300+ wciąż można złożyć. Do kiedy ZUS przyjmuje wnioski o "Dobry start" w 2021 r.?

    "Dla lasu, dla ludzi" - kampania społeczna Lasów Państwowych

    Lasy Państwowe przygotowały kampanię społeczną "Dla lasu, dla ludzi". Jakie są cele kampanii?

    Zaświadczenie o kontynuowaniu nauki do ZUS - ważny termin

    Zaświadczenie o kontynuowaniu nauki do ZUS to ważny dokument dla uczniów i studentów pobierających rentę rodzinną. Do kiedy należy go złożyć?

    Środki dla samorządów na działania edukacyjne

    Samorządy do 17 września 2021 r. mają otrzymać środki z rezerwy części oświatowej subwencji ogólnej na działania edukacyjne.

    Whistleblowing – czemu sygnaliści nie zgłaszają naruszeń?

    Whistleblowing. Kluczowym testem dla systemów będzie to czy wpłyną zgłoszenia od sygnalistów i jak na nie zareagujemy. Ilu pracowników jest gotowych zgłosić nadużycie w pracy? Dlaczego pracownicy nie powiadamiają swoich pracodawców o nadużyciach w pracy?

    Stan wyjątkowy w Polsce 2021 - czy jest zgodny z prawem? [PODCAST]

    2 września 2021 na części terytorium Polski wprowadzono stan wyjątkowy. Jest to odpowiedź polskich władz na, trwający od kilku tygodni, kryzys uchodźczy na granicy z Białorusią. Co to właściwie oznacza dla obywateli? Czy działania rządu są zgodne z prawem? Te kwestie w rozmowie z Martą Zdanowską (Infor.pl) wyjaśnia mec. Katarzyna Gajowniczek-Pruszyńska. Zapraszamy do wysłuchania najnowszego podcastu "DGPtalk: Z pierwszej strony".

    Podział uczniów na zaszczepionych i niezaszczepionych - czy jest dozwolony?

    Podział uczniów na zaszczepionych i niezaszczepionych - czy jest dozwolony? Oto odpowiedź Ministra Edukacji i Nauki Przemysława Czarnka.

    Całodobowa infolinia dla dzieci, młodzieży i rodziców

    Całodobowa infolinia dla dzieci, młodzieży, rodziców i już działa pod numerem telefonu 800 800 605. Można na niej uzyskać profesjonalną pomoc doświadczonych psychologów, pedagogów oraz prawników. Połączenia są bezpłatne.

    Wcześniejsze emerytury dla nauczycieli?

    Wcześniejsze emerytury dla nauczycieli? Nauczyciel, który nie będzie chciał pracować przy wyższym pensum, będzie mógł odejść na wcześniejszą emeryturę na obowiązujących wcześniej zasadach – dowiedział się DGP.

    Podwyżki dla nauczycieli i wyższe pensum w 2022 r.?

    Podwyżki dla nauczycieli i wyższe pensum w 2022 roku? Ministerstwo Edukacji i Nauki przygotowuje kolejne propozycje dotyczące reformy systemu wynagradzania nauczycieli.

    Stan wyjątkowy a stan wojenny

    Stan wyjątkowy a stan wojenny - czym się różnią, kiedy można je wprowadzić? Jakie stany nadzwyczajne przewiduje Konstytucja?

    Stan wyjątkowy - kogo nie obowiązują ograniczenia?

    Stan wyjątkowy - kogo nie obowiązują ograniczenia? Co z weselami, pogrzebami, chrzcinami? Czy w stanie wyjątkowym mogą się odbyć wybory?

    Stypendium szkolne w 2021 r.

    Stypendium szkolne na rok szkolny 2021/2022 to jedna z dostępnych form pomocy materialnej dla uczniów. Kto i kiedy może uzyskać stypendium?

    Reforma wynagrodzeń nauczycieli 2022

    Reforma wynagrodzeń nauczycieli 2022 - minister Czarnek zapowiada podwyżki wiążące się z reformą edukacji. Ile ma wynieść pensum?

    Czy będą podwyżki dla nauczycieli w 2022 r.?

    Ile zarabiają nauczyciele? Czy projekt ustawy budżetowej na 2022 rok przewiduje podwyżki dla nauczycieli? Przedstawiamy stanowisko ZNP.

    Stan wyjątkowy w Polsce - wątpliwości RPO

    Stan wyjątkowy. RPO ma wątpliwości ws. ograniczeń pracy dziennikarzy oraz dostępu do informacji publicznej.

    Stan wyjątkowy - Sejm zdecydował

    Stan wyjątkowy - Sejm nie uchylił rozporządzenia Prezydenta. Stanem wyjątkowym są objęte 183 miejscowości na Podlasiu i Lubelszczyźnie, znajdujące się przy granicy z Białorusią.

    „Hazard? Nie daj się wciągnąć!” – akcja edukacyjna KAS

    Krajowa Administracja Skarbowa (KAS) wznawia ogólnopolską akcję edukacyjną, której celem jest podniesienie świadomości o zagrożeniach związanych z uzależnieniem od hazardu i uczestnictwem w nielegalnych grach hazardowych. W poprzednich edycjach akcji zorganizowano  ponad 1,6 tys. spotkań w szkołach. Wzięło w nich udział prawie 110 tys. osób. Akcja odbywa się pod honorowym patronatem Ministra Edukacji i Nauki.

    Stan wyjątkowy - kary za łamanie zakazów

    Stan wyjątkowy - jakie kary grożą za łamanie zakazów i przebywanie na terenach przygranicznych na Podlasiu i w województwie lubelskim?

    Miasta a zmiany klimatu - projekt ustawy

    Projekt ustawy, która ma zwiększyć odporność miast na zamiany klimatu i poprawić jakość życia mieszkańców, opublikowano na stronach Rządowego Centrum Legislacji. Co zawiera?

    4 lekcje z nauki online - raport

    4 lekcje z nauki online, które przygotują nas na wyzwania współczesnej edukacji - przedstawiamy wyniki Raportu #RegionyNEXERY2021.

    Obowiązkowe szczepienia dzieci w szkołach - za i przeciw

    Obowiązkowe szczepienia dzieci w szkołach - za i przeciw. Jakie jest zdanie większości Polaków? Przedstawiamy wyniki sondażu.

    Stan wyjątkowy w Polsce 2021 – co oznacza, ograniczenia

    Stan wyjątkowy w Polsce 2021 – co oznacza, ograniczenia. Od kiedy stan wyjątkowy i ile trwa? Gdzie i dlaczego wprowadzono stan wyjątkowy?

    Compliance - skąd brać wzory?

    Compliance - skąd brać wzorce do budowy systemów dla sygnalistów? Jakie są normy ISO?