Kategorie

Stawka opłaty za gospodarowanie odpadami musi być wynikiem rzetelnej analizy

Stawka opłaty za gospodarowanie odpadami musi być wynikiem rzetelnej analizy /Fot. Fotolia
Fotolia
Kontroli sądowoadministracyjnej podlega nie tylko uchwała w sprawie stawek opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ale także sposób jej procedowania przez radę gminy, w tym uzasadnienie projektu uchwały.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 grudnia 2019 roku (sygn. III SA/Wa 2082/19) stwierdził nieważność części uchwały rady gminy w sprawie wyboru metody i ustalenia stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Sąd zakwestionował przepisy dotyczący rocznej stawki ryczałtowej za domek letniskowy.

Wyrok zapadł w następującym stanie prawnym i faktycznym:

Nowa stawka ryczałtowa

W dniu 25 lutego 2019 roku rada gminy podjęła uchwałę w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości tej opłaty, stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności oraz ryczałtowej stawki za rok od domku letniskowego lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. Uchwała nie została zakwestionowana przez organ nadzoru i została opublikowana w wojewódzkim dzienniku urzędowym.

Polecamy: Gospodarowanie wodami. Korzystanie, zgody oraz usługi wodne

Skarga działkowców

Powyższą uchwałę zaskarżył w części dotyczącej  dotyczący rocznej stawki ryczałtowej za domek letniskowy Polski Związek Działkowców. Związek zarzucił uchwale istotne naruszenie art. 6j ust. 3c w zw. z ust. 3b ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez ustalenie w uchwale średniej rocznej ilości odpadów powstających na nieruchomościach wykorzystywanych na cele rekreacyjno - wypoczynkowe w gminie na poziomie 14 pojemników o pojemności 120 litrów w sytuacji, gdy rada gminy w chwili podjęcia uchwały nie posiadała rzetelnych danych o ilości odpadów powstających na nieruchomościach wykorzystywanych na cele rekreacyjno - wypoczynkowe (w szczególności rodzinnych ogrodach działkowych), położonych na terenie gminy.

Reklama

Należy podkreślić, iż w stanie prawnym obowiązującym na dzień podejmowania zaskarżonej uchwały ryczałtowa stawka opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok od domku letniskowego lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe była ustalana jako iloczyn średniej ilości odpadów powstających na nieruchomościach rekreacyjno-wypoczynkowych na obszarze gminy, wyrażonej w liczbie pojemników oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Zdaniem Związku z zaskarżonej uchwały wynikają obowiązki wnoszenia ryczałtowych opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości niemającej odpowiedniego oparcia w przepisach ustawy.

Obrona rady gminy

W odpowiedzi na skargę rada gminy wniosła o oddalenie skargi. Organ, który podjął kwestionowaną uchwałę wskazał, że opłata za gospodarowanie odpadami dla nieruchomości letniskowych wykorzystywanych sezonowo nie zależy od rzeczywistej ilości odpadów gromadzonych na danej nieruchomości. Jest ona bowiem obliczana w stosunku do średniej ilości odpadów powstających na nieruchomościach tego rodzaju. Zdaniem rady gminy dołożono wszelkiej staranności, aby prawidłowo określić średnią ilość odpadów powstających na tego typu nieruchomościach. W tym celu zwrócono się do przedsiębiorcy odbierającego odpady komunalne o przekazanie danych dotyczących ilości odebranych, poszczególnych frakcji odpadów, w roku 2018. Wykonawca na podstawie prowadzonej ewidencji sporządził tabelę, którą przesłał mailem. Otrzymane dane odniesiono do łącznej masy odpadów, która wynika ze sprawozdań przedsiębiorców odbierających odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, składanych na podstawie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. W konsekwencji zdaniem rady gminy nieuzasadniony jest zarzut, że dane, na podstawie których wyliczono stawkę opłaty, były nierzetelne, a ich analiza była nie dość wnikliwa.

Organ dodatkowo wskazał, że wpływy z opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi są w całości przeznaczane na pokrycie kosztów systemu, określonych w ustawie. Przepisy prawa nie pozwalają na dofinansowywanie systemu z innych źródeł, stąd stawka opłat musi być wyliczona w sposób zapewniający pokrycie kosztów jego funkcjonowania w całości, z drugiej jednak strony nie może stanowić źródła dodatkowych dochodów gminy.

Niekorzystny wyrok

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 grudnia 2019 roku (sygn. III SA/Wa 2082/19) uznał skargę za zasadną i stwierdził w części nieważność kwestionowanej uchwały.

Reklama

W ocenie Sądu Związek, jako podmiot zobowiązany do ponoszenia opłat z tytułu gospodarowania odpadami komunalnymi, jest właścicielem w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Związek legitymował się zatem interesem prawnym we wniesieniu skargi na uchwałę, która ustalała wysokość opłat za gospodarowania odpadami na nieruchomościach, jakimi zarządza. W konsekwencji skarga mogła być skutecznie wniesiona w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.

Zdaniem WSA w Warszawie dla stwierdzenia legalności kontrolowanej uchwały konieczne jest wykazanie, że przyjęta w niej ilość pojemników znajduje swoje uzasadnienie w obiektywnych, weryfikowalnych danych. Ocenie z punktu widzenia legalności podlega więc zdaniem Sądu nie tylko sama uchwała, ale także sposób procedowania rady gminy, która powinna wykazać podstawę faktyczną dla ilości pojemników przyjętą w uchwale opartej na art. 6j ust. 3c i 3b ustawy. Przyjęta w uchwale ilość pojemników nie może wynikać z arbitralnie przyjętych założeń lub prognoz, lecz stanowić musi odzwierciedlenie średniej ilości rzeczywiście wytwarzanych odpadów w tej gminie.

Analiza przesłanych Sądowi akt sprawy nie pozwoliła na przyjęcie, że rada gminy w przedmiotowej sprawie przestrzegała wskazanych wymogów. Zdaniem Sądu z tabli znajdującej się w aktach sprawy wynika jedynie, jaki był tonaż odpadów w roku 2018, a także jaki był m.in. procentowy udział odpadów z ogrodów w ilości odpadów w ogóle. Na tej podstawie nie można stwierdzić, jaka ilość odpadów powstawała na nieruchomościach letniskowo-rekreacyjnych.

Jednocześnie zdaniem Sądu ilość odpadów powstająca rzeczywiście na nieruchomościach w latach poprzednich, przed podjęciem kwestionowanej uchwały, była wyraźnie niższa, niż przyjęta w tym uchwale. W uchwale rady gminy z 1 lipca 2015 r. przyjęto, że średnia ilość odpadów na nieruchomościach letniskowo-rekreacyjnych wynosiła jedynie 5 pojemników o pojemności 120 litrów. Tymczasem w zaskarżonej uchwale ilość ta wynosi aż 14 pojemników. Różnica jest zdaniem Sądy zasadnicza, rażąca – obecnie ilość ta wzrosła prawie trzykrotnie. Brak w ocenie WSA przekonujących danych co do podstaw faktycznych dla obecnie przyjętej wielkości, co pozwoliło przyjąć, że rada gminy nie opierała się na żadnych empirycznych danych co do ilości odpadów, lecz jakimiś niejasnymi kryteriami pozaustawowymi.

Wyrok jest nieprawomocny

Podsumowanie

Pomimo zmiany przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach zmieniającej zasady ustalania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi dotyczących nieruchomości rekreacyjno – wypoczynkowych powyższy wyrok wart jest uwagi co najmniej z kilku powodów.

Po pierwsze dowodzi on, że właściciele nieruchomości w rozumieniu ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach mogą skutecznie kwestionować przed sądem uchwały w sprawie stawek opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, nawet wówczas gdy uchwały te nie zostały zakwestionowane przez organy nadzoru – w tym przypadku regionalną izbę obrachunkową.

Po drugie wyrok ten potwierdza, że stawki opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie mogą być uchwalane arbitralnie, lecz muszą wynikać z rzetelnie przeprowadzonych analiz. Argumentacja podniesiona w przedmiotowej sprawie odnośnie ilości pojemników stanowiących podstawę ustalenia ryczałtowej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi może być skutecznie wykorzystana do kwestionowania innych stawek opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Po trzecie wyrok akcentuje znaczenie materiałów stanowiących podstawę opracowania projektów uchwał w sprawie stawek opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Każdy tego typu projekt musi być opracowywany z myślą, że być może w przyszłości materiały służące jego opracowaniu będą przedmiotem oceny ze strony sądu administracyjnego. Projektodawcy, jak i członkowie organu stanowiącego, muszą mieć tego pełną świadomość.

Po czwarte powyższy wyrok korzystny dla właścicieli nieruchomości może zachęcić kolejne podmioty do kwestionowania uchwał za gospodarowanie odpadami komunalnymi, zwłaszcza w tych gminach, w których wysokość stawki opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi ustalane były na relatywnie wysokim poziomie.

Organy gmin powinny wziąć tego typu orzeczenia pod uwagę podejmując się opracowania i uchwalenia kolejnych uchwał w sprawie stawek opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Pomoże to w obronie podjętych rozstrzygnięć przed sądem administracyjnym.

Maciej Kiełbus

prawnik w Kancelarii Prawnej Dr Krystian Ziemski & Partners w Poznaniu, Partner, specjalizuje się w zakresie prawa administracyjnego, w szczególności prawa samorządowego

Dr Krystian Ziemski & Partners Kancelaria Prawna spółka komandytowa w Poznaniu

www.ziemski.com.pl

Artykuł pochodzi z Portalu: www.prawodlasamorzadu.pl

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    21 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Unijny Certyfikat COVID - jak pobrać na telefon?

    Unijny Certyfikat COVID - tzw. paszport covidowy (szczepionkowy) od dziś jest już dostępny w aplikacji mObywatel i można go pobrać na telefon komórkowy. Jak pobrać paszport covidowy?

    Rządowy Fundusz Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych dla samorządów

    Rządowy Fundusz Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych. Rusza nowy rządowy program, który zapewni pieniądze na inwestycje dla samorządów. Na co i na jakich zasadach będzie można otrzymać dofinansowanie?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające w szkole - dla kogo, na jakich zasadach?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające w szkole - dla kogo, na jakich zasadach? Czy mogą być one prowadzone w formie zdalnej? Z jakich przedmiotów organizuje się zajęcia wspomagające? Jak poinformować o nich rodziców? Jak prawidłowo wyliczyć przysługującą szkole liczbę zajęć wspomagających? Ministerstwo Edukacji i Nauki odpowiada na najczęściej pojawiające się pytania dotyczące dodatkowych lekcji po powrocie do szkół.

    Zmiany w programie Aktywna tablica 2020-2024

    Aktywna tablica 2020-2024 - zmiany. Proponowane nowe rozwiązania dotyczą m.in. wprowadzenia nowego rodzaju sprzętu, który będzie można zakupić w ramach programu i rozszerzenia na kolejne lata (2021-2024) możliwości zakupu laptopów wraz ze sprzętem umożliwiającym przetwarzanie wizerunku i głosu. Trwają konsultacje społeczne, opinie można przesyłać do 9 lipca 2021 r.

    Do kiedy Spis Powszechny?

    Spis Powszechny – do kiedy trwa? Do kiedy można się spisać przez Internet? Czy każdy domownik musi się spisać osobno? Jakie kary grożą za brak udziału w spisie ludności i mieszkań w 2021 roku?

    Nieskuteczność systemów Compliance, systemów Whistleblowingu lub ochrony danych osobowych - przyczyny

    Nieskuteczność systemów. Czy da się zlikwidować ryzyko compliance lub ryzyko naruszenia danych osobowych? Jakie są powody pozorności lub nieskuteczności systemów?

    Program Kangur - autobusy elektryczne dla gmin wiejskich

    Program Kangur - autobusy elektryczne dla gmin wiejskich. Dzięki wsparciu NFOŚiGW, w wysokości prawie 40 mln zł, autobusy elektryczne będą woziły dzieci do szkół w kolejnych 16 gminach.

    Czyste Powietrze - zmiany w programie, koniec dotacji na piece węglowe

    Czyste Powietrze - co się zmieni w programie? Do kiedy można jeszcze uzyskać dotację na piece węglowe?

    Pakiet psychologiczny – rekomendacje dla uczelni dotyczące pomocy studentom

    Pakiet psychologiczny. Na podstawie przekazanych przez uczelnie informacji na temat udzielanego w okresie epidemii wsparcia studentom, Ministerstwo Edukacji i Nauki opracowało poniższe zalecenia w zakresie zwiększenia pomocy psychologicznej.

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021. Nauczyciel to zawód często oceniany. Ale czy doceniany? W raporcie zbadano, co myślą o nauczycielach rodzice, uczniowie, a także oni sami o swojej pracy.

    Domowa Opieka Medyczna - Pulsoksymetr i PulsoCare

    Domowa Opieka Medyczna to program mający na celu zdalne monitorowanie stanu zdrowia Pacjentów. Program wykorzystuje pulsoksymetr jako narzędzie diagnostyczne i aplikację PulsoCare do przekazywania i monitoringu danych.

    CEEB - zadania gmin związane ze spisem źródeł ciepła

    CEEB - zadania gmin związane ze spisem źródeł ciepła. W jakim terminie gmina powinna wprowadzić dane do ewidencji? Ile czasu ma urzędnik na wprowadzenie danych z deklaracji do systemu? Czy każdy pracownik urzędu może wprowadzać dane do CEEB? Czy przewidziano finansowanie dla gmin?

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - od kiedy, deklaracja

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - od kiedy, jak złożyć deklarację źródeł ciepła? Przedstawiamy najważniejsze informacje o nowym obowiązku, który będzie spoczywał na właścicielach i zarządcach budynków.

    CEEB - jakie kary za brak zgłoszenia do ewidencji źródeł ciepła?

    CEEB - Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków rusza już 1 lipca 2021 roku. Oznacza to nowy obowiązek dla milionów Polaków, którzy będą musieli zgłosić, czym ogrzewają swoje domy. Jakie kary grożą za brak zgłoszenia?

    Szczepienia przeciw COVID-19 w aptekach - NFZ przyjmuje wnioski

    Szczepienia przeciw COVID-19 w aptekach. Oddziały Wojewódzkie Narodowego Funduszu Zdrowia przyjmują od wtorku wnioski od aptek, które chcą przystąpić do Narodowego Programu Szczepień przeciw COVID-19. Nabór jest otwarty i ciągły, nie ma konkretnej daty jego zakończenia.

    Aplikacja mObywatel - co można w niej znaleźć?

    Aplikacja mObywatel - co można w niej znaleźć? Już ponad 3 miliony Polaków korzysta z naszej aplikacji mObywatel, czyli cyfrowego portfela na dokumenty. Wkrótce trafi do niej Unijny Certyfikat COVID.

    Tymczasowy profil zaufany będzie stały

    Tymczasowy profil zaufany będzie stały. 17 czerwca 2021 roku wejdą ważne zmiany dotyczące profilu zaufanego, szczególnie jego tymczasowej wersji. Co się zmieni?

    Kiedy wyniki matur 2021?

    Wyniki matur 2021 – kiedy? Jak i gdzie je sprawdzić? Przedstawiamy ważne informacje dla tysięcy tegorocznych maturzystów.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r. Minister zdrowia podpisał rozporządzenie zapowiedziane w programie Polski Ład. Z jakich badań będzie można skorzystać?

    Polski Ład: nowe miejsca pracy i infrastruktura mają rozwiązać problemy gmin

    Polski Ład to całościowe spojrzenie na problemy powiatów i gmin w całej Polsce. W ramach Polskiego Ładu budowane będą m.in. obiekty sportowe oraz infrastruktura drogowa, energetyczna, internetowa, kolejowa, które przyczynią się do rozwoju gospodarczego i poprawią jakość życia - mówił premier Mateusz Morawiecki.

    Konrad Fijołek prezydentem Rzeszowa - wyniki wyborów

    Konrad Fijołek nowym prezydentem Rzeszowa - znamy już oficjalne wyniki wyborów. Kandydat popierany przez opozycję: PO, Lewicę, PSL i Ruch Polska 2050 wygrał w pierwszej turze. Ile głosów zdobyli poszczególni kandydaci?

    Kurator oświaty - jakie ma mieć uprawnienia po zmianach?

    Kurator oświaty. Ministerstwo Edukacji i Nauki proponuje rozwiązania wzmacniające rolę kuratora oświaty. Jakie kurator ma mieć uprawnienia po zmianach?

    Lektury w szkole podstawowej – proponowane zmiany

    Lektury w szkole podstawowej – zmiany. Ministerstwo Edukacji i Nauki przygotowało propozycję zmian w liście lektur szkolnych. Jakie książki zostaną usunięte z wykazu a jakie dodane?

    Lista lektur w liceum i technikum – proponowane zmiany

    Lektury w liceum i technikum – jakie zmiany proponuje Ministerstwo Edukacji i Nauki? Skreślone z wykazu lektur mają być m.in. wiersze Marcina Świetlickiego oraz „Mała apokalipsa” Tadeusza Konwickiego. Zamiast tego uczniowie mają czytać m.in. dzieła filozoficzne i egzystencjalne Jana Pawła II.

    Dopłaty z gmin za odpady, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody

    Dopłaty z gmin, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody - szykują się spore zmiany w gospodarce odpadami. Co zawiera rządowy projekt zmian w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach?