Kategorie

Ustalanie opłat za odpady

Ustalanie opłat za odpady
fot.Shutterstock
Opłaty za odpady mogą być ustalane i pobierane przez gminy według ściśle określonych metod ustalania i różnicowania stawki tej opłaty - od osoby, od zużycia wody, od powierzchni lokalu lub od gospodarstwa domowego. Żadna z tych metod nie jest jednak doskonała z uwagi na brak bezpośredniego powiązania z ilością wytwarzanych odpadów. Niezależnie od przyjętej przez radę gminy metodologii ustalania opłat, każda z nich wzbudzać będzie większe bądź mniejsze kontrowersje i poczucie niesprawiedliwości. Tym bardziej, jeśli opłata ta zostanie ustalona z naruszeniem obowiązujących przepisów.

Jak ustala się opłaty za odpady?

Reklama

Przy ustalaniu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, na podstawie art. 6k ust. 1 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (dalej: u.c.p.g.), rada gminy ma możliwość dokonania wyboru tzw. metody od gospodarstwa domowego jako jednej z czterech spośród wymienionych w art. 6j ust. 1 i ust. 2 u.c.p.g. Jednocześnie, zgodnie z art. 6k ust. 2a u.c.p.g., obowiązują tu różne stawki opłat przypisane indywidualnie w odniesieniu do każdej z tych metod. Tym samym, w odniesieniu do gospodarstwa domowego, rada gminy może ustanowić miesięczną stawkę opłaty za odpady komunalne zbierane i odbierane w sposób selektywny wyłącznie w odniesieniu do przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzalnego na jedną osobę ogółem - za gospodarstwo domowe.

Metoda uzależniająca wysokość pobieranej opłaty w odniesieniu do gospodarstwa domowego, choć prosta w swej konstrukcji, w dotychczasowej praktyce samorządów gminnych okazuje się jedną z bardziej kontrowersyjnych. Jakie elementy najczęściej wywołują istotne naruszenie obowiązujących przepisów i skutkują uchyleniem przyjętych przez rady gmin uchwał?

Polecamy: Jak przygotować się do zmian 2021

Czym jest gospodarstwo domowe?

Reklama

Na gruncie u.c.p.g. nie została ustanowiona legalna definicja gospodarstwa domowego. Taki stan rzeczy powoduje, że w celu doprecyzowania regulacji ustanawianych na gruncie uchwały, rada gminy wprowadza własną definicję gospodarstwa domowego wyłącznie na potrzeby tej konkretnej uchwały. Tworzone definicje, analogicznie do formuły liczby mieszkańców zamieszkujących nieruchomość, wprowadzają element liczebny w gospodarstwie domowym. W praktyce wygląda to tak, że gospodarstwo domowe definiowane jest liczbą osób wspólnie zamieszkujących. Co do zasady pojęcia liczby osób w gospodarstwie domowym nie można utożsamiać z pojęciem gospodarstwa domowego, gdyż osoby zamieszkujące ze sobą nie muszą tworzyć gospodarstwa domowego.

Niezależnie jednak od intencji, rada gminy nie ma uprawnienia do tworzenia własnych definicji w sytuacji, w której w samej ustawie nie wskazano radzie takiej kompetencji. Takie działanie narusza art. 7 i art. 94 Konstytucji RP, a także § 135 i § 143 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", poprzez przekroczenie delegacji ustawowej.

Z ORZECZNICTWA

Przepisy nie zawierają upoważnienia do tworzenia definicji "gospodarstwa domowego" na potrzeby uchwalenia stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Ustawa w art. 6j ust. 1 pkt 1 posługuje się pojęciem liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość. Przepisy u.c.p.g. posługują się jednolitym pojęciem gospodarstwa domowego, bez dalszego jego różnicowania na jedno- i wieloosobowe. U.c.p.g. nie zawiera definicji gospodarstwa domowego, ale nie zawiera też delegacji do utworzenia takiej definicji przez radę gminy. Rada gminy nie ma uprawnienia do objaśniania pojęć, które powinny być rozumiane w znaczeniu wynikającym z obowiązujących regulacji prawnych, w myśl zasady jednolitości prawa, albo w braku takich unormowań - w rozumieniu potocznym.

Wyrok WSA w Białymstoku z 6 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Bk 610/20

Różnicowanie stawek opłat

Dokonując wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od gospodarstwa domowego, rada gminy nie ma uprawnienia do różnicowania stawek opłat w zależności od wielkości gospodarstwa domowego. Dla tej metody, w odróżnieniu od pozostałych dostępnych metod, możliwe jest zastosowanie wyłącznie jednej stawki opłaty od gospodarstwa domowego, bez względu na liczbę osób tworzących dane gospodarstwo domowe. Przy metodzie "od gospodarstwa domowego" nie jest dopuszczalny podział na więcej niż jedną stawkę według kryterium różnicującego gospodarstwa jednoosobowe i wieloosobowe. Ustawodawca dopuszcza zróżnicowanie stawek w zależności od przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzalnego na jedną osobę ogółem - za gospodarstwo domowe.

Z ORZECZNICTWA

Użyte w art. 6j ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. określenie "liczba mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość" oznacza co innego niż konstrukcja oparta na ilości mieszkańców gospodarstwa domowego. Osoby zamieszkujące nieruchomość nie muszą tworzyć gospodarstwa domowego. Ponadto osoba wchodząca w skład gospodarstwa domowego nie zawsze musi zamieszkiwać nieruchomość. Zatem może wystąpić różnica w wyniku wyliczenia opłaty stanowiącej iloczyn stawki opłaty i liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość oraz opłaty stanowiącej iloczyn stawki opłaty i ilości mieszkańców gospodarstwa domowego.

Wyrok WSA w Olsztynie z 1 października 2020 r., sygn. akt I SA/Ol 399/20

Zróżnicowanie stawek opłaty ustalonej w odniesieniu do gospodarstwa domowego, według nieprzewidzianego w u.c.p.g. kryterium liczby osób w gospodarstwie domowym, stanowi istotne naruszenie art. 6j ust. 2a u.c.p.g. w związku z art. 6j ust. 2 u.c.p.g. Wskazany w art. 6j ust. 2a u.c.p.g. katalog w ramach dopuszczalnego różnicowania w odniesieniu do liczby osób wskazuje wyłącznie liczbę mieszkańców zamieszkujących nieruchomość, co do zasady nie można tego utożsamiać z liczbą osób w gospodarstwie domowym. Zatem niedopuszczalne jest ustalenie miesięcznej stawki w wysokości innej dla gospodarstwa np. jednoosobowego i innej dla gospodarstwa np. czteroosobowego (por. wyrok WSA w Białymstoku z 6 listopada 2020 r., sygn. akt 610/20 oraz z 9 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Bk 608/20).

Z ORZECZNICTWA

Z żadnej regulacji u.c.p.g. nie wynika upoważnienie dla rady gminy do wprowadzenia w ramach metody wymienionej w art. 6j ust. 2 u.s.p.g. dodatkowego kryterium, jakim jest podział gospodarstw domowych na kategorie zależne od liczby osób w nich zamieszkujących i zróżnicowanie na tej podstawie wysokości stawki opłaty.

Wyrok NSA z 6 maja 2016 r., sygn. akt II FSK 16/16

Krzysztof Adamczyk

audytor wewnętrzny z praktyką w jednostkach samorządu terytorialnego, ekspert w zakresie inwestycji i zarządzania projektami, dziennikarz specjalizujący się w tematyce prawa samorządowego, finansów publicznych oraz zamówień publicznych

Podstawa prawna

  • art. 6j ust. 2 i ust. 2a, art. 6k ust. 1 pkt 1, art. 6k ust. 2a pkt 4 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (j.t. Dz.U. z 2020 r. poz. 1439)

Źródło: Gazeta Samorządu i Administracji
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    8 maja 2021
    Zakres dat:

    Limit osób w autobusach, tramwajach i pociągach od 15 maja 2021 r.

    Limit osób w autobusach, tramwajach i pociągach zwiększy się od 15 maja 2021 r. Czy będzie trzeba nosić maseczki? Rząd luzuje obostrzenia związane z pandemią koronawirusa, także te dotyczące przemieszczania się i transportu publicznego.

    Compliance. Jak wygląda wdrażanie systemów dla sygnalistów w gminach?

    W jaki sposób zgłaszane były w ostatnich lata nieprawidłowości w gminach? Kto obsługuje informacje o nieprawidłowościach w urzędach? Ile zgłoszeń o nieprawidłowościach zostało zweryfikowanych pozytywnie? Przedstawiamy raport z badań.

    Matura 2021 – angielski rozszerzony [ARKUSZ]

    Matura 2021 angielski rozszerzony – publikujemy arkusz CKE. Jakie tematy wypracowań mieli do wyboru maturzyści? Sprawdź.

    Aktywna tablica 2021 - zmiany w programie

    Aktywna tablica 2021 - zmiany. Ministerstwo Edukacji i Nauki poinformowało o zmianie wzoru wniosku oraz terminu składania wniosku w programie Aktywna tablica.

    Matura z angielskiego 2021 [ARKUSZ CKE]

    Matura z angielskiego 2021 – arkusz CKE. Czy matura podstawowa z angielskiego był trudna? Pobierz arkusz i sprawdź.

    Przecieki na maturze 2021?

    Przecieki na maturze 2021. Pojawiają się liczne informacje, że na maturze z polskiego i z matematyki mogło dojść do przecieku. CKE złożyła zawiadomienie do prokuratury.

    Matura 2021: Czy były przecieki?

    Przecieki matura 2021. Nie milkną głosy, że na egzaminie maturalnym mogło dojść do przecieku. Co na to MEiN i CKE?

    Matura z matematyki 2021 – arkusz, odpowiedzi

    Matura z matematyki 2021 – prezentujemy arkusz CKE i odpowiedzi. Co na maturze 2021? Z jakimi zadaniami musieli się zmierzyć maturzyści?

    Szczepienia uczniów przeciwko COVID-19 w wakacje?

    Szczepienia uczniów przeciwko COVID-19 w wakacje? Minister Edukacji i Nauki Przemysław Czarnek odniósł się do możliwości szczepień na koronawirusa dzieci i młodzieży.

    Powrót do szkół 2021 - harmonogram, rozporządzenie

    Kiedy uczniowie wracają do szkół? W Dzienniku Ustaw ukazało się już rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki. Przedstawiamy harmonogram powrotu do nauki stacjonarnej.

    Matura z polskiego 2021 – arkusz CKE

    Matura 2021 z polskiego - arkusz CKE. Co na maturze 2021? Sprawdź jakie zadania, lektury i tematy rozprawek maturalnych pojawiły się na egzaminie. Pobierz arkusz.

    Matura z polskiego 2021 – tematy rozprawek

    Matura z polskiego 2021 – tematy rozprawek. Jakie lektury pojawiły się na maturze z polskiego 2021? Sprawdź tematy wypracowań.

    Matura 2021 – arkusze CKE, kiedy wyniki

    Matura 2021 – arkusze CKE. Kiedy poznamy zadania z tegorocznych matur oraz wyniki egzaminów?

    Matura 2021 - harmonogram egzaminów

    Matura 2021 - przedstawiamy terminy egzaminów. Matury zaczynają się już 4 maja i potrwają do 20 maja 2021 roku. Sprawdź harmonogram dzień po dniu.

    Matura 2021 – jakie przedmioty najczęściej wybierają maturzyści?

    Matura 2021 - jakie przedmioty na poziomie rozszerzonym najczęściej zdają tegoroczni maturzyści? Co trzeba zdać na maturze?

    Druga dawka szczepienia dla nauczycieli a matury

    Szczepienia nauczycieli - czy druga dawka szczepienia przeciwko COVID-19 zostanie przełożona ze względu na matury?

    Od 1 maja większa dostępność obiektów sportowych. Muzea i galerie otwarte od 4 maja

    Obiekty sportowe, muzea i galerie. Z początkiem maja wchodzą w życie nowe regulacje dotyczące ograniczeń wynikających ze stanu pandemii. Zgodnie z opublikowanym 29 kwietnia rozporządzeniem Rady Ministrów, od soboty, 1 maja, na obiektach sportowych na świeżym powietrzu będzie mogło przebywać jednocześnie do 50 osób. Także od soboty na baseny oraz zamknięte obiekty sportowe mogą wrócić zorganizowane grupy dzieci i młodzieży. 4 maja działalność w reżimie sanitarnym mogą wznowić muzea, galerie sztuki oraz inne instytucje kultury prowadzące działalność wystawienniczą.

    Zmiany w wynagrodzeniach nauczycieli - czy będą powiązane z pensją minimalną?

    Zmiany w wynagrodzeniach nauczycieli - jakie są propozycje Ministerstwa Edukacji i Nauki? Czy wynagrodzenia nauczycieli będą powiązane z pensją minimalną lub średnim wynagrodzeniem? Czy będą podwyżki dla nauczycieli?

    Szczepienie przeciw COVID-19 bez rejestracji w majówkę

    Szczepienie przeciw COVID-19 - zaszczep się w majówkę w Warszawie bez rejestracji. Kto będzie mógł się zaszczepić? Gdzie to zrobić?

    Nowe dowody osobiste - czy są bezpieczniejsze?

    Nowe dowody osobiste zaczną być wydawane od 2 sierpnia 2021 roku. Czy są bezpieczniejsze? Czy rządowa aplikacja mObywatel ochroni nas przed kradzieżą danych osobowych?

    Systemy dla sygnalistów w gminach - badania, problemy

    Jakimi kanałami pracownicy urzędu mogą zgłaszać nieprawidłowości według deklaracji gmin? Czy ankietowane gminy dopuszczają możliwość anonimowego zgłaszania nieprawidłowości?

    Czy studenci wrócą na uczelnię w październiku 2021?

    Czy studenci wrócą na uczelnie w październiku 2021? Ministerstwo Edukacji i Nauki ma przygotowane kilka scenariuszy na naukę w roku akademickim 2021/2022.

    Fundusz Odbudowy - unijne środki dla Polski

    Fundusz Odbudowy - unijne środki dla Polski. Jakie środki dla Polski zakłada unijny budżet na lata 2021-2027? Czym jest Krajowy Plan Odbudowy?

    Szczepienie przeciwko COVID-19 osób w wieku 18-39 lat

    Rejestracja na szczepienie COVID. Od 30 kwietnia e-skierowanie na szczepienie przeciw COVID-19 będą otrzymywać osoby w wieku 39-18 lat.

    Powrót do nauki stacjonarnej w szkołach – maj 2021

    Powrót do szkół nastąpi już po majówce. Najpierw do nauki stacjonarnej wrócą klasy 1-3 szkoły podstawowej, następnie starsi uczniowie. Sprawdź harmonogram powrotu do szkół w maju 2021 roku.