Rewolucja w planowaniu przestrzennym: Jak nowe zmiany wpłyną na twoją gminę?

Będzie to największa reforma w tej dziedzinie od 2003 roku.

Nad czym pracował Sejm?

WAŻNE! ustawa jest jednym z kamieni milowych Krajowego Planu Odbudowy, w którym na reformę przewidziano 900 mln zł.

W czasie prac w Sejmie połączone komisje sejmowe przyjęły szereg poprawek zarówno o charakterze redakcyjnym i ujednolicającym, jak i merytorycznym. Przyjęto m.in. poprawkę dotyczącą szczególnego trybu wydawania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Można go uruchomić, jeżeli - jak zaznaczyła posłanka Paluch - służą one realizacji dużych inwestycji o szczególne znaczeniu dla bezpieczeństwa państwa albo gospodarki narodowej. Wskazała, że szczególny tryb będzie mógł być inicjowany tylko przez ministrów odpowiedzialnych za gospodarkę i przemysł zbrojeniowy.

Dodano też artykuł stanowiący, że Rada Ministrów może wystąpić do wojewody o wydanie zarządzenia w sprawie sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania dla inwestycji, których wartość wynosi co najmniej 500 mln zł i które stworzą co najmniej 50 nowych miejsc pracy. Wskazano, że rada gminy wyraża zgodę na realizację takiej inwestycji.

Co to jest plan ogólny

Nowelizacja ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wprowadza nowe narzędzie planistyczne – plan ogólny, który ma być uchwalany obligatoryjnie dla całej gminy w randze aktu prawa miejscowego. Gminy będą miały na to czas do 1 stycznia 2026 r.

Połączone komisje nie zaakceptowały poprawki, która przesuwała obligatoryjny termin sporządzenia miejscowych planów zagospodarowania z roku 2026 na 2028. Odrzucono również poprawkę wprowadzającą pięcioletni termin ważności dla wszystkich wydanych warunków zabudowy (WZ), a nie jak - przewiduje projekt - tylko wydanych po 1 stycznia 2026 r.

"Dajemy samorządom realne narzędzia do planowania przestrzeni! Transparentne reguły inwestowania w planie ogólnym gminy oraz sprawne opracowanie planów miejscowych to również szansa na niższe ceny mieszkań" – mówi minister rozwoju i technologii Waldemar Buda.

"Główną ideą, która nam przyświecała, było to, żeby tak zreformować system planowania przestrzennego, by był on bardziej elastyczny i by gminy mogły sprawniej oraz szybciej uchwalać nowe i zmieniać już obowiązujące akty planowania przestrzennego" – dodaje wiceminister rozwoju i technologii Piotr Uściński.

Plan ogólny a studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania 

Plan ogólny ma zastąpić studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Jego ustalenia będą podstawą do uchwalania planów miejscowych oraz wydawania decyzji o warunkach zabudowy.

"Zabudowa jednorodzinna, szkoły, przedszkola, placówki publiczne i usługowe – to wszystko może i powinno ze sobą współgrać dzięki mądremu planowaniu przestrzennemu. Dzięki reformie, każda gmina będzie mogła kreować przestrzeń szybciej, prościej i spójnie" – wskazał wiceminister rozwoju i technologii Piotr Uściński.

Co to jest zintegrowany plan inwestycyjny

Nową formą planu miejscowego będzie zintegrowany plan inwestycyjny sporządzany na wniosek inwestora, docelowo zastępujący tzw. specustawę mieszkaniową. Inwestor będzie mógł np. zobowiązać się do budowy szkoły lub wsparcia takiej inwestycji. W projekcie doprecyzowano przepisy dotyczące decyzji o warunkach zabudowy, m.in. obszar analizowany ograniczono do 200 m.

Co to jest Rejestr Urbanistyczny?

Ustawa przewiduje też uruchomienie nieodpłatnego i dostępnego dla wszystkich zainteresowanych Rejestru Urbanistycznego prowadzonego on-line.

Po przyjęciu przez Sejm, ustawą zajmie się teraz Senat.