Kategorie

Wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe i doraźne zastępstwa

Renata Majewska
Niezależny ekspert z zakresu prawa pracy, prawnik, doświadczony szkoleniowiec w dziedzinie prawa pracy, w tym w praktycznym rozliczaniu wynagrodzeń. Autorka licznych artykułów poświęconych praktycznym aspektom stosowania prawa pracy i ubezpieczeń społecznych. Autorka licznych artykułów publikowanych w: Monitorze Prawa Pracy i Ubezpieczeń, Dzienniku Gazeta Prawna.
Wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe i doraźne zastępstwa/ Fot. Fotolia
Wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe i doraźne zastępstwa/ Fot. Fotolia
fot. Fotolia
Nauczycielowi, wykonującemu pracę według standardowego pensum, dy­rektor może wyjątkowo polecić świadczenie dodatkowej pracy dydaktycznej, opiekuńczej lub wychowawczej zgodnej z jego specjalnością, gdy taka po­trzeba wynika z konieczności realizacji programu nauczania. Aktualne zarobki nauczycieli artykule poniżej.

Zobacz: Zarobki nauczycieli w 2021 r.

Liczba godzin ponadwymiarowych nie może przewyższać:

  • 1/4 obowiązkowego pensum - gdy przydziału dokonuje pracodawca od­górnie,
  • 1/2 pensum - za zgodą nauczyciela - art. 35 ust. 1 Karty Nauczyciela.

Bez aprobaty ciężarnej, osoby wychowującej dziecko do 4 lat oraz nauczyciela odbywającego staż istnieje zakaz powierzania im godzin po­nadwymiarowych.

Prawidłowo wyznaczone, zgodnie z opisanymi w art. 35 ust. 1 Kar­ty Nauczyciela zasadami, godziny ponadwymiarowe są obowiązkiem na­uczyciela. Jeśli w następnym roku szkolnym dyrektor już ich nie zleca, nie oznacza to jednostronnego pogorszenia warunków zatrudnienia nauczycie­la i wypowiedzenie zmieniające jest zbędne (wyrok SN z 12 maja 2004 r., sygn. akt I PK 454/03).

Nie wolno nakazywać godzin ponadwymiarowych nauczycielowi ko­rzystającemu:

  • na własny wniosek z podwyższonego pensum (art. 42 ust. 5a Karty Na­uczyciela),
  • obniżonego pensum, z wyjątkiem dyrektora, wicedyrektora szkoły, na­uczyciela pełniącego inne stanowisko kierownicze w szkole, czy nauczy­ciela pełniącego obowiązki kierownicze w zastępstwie nauczyciela, które­mu zostało powierzone stanowisko kierownicze - tym można zlecać pracę ponadwymiarową (art. 42a ust. 3 w zw. z art. 42 ust. 6 Karty Nauczyciela).
  • nauczyciel ma obowiązek realizować prawidłowo zlecone godziny ponad­wymiarowe, z wyjątkiem ciężarnej, nauczyciela wychowującego dziecko do 4 lat oraz nauczyciela stażysty (ci muszą wyrazić zgodę na godziny ponadwymiarowe).

Polecamy serwis: Oświata

Doraźne zastępstwa to przydzielone nauczycielowi godziny zajęć dydak­tycznych, wychowawczych lub opiekuńczych powyżej tygodniowego obo­wiązkowego wymiaru godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych lub opiekuńczych, których realizacja następuje w zastępstwie nieobecnego na­uczyciela. Dyrektor może je również wyznaczać nauczycielowi objętemu podwyższonym pensum.

Warunki wypłaty

Organ prowadzący określa w regulaminie wynagradzania nauczycieli szcze­gółowe warunki obliczania i wypłacania wynagrodzenia za godziny ponad­wymiarowe i doraźne zastępstwa, honorując zasadę kalkulacji podstawy wy­miaru według stawki osobistego zaszeregowania nauczyciela z ewentualnym uwzględnieniem dodatku za warunki pracy. Do stawki osobistego zaszere­gowania nauczyciela przyjmuje się wyłącznie wynagrodzenie zasadnicze, wyłącza natomiast dodatek funkcyjny (uchwała Sądu Najwyższego z 18 lis­topada 1988 r., sygn. akt III PZP 39/88).

Wykaz błędów, jakich należy unikać w regulaminie wynagradzania na­uczycieli przy określaniu warunków obliczania i wypłacania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i doraźne zastępstwa, przedstawia tabela 7.

TABELA 7. Błędy w regulaminie wynagradzania nauczycieli dotyczące wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i doraźne zastępstwa

błędne postanowienie regulaminu wynagradzania nauczycieli

powód uchylenia

wyrok lub rozstrzygnięcie nadzorcze

1

2

3

Określenie maksymalnej liczby go­dzin ponadwymiarowych realizo-

wanych przez dyrektorów i nauczy­cieli zajmujących stanowiska kie­rownicze niższej od limitów takiej pracy (1/4 lub 1/2 pensum).

Organ prowadzący nie został upo­ważniony do ustanowienia innych

warunków przydziału godzin ponad­wymiarowych, niż wskazano w Kar­cie Nauczyciela, czy konkretyzacji tych warunków. Z istoty aktu prawa miejscowego wynika niedopusz­czalność takiego działania organu realizującego delegację ustawową.

Rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Dolnośląskiego

z 19 września 2012 r. (znak NK-N1.4131.829.2012.RB)

Wliczanie do stawki osobistego za­szeregowania, stanowiącego pod­stawę wymiaru wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe/doraź­ne zastępstwa, dodatku funkcyj­nego.

Stawka osobistego zaszeregowania nauczyciela to wyłącznie pobierane przez niego wynagrodzenie zasad­nicze.

Uchwała Sądu Najwyższego z 18 listopada 1988 r. (sygn. akt III PZP 39/88).

Uprawnienie dyrektora szkoły do realizowania godzin ponadwymia­rowych z przekroczeniem limitów takiej pracy (1/4 lub 1/2 pensum).

Stanowi przekroczenie delegacji ustawowej z art. 30 ust. 6 Karty Na­uczyciela oraz normy merytorycznej art. 35 ust. 1 Karty Nauczyciela.

Rozstrzygnięcie nadzorcze Wo­jewody Łódzkiego z 26 wrześ­nia 2000 r. (znak PZ/PT I 0911/7/2000)

Określenie sytuacji nabycia pra­wa do wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe/doraźne zastęp­stwa.

Norma kompetencyjna, upoważnia wyłącznie do określenia przez organ prowadzący szkołę warunków obli­czania i wypłacania wynagrodzenia za te godziny. To, czy nauczycielowi przysługuje prawo do wynagrodze­nia za godziny ponadnormatywne zrealizowane czy niezrealizowane, wynika wprost z przepisów ustawy i organ ten nie ma w tym zakresie kompetencji.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Ad­ministracyjnego we Wrocławiu z 17 września 2009 r. (sygn. akt IV SA/Wr 257/10)

Wskazanie okoliczności, kiedy wy­nagrodzenie za godziny ponadwy­miarowe i doraźnych zastępstw nie przysługuje.

Brak jest ustawowej delegacji dla or­ganu prowadzącego do ustalania w formie regulaminu zasad przyzna­wania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraź­nych zastępstw.

Rozstrzygnięcie Wojewody Pod­laskiego z 19 grudnia 2012 r. (znak NK-II.4131.220.2012.JŁ)

Zwykle organy prowadzące wzorują się na analogicznych regulacjach dla nauczycieli podlegających pod administrację rządową - na § 6 rozporządze­nia w sprawie dodatków do wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli za­trudnionych w szkołach prowadzonych przez organy administracji rządowej. W przypadku godzin ponadwymiarowych jest delegacja do określenia przez organ prowadzący w regulaminie wynagradzania nauczycieli szczegółowych warunków obliczania i wypłacania wynagrodzenia za godziny ponadwymia­rowe i doraźne zastępstwa (art. 30 ust. 6 pkt 2 Karty Nauczyciela). Organ prowadzący ma tu dowolność, więc może powielać regulacje dotyczące na­uczycieli podlegających pod administrację rządową.

Zobacz również: Wynagrodzenie za godziny nadliczbowe pracowników samorządowych

Sposób obliczania wynagrodzenia

Podstawę wymiaru wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i doraź­ne zastępstwa stanowi stawka osobistego zaszeregowania nauczyciela plus ewentualnie dodatek za warunki pracy, jeśli godziny ponadwymiarowe lub doraźnego zastępstwa nauczyciel zrealizował w warunkach trudnych lub uciążliwych. Przepisy Karty Nauczyciela nie precyzują pojęcia „stawka osobistego zaszeregowania nauczyciela". Zgodnie z cytowaną uchwałą Sądu Najwyższego z 18 listopada 1988 r. (wydaną w innym stanie praw­nym), nie obejmuje ona dodatku funkcyjnego. Z orzecznictwa Sądu Naj­wyższego wynika, że stawka osobistego zaszeregowania to wyłącznie wy­nagrodzenie zasadnicze pracownika określone w stałej stawce miesięcznej bądź według stawek godzinowych (uchwała z 3 kwietnia 2007 r., sygn. akt II PZP 4/07 oraz wyrok z 22 czerwca 2011 r., sygn. akt II PK 3/11). Nie wli­cza się do niej premii czy dodatków, w tym dodatku funkcyjnego. Należy uznać, że stawka osobistego zaszeregowania to wynagrodzenie zasadni­cze przyznane nauczycielowi w umowie o pracę lub akcie mianowania (w tym wyższe od minimalnego wynikającego z rozporządzenia w sprawie minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli).

Sposób obliczania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i doraźne zastępstwa dla standardowego pensum

Rachunki przebiegają trzyetapowo.

PRZYKŁAD

Zgodnie z arkuszem organizacyjnym na rok szkolny 2015/2016, nauczycielo­wi matematyki, zatrudnionemu w wymiarze 18/18, zostały przydzielone 2 go­dziny ponadwymiarowe tygodniowo. Jego wynagrodzenie zasadnicze wynosi 2707 zł brutto miesięcznie. Nie dostaje dodatku za warunki pracy. We wrześ­niu 2015 r. przepracował on 8 godzin ponadwymiarowych. Jak należy wyli­czyć dla tego nauczyciela wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe? ETAP 1. Ustalenie podstawy wymiaru

Podstawę stanowi miesięczne wynagrodzenie zasadnicze nauczyciela w wy­sokości 2707 zł.

ETAP 2. Ustalenie stawki za godzinę

W tym celu podstawę wymiaru należy podzielić przez miesięczną liczbę go­dzin wynikającą z pensum (będącą wynikiem pomnożenia obowiązującego nauczyciela pensum przez wskaźnik 4,16), zaokrągloną do pełnych godzin tak, że wartość poniżej 0,5 godziny odrzuca się, a równą albo wyższą od 0,5 godziny przyjmuje się za pełną godzinę:

  • 18 (pensum) x 4,16 = 74,88, po zaokrągleniu 75 - miesięczna liczba godzin,
  • 2707 zł : 75 godzin = 36,09 zł - stawka za godzinę. ETAP 3. Wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe

Stawkę godzinową nauczyciela należy pomnożyć przez liczbę godzin ponad­wymiarowych w miesiącu: 36,09 zł x 8 godzin = 288,72 zł. Wynagrodzenie za godziny doraźnych zastępstw wylicza się w ten sam sposób.

Nauczycielowi z przydzielonymi godzinami ponadwymiarowymi, który po­biera dodatek za warunki pracy, uwzględnia się ten dodatek w podstawie wymiaru wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i doraźne zastępstwa realizowane w warunkach trudnych lub uciążliwych.

  • wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe: 30,89 zł x 7 godzin = = 216,23 zł.

Obliczenie wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe niezrealizowane w trudnych warunkach:

  • podstawa wymiaru: 2331 zł,
  • stawka godzinowa: 2331 zł : 83 godziny = 28,08 zł,
  • wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe niezrealizowane w trudnych warunkach: 28,08 zł x 5 godzin = 140,40 zł.

Łącznie wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe tej nauczycielki w maju 2015 r. wynosi 356,63 zł.

Wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe nauczyciela samorządowego, który - zgodnie z regulaminem wynagradzania nauczycieli - otrzymuje wy­nagrodzenie zasadnicze wyższe od minimalnych stawek z rozporządzenia w sprawie minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli, ustala się od podstawy wymiaru równej faktycznie otrzymywanemu wyna­grodzeniu.

PRZYKŁAD [Stawka zasadnicza wyższa od minimalnej]

Nauczyciel kontraktowy, zatrudniony w warszawskiej szkole według pensum 22/22, ma przydzieloną w roku szkolnym 2015/2016 jedną godzinę ponad­wymiarową w tygodniu. We wrześniu 2015 r. zrealizował 4 godziny po­nadwymiarowe. Uzyskuje wynagrodzenie zasadnicze 2107 zł brutto (zgod­nie z regulaminem wynagradzania nauczycieli warszawskich, nauczyciele kontraktowi pobierają minimalne stawki zasadnicze zwiększone o 65 zł; 2042 zł + 65 zł). Nie pobiera dodatku za warunki pracy. Kalkulacja wyna­grodzenia za godziny ponadwymiarowe przedstawia się następująco:

  • podstawa wymiaru: 2107 zł,
  • stawka godzinowa: 2107 zł : (22 godziny x 4,16) = 2107 zł : 92 godziny = = 22,90 zł,
  • wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe: 22,90 zł x 4 godziny = = 91,60 zł.

Wynagrodzenie za godziny doraźnego zastępstwa nauczyciela, zatrudnione­go według podwyższonego pensum, ustala się na podstawie wynagrodzenia zasadniczego przypisanego do podwyższonego pensum i według podwyż­szonego pensum.

PRZYKŁAD [Podwyższone pensum]

Nauczyciel, zatrudniony w roku szkolnym 2015/2016 według podwyższo­nego pensum (z 18 do 22 godzin tygodniowo), otrzymuje wynagrodzenie zasadnicze 3246,93 zł brutto. We wrześniu 2015 r. przepracował 3 godziny doraźnych zastępstw. Wynagrodzenie za doraźne zastępstwa szacujemy na­stępująco:

  • podstawa wymiaru: 3246,93 zł,
  • stawka godzinowa: 3246,93 zł : (22 godziny x 4,16) = 3246,93 zł : 92 go­dziny = 35,29 zł,
  • wynagrodzenie za doraźne zastępstwa: 35,29 zł x 3 godziny = 105,87 zł.

Czytaj więcej w poradniku: Jak obliczać wynagrodzenie nauczycieli samorządowych

Chcesz dowiedzieć się więcej, skorzystaj z naszego programu
INFORLEX Plan kont dla firm – program
INFORLEX Plan kont dla firm – program
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    25 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Whistleblowing – co z ustawą?

    Whistleblowing – co z ustawą? Czego nie wiemy o ustawie wdrażającej dyrektywę o sygnalistach? Czy warto na nią czekać?

    Zmiany dla nauczycieli - godziny karciane

    Godziny karciane wrócą do szkół? Zdaniem nauczycieli dojdzie do tego poprzez zwiększenie czasu pracy. Propozycje zmian przedstawiło MEiN.

    Co się musi znaleźć w aktach budynku?

    Dokumentacja techniczna budynku jest bardzo ważna. Przedstawiamy podstawowe informacje na jej temat i wyjaśniamy, czy może ona zostać odtworzona.

    6 dla nauczyciela - propozycje MEiN

    6 dla nauczyciela - propozycje MEiN. Ministerstwo Edukacji i Nauki przedstawiło propozycje zmian dla nauczycieli, w tym podwyżek wynagrodzeń. Nauczyciele mają jednak pracować więcej.

    Do 8 lat więzienia za zakażenie koronawirusem?

    Zakażenie koronawirusem. Wiceminister sprawiedliwości zapowiada wysokie kary, takie jak np. za zakażenie wirusem HIV. Sprawcy może grozić nawet 8 lat więzienia.

    Awans zawodowy nauczycieli - zmiany

    Awans zawodowy nauczycieli - zmiany. Zmniejszenie liczby stopni awansu zawodowego, egzamin na mianowanie oraz zmiany w urlopach dla nauczycieli - to niektóre propozycje MEiN.

    Podwyżki dla nauczycieli od 1 września 2022 r.

    Podwyżki dla nauczycieli od 1 września 2022 r. - ile wyniosą? Ministerstwo Edukacji i Nauki przedstawiło propozycję wynagrodzeń. Nauczyciel dyplomowany zarobi nawet 7750 zł.

    Trzecia dawka szczepionki na COVID-19

    Trzecia dawka szczepionki na COVID-19 – dla kogo? Jakim preparatem będzie można się zaszczepić?

    Darmowe przejazdy komunikacją w Dzień bez Samochodu - 22 września

    22 września w Dzień bez Samochodu darmowe przejazdy komunikacją zbiorową w Warszawie i w wielu innych miastach.

    Polski Ład - dochody gmin w 2022 r.

    Polski Ład. Wiceminister Finansów Sebastian Skuza zapewnia, że żadna gmina w 2022 nie będzie miała mniejszych dochodów niż prognozowała przed Polskim Ładem.

    Wynagrodzenia i zatrudnienie w samorządach

    Wynagrodzenia w samorządach - czy będą podwyżki w 2022 roku? Czy spodziewana jest redukcja etatów w urzędach?

    Stan wyjątkowy - do kiedy?

    Stan wyjątkowy - do kiedy? Czy stan nadzwyczajny przy granicy polsko-białoruskiej zostanie przedłużony?

    Podwyżki cen za wodę i ścieki 2021-2024

    Podwyżki cen za wodę i ścieki. Wiceszef Wód Polskich poinformował, że do regulatora trafiło ok. 2,6 tys. wniosków taryfowych od przedsiębiorstw wodno-kanalizacyjnych. W ponad 90 proc. przypadków przedsiębiorstwa zawnioskowano o podwyżki cen za wodę i ścieki. Propozycje nowych taryf są składane na trzy lata (2021-2024).

    4 fala COVID - kiedy lockdown?

    4 fala COVID - kiedy lockdown? Minister Zdrowia poinformował w jakiej sytuacji rząd będzie wprowadzał obostrzenia.

    Program Poznaj Polskę - do kiedy nabór wniosków?

    Program Poznaj Polskę - do kiedy nabór wniosków na dofinansowanie do wycieczek szkolnych? Program cieszy się bardzo dużym zainteresowaniem, są dodatkowe środki.

    Protest medyków 2021 [PODCAST]

    Protest medyków - jakie są postulaty protestujących? Jak wygląda obecnie praca w służbie zdrowia? Na te pytania, w rozmowie z Martą Zdanowską (Infor.pl) odpowiada ratownik medyczny, Jan Świtała. Zapraszamy do wysłuchania najnowszego podcastu "DGPtalk: Z pierwszej strony".

    Laboratoria Przyszłości - miliard na wyposażenie dla szkół

    Laboratoria Przyszłości - rusza największa rządowa inwestycja w nowoczesną edukację. Na co będzie można uzyskać wsparcie z programu?

    Whistleblowing – stan gotowości sektora publicznego

    Whistleblowing. Zostały trzy miesiące dni do wdrożenia systemów dla sygnalistów przez podmioty prawne w sektorze publicznym, a więc i jednostek samorządu terytorialnego oraz podmioty w sektorze prywatnym. Do dnia dzisiejszego, pomimo upływu blisko 22 miesięcy od dnia publikacji Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 z dnia 23 października 2019 r. w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii, nie pojawił się nawet projekt ustawy implementującego ww. Dyrektywę do polskiego porządku prawnego.

    Brakuje nauczycieli - czy prawo do nauki jest zagrożone?

    Prawo do nauki może być zagrożone przez brak nauczycieli.

    Do kiedy wniosek o 300+?

    Wniosek o 300+ wciąż można złożyć. Do kiedy ZUS przyjmuje wnioski o "Dobry start" w 2021 r.?

    "Dla lasu, dla ludzi" - kampania społeczna Lasów Państwowych

    Lasy Państwowe przygotowały kampanię społeczną "Dla lasu, dla ludzi". Jakie są cele kampanii?

    Zaświadczenie o kontynuowaniu nauki do ZUS - ważny termin

    Zaświadczenie o kontynuowaniu nauki do ZUS to ważny dokument dla uczniów i studentów pobierających rentę rodzinną. Do kiedy należy go złożyć?

    Środki dla samorządów na działania edukacyjne

    Samorządy do 17 września 2021 r. mają otrzymać środki z rezerwy części oświatowej subwencji ogólnej na działania edukacyjne.

    Whistleblowing – czemu sygnaliści nie zgłaszają naruszeń?

    Whistleblowing. Kluczowym testem dla systemów będzie to czy wpłyną zgłoszenia od sygnalistów i jak na nie zareagujemy. Ilu pracowników jest gotowych zgłosić nadużycie w pracy? Dlaczego pracownicy nie powiadamiają swoich pracodawców o nadużyciach w pracy?

    Stan wyjątkowy w Polsce 2021 - czy jest zgodny z prawem? [PODCAST]

    2 września 2021 na części terytorium Polski wprowadzono stan wyjątkowy. Jest to odpowiedź polskich władz na, trwający od kilku tygodni, kryzys uchodźczy na granicy z Białorusią. Co to właściwie oznacza dla obywateli? Czy działania rządu są zgodne z prawem? Te kwestie w rozmowie z Martą Zdanowską (Infor.pl) wyjaśnia mec. Katarzyna Gajowniczek-Pruszyńska. Zapraszamy do wysłuchania najnowszego podcastu "DGPtalk: Z pierwszej strony".