Kategorie

Ustawa śmieciowa - analiza przepisów

Tomasz Błotnicki
Of Counsel jednej z warszawskich kancelarii prawniczych
W 2012 roku wejdzie w życie większa część przepisów tzw. ustawy śmieciowej. Oznacza to, iż gminy - którym nowe przepisy przyznały władztwo nad odpadami - muszą wkrótce zacząć przygotowywania się do przejęcia nowych zadań i do wdrożenia przepisów ustawy.

W dniu 15 lipca 2011 roku, Prezydent podpisał ustawę z dnia 1 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw. Ustawa wprowadza zmiany w obowiązującym systemie gospodarowania odpadami komunalnymi, polegające m.in. na:

- wzmocnieniu systemu gospodarowania,

- prowadzeniu selektywnego zbioru odpadów,

- zmniejszeniu ilości odpadów, w tym ulęgających biodegradacji,

- zwiększeniu liczby nowoczesnych instalacji do odzysku służących m.in. recyklingowi, czy odnawianiu.

Niewątpliwie ważnymi elementami nowelizacji są regulacje dotyczące eliminacji nielegalnych składowisk odpadów, monitoringu z postępu prac mających na celu eliminację odpadów komunalnych, czy zmniejszenia potencjalnych zagrożeń środowiska.

Czytaj także: Azbest – niebezpieczny odpad i palący problem samorządów>>

Gminy - właścicielami śmieci

Reklama

Ustawa śmieciowa wprowadza obligatoryjne przejęcie przez gminy obowiązków właścicieli nieruchomości w zakresie zagospodarowania odpadów komunalnych. Dzięki temu gminy będą przeprowadzać przetargi na odbieranie odpadów komunalnych, jak również będą gospodarować środkami pochodzącymi z opłat za gospodarowanie odpadami - pobieranych od właścicieli nieruchomości (tak jak za wodę, czy ścieki). Z kolei od firm będą egzekwowały odpowiednią jakość usług.

W związku z powyższym rada gminy, w drodze uchwały, będzie podejmowała decyzje, czy odpady będą odbierane wyłącznie z gospodarstw domowych, czy również od właścicieli nieruchomości, na terenie których prowadzona jest działalność w związku, z którą powstają te odpady. Gmina zmuszona będzie również określić wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, a także szczegółowy sposób świadczenia usług na rzecz właścicieli nieruchomości w zakresie odbierania i zagospodarowania odpadów komunalnych.

Z innych krajów unijnych przejęto model procesowy, mianowicie to gminy wyłonią w drodze przetargu podmioty prowadzące działalność w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, co tym samym będzie się wiązało z koniecznością przekształcenia gminnych jednostek organizacyjnych w spółki prawa handlowego.

Kontrola, analiza i informowanie

Wzmocnione zostały funkcje kontrolne gmin, które w sposób kompleksowy będą mogły monitorować działania podejmowane zarówno przez właścicieli nieruchomości, jak i przez przedsiębiorców odbierających odpady komunalne od właścicieli nieruchomości.

Nowelizacja wprowadza zmiany w art. 3 ust. 2, zobowiązując gminy do zapewnienia budowy, utrzymania i eksploatacji własnych lub wspólnych z innymi gminami regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych.

W celu przejrzystości i łatwego dostępu mieszkańców do informacji wprowadza się dla gmin obowiązek udostępniania mieszkańcom na stronie internetowej informacji o:

- podmiotach odbierających odpady komunalne,

- osiągniętych poziomach odzysku i recyklingu oraz redukcji masy odpadów ulegających biodegradacji kierowanych do składowania,

- punktach selektywnego zbierania odpadów.

Dodatkowo w związku z przejęciem przez gminy obowiązków właścicieli nieruchomości, będą one dokonywać corocznej analizy stanu gospodarowania odpadami komunalnymi, ustanawiać selektywne zbieranie odpadów komunalnych, tworzyć punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych w sposób zapewniający łatwy dostęp dla wszystkich mieszkańców gminy. 

Czytaj także: Rozporządzenia do ustawy śmieciowej przed końcem roku>>

Ograniczenie składowania odpadów biodegradowalnych

Nowy art. 3c dodany do ustawy, zobowiąże gminy do ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji kierowanych do składowania:

a) do dnia 31 grudnia 2013 r. - do nie więcej niż 50 proc. wagowo całkowitej masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji kierowanych do składowania,

b) do dnia 31 grudnia 2020 r. - do nie więcej niż 35 proc. wagowo całkowitej masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji kierowanych do składowania 

– w stosunku do masy tych odpadów wytworzonych w 1995 r.,

Ustawa śmieciowa wprowadza również zmiany w zakresie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, który uchwala gmina i który stanowi akt prawa miejscowego. Regulamin jako akt prawa miejscowego określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy. Nowelizacja wymaga by rozszerzono zawartą w regulaminie listę odpadów, które gmina jest obowiązana selektywnie zbierać i odbierać - o odpady w postaci przeterminowanych leków i chemikaliów, zużytych opon, a także odpadów zielonych, zgodnie z postanowieniami Krajowego planu gospodarki odpadami 2010 r.


Gospodarowanie odpadami komunalnymi przez gminę

W związku z przejęciem przez gminy obowiązków właścicieli nieruchomości w zakresie odbierania odpadów komunalnych dodany został nowy rozdział 3a pt. „Gospodarowanie odpadami komunalnymi przez gminę”.

Reklama

W rozdziale tym wprowadza się obligatoryjne przejęcie przez gminy obowiązków właścicieli nieruchomości w zakresie zagospodarowania odpadów komunalnych (art. 6c ust. 1). Z kolei art. 6d dotyczy przetargów na wybór przedsiębiorcy odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości organizowanych przez wójta, burmistrza, prezydenta miasta. W tym celu rada gminy licząca ponad 10 000 mieszkańców podejmie decyzję o podziale obszaru gminy na sektory, biorąc pod uwagę ilość mieszkańców, gęstość zaludnienia na danym terenie oraz obszar możliwy do obsługi mieszkańców przez jednego przedsiębiorcę odbierającego odpady komunalne.

Kolejny artykuł wprowadza zapis, dotyczący spółek gminnych, które mogą odbierać odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, na zlecenie gminy, tylko w przypadku, gdy zostały wybrane w ramach przetargu na odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości.

Wart podkreślenia pozostaje fakt, iż wybór przedsiębiorcy odbierającego odpady komunalne następuje na zasadach określonych w ustawie z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 113, poz. 759, z późn. zm.).

Co się dzieje w przypadku rozwiązania umowy na odbieranie odpadów komunalnych zawartej pomiędzy gminą a przedsiębiorcą? Wtedy gmina będzie mogła zapewnić te usługi zgodnie z ustawą - Prawo zamówień publicznych w trybie zamówienia z wolnej ręki – do czasu przeprowadzenia procedury przetargu. Gmina obowiązana jest jednak do rozpoczęcia procedury przetargu niezwłocznie po rozwiązaniu umowy z poprzednim wykonawcą.

Procedura udzielania zamówienia z wolnej ręki jest wyjątkowa, ponieważ wyłącza charakterystyczną dla pozostałych procedur konkurencyjność postępowania. Jej istota sprowadza się bowiem do obowiązku przeprowadzenia negocjacji tylko z jednym wykonawcą (art. 66 p.z.p.). Oznacza to, że wybór przedsiębiorcy odbierającego odpady komunalne, który będzie wykonywał odbiór odpadów komunalnych w zastępstwie, będzie mógł nastąpić nawet w ciągu jednego dnia jeżeli zaistnieje taka potrzeba.

Idąc dalej w ślad za chronologią, w art. 6h powyższej ustawy odnajdziemy termin, w którym należy wnieść opłatę za gospodarowanie odpadami. Termin ten ustawa określa na 15 dzień, następnego miesiąca, za który powstał obowiązek uiszczenia opłaty. Stawki ustala się osobno w przeliczeniu na mieszkańca na miesiąc oraz na litry odzwierciedlające pojemność pojemników. Wprowadzono również zapis, zgodnie z którym w przypadku gdy gmina nie realizuje obowiązku odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, właściciel jest obowiązany do przekazania odpadów komunalnych na koszt gminy, podmiotowi odbierającemu odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, wpisanemu do rejestru działalności regulowanej.

W przypadku zakończenia działalności, przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest obowiązany złożyć właściwemu wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta, w terminie 14 dni od dnia trwałego zaprzestania wykonywania tej działalności, wniosek o wykreślenie z rejestru.

W celu dostosowania ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach do rozwiązań przyjętych w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej w zakresie kontroli przepisy w ustawie odnoszą się wyłącznie do właścicieli nieruchomości, którzy w większości przypadków nie mają statusu przedsiębiorcy, a co za tym idzie, nie ma do nich zastosowania ustawa o swobodzie działalności gospodarczej. Kontrola będzie odnosiła się więc do wszystkich zadań właścicieli nieruchomości, o których mowa w art. 5 ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Czytaj także: Zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny jest odpadem ( cz.1)>>

Kary administracyjne i sprawozdania

Mając na względzie realizację działań nałożonych zarówno na właścicieli nieruchomości, przedsiębiorców odbierających odpady komunalne od właścicieli nieruchomości oraz gminy, wprowadzono szereg administracyjnych kar pieniężnych, których celem jest zmotywować poszczególne podmioty, biorące udział w systemie gospodarowania odpadami komunalnymi do przestrzegania zasad określonych przedmiotową ustawą oraz osiągnąć wyznaczone cele.

Aby umożliwić gminom skuteczniejszą kontrolę przestrzegania przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, wprowadza się odrębny rozdział  pt. ”Sprawozdawczość”. Rozdział ten odnosi się również do obowiązków przedsiębiorców prowadzących działalność w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych.

W związku z powyższym podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości lub prowadzący działalność w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych jest obowiązany w terminie do końca miesiąca następującego po kwartale, którego dotyczy sprawozdanie sporządzić i przekazać wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta odpowiednie sprawozdanie. Szczegółowy zakres tych sprawozdań określa art. 9o ust. 1 i ust. 3.

Czytaj także: Śmiecie zostały uporządkowane>>

Przygotowanie do wdrożenia przepisów

W terminie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia ustawy gminy obowiązane będą do dostosowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi do wymagań wynikających z niniejszej ustawy. Ponadto rada gminy będzie zobowiązana podjąć uchwały w sprawie wzoru deklaracji o wysokości miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości oraz w sprawie stawki opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz szczegółowe zasady ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w terminie do 6 miesięcy od dnia ogłoszenia ustawy.

Jeżeli rada gminy nie podejmie uchwał w wyznaczonym terminie, wojewoda wzywa ją do podjęcia uchwał, wyznaczając termin na ich podjęcie. Po bezskutecznym upływie tego terminu wojewoda wydaje w tej sprawie zarządzenie zastępcze. Przyjęte w tym trybie zarządzenie wywołuje skutki prawne, takie jak akt prawa miejscowego.

Dodatkowo wprowadza się przepis przejściowy, zgodnie z którym gmina, w terminie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia ustawy, jest obowiązana do utworzenia rejestru działalności regulowanej.

Od momentu obowiązywania ustawy rada gminy będzie obowiązana dostosować regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy do przepisów ustawy w terminie 18 miesięcy. Regulaminy utrzymania czystości i porządku na terenie gminy wydane przed dniem ogłoszenia ustawy zachowują moc do czasu wydania nowych regulaminów i mogą być zmieniane na podstawie upoważnień zawartych w ustawie.

Jednocześnie wprowadza się przepis, że w przypadku gminy, na terenie której rozpoczęła się budowa lub eksploatacja regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych przed dniem wejścia w życie ustawy, nie stosuje się przepisów art. 3a ustawy dotyczących realizacji zadania polegającego na budowie i eksploatacji regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych.

Ponadto wprowadzono przepis przejściowy pozwalający na zachowanie w mocy nie dłużej niż przez okres 12 miesięcy od dnia ogłoszenia ustawy, uchwał określających wysokość opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, podjętych przed dniem wejścia w życie ustawy przez gminy, które podjęły uchwałę o przejęciu obowiązków właścicieli nieruchomości.

Dodatkowo ustawa zobowiązuje wójta, burmistrza lub prezydenta miasta do przeprowadzenia kampanii informacyjnej, która ma na celu zaznajomienie społeczeństwa, i powiadomienia mieszkańców o podjęciu uchwały o wprowadzeniu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, terminie przekazania przez właściciela nieruchomości deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, a także o możliwości rozwiązania umowy na odbieranie odpadów komunalnych z podmiotami odbierającymi te odpady.

Do nowelizacji wprowadza się także przepis przejściowy, zgodnie z którym właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta deklarację o wysokości miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta o wprowadzeniu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Ustawa z dnia 1 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw - zwana ustawą śmieciową (Dziennik Ustaw nr 152 z dnia 25 lipca 2011 r., poz. 897) jako całość zacznie obowiązywać od 1 stycznia 2012 roku, jednakże dla określonych w ustawie przepisów przewidziano opóźnione terminy obowiązywania.

Tomasz Błotnicki

samorzad.infor.pl

Źródło: Samorzad.infor.pl
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    21 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Do kiedy Spis Powszechny?

    Spis Powszechny – do kiedy trwa? Do kiedy można się spisać przez Internet? Czy każdy domownik musi się spisać osobno? Jakie kary grożą za brak udziału w spisie ludności i mieszkań w 2021 roku?

    Nieskuteczność systemów Compliance, systemów Whistleblowingu lub ochrony danych osobowych - przyczyny

    Nieskuteczność systemów. Czy da się zlikwidować ryzyko compliance lub ryzyko naruszenia danych osobowych? Jakie są powody pozorności lub nieskuteczności systemów?

    Program Kangur - autobusy elektryczne dla gmin wiejskich

    Program Kangur - autobusy elektryczne dla gmin wiejskich. Dzięki wsparciu NFOŚiGW, w wysokości prawie 40 mln zł, autobusy elektryczne będą woziły dzieci do szkół w kolejnych 16 gminach.

    Czyste Powietrze - zmiany w programie, koniec dotacji na piece węglowe

    Czyste Powietrze - co się zmieni w programie? Do kiedy można jeszcze uzyskać dotację na piece węglowe?

    Pakiet psychologiczny – rekomendacje dla uczelni dotyczące pomocy studentom

    Pakiet psychologiczny. Na podstawie przekazanych przez uczelnie informacji na temat udzielanego w okresie epidemii wsparcia studentom, Ministerstwo Edukacji i Nauki opracowało poniższe zalecenia w zakresie zwiększenia pomocy psychologicznej.

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021. Nauczyciel to zawód często oceniany. Ale czy doceniany? W raporcie zbadano, co myślą o nauczycielach rodzice, uczniowie, a także oni sami o swojej pracy.

    Domowa Opieka Medyczna - Pulsoksymetr i PulsoCare

    Domowa Opieka Medyczna to program mający na celu zdalne monitorowanie stanu zdrowia Pacjentów. Program wykorzystuje pulsoksymetr jako narzędzie diagnostyczne i aplikację PulsoCare do przekazywania i monitoringu danych.

    CEEB - zadania gmin związane ze spisem źródeł ciepła

    CEEB - zadania gmin związane ze spisem źródeł ciepła. W jakim terminie gmina powinna wprowadzić dane do ewidencji? Ile czasu ma urzędnik na wprowadzenie danych z deklaracji do systemu? Czy każdy pracownik urzędu może wprowadzać dane do CEEB? Czy przewidziano finansowanie dla gmin?

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - od kiedy, deklaracja

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - od kiedy, jak złożyć deklarację źródeł ciepła? Przedstawiamy najważniejsze informacje o nowym obowiązku, który będzie spoczywał na właścicielach i zarządcach budynków.

    CEEB - jakie kary za brak zgłoszenia do ewidencji źródeł ciepła?

    CEEB - Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków rusza już 1 lipca 2021 roku. Oznacza to nowy obowiązek dla milionów Polaków, którzy będą musieli zgłosić, czym ogrzewają swoje domy. Jakie kary grożą za brak zgłoszenia?

    Szczepienia przeciw COVID-19 w aptekach - NFZ przyjmuje wnioski

    Szczepienia przeciw COVID-19 w aptekach. Oddziały Wojewódzkie Narodowego Funduszu Zdrowia przyjmują od wtorku wnioski od aptek, które chcą przystąpić do Narodowego Programu Szczepień przeciw COVID-19. Nabór jest otwarty i ciągły, nie ma konkretnej daty jego zakończenia.

    Aplikacja mObywatel - co można w niej znaleźć?

    Aplikacja mObywatel - co można w niej znaleźć? Już ponad 3 miliony Polaków korzysta z naszej aplikacji mObywatel, czyli cyfrowego portfela na dokumenty. Wkrótce trafi do niej Unijny Certyfikat COVID.

    Tymczasowy profil zaufany będzie stały

    Tymczasowy profil zaufany będzie stały. 17 czerwca 2021 roku wejdą ważne zmiany dotyczące profilu zaufanego, szczególnie jego tymczasowej wersji. Co się zmieni?

    Kiedy wyniki matur 2021?

    Wyniki matur 2021 – kiedy? Jak i gdzie je sprawdzić? Przedstawiamy ważne informacje dla tysięcy tegorocznych maturzystów.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r. Minister zdrowia podpisał rozporządzenie zapowiedziane w programie Polski Ład. Z jakich badań będzie można skorzystać?

    Polski Ład: nowe miejsca pracy i infrastruktura mają rozwiązać problemy gmin

    Polski Ład to całościowe spojrzenie na problemy powiatów i gmin w całej Polsce. W ramach Polskiego Ładu budowane będą m.in. obiekty sportowe oraz infrastruktura drogowa, energetyczna, internetowa, kolejowa, które przyczynią się do rozwoju gospodarczego i poprawią jakość życia - mówił premier Mateusz Morawiecki.

    Konrad Fijołek prezydentem Rzeszowa - wyniki wyborów

    Konrad Fijołek nowym prezydentem Rzeszowa - znamy już oficjalne wyniki wyborów. Kandydat popierany przez opozycję: PO, Lewicę, PSL i Ruch Polska 2050 wygrał w pierwszej turze. Ile głosów zdobyli poszczególni kandydaci?

    Kurator oświaty - jakie ma mieć uprawnienia po zmianach?

    Kurator oświaty. Ministerstwo Edukacji i Nauki proponuje rozwiązania wzmacniające rolę kuratora oświaty. Jakie kurator ma mieć uprawnienia po zmianach?

    Lektury w szkole podstawowej – proponowane zmiany

    Lektury w szkole podstawowej – zmiany. Ministerstwo Edukacji i Nauki przygotowało propozycję zmian w liście lektur szkolnych. Jakie książki zostaną usunięte z wykazu a jakie dodane?

    Lista lektur w liceum i technikum – proponowane zmiany

    Lektury w liceum i technikum – jakie zmiany proponuje Ministerstwo Edukacji i Nauki? Skreślone z wykazu lektur mają być m.in. wiersze Marcina Świetlickiego oraz „Mała apokalipsa” Tadeusza Konwickiego. Zamiast tego uczniowie mają czytać m.in. dzieła filozoficzne i egzystencjalne Jana Pawła II.

    Dopłaty z gmin za odpady, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody

    Dopłaty z gmin, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody - szykują się spore zmiany w gospodarce odpadami. Co zawiera rządowy projekt zmian w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach?

    Komunikacja w Compliance

    Komunikacja w Compliance. W najbliższym czasie sektor publiczny, ale i sektor prywatny (zwłaszcza duże i średnie przedsiębiorstwa) czeka wdrażanie systemów Compliance. Kluczem do udanego wdrożenia, a potem utrzymania systemów Compliance jest komunikacja.

    Leśna szkoła z klimatem - ruszają ekolekcje

    Leśna szkoła z klimatem to program opracowany we współpracy Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz Ministerstwa Edukacji i Nauki, który służy inspirowaniu uczniów i nauczycieli do działań sprzyjających środowisku przyrodniczemu. W program zaangażowane są też Lasy Państwowe, które m.in. przygotowują służące grom plenerowym ścieżki i organizują prelekcje.

    Dzień Ojca - gra miejska "Przygoda z Tatą"

    Dzień Ojca - MRiPS zaprasza do zapisów na grę miejską "Przygoda z Tatą". Gra odbędzie się w Warszawie.

    Praca zdalna urzędników - ekwiwalent

    Praca zdalna urzędników - po zmianie przepisów pracodawca będzie musiał zagwarantować ekwiwalent. Czy wygasi to pracę zdalną urzędników?