Kategorie

Służebność przesyłu

Magdalena Galas
inforCMS
W jaki sposób domagać się wynagrodzenia za tolerowanie stojącego na działce słupa wysokiego napięcia lub innych urządzeń będących własnością przedsiębiorcy?

Obecność urządzeń przesyłowych wchodzących w skład przedsiębiorstwa na cudzych gruntach była do niedawna, ze względu na brak regulacji prawnych, przedmiotem licznych sporów nierzadko kończących się w sądzie. Od sierpnia 2008 r obowiązują wprowadzone do Kodeksu Cywilnego przepisy odnoszące się do służebności przesyłu.
Służebność przesyłu reguluje stosunki między przedsiębiorcą, który jest właścicielem urządzeń przesyłowych znajdujących się na cudzej nieruchomości lub zamierza takie urządzenie na niej wybudować a właścicielem rzeczonej nieruchomości. Umożliwia ona prawne uregulowanie dostępu do cudzych nieruchomości w celu wybudowania i utrzymywania takich urządzeń.

Służebność przesyłu może mieć zastosowanie do takich stanów faktycznych, w których urządzenia przesyłowe już istnieją, jak również do takich, w których przedsiębiorca zamierza dopiero wybudować urządzenie przesyłowe.

Reklama

Urządzeniami przesyłowymi są, zgodnie z przepisami Kodeksu Cywilnego, urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne, czyli na przykład słupy niskiego, średniego i wysokiego napięcia, sieci wodociągowe czy gazowe. Tego typu urządzenia, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa nie należą do części składowych nieruchomości.

Służebność przesyłu jest ograniczonym prawem rzeczowym, którego istota przejawia się w tym, że przedsiębiorca może korzystać z nieruchomości stanowiącej prywatną własność w precyzyjnie określonym zakresie, niezbędnym dla zapewnienia prawidłowego funkcjonowania urządzeń przesyłowych, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń.


Obecność urządzeń przesyłowych zwykle jest dla właścicieli gruntów uciążliwa przede wszystkim ze względu na ograniczenie możliwości korzystania z nieruchomości. Ponadto istnienie tego typu urządzeń może również znacząco obniżać wartości nieruchomości. 

Zobacz także: Zasiedzenie służebności przesyłu

Ustanowienie służebności przesyłu na rzecz przedsiębiorcy przesyłowego (będącego właścicielem urządzeń) następuje w drodze umowy zawartej z właścicielem nieruchomości lub w dalszej kolejności, na drodze postępowania sądowego. 

Reklama

Za każdym razem, gdy korzystanie z cudzej nieruchomości jest konieczne dla prawidłowej eksploatacji urządzeń przesyłowych strony zainteresowane powinny zawrzeć umowę o ustalenie służebności przesyłu formie aktu notarialnego. Co więcej, jeśli jeden z zainteresowanych będzie odmawiał zawarcia umowy drugi, pod określonymi warunkami, może wstąpić z konkretnym żądaniem (wnioskiem) ustanowienia służebności do sądu.

Nie jest możliwe ustawienia służebności w drodze jednostronnego oświadczenia woli właściciela nieruchomości w sytuacji, kiedy przedsiębiorca przesyłowy nie wyraża na takie oświadczenie właściciela zgody.Ustanowienie służebności przesyłu na podstawie umowy następuje wsytuacji, gdy obie strony wyrażają dobrą wolę uregulowania stosunkówmiedzy nimi i są w stanie uzgodnić wspólne stanowisko, co dowynagrodzenia oraz dokładnego sposobu korzystania z nieruchomości.

Umowa o ustanowienie służebności przesyłu kreuje dla przedsiębiorcytytuł prawny do korzystania z nieruchomości, który umożliwia mu dostępdo urządzeń przesyłowych w celu ich eksploatacji (np. naprawy ikonserwacji).

Umowa powinna w szczególności określać strony umowy, treść ustanowionej służebności, jak również ewentualne wynagrodzenie przysługujące właścicielowi obciążonej nieruchomości. Ustanowienie służebności może nastąpić odpłatnie albo też nieodpłatnie. W praktyce rzadko zdarza się, by w właściciele nieruchomości zgadzali się na ustanowienie służebności przesyłu bez jakiegokolwiek ekwiwalentu. Ponadto należy dokładnie ustalić wszelkie okoliczności dotyczące umieszczenia oraz eksploatacji urządzeń, takie jak miejsce ich instalacji, sposób w jaki przedsiębiorca będzie mógł korzystać z nieruchomości w celu dokonania napraw itp.

Zobacz także: Zasiedzenie służebności przesyłu - aktualne stanowisko Sądu Najwyższego

W wyroku z dnia 11 maja 2005 r. Sąd Najwyższy potwierdził, że właścicielom gruntów należy się od przedsiębiorstw wykorzystujących te urządzenia godziwa rekompensata.

Jeżeli właściciel nieruchomości odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu przedsiębiorca może żądać jej ustanowienia za odpowiednim wynagrodzeniem, o ile ustanowienie służebności jest konieczne dla właściwego korzystania z urządzeń przesyłowych. Podobnie, jeśli przedsiębiorca odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu właściciel może żądać odpowiedniego wynagrodzenia w zamian za ustanowienie służebności, o ile ustanowienie służebności jest konieczne do korzystania z urządzeń.  Przedsiębiorca przesyłowy jak również właściciel nieruchomości może w taki wypadku dochodzić swego roszczenia na drodze sądowej z zastosowaniem trybu postępowania nieprocesowego. Sądy rozpoznające sprawę ustali także wysokość wynagrodzenia.

Wniosek o ustanowienie służebności przesyłu składa się do Sądu rejonowego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości.

Do wniosku należy dołączyć inne wymagane przez prawo dokumenty, w tym odpis księgi wieczystej będący potwierdzeniem przysługującego właścicielowi prawa własności nieruchomości i pismo będące potwierdzeniem tego iż strona dążyła do zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, bez konieczności przeprowadzania postępowania sądowego.

Zasiedzenie

Przedsiębiorstwo, do którego należą urządzenia przesyłowe może w pewnych sytuacjach zasiedzieć służebność przesyłu. W takim przypadku właściciel nieruchomości nie będzie mógł skutecznie domagać się od przedsiębiorcy przesyłowego wynagrodzenia za bezumowne korzystanie za okres, po którym takie zasiedzenie służebności przesyłu nastąpiło.
Sąd Najwyższy uchwałą z dnia 7 października 2008 r., w jednoznacznie wskazał, że: „Przed ustawowym uregulowaniem służebności przesyłu (art. 3051-3054 k.c.) dopuszczalne było nabycie w drodze zasiedzenia służebności odpowiadającej treści służebności przesyłu na rzecz przedsiębiorstwa”.
Nabycie przez przedsiębiorstwo służebności przesyłu w drodze zasiedzenia możliwe jest po 30 latach w przypadku kiedy przedsiębiorca posiadający tą służebność był w złej wierze, albo po 20 latach w przypadku występowania po jego stronie dobrej wiary.
Z kolei w wyroku z dnia 25 listopada 2008 r. Sąd Najwyższy (II CSK 346/08) wskazał, że zajęcie cudzej nieruchomości i umieszczenie na niej urządzeń energetycznych bez uzyskania tytułu jest tożsame ze złą wiarą.
W przypadku, gdy urządzenia przesyłowe nie zostały wybudowane na podstawie decyzji administracyjnych, wydanych na przykład na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 lipca 1950 o powszechnej elektryfikacji wsi i osiedli ani ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości, a właściciel nie wyraził zgody na ograniczenie prawa własności – można uznać, że przedsiębiorstwo nie uzyskało zezwolenie na korzystanie z nieruchomości i jest posiadaczem w złej wierze.

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    19 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Do kiedy Spis Powszechny?

    Spis Powszechny – do kiedy trwa? Do kiedy można się spisać przez Internet? Czy każdy domownik musi się spisać osobno? Jakie kary grożą za brak udziału w spisie ludności i mieszkań w 2021 roku?

    Nieskuteczność systemów Compliance, systemów Whistleblowingu lub ochrony danych osobowych - przyczyny

    Nieskuteczność systemów. Czy da się zlikwidować ryzyko compliance lub ryzyko naruszenia danych osobowych? Jakie są powody pozorności lub nieskuteczności systemów?

    Program Kangur - autobusy elektryczne dla gmin wiejskich

    Program Kangur - autobusy elektryczne dla gmin wiejskich. Dzięki wsparciu NFOŚiGW, w wysokości prawie 40 mln zł, autobusy elektryczne będą woziły dzieci do szkół w kolejnych 16 gminach.

    Czyste Powietrze - zmiany w programie, koniec dotacji na piece węglowe

    Czyste Powietrze - co się zmieni w programie? Do kiedy można jeszcze uzyskać dotację na piece węglowe?

    Pakiet psychologiczny – rekomendacje dla uczelni dotyczące pomocy studentom

    Pakiet psychologiczny. Na podstawie przekazanych przez uczelnie informacji na temat udzielanego w okresie epidemii wsparcia studentom, Ministerstwo Edukacji i Nauki opracowało poniższe zalecenia w zakresie zwiększenia pomocy psychologicznej.

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021. Nauczyciel to zawód często oceniany. Ale czy doceniany? W raporcie zbadano, co myślą o nauczycielach rodzice, uczniowie, a także oni sami o swojej pracy.

    Domowa Opieka Medyczna - Pulsoksymetr i PulsoCare

    Domowa Opieka Medyczna to program mający na celu zdalne monitorowanie stanu zdrowia Pacjentów. Program wykorzystuje pulsoksymetr jako narzędzie diagnostyczne i aplikację PulsoCare do przekazywania i monitoringu danych.

    CEEB - zadania gmin związane ze spisem źródeł ciepła

    CEEB - zadania gmin związane ze spisem źródeł ciepła. W jakim terminie gmina powinna wprowadzić dane do ewidencji? Ile czasu ma urzędnik na wprowadzenie danych z deklaracji do systemu? Czy każdy pracownik urzędu może wprowadzać dane do CEEB? Czy przewidziano finansowanie dla gmin?

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - od kiedy, deklaracja

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - od kiedy, jak złożyć deklarację źródeł ciepła? Przedstawiamy najważniejsze informacje o nowym obowiązku, który będzie spoczywał na właścicielach i zarządcach budynków.

    CEEB - jakie kary za brak zgłoszenia do ewidencji źródeł ciepła?

    CEEB - Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków rusza już 1 lipca 2021 roku. Oznacza to nowy obowiązek dla milionów Polaków, którzy będą musieli zgłosić, czym ogrzewają swoje domy. Jakie kary grożą za brak zgłoszenia?

    Szczepienia przeciw COVID-19 w aptekach - NFZ przyjmuje wnioski

    Szczepienia przeciw COVID-19 w aptekach. Oddziały Wojewódzkie Narodowego Funduszu Zdrowia przyjmują od wtorku wnioski od aptek, które chcą przystąpić do Narodowego Programu Szczepień przeciw COVID-19. Nabór jest otwarty i ciągły, nie ma konkretnej daty jego zakończenia.

    Aplikacja mObywatel - co można w niej znaleźć?

    Aplikacja mObywatel - co można w niej znaleźć? Już ponad 3 miliony Polaków korzysta z naszej aplikacji mObywatel, czyli cyfrowego portfela na dokumenty. Wkrótce trafi do niej Unijny Certyfikat COVID.

    Tymczasowy profil zaufany będzie stały

    Tymczasowy profil zaufany będzie stały. 17 czerwca 2021 roku wejdą ważne zmiany dotyczące profilu zaufanego, szczególnie jego tymczasowej wersji. Co się zmieni?

    Kiedy wyniki matur 2021?

    Wyniki matur 2021 – kiedy? Jak i gdzie je sprawdzić? Przedstawiamy ważne informacje dla tysięcy tegorocznych maturzystów.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r. Minister zdrowia podpisał rozporządzenie zapowiedziane w programie Polski Ład. Z jakich badań będzie można skorzystać?

    Polski Ład: nowe miejsca pracy i infrastruktura mają rozwiązać problemy gmin

    Polski Ład to całościowe spojrzenie na problemy powiatów i gmin w całej Polsce. W ramach Polskiego Ładu budowane będą m.in. obiekty sportowe oraz infrastruktura drogowa, energetyczna, internetowa, kolejowa, które przyczynią się do rozwoju gospodarczego i poprawią jakość życia - mówił premier Mateusz Morawiecki.

    Konrad Fijołek prezydentem Rzeszowa - wyniki wyborów

    Konrad Fijołek nowym prezydentem Rzeszowa - znamy już oficjalne wyniki wyborów. Kandydat popierany przez opozycję: PO, Lewicę, PSL i Ruch Polska 2050 wygrał w pierwszej turze. Ile głosów zdobyli poszczególni kandydaci?

    Kurator oświaty - jakie ma mieć uprawnienia po zmianach?

    Kurator oświaty. Ministerstwo Edukacji i Nauki proponuje rozwiązania wzmacniające rolę kuratora oświaty. Jakie kurator ma mieć uprawnienia po zmianach?

    Lektury w szkole podstawowej – proponowane zmiany

    Lektury w szkole podstawowej – zmiany. Ministerstwo Edukacji i Nauki przygotowało propozycję zmian w liście lektur szkolnych. Jakie książki zostaną usunięte z wykazu a jakie dodane?

    Lista lektur w liceum i technikum – proponowane zmiany

    Lektury w liceum i technikum – jakie zmiany proponuje Ministerstwo Edukacji i Nauki? Skreślone z wykazu lektur mają być m.in. wiersze Marcina Świetlickiego oraz „Mała apokalipsa” Tadeusza Konwickiego. Zamiast tego uczniowie mają czytać m.in. dzieła filozoficzne i egzystencjalne Jana Pawła II.

    Dopłaty z gmin za odpady, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody

    Dopłaty z gmin, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody - szykują się spore zmiany w gospodarce odpadami. Co zawiera rządowy projekt zmian w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach?

    Komunikacja w Compliance

    Komunikacja w Compliance. W najbliższym czasie sektor publiczny, ale i sektor prywatny (zwłaszcza duże i średnie przedsiębiorstwa) czeka wdrażanie systemów Compliance. Kluczem do udanego wdrożenia, a potem utrzymania systemów Compliance jest komunikacja.

    Leśna szkoła z klimatem - ruszają ekolekcje

    Leśna szkoła z klimatem to program opracowany we współpracy Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz Ministerstwa Edukacji i Nauki, który służy inspirowaniu uczniów i nauczycieli do działań sprzyjających środowisku przyrodniczemu. W program zaangażowane są też Lasy Państwowe, które m.in. przygotowują służące grom plenerowym ścieżki i organizują prelekcje.

    Dzień Ojca - gra miejska "Przygoda z Tatą"

    Dzień Ojca - MRiPS zaprasza do zapisów na grę miejską "Przygoda z Tatą". Gra odbędzie się w Warszawie.

    Praca zdalna urzędników - ekwiwalent

    Praca zdalna urzędników - po zmianie przepisów pracodawca będzie musiał zagwarantować ekwiwalent. Czy wygasi to pracę zdalną urzędników?