Kategorie

Wątpliwości wokół zmiany przeznaczenia nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste

Wątpliwości wokół zmiany przeznaczenia nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste./ fot. Shutterstock
Wątpliwości wokół zmiany przeznaczenia nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste./ fot. Shutterstock
Czy właściciel gruntu ma prawo nie akceptować nowego sposobu użytkowania gruntu zaproponowanego przez użytkownika wieczystego? Zdaniem Sądu niechętna postawa do zmiany warunków umowy nie może być poczytana jako działanie bezprawne, które wykorzystuje groźbą przymusową ekonomicznie sytuację Spółki.

Powódka - Spółka z.o.o. była użytkownikiem wieczystym nieruchomości stanowiącej własność Miasta. Złożyła wniosek o akceptację projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę. Został on jednak zaopiniowany negatywnie jako niezgodny z zamierzeniem inwestycyjnym wskazanym w umowie użytkowania wieczystego. Organ prowadzący postępowanie wskazał, że udzielenie pozwolenia na budowę jest uzależnione od zmiany przedmiotowej umowy. Wobec obawy, że Miasto nie wyda decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę i straty finansowej spółki, Powódka wystąpiła z wnioskiem o zmianę zagospodarowania i użytkowania nieruchomości. W celu zawarcia umowy, Spółka przystała na warunki zaproponowane przez Miasto – zapłatę 12% wartości nieruchomości, pokrycie kosztów operatu szacunkowego oraz ustanowienie zabezpieczenia w postaci poddania się egzekucji aktem notarialnym co do zapłaty uzgodnionych w umowie z Miastem kar umownych. Prezydent Miasta wydał decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę.

Reklama

Spółka złożyła pozwanemu Miastu oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczeń woli złożonych pod wpływem groźby, które dotyczyło umowy zmiany treści prawa użytkowania wieczystego oraz oświadczeń o poddaniu się egzekucji. Powódka podniosła, że pozwany swoim bezprawnym zachowaniem polegającym na groźbie odmowy wydania decyzji o pozwoleniu na budowę zmusił ją do podpisania protokołu uzgodnień i umów. Reprezentujący Spółkę członek zarządu złożył wyżej wymienione oświadczenia woli, aby uchronić ją przed znaczną szkodą, jaką mogłaby ponieść przez zapowiedzianą odmowę wydania pozytywnej decyzji.

Spółka wystąpiła do Sądu Okręgowego z powództwem o zwrot nienależnego świadczenia, w związku z odpadnięciem podstawy spełnionego świadczenia. W ocenie Sądu stan faktyczny sprawy nie budził wątpliwości. Istotę sporu stanowiło ustalenie tego, czy Spółka złożyła oświadczenie woli pod wpływem groźby oraz ocena zachowania Pozwanego w stosunku do niej. Rozstrzygając powyższy spór Sąd orzekł, że działanie Pozwanego nie nosiło znamion bezprawności, co wyklucza możliwość stosowania groźby z art. 87 k.c. Wobec powyższego powództwo podlegało oddaleniu. Sąd podkreślił, że groźba to wada oświadczenia woli, która polega na tym, że oświadczenie to zostaje złożone pod wpływem stanu obawy, który wywołany jest przez drugą stronę lub przez osobę trzecią w następstwie zastosowania groźby bezprawnej. Stan obawy musi przy tym dotyczyć poważnego niebezpieczeństwa osobistego lub majątkowego dla składającego oświadczenie woli albo dla innej osoby. Uzasadniając swoje stanowisko Sąd zaznaczył, że to Spółka wystąpiła z inicjatywą zmiany umowy, a pozwany, jako właściciel nieruchomości, określił warunki na jakich rozpoczęcie inwestycji byłoby możliwe. Nie może być zatem mowy o groźbie bezprawnej w sytuacji, gdy Miasto jako właściciel gruntu stara się zabezpieczyć swój interes ekonomiczny. Decyzja o zapłacie wymaganych przez Pozwanego kosztów nie została podjęta w warunkach przymusu psychicznego, lecz była decyzją biznesową, wynikającą z kalkulacji finansowej. Za spełnienie groźby nie sposób również uznać, zdaniem Sądu, możliwości wydania negatywnej decyzji administracyjnej w przedmiocie pozwolenia na budowę w razie niespełnienia wymogów. Zarzut ten jest o tyle bezzasadny, że wydawanie decyzji administracyjnych leży w granicach kompetencji ustawowych organu Miasta i nie może być kwalifikowane jako bezprawne. Sąd zwrócił ponadto uwagę na fakt, że Spółka miała możliwość zweryfikowania zasadności rozstrzygnięcia na drodze postępowania administracyjnego.

Reklama

Nawet przy założeniu, że doszło do groźby bezprawnej, to powodowa Spółka uchyliła terminowi do złożenia oświadczenia o uchylenia się skutków prawnych złożonych oświadczeń woli. Zgodnie z tym przepisem uprawnienie do uchylenia się od skutków oświadczenia woli wygasa w razie groźby - z upływem roku od chwili, kiedy stan obawy ustał. Zawarta między stronami umowa modyfikująca treść prawa użytkowania wieczystego wraz z protokołem uzgodnień, miała charakter cywilnoprawny, a nie administracyjnoprawny, jak twierdziła strona powodowa. W opinii Sądu opłata, która została naliczona nie była sprzeczna z innymi przepisami prawa oraz zasadami współżycia społecznego. W wyniku bowiem zawarcia umowy doszło do zwiększenia wartości użytkowanego, obniżenia opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste, co skutkowało tym, że obie strony uzyskały przysporzenie.

Od powyższego wyroku apelację wniosła strona powodowa. Sąd Apelacyjny w Warszawie orzekł, że nie zasługiwała ona na uwzględnienie z uwagi na bezzasadność podniesionych w niej zarzutów. Uznał, że wyrok Sądu Okręgowego odpowiada prawu, lecz nie podzielił niektórych jego poglądów.

Sąd Apelacyjny zaaprobował przyjęcie przez Sąd I instancji, że Spółka uchybiła terminowi do uchylenia się od skutków prawnych złożonego oświadczenia woli. Stanowiło to samoistną przesłankę uzasadniającą oddalenie powództwa. Sąd nie podzielił jednak ustaleń poczynionych przez Sąd I instancji, zgodnie z którymi organ prowadzący postępowanie w sprawie o udzielenie pozwolenia na budowę uzależniał wydanie decyzji od zmiany przeznaczenia gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste, które byłoby zgodne z zamierzeniem inwestycyjnym. W ocenie Sądu, postępowanie organu w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę prowadzone było zgodnie obowiązującymi przepisami kodeksu postępowania administracyjnego i nie było podstaw do zakwalifikowania jego działania jako bezprawnego czy też stanowiącego groźbę. W następnej części rozważań Sąd zwrócił uwagę na charakter umowy użytkowania wieczystego. Jest to umowa o charakterze prawnorzeczowym, która zakładała wzniesienie na gruncie budynków ustalonych przez strony. W związku z powyższym ma ona charakter celowy, a umowne przeznaczenie gruntu ma istotne znaczenie dla wzajemnych praw i obowiązków właściciela i użytkownika wieczystego. Wątpliwości Sądu nie wzbudziło również pobranie opłaty za zmianę przeznaczenia i sposobu zagospodarowania nieruchomości, jako że nie pozostawało to w sprzeczności z prawem, zasadami współżycia społecznego i mieściło się w granicach zasady swobody umów. Biorąc wszystkie powyższe okoliczności pod uwagę, Sąd oddalił apelację jako niezasadną.

Piotr Kołodziejczak

radca prawny w Kancelarii Prawnej Dr Krystian Ziemski & Partners w Poznaniu, Partner, specjalizuje się w zakresie realizacji projektów inwestycyjnych, sporach sądowych, opracowywania i opiniowania umów

Maciej Szczubełek

asystent w Kancelarii Prawnej Dr Krystian Ziemski & Partners w Poznaniu, interesuje się prawem cywilnym

Dr Krystian Ziemski & Partners Kancelaria Prawna spółka komandytowa w Poznaniu

www.ziemski.com.pl

Artykuł pochodzi z Portalu: www.prawodlasamorzadu.pl

Chcesz dowiedzieć się więcej, skorzystaj z naszego programu
INFORLEX Plan kont dla firm – program
INFORLEX Plan kont dla firm – program
Tylko teraz
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    25 lip 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Zasady odwołania od wyników egzaminu maturalnego 2021

    Odwołania od wyników egzaminu maturalnego. Niecałe trzy tygodnie temu maturzyści poznali wyniki egzaminów dojrzałości. Niektórzy mają wątpliwości, czy ich praca została poprawnie sprawdzona, i wnioskują o wgląd do niej oraz wyższe noty.

    Kontrole zwolnień lekarskich nauczycieli

    Kontrole zwolnień lekarskich nauczycieli - zgodnie z projektem nowelizacji prawa oświatowego autorstwa MEiN ministerstwo co kwartał będzie przekazywało do ZUS szczegółowe informacje dotyczące nauczycieli przebywających m.in. na zwolnieniach lekarskich, urlopach zdrowotnych oraz macierzyńskich.

    Nauka stacjonarna w szkołach od 1 września 2021 r.

    Nauka stacjonarna w szkołach - minister edukacji i nauki Przemysław Czarnek zapowiedział, że trwają przygotowania do powrotu uczniów do szkół od 1 września 2021 r.

    Historia XX i XXI wieku - od kiedy nowy przedmiot?

    Historia XX i XXI wieku - od kiedy nowy przedmiot zapowiedziany w Polskim Ładzie? Co obejmie?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające - możliwość zwiększenia liczby godzin

    Dodatkowe zajęcia wspomagające - większa liczba dzieci będzie mogła skorzystać z dodatkowych lekcji. MEiN przygotowało zmianę przepisów w tym zakresie.

    Nauka zdalna czy stacjonarna w roku akademickim 2021/2022? - wytyczne dla uczelni

    Nauka zdalna czy stacjonarna w roku akademickim 2021/2022? Ministerstwo Edukacji i Nauki opublikowało wytyczne dla uczelni.

    Compliance - cykl Deminga

    Compliance - każdy system powinien działać w cyklu Deminga i zawsze należy monitorować ryzyka. Niestety często brakuje na to zasobów lub woli najwyższego kierownictwa.

    Transakcja zakupu nieruchomości na rzecz gminy

    Zakup nieruchomości na rzecz gminy. W ramach działalności gospodarczej gmina może nabywać prawa do nieruchomości na wolnym rynku - w trybie czynności cywilnoprawnych. W takich transakcjach istotne są kompetencje organów gminy. Wójt jest uprawniony do dokonywania czynności związanych z nabyciem nieruchomości. Działa jednak z zachowaniem zasad prawidłowej gospodarki i w ramach wytyczonych przez radę gminy.

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - co zawiera?

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) już działa. Wyjaśniamy, jakie informacje zawiera ten ważny rejestr. Warto również wspomnieć o obowiązkach właścicieli budynków związanych z CEEB.

    Loteria szczepionkowa - kiedy losowania?

    Loteria szczepionkowa - kiedy losowania? Wciąż można zarejestrować się w Loterii Narodowego Programu Szczepień i wziąć udział w kolejnych losowaniach nagród.

    Wakacje 2021 w Europie - zasady podróżowania, paszport covidowy, testy

    Wakacje 2021 w Europie w czasach koronawirusa - jakie zasady obowiązują podróżnych? W większości krajów trzeba pokazać paszport covidowy lub wynik testu na COVID-19.

    Aspekty środowiskowe w nowym prawie zamówień publicznych

    Zrównoważone zamówienia to taki sposób organizacji postępowań o udzielenie zamówienia publicznego, który uwzględnia aspekty środowiskowe lub społeczne, co przekłada się na charakter udzielanego zamówienia, przy jednoczesnym zapewnieniu celowego, racjonalnego i oszczędnego wydatkowania środków publicznych. W pojęciu tym mieszczą się więc zarówno tzw. „zielone”, jak również społeczne zamówienia publiczne.

    Cyfryzacja usług a cyberbezpieczeństwo w sektorze publicznym

    W ostatnich latach można obserwować postępującą cyfryzację usług, również w sektorze publicznym. O ile załatwianie spraw urzędowych online jest dla obywateli ogromną wygodą, o tyle zasadne w tym kontekście jest pytanie – jak właściwie zadbać o bezpieczeństwo przetwarzanych danych?

    Karta Lokalizacji Podróżnego - jak wypełnić?

    Kartę Lokalizacji Podróżnego musi wypełnić każdy przylatujący do Polski. Czym jest? Jak wypełnić Kartę Lokalizacji Pasażera?

    Karta Lokalizacji Podróżnego w formie elektronicznej

    Karta Lokalizacji Podróżnego w formie elektronicznej od soboty zastąpi karty papierowe. Kto musi wypełnić Kartę Lokalizacji Podróżnego?

    Loteria szczepionkowa - ochrona danych uczestników

    Loteria szczepionkowa - jak chronione są dane osobowe uczestników Loterii Narodowego Programu Szczepień? Czy dane medyczne są bezpieczne?

    Loteria szczepionkowa - lista wygranych

    Loteria szczepionkowa - lista wygranych. Są już pierwsi zwycięzcy w Loterii Narodowego Programu Szczepień. Gdzie sprawdzić listę wygranych nagród? Kiedy kolejne losowania?

    Wypadek przy pracy urzędnika świadczącego pracę zdalną

    Wypadek przy pracy urzędnika świadczącego pracę zdalną. Jak prawidłowo sporządzić protokół powypadkowy?

    Szczepienia dzieci w wieku 5-12 lat - od kiedy?

    Szczepienia dzieci w wieku 5-12 lat - od kiedy? Jest to niezwykle istotna kwestia pod kątem roku szkolnego i bezproblemowego powrotu dzieci do szkół.

    Compliance - od czego zacząć wdrożenie systemu?

    Compliance - od czego należy zacząć wdrożenie systemu w organizacji? Coraz więcej podmiotów z sektora prywatnego oraz z sektora publicznego rozumie, że posiadanie systemów Compliance jest niezbędne, by podmiot mógł bezpiecznie funkcjonować lub się rozwijać.

    Czternastka dla nauczycieli do likwidacji?

    Czternastka dla nauczycieli - czy zostanie zlikwidowana? Nie tylko samorządowcy, lecz także eksperci są zdania, że przy wprowadzeniu nowego sytemu płac nauczycieli należy zlikwidować jednorazowy dodatek uzupełniający.

    Wjazd do Słowacji - czy obowiązuje kwarantanna?

    Wjazd do Słowacji - czy obowiązuje kwarantanna? 9 lipca 2021 roku weszły w życie obostrzenia ws. COVID-19 dotyczące wjazdu na Słowację. Zakwestionował je Słowacki Sąd Konstytucyjny.

    Francja - niezaszczepieni nie będą mogli wejść do restauracji i centrów handlowych

    Francja - niezaszczepieni nie będą mogli wejść do restauracji i centrów handlowych. Od kiedy wejdą w życie nowe obostrzenia w związku z koronawirusem? Czy będą przymusowe szczepienia?

    Aspekty społeczne w nowym prawie zamówień publicznych

    Społeczne zamówienia publiczne to podejście, w którym zamawiający w oparciu o dostępne instrumenty prawne osiągają dodatkowe - w stosunku do głównego celu jakim jest realizacja zamówienia - korzyści społeczne.

    Loteria szczepionkowa - pierwsze losowanie

    Loteria szczepionkowa - pierwsze losowanie odbywa się 14 lipca 2021 roku. Można w nim wygrać 5 razy po 50 tys. złotych i 60 hulajnóg elektrycznych. Jak sprawdzić wygrane?