Standardy ochrony małoletnich w placówkach medycznych od 15 lutego 2024 roku

• Kto ma obowiązek wprowadzenia standardów ochrony małoletnich?
• Co mają określać standardy?
• Jak napisać standardy? 
• W jakim trybie organ zarządzający lub organizator ma wprowadzić standardy?
• Co po wprowadzeniu standardów?
• Jakie są konsekwencje niewprowadzenia standardów?

Kto ma obowiązek wprowadzenia standardów ochrony małoletnich?

Obowiązek wprowadzenia standardów ma każdy: 

• organ zarządzający placówką medyczną, do której uczęszczają albo w której przebywają lub mogą przebywać małoletni, 
• organizator działalności medycznej. 

Pojęcia placówki medycznej, jak i działalności medycznej nie są ustawowo zdefiniowane. 

Wydaje się jednak, że intencją ustawodawcy jest nałożenie tego obowiązku na możliwie szeroki zakres podmiotów związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych. Wobec tego, obowiązek wprowadzenia standardów dotyczy zarówno podmiotów leczniczych (szpitale, przychodnie, zakłady opiekuńczo – lecznicze, fundacje i stowarzyszenia wykonujące zadania w zakresie ochrony zdrowia), jak i praktyk zawodowych, do których uczęszczają, przebywają lub mogą przebywać małoletni (czyli osoby, które nie ukończyły 18. roku życia). 

Obowiązek dotyczy organu zarządzającego lub organizatora – pojęcia te również nie zostały zdefiniowane. Uznać więc należy, że są to osoby odpowiedzialne za zarządzanie i organizacje działalności (np. kierownik podmiotu leczniczego, dyrektor). 

Co mają określać standardy?

Nie zostało jednolicie i kompleksowo ujęte, co ma znaleźć się w standardach w każdym typie placówki. Standardy mają być dostosowane do charakteru i rodzaju placówki lub działalności. 

Inne standardy dotyczyć będą np. szpitali pediatrycznych, a inne hospicjów dziecięcych, a jeszcze inne gabinetów lekarza pediatry. 

Standardy mają dotyczyć nie tylko zagrożeń ze strony osób dorosłych, personelu, lecz także innych małoletnich przebywających w placówce. Szczególną uwagę należy poświęcić dzieciom z niepełnosprawnością oraz ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. 

W standardach określa się m.in.:

• zasady zapewniające bezpieczne relacje między małoletnim a personelem placówki lub organizatora, a w szczególności zachowania niedozwolone wobec małoletnich; 
• zasady i procedurę podejmowania interwencji w sytuacji podejrzenia krzywdzenia lub posiadania informacji o krzywdzeniu małoletniego; 
• procedury i osoby odpowiedzialne za składanie zawiadomień o podejrzeniu popełnienia przestępstwa na szkodę małoletniego, zawiadamianie sądu opiekuńczego oraz w przypadku instytucji, które posiadają takie uprawnienia, osoby odpowiedzialne za wszczynanie procedury „Niebieskie Karty”; 
• zasady przeglądu i aktualizacji standardów; 
• zakres kompetencji osoby odpowiedzialnej za przygotowanie personelu placówki lub organizatora do stosowania standardów, zasady przygotowania tego personelu do ich stosowania oraz sposób dokumentowania tej czynności; 
• zasady i sposób udostępniania rodzicom albo opiekunom prawnym lub faktycznym oraz małoletnim standardów do zaznajomienia się z nimi i ich stosowania; 
• osoby odpowiedzialne za przyjmowanie zgłoszeń o zdarzeniach zagrażających małoletniemu i udzielenie mu wsparcia; 
• sposób dokumentowania i zasady przechowywania ujawnionych lub zgłoszonych incydentów lub zdarzeń zagrażających dobru małoletniego. 

W standardach należy także określić wymogi dot. bezpiecznych relacji między małoletnimi, zasady korzystania z urządzeń z dostępem do Internetu, procedury ochrony przed szkodliwymi treściami. 

Jak napisać standardy? 

Standardy są dokumentem, który ma chronić małoletnich. Żeby taki cel był spełniony, przyjęte w nich sformułowania oraz język musi być zrozumiały właśnie dla tych osób. 

W jakim trybie organ zarządzający lub organizator ma wprowadzić standardy?

Nie określono, jaki tryb jest obowiązkowy do wprowadzenia standardów. 

W odniesieniu do placówek medycznych może to przybrać formę zarządzenia kierownika lub dyrektora. 

Co istotne, standardy muszą być udostępnione na stronie internetowej oraz wywieszone w widocznym miejscu w lokalu w dwóch wersjach – zupełniej oraz skróconej. Wersja skrócona jest przeznaczona dla małoletnich i zawiera istotne dla nich informacje. 

Co po wprowadzeniu standardów?

Co najmniej jeden raz na dwa lata, organ zarządzający lub organizator ma obowiązek dokonać oceny standardów. Ocena polega na stwierdzeniu, czy standardy są aktualne, zgodne z przepisami, czy wymagają zmiany. 

Wnioski z oceny należy pisemnie udokumentować. 

Jakie są konsekwencje niewprowadzenia standardów?

Niewykonanie obowiązku wprowadzenia standardów ochrony małoletnich podlega karze grzywny do 250 złotych albo karze nagany. 

W razie ponownego stwierdzenia niewykonania obowiązku wprowadzenia standardów ochrony małoletnich, sprawca, podlega karze grzywny nie niższej niż 1000 zł.