Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Transport publiczny w gminie, powiecie i województwie

Łukasz Sobiech
Gmina odpowiada za zbiorowy transport lokalny, a powiat za transport na szczeblu ponadgminnym. Rada gminy może ustalać ceny urzędowe za usługi przewozowe transportu zbiorowego. Organizowanie kolejowych przewozów pasażerskich oraz nabywanie pojazdów szynowych należy do zadań własnych samorządu województwa.

Gmina jest właściwa m.in. w sprawie lokalnego transportu zbiorowego. Wykonywanie zadań publicznych może być realizowane w drodze współdziałania między jednostkami samorządu terytorialnego. Natomiast gminy, związki międzygminne oraz stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego mogą udzielać pomocy, w tym pomocy finansowej, sobie wzajemnie bądź innym jednostkom samorządu terytorialnego. Powiat wykonuje określone zadania publiczne o charakterze ponadgminnym w zakresie transportu i dróg publicznych. Podobnie, jak gmina, powiat może zawierać porozumienia w sprawie powierzenia zadań publicznych z jednostkami lokalnego samorządu terytorialnego, a także z województwem, na którego obszarze znajduje się terytorium powiatu. Samorząd wojewódzki natomiast wykonuje zadania w zakresie: dróg publicznych i transportu o charakterze wojewódzkim. Podobnie jak w przypadku gminy i powiatu województwo samorządowe może zawierać z innymi województwami oraz z jednostkami lokalnego samorządu terytorialnego z terenu województwa porozumienia w sprawie powierzenia zadań publicznych.

Redakcja poleca: Przewodnik po zmianach przepisów 2015/2016 (książka)

W obszarach metropolitalnych czy też duży miastach gminy, organizując publiczny transport lokalny, często obsługują potrzeby ponadgminne. Samorządy gminne kreują rozwiązania w zakresie publicznego transportu zbiorowego, jednocześnie dofinansowują jego funkcjonowanie. Samorząd województwa ma jedynie podstawy prawne do organizowania i finansowania pasażerskich kolejowych przewozów regionalnych. W pasażerskim transporcie drogowym samorząd województwa wydaje tylko zezwolenia na regularne i regularne specjalne przewozy osób. W przypadku samorządów powiatowych i samorządu województwa można powiedzieć, że przepisy ustaw kompetencyjnych dopuszczają interpretację, zgodnie z którą samorządy tego szczebla nie mają obowiązku organizacji obsługi transportowej na swoim terytorium, z wyjątkiem organizacji kolejowych przewozów pasażerskich przez samorząd województwa. Warto zauważyć, że przy nie za wysokich środkach finansowych powoduje to praktycznie brak organizacji publicznego transportu zbiorowego o zadaniach ponadgminnych. W praktyce ten segment przewozów pasażerskich kształtowany jest przez rynek, w tym szczególności prywatnych przewoźników, a samorządy szczebla powiatowego i wojewódzkiego realizują wyłącznie rolę koordynatora rozkładów jazdy.

Komunikacja miejska

Przewoźnicy wykonujący regularne przewozy osób są zobowiązani podać do publicznej wiadomości rozkład jazdy środków transportowych przez zamieszczenie informacji na wszystkich dworcach i przystankach wymienionych w rozkładzie jazdy. Muszą również okresowo aktualizować i publikować informacje o wykonywanej komunikacji. Przewoźnik jest zobowiązany również podania do publicznej wiadomości, w sposób zwyczajowo przyjęty, ustalone lub stosowane przez niego taryfy lub cenniki. W rozkładzie jazdy przewoźnika wykonującego przewozy na liniach komunikacyjnych w komunikacji miejskiej określa się w szczególności informacje dotyczące nazwy linii komunikacyjnej określające przystanek początkowy i końcowy oraz co najmniej jeden przystanek pośredni, dzień wejścia w życie rozkładu jazdy, termin ważności rozkładu jazdy oraz dni, godziny, minuty odjazdu i przyjazdu środków transportowych albo częstotliwość ich kursowania oraz dokładnie wskazane miejsca odjazdu i przyjazdu. Warto pamiętać, że termin ważności rozkładu jazdy w transporcie drogowym powinien być zgodny z terminem ważności zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych lub przewozów regularnych specjalnych w krajowym transporcie drogowym. Przewoźnik podaje rozkład jazdy do publicznej wiadomości w formie ogłoszeń wywieszonych na dworcach i przystankach wymienionych w tym rozkładzie jazdy oraz w punktach sprzedaży biletów, co najmniej na siedem dni przed terminem jego obowiązywania. Rozkład jazdy może być ponadto podany do publicznej wiadomości w inny sposób zwyczajowo przyjęty, w szczególności w formie książek, broszur, ulotek, na nośnikach elektronicznych lub w formie informacji telefonicznej. Przewoźnik wykonujący regularny przewóz osób na liniach komunikacyjnych wykraczających poza granice gminy lub miasta, z wyłączeniem komunikacji miejskiej, corocznie aktualizuje informacje o treści rozkładu jazdy. Aktualizacja rozkładu jazdy powinna obowiązywać od czwartej niedzieli czerwca. Natomiast aktualizacja rozkładu jazdy w transporcie kolejowym powinna obowiązywać od niedzieli poprzedzającej dzień 16 grudnia. Przewoźnik może również wydawać regulaminy określające warunki obsługi podróżnych, odprawy oraz przewozu osób i rzeczy. Natomiast rada gminy określa przepisy porządkowe obowiązujące w gminnym transporcie zbiorowym. Przepisy porządkowe są uchwałą - aktem prawa miejscowego. Przepisy te najczęściej obowiązują na liniach komunikacyjnych gminnego transportu zbiorowego zarządzanych przez gminę, w tym liniach funkcjonujących na podstawie zawartych porozumień międzygminnych.

Przewóz w gminnym transporcie zbiorowym odbywa się środkami przewoźników wykonujących przewozy na terenie danej gminy przystosowanymi do przewozu osób w ramach przewozów regularnych lub okazjonalnych, według rozkładów jazdy zatwierdzonych przez gminę i podawanych do publicznej wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty.

Opłata za przejazd

Na podstawie przepisów ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach, rada gminy może ustalać ceny urzędowe za usługi przewozowe transportu zbiorowego oraz za przewozy taksówkami na terenie gminy. W mieście stołecznym Warszawa uprawnienia te przysługują Radzie Warszawy. Rada powiatu może natomiast ustalać ceny urzędowe za usługi przewozowe transportu zbiorowego na terenie powiatu. Do kompetencji rady gminy należy również określenie strefy cen (stawki taryfowe) obowiązujących przy przewozie osób i ładunków taksówkami.

Opłaty za przejazd środkami publicznego transportu oraz zasady odpłatności za przejazdy środkami komunikacji zbiorowej rada gminy określa w drodze uchwały. Na podstawie takiej uchwały usługi przewozowe są wykonywane przez przewoźników, którzy zawarli umowy z gminą lub zarządcą komunikacji zbiorowej na terenie gminy.

Przewoźnicy wykonują usługi taborem tramwajowym, trolejbusowym lub autobusowym na liniach, w zależności od potrzeb gminy. Samorządy stosują również różne rodzaje biletów. Najczęściej są to:

- jednorazowe - uprawniające do jednego przejazdu,

- okresowe - uprawniające do wielokrotnych przejazdów w oznaczonym czasie.

Uprawnienia do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego w regularnych przewozach osób reguluje ustawa z dnia 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego, lecz jej przepisów, na podstawie art. 1 ust. 2, nie stosuje się do komunikacji miejskiej. W komunikacji miejskiej zastosowanie mają przepisy wielu innych ustaw, które uprawniają do bezpłatnych lub ulgowych przejazdów środkami komunikacji miejskiej różne grupy pasażerów. Podstawą będzie również uchwała rady gminy. Te najczęściej z opłat za komunikację zwalniają bądź też przyznają ulgi: parlamentarzystom, inwalidom wojennym i wojskowym, uczniom szkół, dzieciom, które nie ukończyły czterech lat, osobom, które ukończyły 70 lat, oraz pracownikom komunikacji.

Licencje i zezwolenia

Podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania licencji, której udziela się na czas oznaczony, nie krótszy niż dwa lata i nie dłuższy niż 50 lat. Licencja udzielana jest w drodze decyzji administracyjnej przez starostę właściwego dla siedziby przedsiębiorcy. Wykonywanie przewozów regularnych na liniach komunikacji miejskiej wymaga ponadto posiadania zezwolenia wydanego przez burmistrza albo prezydenta miasta.

Zgodnie z ustawą o transporcie drogowym na przewozy regularne i przewozy regularne specjalne wymagane jest zezwolenie. Przewóz regularny jest to publiczny przewóz osób i ich bagażu wykonywany według rozkładu jazdy podanego przez przewoźnika do publicznej wiadomości co najmniej poprzez ogłoszenia wywieszone na przystankach i dworcach autobusowych, w którym należność za przejazd pobierana jest zgodnie z taryfą opłat podaną do publicznej wiadomości oraz z warunkami przewozu określonymi w zezwoleniu. Szczególnym rodzajem przewozu regularnego jest komunikacja miejska. Komunikacja miejska jest to przewóz regularny wykonywany w ramach lokalnego transportu zbiorowego w granicach administracyjnych miasta albo miasta i gminy lub też miast albo miast i gmin sąsiadujących, jeżeli zawarły one porozumienie lub utworzyły związek międzygminny w sprawie wspólnej realizacji komunikacji na swoim obszarze.

Natomiast przewóz regularny specjalny jest to niepubliczny przewóz regularny określonej grupy osób, z wyłączeniem innych osób, np. przewozy szkolne i pracownicze. Wykonywanie przewozów regularnych i przewozów regularnych specjalnych wymaga zezwolenia w krajowym transporcie drogowym - wydanego, w zależności od zasięgu tych przewozów odpowiednio przez:

- wójta - na wykonywanie przewozów na liniach komunikacyjnych na obszarze gminy,

- burmistrza albo prezydenta miasta - na wykonywanie przewozów na liniach komunikacyjnych w komunikacji miejskiej,

- burmistrza albo prezydenta miasta, któremu powierzono to zadanie na mocy porozumienia - na wykonywanie przewozów na liniach komunikacyjnych w komunikacji miejskiej,

- burmistrza albo prezydenta miasta, będącego siedzibą związku międzygminnego - na wykonywanie przewozów na liniach komunikacyjnych na obszarze gmin, które utworzyły związek międzygminny,

- starostę, w uzgodnieniu z wójtami, burmistrzami lub prezydentami miast właściwymi ze względu na planowany przebieg linii komunikacyjnej - na wykonywanie przewozów na liniach komunikacyjnych na obszarze powiatu,

- marszałka województwa, w uzgodnieniu ze starostami właściwymi ze względu na planowany przebieg linii komunikacyjnej - na wykonywanie przewozów na liniach komunikacyjnych wykraczających poza obszar co najmniej jednego powiatu, jednakże niewykraczających poza obszar województwa,

- marszałka województwa właściwego dla siedziby albo miejsca zamieszkania przedsiębiorcy, w uzgodnieniu z marszałkami województw właściwymi ze względu na planowany przebieg linii komunikacyjnej - na wykonywanie przewozów na liniach komunikacyjnych wykraczających poza obszar co najmniej jednego województwa.

Zezwolenie na wykonywanie przewozów regularnych i specjalnych wydaje się na wniosek przedsiębiorcy, po przedłożeniu odpowiednich dokumentów, a wśród nich m.in.:

- kopii licencji na transport drogowy osób (krajowy lub międzynarodowy),

- proponowanego rozkładu jazdy uwzględniającego przystanki, godziny odjazdów środków transportowych, długość linii komunikacyjnej podaną w kilometrach, i odległości między przystankami, kursy oraz liczbę pojazdów niezbędnych do wykonywania codziennych przewozów, zgodnie z rozkładem jazdy,

- schematu połączeń komunikacyjnych z zaznaczoną linią komunikacyjną i przystankami,

- potwierdzenia uzgodnienia zasad korzystania z obiektów dworcowych i przystanków, dokonanego z ich właścicielami i zarządzającymi,

Omawiane zezwolenia wydaje się na czas nie dłuższy niż pięć lat. W decyzji właściwy organ określa w szczególności warunki wykonywania przewozów; przebieg trasy przewozów, w tym miejscowości, w których znajdują się miejsca początkowe i docelowe przewozów oraz miejscowości, w których znajdują się przystanki - przy przewozach regularnych osób. Załącznikiem do zezwolenia jest obowiązujący rozkład jazdy.

Regulaminy i zasady przewozów

Podróżny ma obowiązek stosowania się do opracowanych i ogłoszonych przez przewoźnika regulaminów określających warunki obsługi podróżnych, odprawy oraz przewozu osób i rzeczy. Przewoźnik natomiast na podstawie przepisów porządkowych najczęściej zobowiązany jest m.in. do:

- punktualnych przyjazdów i odjazdów z przystanków zgodnie z rozkładem jazdy,

- umieszczania w widocznych miejscach tablic informacyjnych o trasie linii lub wyświetlania, w postaci elektronicznej, numeru linii oraz nazwy przystanku końcowego,

- udzielania podróżnym wyczerpujących informacji dotyczących usług przewozowych.

Przepisy miejscowe zezwalają również przewoźnikowi na umieszczanie reklam na szybach pojazdu w sposób nieograniczający podróżnemu orientacji w trasie przejazdu.

Najczęściej na ich podstawie podróżny zobowiązany jest do wsiadania i wysiadania z pojazdu wyłącznie na odpowiednio oznakowanych przystankach, po zatrzymaniu pojazdu i przy zachowaniu maksymalnej ostrożności posiadania w czasie przejazdu i okazywania na wezwanie osób upoważnionych przez przewoźnika ważnych dokumentów poświadczających uprawnienia do korzystania z bezpłatnych lub ulgowych przejazdów.

Przepisy porządkowe wydane przez radę gminy zawierają również postanowienia zabraniające podróżnym pewnych zachowań. Do najczęściej spotykanych można zaliczyć takie zakazy jak np.:

- zajmowania miejsca lub zachowywania się w sposób ograniczający kierowcy widoczność lub w inny sposób utrudniający prowadzenie pojazdu,

- dawania nieuzasadnionego sygnału odjazdu lub zatrzymania się,

- picia alkoholu, palenia tytoniu lub zażywania substancji odurzających,

- spożywania artykułów spożywczych mogących spowodować zanieczyszczenie odzieży innych podróżnych,

- zanieczyszczania lub zaśmiecania pojazdu oraz niszczenia znajdujących się w nim urządzeń, m.in. malowania i rysowania pojazdu i jego wyposażenia,

- żebrania i sprzedaży obnośnej,

Przepisy porządkowe zawierają również zasady dotyczące przewozu zwierząt i rzeczy.

To na ich podstawie zabronione jest przewożenie przedmiotów o wymiarach przekraczających wielkości ustalone przez przewoźnika, zwierząt niebezpiecznych, przedmiotów łatwo palnych, cuchnących, radioaktywnych, żrących, wybuchowych oraz innych materiałów niebezpiecznych, broni palnej lub gazowej, z wyjątkiem uprawnionych do tego funkcjonariuszy w czasie pełnienia służby oraz przedmiotów, które mogą wyrządzić szkodę innym podróżnym przez uszkodzenie lub zabrudzenie ich ciała lub odzieży.

Przewoźnik lub osoba przez niego uprawniona, legitymując się identyfikatorem umieszczonym w widocznym miejscu, może dokonywać kontroli dokumentów przewozu osób lub bagażu i w razie stwierdzenia braku odpowiedniego dokumentu przewozu albo dokumentu uprawniającego do przejazdu bezpłatnego lub ulgowego powinni pobrać właściwą należność za przejazd i opłaty dodatkowe.

Regionalne przewozy kolejowe

Zgodnie z ustawą z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz.U. nr 86, poz. 789), organizowanie i dotowanie przewozów pasażerskich wykonywanych w ramach obowiązku służby publicznej oraz nabywanie kolejowych pojazdów szynowych, należy do zadań własnych samorządu województwa. Zadanie to finansowane jest z dochodów własnych samorządu województwa.

Organizowanie i dotowanie regionalnych kolejowych przewozów osób wykonywanych na podstawie umowy o świadczenie usług publicznych oraz nabywanie kolejowych pojazdów szynowych należy do zadań własnych samorządu województwa. Organ samorządu województwa oraz przewoźnik kolejowy wybrany do świadczenia usług publicznych, są zobowiązani zawrzeć umowę ramową o świadczenie usług publicznych na okres nie krótszy niż trzy lata, w terminie trzech miesięcy od dnia wyboru przewoźnika. Umowa ramowa o świadczenie usług publicznych określa w szczególności warunki i tryb zawarcia umowy, oraz planowane łączne nakłady finansowe. Ostateczną wysokość środków finansowych określa każdorazowo uchwała budżetowa. Samorząd województwa jest zobowiązany do planowania w uchwale budżetowej wydatków na spłatę zobowiązań wynikających z umowy ramowej o świadczenie usług publicznych w kolejnych latach obowiązywania umowy. Natomiast na podstawie umowy ramowej o świadczenie usług publicznych zawierana jest umowa o świadczenie usług publicznych na okres obowiązywania rozkładu jazdy pociągów określająca w szczególności wysokość dotacji, nie później niż w terminie jednego miesiąca przed wejściem w życie rozkładu jazdy pociągów. Przewoźnik kolejowy prowadzący inną działalność, oprócz przewozów wykonywanych na podstawie umowy o świadczenie usług publicznych, jest zobowiązany do: prowadzenia oddzielnej rachunkowości dla przewozów wykonywanych na podstawie umowy o świadczenie usług publicznych oraz nieprzeznaczania środków publicznych na inną działalność niż przewozy wykonywane na podstawie umowy o świadczenie usług publicznych. Kolejowe przewozy osób wykonywane w połączeniach międzywojewódzkich pociągami krajowymi, w których nie obowiązuje rezerwacja miejsc, są dotowane jako usługi publiczne z budżetu państwa. Powyższą umowę o świadczenie usług publicznych zawiera z przewoźnikiem kolejowym minister właściwy do spraw transportu, jednostka samorządu terytorialnego samodzielnie lub jednostki samorządu terytorialnego łącznie albo minister właściwy do spraw transportu i jednostka (jednostki) samorządu terytorialnego łącznie. Przewozy te mogą być również dotowane z dochodów własnych jednostek samorządu terytorialnego.

ZASADY WYKONYWANIA PRZEWOZÓW

W umowie z przewoźnikiem należy określić:

- szczegółowy opis zadania, w tym parametry oceny jakości usług i procedury ich oceny;

- wysokość dotacji za przewozy wykonywane w ramach obowiązku służby publicznej i terminy jej płatności;

- tryb kontroli wykonania zadania;

- sposób rozliczenia dotacji, zasady zwrotu niewykorzystanej części dotacji oraz sposób rozliczenia deficytu przewozów;

- skutki niewykonania lub nienależytego wykonania umowy;

- zakres i warunki korzystania z pojazdów kolejowych, stanowiących własność samorządu województwa, przekazanych przewoźnikowi do wykonania umowy.

PRAWO UE O TRANSPORCIE PUBLICZNYM

Przepisy prawne w Unii Europejskiej wprowadzają:

- uznanie transportu publicznego za usługę użyteczności publicznej,

- pełne kompetencje władz publicznych do kształtowania zintegrowanych systemów transportowych,

- wybór przewoźników w konkurencyjnej procedurze zamówień publicznych,

- finansowanie przez władzę publiczną regionalnych przewozów pasażerskich.

ORZECZNICTWO

Tylko gmina może ustalać ceny biletów

Jeżeli rada gminy skorzystała z możliwości stworzonej przez art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach (Dz.U. z 2002 r. nr 97, poz. 1050 ze zm.) i ustali ceny urzędowe za usługi przewozowe transportu zbiorowego obowiązujące na terenie gminy, to ceny te obowiązywać będą również i komunalne jednostki świadczące usługi z zakresu komunikacji miejskiej. Gdy natomiast rada gminy nie podejmie uchwały na podstawie tegoż art. 8 ust. 1 ustawy o cenach, to wówczas obowiązana jest ustalić wysokość cen albo określić sposób ustalania cen za usługi z zakresu komunikacji miejskiej. Wyrok NSA z 19 lipca 2005 r., sygn. akt. T I OSK 130/05

Niedziałające kasowniki

Pasażer komunikacji miejskiej nie może odpowiadać za wadliwe działanie kasowników w pojazdach. Konserwacja i naprawa tych urządzeń należą do obowiązków przewoźnika.

Wyrok Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 18 maja 2007 r., sygn. akt. XVII Amc 82/2007

Jazda bez biletu

Kontrolerzy nie mogą przetrzymać gapowicza w autobusie, tramwaju lub pociągu w oczekiwaniu na przyjazd policjantów. Muszą umożliwić mu wysiadkę. Groźbą przetrzymania przez dłuższy czas w autobusie nie można też wymuszać uiszczenia na miejscu opłaty za jazdę na gapę.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2005 r., sygn. akt OPK 790/2004

Finansowanie przewozu

Gmina miejska, organizująca dojazd do miasta mieszkańcom sąsiednich gmin przez wydłużenie miejskich linii komunikacji zbiorowej, nie ma obowiązku finansowania z własnych środków, wynikających z tego tytułu, zwiększonych kosztów transportu i może w granicach ponoszonych kosztów ustalać wyższe ceny biletów za przejazd środkami komunikacji miejskiej na wydłużonych trasach.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 18 stycznia 1996 r., sygn. akt. SA/Wr 2601/95

Organizacja przewozów

Aby zostać przewoźnikiem, trzeba przewóz zorganizować. Potrzebny jest do tego środek komunikacji (np. autobus), pasażerowie, a także wyznaczone i zorganizowane miejsca do zatrzymywania się, by pasażerowie wysiedli i wsiedli. W sytuacji, gdy przewoźnik sam nie zorganizuje sobie takich miejsc, musi skorzystać z cudzych. A skoro korzysta, powinien za to płacić temu, kto je urządził i w związku z tym poczynił nakłady.

Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 9 listopada 2004 r., sygn. akt IV CK 160/2004

Ze środków publicznych mogą być finansowane lub współfinansowane inwestycje w zakresie rozwoju przewozów kolejowych, jeżeli wynika to z narodowych programów aktywizacji gospodarczej miast bądź regionów lub z Narodowego Planu Rozwoju.

Organizowanie przewozów

Zasady organizowania regionalnych kolejowych przewozów pasażerskich określone zostały w rozporządzeniu Rady Ministrów z dniu 21 kwietnia 2004 r. (Dz.U. z 2004 r. nr 95, poz. 953).Organizowanie regionalnych kolejowych przewozów pasażerskich jest zadaniem własnym samorządu województwa i polega to na:

- ustalaniu zapotrzebowania na przewozy,

- wyborze przewoźników i zawarciu z nimi umów na dotowanie przewozów,

- opracowaniu i wprowadzeniu przy współpracy z przewoźnikiem kolejowym planu połączeń kolejowych na obszarze województwa.

Przy ustalaniu zapotrzebowania na przewozy bierze się pod uwagę w szczególności takie czynniki, jak zaludnienie i układ przestrzenny sieci osadniczej; przestrzenne rozmieszczenie przedsiębiorców, szkół, urzędów administracji publicznej, instytucji kultury, ośrodków handlowych i miejsc wypoczynku oraz stopień bezrobocia strukturalnego i działania w celu jego zmniejszenia. Bardzo mocno pod uwagę władze samorządowe biorą wielkość i strukturę popytu na usługi przewozowe, z uwzględnieniem sezonowego i dobowego zróżnicowania oraz konkurencyjność i komplementarność innych niż kolej środków komunikacji. Pozostałe czynniki, które są brane pod uwagę, to strategia rozwoju infrastruktury transportowej w województwie, w tym transportu kolejowego; charakterystyka sieci linii kolejowych w województwie; potrzeba skomunikowania sąsiadujących ze sobą województw; oraz skomunikowania przewozów wykonywanych różnymi kategoriami pociągów czy innymi środkami transportu.

Tryb wyboru przewoźników określają przepisy o zamówieniach publicznych, z wyjątkiem przewozów wykonywanych przez przedsiębiorców, w których samorząd województwa samodzielnie lub w porozumieniu z samorządem innego województwa:

- dysponuje bezpośrednio większością głosów na zgromadzeniu wspólników albo na walnym zgromadzeniu przedsiębiorcy lub

- jest uprawniony do powoływania lub odwoływania większości członków zarządu przedsiębiorcy, lub

- jest uprawniony do powoływania lub odwoływania większości członków rady nadzorczej przedsiębiorcy.

Przy udzielaniu zamówienia publicznego na wykonywanie przewozów, oferty przewoźników powinny być oceniane z uwzględnieniem kryteriów określonych w specyfikacji istotnych warunków zamówienia, a w szczególności natomiast z uwzględnieniem wnioskowanej przez wykonawcę wysokości dotacji odniesionej do jednostki przyjętej do określenia wielkości dotowanych przewozów; oferty, która zaspokaja potrzeby przewozowe oraz oferowanej punktualności i częstotliwości kursowania pociągów. Dodatkowo ocenie podlegają takie czynniki jak oferowane wygody podróżowania. Chodzi tutaj przede wszystkim o liczbę miejsc siedzących w pojazdach kolejowych i ich przystosowanie do przewozu osób z ograniczoną możliwością poruszania się, w szczególności osób niepełnosprawnych, kobiet w ciąży i osób z małymi dziećmi. Nie bez znaczenia jest również wysokość kosztów świadczenia usług przewozowych oraz przewidywanych opłat za przejazd, jak również zakres korzystania z pojazdów kolejowych, stanowiących własność samorządu województwa i bezpieczeństwa pasażerów.

Umowy pomiędzy samorządem województwa a przewoźnikami powinny być zawarte nie później niż na sześć miesięcy przed wejściem w życie rozkładu jazdy. Plan regionalnych połączeń kolejowych, czyli rozkład jazdy połączeń, opracowywany jest przez przedstawicieli samorządu województwa przy współpracy z przewoźnikiem kolejowym na okres roczny. Zmiana rozkładu jazdy na kolejach odbywa się w drugą niedzielę grudnia każdego roku. Urzędy marszałkowskie opracowuje założenia do rozkładu jazdy pociągów regionalnych kierując się następującymi kryteriami:

- potrzebami przewozowymi mieszkańców województwa ustalanymi w drodze badań regionalnych pociągów pasażerskich na terenie województwa,

- opiniami samorządów powiatowych,

- analizą oferty przewozowej wszystkich przewoźników autobusowych,

- potrzebą skomunikowania z pociągami dalekobieżnymi,

- potrzebą skomunikowania z przewoźnikami autobusowymi.

Przepisy europejskie

Artykuł 73 Traktatu Rzymskiego podkreśla znaczenie transportu kolejowego, drogowego i śródlądowego dla rozwoju wspólnoty. Dopuszcza on dla zbiorowych form transportu pomoc jako rekompensatę z tytułu pełnienia obowiązków związanych z pojęciem użyteczności publicznej polegającej na przydzielaniu w drodze zamówienia publicznego zadań przewozowych rynkowym firmom transportowym według zapotrzebowania, jakie zgłasza administracja publiczna. Wsparcie finansowe polega na rekompensacie przewoźnikowi strat, jakie ponosi stosując się do zasad użyteczności publicznej, bądź na takim kształtowaniu systemu obsługi, aby przewoźnik mógł osiągać przychody wystarczające do pokrycia kosztów, nawet przez ograniczenie dostępu innych podmiotów do rynku. Artykuł 73 jest traktowany jako wyjątek od reguły preferowanej otwartej, wolnej konkurencji w gospodarce UE. Problematyka komunikacyjna zawarta jest w kilku grupach rozporządzeń, a więc aktach prawa wiążących poszczególne kraje członkowskie i dyrektyw. Należą do nich:

- Rozporządzenie nr 1191/69 zmienione przez rozporządzenie nr 1893/91 dotyczące postępowania państw członkowskich dotyczących obowiązków związanych z pojęciem użyteczności publicznej w transporcie kolejowym, drogowym i żegludze śródlądowej.

- Dyrektywa nr 93/38 dotycząca koordynacji procedur zawierania kontraktów na usługi publiczne, w tym transportowe.

- Rozporządzenie 1107/70 w sprawie przyznawania pomocy i zwrotów za realizację obowiązków wynikających ze świadczenia usług publicznych w transporcie kolejowym, drogowym i żegludze śródlądowej.

- Rozporządzenie nr 1017/68 w sprawie stosowania reguł konkurencji w transporcie kolejowym, drogowym i żegludze śródlądowej.

- Dyrektywa nr 96/26 zastąpiona przez Dyrektywę 98/76 dotycząca dostępu do zawodu przewoźnika w transporcie drogowym, a także wzajemnego uznawania dyplomów, certyfikatów i innych dokumentów ułatwiających przewoźnikowi swobodne korzystanie z prawa do wykonywania przewozów krajowych i międzynarodowych.

Rozporządzenie 1893/91 wprowadziło kontrakty na realizację usług w ramach obowiązków użyteczności publicznej. Jako metodę pozyskiwania kontraktów wskazano zamówienia publiczne realizowane w trybie przetargów. Oznacza to dostęp do wsparcia finansowego dla przewoźnika realizującego zadanie użyteczności publicznej tylko poprzez konkurencyjną procedurę przetargu. Z kolei procedury przetargowe w UE regulowane są dyrektywami. Podstawowa Dyrektywa 93/38 dotyczy koordynacji procedur kontraktów na usługi publiczne. Rozporządzenie 1107/70 ustala, iż przyznawanie środków pomocowych jest dopuszczalne jedynie w formie rekompensaty za obciążenia finansowe wynikające z obowiązku świadczenia usług użyteczności publicznej lub w celu podjęcia działań związanych z koordynacją rynku usług transportowych.

Rozporządzenie 1017/68 określa zasady konkurencji, które w odniesieniu do transportu zbiorowego nakazuje wybór przewoźników na określone trasy lub obszary wg zamówienia określonego przez władzę publiczną. Zamówienie to winno być przydzielone w konkurencyjnej procedurze publicznej, przy czym kryteria dotyczą ilości, jakości, standardu i ceny usługi. W zamówieniu można narzucić pewne parametry obsługi (np. częstotliwość kursowania, porę dnia obsługi, stosowanie ulg, taryfę) za cenę pokrycia różnicy między dochodami, jakie przewoźnik uzyska ze świadczonych w tych warunkach usług, a uzasadnionymi kosztami. Dyrektywa nr 98/76 zmieniająca Dyrektywę nr 96/26 reguluje dostęp do zawodu przewoźnika w drogowym transporcie pasażerskim oraz wzajemne uznawanie dyplomów, certyfikatów i innych dokumentów formalnych kwalifikacji dla ułatwienia przewoźnikom wykonywania przewozów krajowych i międzynarodowych. Określa ona minimalne wymagania stawiane przewoźnikom chcącym świadczyć usługi transportu pasażerskiego w Unii Europejskiej. Wymagania te to przede wszystkim dobra reputacja, kondycja finansowa, profesjonalne kompetencje.

ŁUKASZ SOBIECH

lukasz.sobiech@infor.pl

PODSTAWA PRAWNA

- Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe (Dz.U. z 2000 r. nr 50, poz. 601 ze zm.).

- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2004 r. nr 204, poz. 2088 ze zm.).

- Ustawa z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach (Dz.U. z 2001, nr 97, poz. 1050 ze zm.).

- Rozporządzenie ministra transportu i budownictwa z dnia 13 stycznia 2006 r. w sprawie treści, sposobów i terminów ogłaszania rozkładów jazdy oraz ich aktualizacji, warunków ponoszenia kosztów związanych z zamieszczaniem informacji dotyczących rozkładów jazdy oraz podawaniem rozkładów jazdy do publicznej wiadomości (Dz.U. z 2006 r. nr 12, poz. 79).

Komplet Premium: Samochód w firmie
Komplet Premium: Samochód w firmie
Tylko teraz
Źródło: GP
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    MKiŚ: ponad 870 mln zł z UE na program "Mój prąd"
    Ponad 870 mln zł ze środków unijnych zostanie przeznaczonych na wsparcie dla obywateli w ramach programu promocji fotowoltaiki "Mój prąd" - poinformował w piątek resort klimatu i środowiska.
    Egzamin ósmoklasisty w 2023 r. – zasady, terminy, jakie przedmioty na egzaminie?
    W roku szkolnego 2022/2023 egzamin ósmoklasisty zostanie przeprowadzony w maju. Jest to termin główny w szkołach dla dzieci i młodzieży oraz w szkołach dla dorosłych, w których nauka kończy się w semestrze wiosennym.
    Warszawa: Od 1 czerwca 2022 r. bilet metropolitalny można będzie doładować w biletomacie
    Dobra wiadomość dla mieszkańców podwarszawskich gmin. Od środy 1 czerwca 2022 r. bilet metropolitalny będzie można doładować w jednym z ponad 3,2 tys. biletomatów stacjonarnych i mobilnych.
    Niedopuszczalność powierzenia obowiązków skarbnika
    W przypadku stanowiska skarbnika nie ma prawnej możliwości powołania "osoby pełniącej obowiązki". Żadne okoliczności nie usprawiedliwiają takiego działania. Rada gminy nie jest uprawniona do podjęcia uchwały w sprawie powołania pełniącego obowiązki skarbnika nawet w sytuacji, w której zwolnienie tego stanowiska nastąpiło w sposób nagły i niespodziewany, a pozostawanie bez skarbnika wpływa negatywnie na prawidłowe funkcjonowanie gminy.
    Wyjątki od zasady użycia środków komunikacji elektronicznej
    Ogólną zasadą obowiązującą na gruncie przepisów Prawa zamówień publicznych jest stosowanie środków komunikacji elektronicznej. Odstąpienie od tej reguły jest możliwe, jednak tylko w ściśle określonych sytuacjach oraz jedynie w minimalnym i niezbędnym zakresie.
    Jak utworzyć młodzieżową radę gminy?
    Przepisy ustrojowe nakładają na gminę obowiązek wspierania i upowszechniania idei samorządowej wśród mieszkańców gminy - w tym wśród młodzieży. Jedną z form realizacji tego zadania jest utworzenie młodzieżowej rady gminy. W ten sposób przyznaje się młodzieży (w tym organizacjom młodzieżowym) możliwość bezpośredniego oddziaływania na życie publiczne lokalnej społeczności.
    Jak spędza wolny czas Iga Świątek? We wtorek będzie obchodziła urodziny!
    French Open - nawet w dni bez meczu Świątek nie ma wiele wolnego czasu.
    Świadczenia pieniężne 40 zł za zapewnienie zakwaterowania i wyżywienia Ukraińcom. Aktywny wzór wniosku o 40 zł [rozporządzenie z 4 maja 2022 r. Dz.U. poz. 1020 r.]
    Świadczenia pieniężne 40 zł z tytułu zapewnienia zakwaterowania i wyżywienia ukraińskich uchodźców. Aktywny wzór wniosku o 40 zł [rozporządzenie z 4 maja 2022 r. Dz.U. poz. 1020 r.]
    Szkoły wolą zatrudniać nauczycieli-emerytów i dają nadgodziny zamiast nowych etatów
    W zeszłym roku o tej porze w kuratoryjnych bazach było ok. 13 tys. ofert pracy dla nauczycieli. W tym – prawie 4 tys. mniej. Nie wynika z tego, że szkoły nie szukają nauczycieli.
    Zdaniem rządu pensje nauczycieli wzrosły w kilka lat o 34%, a niskim pensjom są winne samorządy
    Od kilku lat podnosimy wynagrodzenia nauczycieli. Wliczając maj tego roku, to o 34 proc. więcej w ostatnich latach – mówi Dariusz Piontkowski, wiceminister edukacji.
    Egzamin ósmoklasisty 2022 r.: Arkusz egzaminacyjny z języka angielskiego
    Egzamin ósmoklasisty 2022 r.: Arkusz egzaminacyjny z języka angielskiego
    Na zmianach w PIT tylko Poznań stracił 600 mln zł
    Zmiany w Polskim Ładzie obniżające podatek PIT z 17 proc. do 12 proc. oraz inflacja kilkukrotnie wyższa od przewidywanej przed rokiem odbijają się na finansach miast. Ograniczają bowiem ich przychody, pochodzące w największym stopniu z podatku dochodowego, oraz zwiększają wydatki z powodu coraz szybciej rosnących kosztów inwestycji. Sytuacji nie poprawiają też wojna w Ukrainie i napływ uchodźców oraz pandemia, choć nie są to najistotniejsze problemy dla budżetów samorządów.
    UE żąda od Polski oskładkowania umów zlecenia i o dzieło. Polska spełni to żądanie?
    Polska zobowiązała się wobec Brukseli, że w pełni oskładkuje umowy cywilnoprawne. Nadal jednak chce negocjować termin – wskazuje czwartkowy "Dziennik Gazeta Prawna”.
    Egzamin ósmoklasistów 2022 r.: język obcy [26 V 2022 r.]
    26 maja 2022 r. przeprowadzony zostanie pisemny egzamin ósmoklasistów z języka obcego nowożytnego - to trzecia, ostatnia część egzaminu ósmoklasistów. We wtorek uczniowie pisali egzamin z języka polskiego, w środę z matematyki. Do egzaminu przystąpi ponad 502,6 tys. uczniów VIII klas szkół podstawowych, a także ok. 7,1 tys. uczniów będących obywatelami Ukrainy.
    Podwyżka dla 460 000 pracowników służby zdrowia za 7,2 mld zł od lipca 2022 r.
    Planowane od lipca 2022 r. podwyżki obejmą grupę ok. 460 tys. pracowników ochrony zdrowia.
    Czarnek: W 2023 r. 1 mld 300 tys. zł na etaty dla psychologów, pedagogów, logopedów i neurologopedów. W 2022 r. 700 mln zł
    Od 1 września do polskich szkół trafi 520 mln zł na dodatkowe etaty dla psychologów, pedagogów, logopedów i neurologopedów – powiedział w środę minister edukacji i nauki Przemysław Czarnek.
    Małpia ospa - objawy, przebieg choroby, leczenie. Jak można się zarazić?
    W ostatnich tygodniach już w dziewięciu krajach Europy: Anglii, Niemczech, Szwajcarii, Portugalii, Hiszpanii, Szwecji, we Włoszech, Belgii i Francji, a także w USA, Kanadzie i Australii wykryte zostały przypadki małpiej ospy. Pierwsza dobra wiadomość jest taka, że człowiek nie tak łatwo może się nią zarazić. Druga, że charakteryzuje się znacznie mniejszą śmiertelnością niż ospa prawdziwa, która została wyeliminowana w ubiegłym wieku. Co trzeba wiedzieć o małpiej ospie? Jak można się zarazić? Jakie są objawy i przebieg tej choroby? Jak leczyć małpią ospę?
    Egzamin ósmoklasisty 2022 r.: Arkusz egzaminacyjny z matematyki
    Egzamin ósmoklasisty 2022 r.: Arkusz egzaminacyjny z matematyki
    Rejestr Umów Publicznych nie wejdzie w życie 1 lipca 2022 r.
    Rejestr Umów Publicznych nie wejdzie w życie od 1 lipca 2022 r. Stanie się to 1 stycznia 2023 r. Umowy wykazywane w Rejestrze Umów Publicznych będą miały wartość co najmniej 5000 zł. Sejm zwiększył więc limit minimalny dla umów wynoszący 500 zł.
    500+ dla Ukraińców, którzy w ciągu 3 dni stawią się na wezwanie. Kolejna nowelizacja specustawy
    Informacje o dacie wyjazdu uchodźców ZUS lub gminy będą otrzymywać od Straży Granicznej. Będą mogły też wezwać pobierających pomoc do stawiennictwa.
    Egzamin ósmoklasistów 2022 r.: matematyka [25 V 2022 r.]
    Dziś pisemny egzamin z matematyki - druga część egzaminu ósmoklasistów. We wtorek uczniowie pisali egzamin z języka polskiego, w czwartek będą pisać egzamin z języka obcego.
    WHO: małpią ospę da się powstrzymać
    Choć rozprzestrzenianie się małpiej ospy jest czymś niespotykanym, wirusa da się powstrzymać - powiedziała we wtorek 24 maja 2022 r. Sylvie Briand, dyrektor Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) ds. globalnych zagrożeń chorobami zakaźnymi). Według danych WHO poza Afryką - gdzie zwykle odnotowuje się zakażenia wirusem - potwierdzono dotąd 131 przypadków małpiej ospy.
    Egzamin ósmoklasisty 2022 r.: Arkusz egzaminacyjny z języka polskiego
    Egzamin ósmoklasisty 2022 r.: Arkusz egzaminacyjny z języka polskiego.
    Jak skorygować złożoną deklarację CEEB [termin do 30 czerwca 2022 r.]
    Możliwość korygowania pomyłek w złożonych deklaracjach, ulepszone wyszukiwanie punktów adresowych, możliwość samodzielnego resetu hasła przez gminnego administratora i stopniowania uprawnień użytkowników w danej gminie to tylko część z nowych funkcjonalności wprowadzonych przez Główny Urząd Nadzoru Budowlanego w systemie do składania deklaracji CEEB.
    Rząd pracuje nad zmianą kilometrówki w 2022 r. MF postuluje liczenie kilometrówki od mocy silnika a nie pojemności [Interpelacja]
    Ministerstwo Infrastruktury pracuje nad zmianami w zasadach stosowania kilometrówki. Ministerstwo Finansów postuluje, aby zrezygnować z liczenia kilometrówki według pojemności silnika na rzecz mocy silnika.