Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Procedura porządkowania ksiąg wieczystych musi być przeprowadzona szybko

Brunon Paul
inforCMS
Jeżeli organy samorządu lub Skarbu Państwa odpowiednio wcześnie nie ujawnią w księgach wieczystych prawa własności nieruchomości, to majątek ten może być zagrożony przejęciem przez dzisiejszych posiadaczy lub sprzedażą przez byłych właścicieli.  

Sporządzanie wykazów i zestawień zbiorczych, uzgadnianie stanu prawnego nieruchomości ujawnionego w księgach wieczystych z rzeczywistym stanem prawnym, prowadzenie szeroko zakrojonej akcji uświadamiającej dotyczącej kwestii własności nieruchomości oraz ustroju ksiąg wieczystych, i to nie tylko na tzw. ziemiach odzyskanych, a także porządkowanie dokumentacji to główne zadania wynikające z ustawy z 7 września 2007 r. o ujawnieniu w księgach wieczystych prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. nr 191, poz. 1365). Mają one doprowadzić do uporządkowania systemu ksiąg wieczystych i zabezpieczenia prawa własności rzeczywistych właścicieli nieruchomości.

Zagrożenia dla publicznego majątku

Coraz częściej bowiem wobec Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego kierowane są roszczenia windykacyjne dotyczące majątków przejmowanych przez władzę publiczną po II wojnie światowej.

Ich autorzy powołują się na art. 222 par. 1 Kodeksu cywilnego (k.c.). Zgodnie z nim, właściciel może żądać od osoby, która faktycznie włada jego nieruchomością, aby rzecz została mu wydana, chyba że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania nią.

Często też posiadacz nieruchomości niebędący właścicielem majątku przejętego przez Państwo po II wojnie światowej, a jedynie go użytkujący występuje do sądu o nabycie własności przez zasiedzenie (art. 172 k.c.). Warunkiem jest tu m.in. nieprzerwane posiadanie nieruchomości przez 30 lat.

Trzeba jednak przypomnieć, że skutecznie przeprowadzona windykacja zapobiega zasiedzeniu. Samorządy mogą więc oddalić niebezpieczeństwo przejmowania publicznych nieruchomości. Przy tym już samo złożenie do sądu pozwu o wydanie nieruchomości przerywa bieg zasiedzenia (art. 123 par. 1 w zw. z art. 175 k.c.).

GSiA RADZI

Dlatego tak istotne jest, by w przygotowywanych przez starostów wykazach obejmujących nieruchomości niebędące w posiadaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu, a równocześnie stanowiące ich własność, wskazywać nie tylko aktualny stan ich posiadania, ale także jego długość. Pozwoli to na odzyskanie - w pierwszej kolejności - nieruchomości najbardziej zagrożonych zasiedzeniem.

Jednocześnie trzeba podkreślić, że regulacje dotyczące zasiedzenia mogą zostać wykorzystane również do ochrony własności Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego. Prawomocne stwierdzenie zasiedzenia przez Skarb Państwa lub samorząd uchroni je bowiem przed bezzasadnymi w takiej sytuacji roszczeniami windykacyjnymi.

Zapisy w księdze podstawą sprzedaży

Uporządkowanie stanu prawnego ujawnionego w księgach wieczystych, a zwłaszcza wpisanie właściciela na podstawie postanowienia stwierdzającego zasiedzenie nieruchomości, albo ujawnienie przejścia własności nieruchomości na Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego z mocy prawa zapobiegną też sprzedawaniu nieruchomości przez jedynie formalnych właścicieli ujawnionych w księgach wieczystych.

 

GSiA OSTRZEGA

Dotychczas często dochodziło do skutecznej sprzedaży takich nieruchomości przez właścicieli ujawnionych w księdze wieczystej.

Działo się tak na podstawie zasady rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych. Chroni ona zaufanie nabywcy nieruchomości kupującego ją od osoby ujawnionej jako właściciel w danej księdze wieczystej, nawet gdy dane te nie są w rzeczywistości prawdziwe. W ten sposób dokonuje się przeniesienia własności nieruchomości, mimo zawarcia umowy z osobą, która de facto nie była właścicielem danego majątku.

WAŻNE

Zgodnie bowiem z art. 5 i art. 6 ust. 1 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2001 r. nr 124, poz. 1361 z późn. zm.), w razie niezgodności między stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej a faktycznym nieruchomości decyduje treść księgi. Chroni ona tego, kto przez czynność prawną z osobą uprawnioną według treści księgi nabył własność lub inne prawo rzeczowe. Dzięki temu dochodzi przykładowo do skutecznej sprzedaży nieruchomości przez „niewłaściciela”. Kupujący, który zaufał treści księgi i był w dobrej wierze, staje się właścicielem nieruchomości.

Tym samym osoba, która kupiła nieruchomość od osoby widniejącej w księdze wieczystej jako właściciel, nawet jeśli w rzeczywistości sprzedający już nim nie był, jest chroniona przed utratą nabytego prawa własności. Osoba, która kupiła majątek, może też skutecznie wnosić, powództwem windykacyjnym, o wydanie jej nieruchomości.

Trzeba działać szybko

Już powyżej zarysowane względy wskazują, że przy porządkowaniu stanu prawnego nieruchomości będących własnością Skarbu Państwa lub samorządów, które nie mają tego prawa wpisanego do księgi wieczystej, powinno się działać bardzo szybko i sprawnie.

Dlatego ustawodawca wyznaczył termin do 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy (tj. do 19 listopada 2009 r.) na złożenie wniosków o ujawnienie w księgach wieczystych prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa albo jednostek samorządu terytorialnego we właściwych Sądach Rejonowych - Wydziałach Ksiąg Wieczystych.

Wnioski te powinny być złożone wraz z dokumentami stanowiącymi podstawę wpisu prawa. Zgodnie z art. 31 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, wpis prawa własności do księgi wieczystej może nastąpić na podstawie następujących dokumentów:

• aktu notarialnego,

• prawomocnego - ewentualnie natychmiast wykonalnego orzeczenia sądowego,

• decyzji administracyjnej lub innego dokumentu, np. protokołu przejęcia lasów na własność Skarbu Państwa na podstawie dekretu PKWN z 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa czy ugody sądowej.

Zaś zgodnie z art. 6262 par. 1 k.p.c., co do zasady wniosek o dokonanie wpisu składa się na urzędowym formularzu. Wzory formularzy określa rozporządzenie ministra sprawiedliwości z 14 sierpnia 2003 r. w sprawie określenia wzorów i sposobu udostępniania urzędowych formularzy wniosków stosowanych w sądach rejonowych prowadzących księgi wieczyste w systemie informatycznym (Dz.U. nr 156, poz. 1527).

Podmioty wnioskujące o wpis do ksiąg wieczystych będą się najczęściej posługiwały następującymi pięcioma formularzami:

• „Wniosek o założenie księgi wieczystej”, oznaczony symbolem KW-ZAL,

• „Wniosek o wpis w księdze wieczystej”, oznaczony symbolem KW-WPIS,

• „Załącznik - Żądanie wpisu w księdze wieczystej”, oznaczony symbolem KW-ZAD,

• „Załącznik - Oznaczenie działki ewidencyjnej”, oznaczony symbolem KW-OZN,

• „Załącznik - Wnioskodawca/uczestnik postępowania”, oznaczony symbolem KW-WU.

 

WAŻNE

Już samo złożenie stosownego wniosku skutkuje jego odnotowaniem w dziale II księgi wieczystej, a tym samym powoduje wyłączenie zasady rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych. W praktyce uniemożliwi to sprzedaż nieruchomości ze względu na możliwą późniejszą jej utratę.

Terminy nie wiążą sądu

Jeśli jednak podstawę wpisu własności miałoby stanowić orzeczenie sądu stwierdzające nabycie własności nieruchomości z mocy prawa, to zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o ujawnieniu w księgach wieczystych prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego, 12 miesięcy stanowić będzie termin do złożenia wniosku o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez Skarb Państwa lub samorząd. Natomiast termin do złożenia wniosku o wpis prawa własności do ksiąg wieczystych wynosić będzie miesiąc od uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie własności.

W przypadku złożenia apelacji całość procedury może więc ulec znacznemu przedłużeniu. Zważywszy bowiem na liczbę spraw znajdujących się w sądach cywilnych oraz czas ich rozpoznawania, postępowanie sądowe może spowodować nawet kilkunastomiesięczne przedłużenie całej procedury zmierzającej do ujawnienia rzeczywistych właścicieli nieruchomości. Co prawda w art. 5 tej ustawy zakreślono sądom wieczystoksięgowym miesięczny termin na ujawnienie prawa własności Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego, liczony od momentu złożenia stosownego wniosku. Jest to jednak tylko termin instrukcyjny. Zatem jego przekroczenie przez sąd nie powoduje samo z siebie jakichkolwiek konsekwencji.

Starostowie mogą się zabezpieczyć

Starostowie mają jednak możliwość zabezpieczenia się przed skutkami przeciągania się procedury sądowej.

Artykuł 10 ust. 1 i 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece stwierdza bowiem, że w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym osoba, której prawo nie jest wpisane, może żądać usunięcia niezgodności. Samo zaś roszczenie o usunięcie niezgodności może być ujawnione w księdze przez ostrzeżenie. Podstawą wpisu ostrzeżenia jest natomiast nieprawomocne orzeczenie sądu lub postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia.

WAŻNE

Postanowienie o wpisaniu do księgi wieczystej ostrzeżenia o niezgodności zapisów ze stanem faktycznym może być uzyskane przez starostę już na samym początku postępowania zmierzającego do stwierdzenia nabycia własności nieruchomości z mocy prawa przez Skarb Państwa lub samorząd. Starosta powinien więc złożyć stosowny wniosek już w piśmie wszczynającym postępowanie w sprawie, gdyż przy przewlekłości postępowań sądowych może dojść do wykorzystania instytucji rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych do zbycia nieruchomości, które de facto należą do Skarbu Państwa lub samorządu. Byłoby to możliwe nawet wtedy, gdy wszczęto już procedurę regulacji ich stanu prawnego ujawnionego w księgach wieczystych.

Dla opieszałych będą kary

Jak wskazano wyżej, głównym celem ustawy o ujawnieniu w księgach wieczystych prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego jest udokumentowanie własności nieruchomości Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego. Oczywiście, w sytuacji, w której proces ten zostanie dokonany skrupulatnie i szybko, ta bardzo trafna idea ułatwi obrót oraz utrwali pewność i zaufanie do ksiąg wieczystych, a tym samym powinna korzystnie wpłynąć na rynek nieruchomości. Dlatego z jednej strony na zobowiązane organy państwowe i samorządowe nałożono obowiązek sprawozdawczości z wykonania ustawy, a z drugiej art. 8 ustawy przewiduje kary pieniężne, które mogą zostać nałożone na osoby zobowiązane ustawą do działań zmierzających do ujawnienia w księgach wieczystych prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego, gdyby działały opieszale.

Brunon Paul

radca prawny, właściciel krakowskiej Kancelarii Radcy Prawnego

Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!
Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!

Poradnik prezentuje praktyczne wskazówki, w jaki sposób dostosować się do zmian w podatkach i wynagrodzeniach wprowadzanych nowelizacją Polskiego Ładu.

Tyko teraz książka + ebook w PREZENCIE
Źródło: Samorzad.infor.pl
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Czy można przesunąć pracownika z urzędu gminy do ośrodka pomocy społecznej
    Burmistrz postanowił, że miejski ośrodek pomocy społecznej będzie zajmował się przyznawaniem świadczenia pieniężnego z tytułu zakwaterowania i wyżywienia obywatela Ukrainy. Jakie są sposoby przesunięcia pracowników z urzędu gminy do ośrodka pomocy społecznej?
    1 lipca 2022 r. Nowa lista leków refundowanych
    Od 1 lipca 2022 r. obowiązuje nowy wykaz leków refundowanych, do którego dodano 54 produkty bądź nowe wskazania.
    Centralizacja rozliczeń VAT w jednostkach samorządu terytorialnego (JST) - wyjaśnienia Ministerstwa Finansów
    Ministerstwo Finansów udzieliło 24 czerwca 2022 r. wyjaśnień odnośnie centralizacji rozliczeń VAT w jednostkach samorządu terytorialnego.
    6600 zł brutto, to netto 4829,58 zł, składka ZUS 904,86 zł od 1 lipca 2022 r. [kalkulator wynagrodzeń brutto netto Infor.pl]
    W 2021 r. dla pensji 6600 zł brutto wynagrodzenie na rękę było 4741,58 zł netto.
    Komunikat MRiPS: przepisy nie nakazują skrócenia pracy w czasie upału. Pracownik ma prawo do napojów pod rygorem grzywny
    Komunikat Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej: Wysokie temperatury mają wpływ nie tylko na wydajność pracy, ale i na bezpieczeństwo pracownika. Skrócenie czasu pracy jest jednak decyzją, która zależy w praktyce od dobrej woli pracodawcy. Prawo nakazuje mu dostarczenia napojów. Nierespektowanie przez pracodawcę tego obowiązku stanowi wykroczenie zagrożone karą grzywny od 1 do 30 tys. złotych.
    5500 zł brutto, to netto 4078,81 zł, zaliczka 240 zł od 1 lipca 2022 r. [kalkulator wynagrodzeń brutto netto Infor.pl]
    5500 zł brutto, to netto 4078,81 zł, zaliczka 240 zł od 1 lipca 2022 r. [kalkulator wynagrodzeń brutto netto Infor.pl]
    Klasa IV i V podstawówki - lista przedmiotów i liczba godzin w roku szkolnym 2022/2023
    Przedmioty w klasie 5 podstawówki w roku szkolnym 2022/2023. Przedmioty w klasie 4 podstawówki w roku szkolnym 2022/2023, liczba godzin.
    Czy praca zdalna jest na wniosek pracownika? Czy pracodawca może nakazać pracę zdalną?
    Kodeks pracy wprowadzi możliwość pracy zdalnej i hybrydowej – zapowiedziała minister rodziny i polityki społecznej Marlena Maląg
    Podwyżka zaliczki na PIT dla umowy zlecenia od 1 lipca 2022 r. Przykłady MF i DGP obliczeń od 3000 zł do 8000 zł
    MF: Od zlecenia 3200 zł brutto miesięcznie zaliczka na PIT wzrośnie o 103 zł do 265 zł. Niekorzystna zmiana od 1 lipca 2022 r. Przed tą datą zaliczka na PIT wynosiła 162 zł.
    300 mln zł dla artystów z opłaty od komputerów, tabletów, smartfonów, dysków i pendrivów
    Projekt ustawy o artystach zawodowych przewiduje zasilenie kwotą 300 mln zł nowego Funduszu Wsparcia Artystów Zawodowych. Pieniądze będą pochodziły z opłaty reprograficznej płaconej przez importerów i sprzedawców elektroniki (komputery, tablety, smartfony, dyski twarde i pendrivy).
    300 mln zł dla Funduszu Wsparcia Artystów Zawodowych. Opłata od smartfonów i laptopów w 2023 r.
    300 mln zł. To planowane wpłaty z opłaty reprograficznej na rzecz nowego Funduszu Wsparcia Artystów Zawodowych (FWAZ). Jeżeli nie będzie tych pieniędzy fundusz dla artystów otrzyma z budżetu dotację celową 100 mln zł rocznie. Podstawą dla płatności tych kwot jest ustawa o artystach zawodowych. 27 czerwca 2022 r. rząd przedstawił jej najnowszy projekt w wersji, która ma zostać skierowana do Sejmu i tam uchwalona.
    Świadczenie 40 zł za dzień dłużej niż 120 dni za pomoc Ukrainkom w ciąży, osobom w wieku 60/65 lat i matkom trójki dzieci
    Gminy otrzymały prawo do wydłużenia ponad 120 dni okresu wypłaty świadczenia 40 zł za dzień zakwaterowania i wyżywiania uchodźców z Ukrainy.
    Czy umowy zawierane na realizację zadań w programie rozwiązywania problemów alkoholowych podlegają Prawu zamówień publicznych?
    Pytanie nr 1. Czy umowy zawierane na realizację zadań zapisanych w gminnym programie rozwiązywania problemów alkoholowych oraz przeciwdziałania narkomanii podlegają Prawu zamówień publicznych? Pytanie nr 2. Czy prawidłowym jest zawieranie umów zlecenia na realizację usług konsultanta bez określania okresu świadczenia usługi?
    Połowa nauczycieli z Warszawy myśli o odejściu ze szkoły. Nauczyciel woli prowadzić zakład pogrzebowy niż uczyć za 3500 zł
    Blisko połowa kadry zatrudnionej w publicznych szkołach myśli o odejściu z zawodu – pokazują badania realizowane m.in. przez Urząd Miasta st. Warszawy. Według ratusza zbliżamy się do dramatycznego punktu, kiedy po prostu nie będzie komu uczyć dzieci. Tym bardziej że spośród 31 tys. stołecznych nauczycieli ponad 5 tys. jest w wieku emerytalnym lub przedemerytalnym. Wiadomo też, że wakatów w tym roku jest więcej niż w latach 2021 i 2020, a z podobnym problemem borykają się szkoły w całym kraju.
    "DGP": Od 1 lipca 2022 r. błąd w przepisach o składce zdrowotnej i liczeniu zaliczek od pensji [nieudana korekta Polskiego Ładu?]
    DGP: Przepisy korygujące Polski Ład były tworzone w pośpiechu i rząd zapomniał zmienić zasady wyliczania składki zdrowotnej. Nie ma wątpliwości, że w po 1 lipca 2022 r. pracodawcy dalej muszą wyliczać wysokość zaliczki na PIT dwukrotnie: 1) według zasad z 2022 r. i 2) zasad z 2021 r. W jakim celu? Dla ewentualnego obniżenia składki zdrowotnej do wysokości zaliczki z 2021 r.
    IMGW: Najnowsza prognoza pogody na wakacje 2022 r. W lipcu upały powyżej 30 stopni. W sierpniu ciepło i burze
    Z eksperymentalnej prognozy długoterminowej wynika, że w lipcu w Polsce temperatury będą powyżej normy, to znaczy, że będzie naprawdę upalnie.
    5000 zł brutto, to netto 3613.19 zł od 1 lipca 2022 r. [kalkulator wynagrodzeń brutto netto]
    5000 zł brutto, to netto 3613.19 zł od 1 lipca 2022 r. [kalkulator wynagrodzeń brutto netto]
    4600 zł brutto i netto 3270,83 zł dla pracownika chorującego przez część miesiąca od 1 lipca 2022 r. [42 przykłady]
    Przeliczenie wynagrodzenia brutto do netto od 1 lipca 2022 r., gdy pracowniki część miesiąca był chory - to przykład nr 38 z poradnika Wydawnictwa Infor o przeliczaniu wynagrodzeń z brutto na netto od 1 lipca 2022 r. Pozostałe przykłady w poradniku.
    15 000 zł brutto dla programisty, to 10555,58 zł albo 9167,58 zł netto [42 przykłady od 1 lipca 2022 r.]
    Lista płac dla pracownika, który przekroczył I próg podatkowy - to przykład nr 40 z poradnika Wydawnictwa Infor o przeliczaniu wynagrodzeń z brutto na netto od 1 lipca 2022 r. Pozostałe przykłady w poradniku.
    Ochrona zabytków w gminach
    Zadania, które realizuje samorząd gminny w celu zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty lokalnej, obejmują między innymi ochronę i opiekę nad zabytkami. Oznacza to wiele obowiązków ustawowych, które gmina musi wypełniać.
    Okazjonalne kąpielisko za milczącą zgodą wójta
    Zmienia się procedura tworzenia miejsc okazjonalnie wykorzystywanych do kąpieli. Zgłoszenie wodnoprawne i zgłoszenie na utworzenie takiego miejsca będzie można załatwić w jednym urzędzie - gminy. Nowelizacja Prawa wodnego upraszcza także zasady i formę zgody na utworzenie takiego miejsca (może być milcząca). Ważne jest również skrócenie terminów opiniowania zgłoszenia przez inspekcje ochrony środowiska, sanepid, dyrektorów: parku narodowego, urzędu morskiego czy urzędu żeglugi śródlądowej.
    Pełnomocnictwo dla wójta do reprezentowania spółki to nie dokument urzędowy
    Pełnomocnictwo udzielone przez reprezentującego podmiot gospodarczy, nawet na rzecz osoby sprawującej funkcję publiczną, nie jest dokumentem urzędowym. Taki dokument jest wystawiony przez podmiot prywatny i dotyczy spraw, które nie są związane z działalnością organu publicznego oraz zarządzaniem mieniem komunalnym. Z tego powodu dokument taki nie stanowi również informacji publicznej i nie podlega udostępnieniu.
    Listy płac dla 3010 zł, 6000 zł i 11 000 zł brutto netto od 1 lipca 2022 r. [42 przykłady]
    W artykule jeden z 42 przykładów jak przeliczać wynagrodzenie z brutto na netto od 1 lipca 2022 r. z poradnika Wydawnictwa Infor. I sporządzić listy płac. Od 1 lipca 2022 r. pensja 3010 zł brutto, to 2363,56 zł netto, wynagrodzenie 6000 zł brutto, to na rękę 4420,43 zł a 11 000 zł brutto, to wypłata netto 7828.63 zł. Pozostałe 41 przykłady w poradniku.
    PIP po kontroli przestrzegania PPK może nałożyć mandat karny do 2000 zł [wykaz naruszeń prawa]
    Po nowelizacji ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, od 4 czerwca br., każdy podmiot zatrudniający w rozumieniu ustawy o PPK – nie tylko pracodawca, ale też np. zleceniodawca - może być kontrolowany przez PIP w zakresie obowiązków wynikających z ustawy o PPK.
    4900 zł brutto, to netto 3670,67 zł od 1 lipca 2022 r. [kalkulator wynagrodzeń brutto netto]
    4900 zł brutto, to netto 3670,67 zł od 1 lipca 2022 r. [kalkulator wynagrodzeń brutto netto]