Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Nowy przykład wygaśnięcia mandatu radnego

Anna Kujaszewska
W czerwcu br. zapadł kolejny wyrok dotyczący łączenia stanowisk przez radnego. I tym razem okazało się, że nie należy łączyć sprawowania funkcji radnego z pracą zawodową z wykorzystaniem mienia gminy.

Zgodnie z art. 24f ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (dalej: ustawa o samorządzie gminnym) radni nie mogą:

● prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat, a także

● zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności.

Konsekwencją naruszenia tego zakazu jest wygaśnięcie mandatu radnego, co wynika z art. 190 ust. 1 pkt 2a ustawy z 16 lipca 1998 r. – Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw.

Wygraj wybory samorządowe z pakietem wyborczym!

Wygaśnięcie mandatu stwierdza w drodze uchwały rada gminy najpóźniej w ciągu trzech miesięcy od wystąpienia przyczyny wygaśnięcia.

Gdy rada gminy zaniecha obowiązku podjęcia uchwały o wygaśnięciu mandatu radnego, wojewoda w pierwszej kolejności wzywa radę gminy do podjęcia w terminie 30 dni odpowiedniej uchwały, a po bezskutecznym upływie tego terminu, po powiadomieniu ministra właściwego do spraw administracji publicznej, wydaje zarządzenie zastępcze.

Powodem, dla którego ustawodawca wprowadził do porządku prawnego art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym było zapewnienie prawidłowego i rzetelnego wykonywania działań przez jednostki samorządu terytorialnego (dalej: JST). Ma to także wyeliminować wszelkie sytuacje, gdy radny, wykorzystując sprawowanie funkcji, uzyskiwałby nieuprawnione korzyści. Dlatego radni muszą się liczyć z ograniczeniami w prowadzeniu działalności gospodarczej. Ustawodawca nie wymienił poszczególnych sytuacji, kiedy zachodzi naruszenie przepisu art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Wskazał jedynie, że radni nie mogą prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy. Tak ogólne sformułowanie przepisu pozwala na reagowanie w odpowiednio wielu sytuacjach, gdy działalność radnego „odchyla się od przyjętego standardu”. Takich sytuacji może być wiele i nie sposób je wszystkie przewidzieć.

Na podstawie licznego w tym przedmiocie orzecznictwa można stworzyć katalog sytuacji, w których ograniczenia będą miały zastosowanie, przy czym katalog ten stale poszerza się o nowe sytuacje. Przedstawiamy najnowsze rozstrzygnięcie w tym zakresie.

Konkretne rozstrzygnięcia

Istotne znaczenie w budowaniu katalogu ma orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 czerwca 2010 r. (sygn. akt II OSK 718/10).

W wyniku pisemnego zawiadomienia wojewody podkarpackiego przez dyrektora Delegatury Zarządu Operacji Regionalnych Centralnego Biura Antykorupcyjnego o piastowaniu przez radnego funkcji prezesa zarządu Banku Spółdzielczego (dalej: BS), który to bank prowadzi obsługę bankową urzędu gminy, wojewoda wystąpił do wójta gminy, w której radny sprawował funkcję, o zbadanie zaistniałej sytuacji.

Po wyjaśnieniach wójta wojewoda wezwał radę gminy do usunięcia stanu niezgodnego z prawem i wydanie uchwały o wygaśnięciu mandatu radnego w terminie 30 dni od otrzymania wezwania. Wobec niestwierdzenia przez radę gminy wygaśnięcia mandatu w tym terminie wojewoda wydał zarządzenie zastępcze. Uznał bowiem, że fakt sprawowania przez radnego funkcji prezesa zarządu BS, sprawującego obsługę JST, w której radny uzyskał mandat, powoduje, że radny zarządza działalnością gospodarczą z wykorzystaniem mienia tej jednostki.

Wojewoda wskazał, że bank jest osobą prawną, działającą na podstawie zezwoleń uprawniających do wykonywania czynności bankowych obciążających ryzykiem środki powierzone pod jakimkolwiek tytułem zwrotnym. Czynności tego rodzaju wykonuje także BS, którego prezesem jest radny. Prowadzenie obsługi bankowej gminy zdaniem wojewody oznacza, że bank prowadzi działalność z wykorzystaniem mienia gminy.

Jednak tego poglądu nie podzielili radni. Wnieśli oni skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej: WSA) w Rzeszowie. W skardze podnieśli, że wojewoda niesłusznie uznał, że doszło do naruszenia przepisu art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. W ich ocenie brak było podstaw do twierdzenia, że w przedmiotowej sytuacji prowadzenie działalności gospodarczej nastąpiło z wykorzystaniem mienia komunalnego.

DZIAŁALNOŚĆ BANKOWA

Czynności banku to w szczególności: przyjmowanie wkładów i prowadzenie rachunków tych wkładów, udzielanie kredytów i pożyczek pieniężnych, udzielanie i potwierdzanie gwarancji bankowych oraz otwieranie i potwierdzanie akredytyw, przeprowadzanie bankowych rozliczeń pieniężnych (art. 5 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe).

Skarżący wskazywali m.in., że środki finansowe w okresie trwania umowy rachunku bankowego stanowią własność banku, a gminie przysługuje wierzytelność zwrotu na każde żądanie. Środki te nie stanowią w tym czasie mienia komunalnego i nie zachodzi możliwość naruszenia normy wynikającej z art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę w uzasadnieniu, wskazując, że zgodnie z art. 43 ustawy o samorządzie gminnym mieniem komunalnym jest własność i inne prawa majątkowe należące do poszczególnych gmin i ich związków oraz mienie innych osób prawnych, w tym przedsiębiorstw. Czyli według tego przepisu mieniem komunalnym są również wierzytelności gminy. Ponadto wykonywanie obsługi finansowej gminy przez bank, którym zarządza radny, powoduje sytuację, w której jeden z elementów działalności stanowią środki finansowe gminy, co wiąże się z „wykorzystywaniem mienia komunalnego”.

Czytaj także: Radny pracownikiem firmy>>

Skarga do NSA

Na orzeczenie WSA wniesiono skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA), który po rozpoznaniu sprawy skargę oddalił.

Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu do wyroku wskazał, że przepisy prawa materialnego nie definiują precyzyjnie pojęcia „wykorzystywaniE mienia komunalnego” i dlatego wiele sporów pojawia się na tle przepisu art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. NSA przypomniał o celu, dla którego wprowadzony został przepis art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, tj. przeciwdziałanie i zwalczanie korupcji w samorządzie. Sąd podkreślił, że przepisy, które mają chronić społeczeństwo przed zagrożeniami korupcyjnymi, należy interpretować, biorąc pod uwagę cel, jakiemu mają one służyć. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych nie można chronić tych radnych, którzy próbują wykorzystać wątpliwości interpretacyjne przepisu art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym dla działalności niezgodnej ze standardami wykonywania mandatu radnego w demokratycznym państwie prawnym.

Zdaniem NSA skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zarzuty skargi oparte były na zwężającej wykładni literalnej przepisu art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym z jednoczesnym przemilczeniem powodów podjęcia przez BS obsługi urzędu miasta. Jak zauważył Sąd, radny z obsługi bankowej urzędu miasta uzyskiwał korzyści finansowe.

Odnosząc się bezpośrednio do sformułowania „wykorzystywanie mienia”, sąd wskazał, że „korzystanie” jest terminem na oznaczenie wielu różnych uprawnień i nie ogranicza się do „własności” czy „zarządzania”. Bank, prowadząc działalność, wykorzystuje kapitał otrzymany od swego beneficjenta i uzyskuje z tego korzyści w postaci prowizji czy dywidend. Sąd nie miał wątpliwości, że bank odnosi tym większe korzyści finansowe, im większe środki finansowe otrzymuje do „wykorzystania” od obsługiwanej gminy.

Podstawy prawne

• Ustawa z 16 lipca 1998 r. – Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (j.t. Dz.U. z 2003 r. nr 159, poz. 1547; ost.zm. Dz.U. z 2010 r. nr 57, poz. 356)

• Ustawa z 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (j.t. Dz.U. z 2002 r. nr 72, poz. 665; ost.zm. Dz.U. z 2010 r. nr 81, poz. 530)

• Ustawa z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (j.t. Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591; ost.zm. Dz.U. z 2010 r. nr 106, poz. 675)

Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!
Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!

Poradnik prezentuje praktyczne wskazówki, w jaki sposób dostosować się do zmian w podatkach i wynagrodzeniach wprowadzanych nowelizacją Polskiego Ładu.

Tyko teraz książka + ebook w PREZENCIE
Źródło: Gazeta Samorządu i Administracji
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Jakie są przedmioty w liceum ogólnokształcącym (LO)?
    Jakie są przedmioty w liceum ogólnokształcącym? Jaki akt prawny wprowadza te przedmioty do programu nauczania w liceum?
    Gdzie znaleźć listę szkół prowadzących rekrutację uzupełniającą do liceum, technikum, zawodówki?
    Jak znaleźć liceum, technikum, szkołę zawodową prowadzącą rekrutację uzupełniającą?
    MEiN: rekrutacja uzupełniająca i odwołanie od wyniku rekrutacji do liceum, technikum, zawodówki
    Zgodnie z art. 130 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe młodzież przyjmuje się do publicznych szkół ponadpodstawowych po przeprowadzeniu postępowania rekrutacyjnego i postępowania uzupełniającego. Wskazane w ustawie kryteria są możliwe do spełnienia przez każdego ucznia publicznej szkoły podstawowej.
    Minister rolnictwa: 4-5 zł za 1 kg cukru. 10 zł za chleb to sianie paniki. Chyba, że wzrośnie cena gazu
    Mąki nam nie zabraknie, jesteśmy bezpieczni żywnościowo - zapewnił w piątek wicepremier, minister rolnictwa Henryk Kowalczyk. Mamy odpowiednie ilości zapasów cukru - dodał.
    Wczasy pod gruszą a wakacyjny wyjazd dziecka pracownika
    Wakacje, podobnie jak święta, to czas, w którym zainteresowanie pracowników możliwością uzyskania świadczeń z ZFŚS jest wzmożone. Wiąże się to z ponoszeniem w tym okresie większych wydatków związanych z organizacją wypoczynku rodzinnego oraz dla dzieci i młodzieży. Jakie środki mogą uzyskać pracownicy na te cele? Czy możliwe jest uzyskanie świadczenia zarówno na organizację wypoczynku własnego, jak i dziecka?
    Konferencja: Atom dla samorządu. Energetyka jądrowa szansą dla transformacji energetycznej Śląska i Zagłębia [13 września 2022 r.]
    Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia zaprasza do udziału w konferencji:
    Wykaz zajęć pedagogów, psychologów, terapeutów i doradców zawodowych [rozporządzenie z 22 lipca 2022 r.]
    Znany jest wykaz zajęć prowadzonych przez nauczycieli poradni psychologiczno-pedagogicznych oraz nauczycieli: pedagogów, pedagogów specjalnych, psychologów, logopedów, terapeutów pedagogicznych i doradców zawodowych. Wynika z ROZPORZĄDZENIA MINISTRA EDUKACJI I NAUKI z 22 lipca 2022 r. w sprawie wykazu zajęć prowadzonych bezpośrednio z uczniami lub wychowankami albo na ich rzecz przez nauczycieli poradni psychologiczno-pedagogicznych oraz nauczycieli: pedagogów, pedagogów specjalnych, psychologów, logopedów, terapeutów pedagogicznych i doradców zawodowych – Dz.U z 2022 r. Poz. 1610.
    Egzamin ósmoklasisty: Lista lektur w roku szkolnym 2022/2023 i 2023/2024
    Minister edukacji Przemysław Czarnek określił listę lektur wymaganych na egzaminie ósmoklasisty w roku szkolnym 2022/2023 i 2023/2024.
    Walka z rakiem: naukowcy opracowali mapę układu odpornościowego
    Opublikowano właśnie pierwszą mapę powiązań i komunikacji między wszystkimi komórkami układu immunologicznego. Dzięki takiej wiedzy mogą powstać nowe terapie raka, chorób zakaźnych i innych schorzeń.
    Wymagania dla egzaminu ósmoklasisty w roku szkolnym 2022/2023 i 2023/2024
    Minister Edukacji i nauki określił wymagania egzaminacyjne dla egzaminu ósmoklasisty przeprowadzanego w 2023 r. i 2024 r. Wynikają z rozporządzenia z 15 lipca 2022 r. (Dz.U z 2022 r. poz. 1591). Zawiera ono załącznik podzielony na trzy części:
    Postępowania dyscyplinarne wobec nauczycieli – od niewłaściwego słowa po uwodzenie. Anonimy na nauczycieli
    Przybywa postępowań wyjaśniających i dyscyplinarnych wobec pedagogów. Czego dotyczą?
    Czy można zmienić deklarację CEEB, aby dostać dodatek węglowy 3000 zł?
    Po wprowadzeniu dodatku węglowego 3000 zł wzrosło zainteresowanie Polaków korygowaniem wpisów w ewidencji CEEB tak, aby do zgłoszonego np. pieca gazowego dodać piec opalany węglem. Albo zgłosić w ewidencji, że wcześniej zgłoszony taki piec jest głównym źródłem ogrzewania domu. Przed nadużyciami w tym zakresie przestrzega rzecznik Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego (GUNB).
    5,323 mld zł rekompensaty za zamrożenie taryfy na gaz w 2022 r. dla sprzedawcy gazu PGNiG Obrót Detaliczny
    Największy detaliczny sprzedawca gazu, PGNiG Obrót Detaliczny otrzymało 2,495 mld zł na poczet rekompensaty za zamrożenie taryfowych cen gazu - poinformowało 2 VIII 2002 r. PGNiG. Łącznie od 7 marca 2022 r. spółka otrzymała już 5,323 mld zł z tego tytułu.
    Wolne miejsca na uczelniach 2022 r. / 2023 r.
    Największym zainteresowaniem studentów cieszą się takie kierunki jak: informatyka, psychologia, prawo. Czy są jeszcze wolne miejsca?
    Wszystko o zwrocie akcyzy za paliwo rolnicze [Kompendium]
    Do 31 sierpnia 2022 r. wnioski o zwrot akcyzy za paliwo rolnicze. Zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej w pytaniach i odpowiedziach.
    Obniżka limitu amortyzacji samochodów osobowych ze 150 000 zł na 100 000 zł
    Od 1 stycznia 2026 r. limit amortyzacji samochodów spalinowych zostanie obniżony ze 150 000 zł na 100 000 zł. Dotyczy to samochodów mających emisję CO2 równą lub wyższą niż 50 g na kilometr.
    Prezes PKP Cargo: Damy radę przewieźć węgiel z portów przed zimą [WYWIAD]
    Przewóz tego surowca to teraz dla nas priorytet. Ale zrywanie kontraktów na transport innych towarów będzie ostatecznością. Jednocześnie poprawiamy wyniki, w 2022 r. chcemy wyjść przynajmniej na zero – mówi Dariusz Seliga, prezes PKP Cargo.
    Polacy chcą kryterium dochodowego dla dopłat do węgla, prądu i gazu [Sondaż]
    Rząd powinien dofinansować zakup nie tylko węgla, lecz także innych paliw. Jednocześnie potrzebne jest wprowadzenie kryterium dochodowego - wynika z sondażu United Surveys dla DGP i RMF FM.
    Prognoza: Koszt ogrzania mieszkania 55 m2 wzrośnie z 1582 zł do 2028 zł w 2023 r. Będą dopłaty dla ciepłowni? Zamrożenie cen prądu i gazu?
    Sytuacja w sektorze energetycznym ma być jednym z tematów poruszanych na wtorkowym posiedzeniu rządu; wg "Dziennika Gazety Prawnej" minister klimatu i środowiska Anna Moskwa może przedstawić na posiedzeniu projekt ustawy zakładającej dopłaty na zakup paliwa przez polskie ciepłownie.
    Limit amortyzacji od 2026 r. zależy od emisji CO2 przez samochód spalinowy [ustawa w PDF]
    Ustawa z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o elektromobilności i paliwach alternatywnych oraz niektórych innych ustaw zmieniła limity amortyzacji dla samochodów osobowych.
    Pekao: dla nowych klientów 7% na koncie oszczędnościowym przez pół roku [1 sierpnia – 16 października 2022 r.].
    Bank Pekao wprowadził promocję polegającą na 7 proc. oprocentowaniu środków na koncie oszczędnościowym. Oferta ma obowiązywać przez pół roku od otwarcia konta. Jest przeznaczona dla nowych klientów banku.
    Rachunki za obiady w szkole wyższe o 40 zł więcej za jedno dziecko
    Dyrektorzy szkół i przedszkoli mają dla rodziców i opiekunów swoich uczniów przykrą niespodziankę od września: to rosnące rachunki za wyżywienie.
    Ustalanie granic gmin i miast, nowe miasta [projekt rozporządzenia]
    Ile gmin, powiatów i województw znajduje się na mapie administracyjnej Polski? Jakie są ich granice? Ile miejscowości posiada status miasta? Pamiętajmy, by przytaczając powyższe dane uwzględniać rok, którego one dotyczą. Jak się bowiem okazuje, liczby te nie są stałe.
    Ilu nauczycieli zetknęło się z mobbingiem? [Ankieta]
    Nastroje w oświacie są złe, co przekłada się na wzajemne relacje osób zatrudnionych w placówkach – oceniają nauczyciele. Nie każda nieprawidłowość oznacza mobbing – zastrzegają prawnicy.
    PKO BP: 20% kredytobiorców złożyło wnioski o wakacje kredytowe
    20 proc. klientów PKO BP mających kredyt hipoteczny w złotych skorzystało z wakacji kredytowych - poinformował bank. Zachęca swoich klientów do korzystania z bankowości elektronicznej.