Konsekwencje wzrostu płacy minimalnej

Minimalne wynagrodzenie za pracę to gwarantowana ustawowo najniższa płaca przysługująca każdemu pracownikowi – bez względu na rodzaj wykonywanej przez niego pracy, jego kwalifikacje zawodowe oraz wymiar czasu pracy. W 2011 roku miesięczna pensja pracownika zatrudnionego na pełny etat nie może być mniejsza niż 1386 zł brutto, a więc bez odliczenia składek na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych. Przy obliczaniu wysokości minimalnego wynagrodzenia uwzględnia się przysługujące pracownikowi składniki wynagrodzenia oraz inne świadczenia wynikające ze stosunku pracy, zaliczone do wynagrodzeń osobowych, z wyjątkiem:

● nagrody jubileuszowej,

● odprawy pieniężnej w związku z przejściem na emeryturę lub rentę inwalidzką,

● wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych.

W przypadku nowego pracownika w pierwszym roku jego zatrudnienia minimalna płaca musi wynosić co najmniej 1108,80 zł (czyli 80% minimalnego wynagrodzenia). Do okresu pracy wlicza się wszystkie okresy, za które była opłacana składka na ubezpieczenia społeczne, z wyjątkiem okresów zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego.

Pracownik zatrudniony na niepełny etat powinien otrzymać wynagrodzenie minimalne w kwocie proporcjonalnej do liczby godzin przepracowanych w danym miesiącu.

Świadczenia dla pracowników

Minimalne wynagrodzenie wpływa na świadczenia, których wysokość zależy od kwoty tego wynagrodzenia albo jej wielokrotności. Od 1 stycznia 2011 r. będą one wynosić:

● dodatek do wynagrodzenia za pracę w porze nocnej – 20% stawki godzinowej wynikającej z minimalnego wynagrodzenia za każdą godzinę takiej pracy (art. 151⁸ § 1 ustawy z 6 czerwca 1974 r. Kodeks pracy; dalej: k.p.), – podstawą naliczania dodatku będzie kwota 277,2 zł (obecnie wynosi on 263,4 zł),

● wynagrodzenie dla pracownika za czas niewykonywania pracy, jeśli był on gotów do jej wykonywania, a przeszkody leżały po stronie pracodawcy – kwotę nie niższą niż minimalne wynagrodzenie (art. 81 k.p.), czyli nie mniej niż 1386 zł,

● odszkodowanie przy rozwiązaniu przez pracownika umowy o pracę z powodu mobbingu – kwotę nie niższą niż minimalne wynagrodzenie (art. 94³ § 4 k.p.), czyli co najmniej 1386 zł,

● odszkodowanie za naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu – kwotę co najmniej minimalnego wynagrodzenia (art. 18^3d k.p.), czyli minimum 1386 zł,

● odprawa pieniężna przy rozwiązaniu stosunku pracy w ramach zwolnienia grupowego – do kwoty 15-krotności minimalnego wynagrodzenia (art. 8 ust. 4 ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników), czyli maksymalnie 20 790 zł,

● minimalna podstawa wymiaru zasiłków chorobowego, wyrównawczego, macierzyńskiego i opiekuńczego oraz świadczenia rehabilitacyjnego przy pełnym etacie – nie mniej niż 86,29% minimalnego wynagrodzenia (art. 45 ust. 1 i art. 47 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa), czyli 1195,98 zł (956,78 zł dla pracowników w pierwszym roku ich zatrudnienia).

Czytaj także: Wynagrodzenie minimalne w 2011 r. - 1386 zł>>

Dodatek za pracę w porze nocnej

Pracownik wykonujący pracę w porze nocnej (tzn. między godziną 21 a 7) powinien otrzymywać dodatek do wynagrodzenia za każdą godzinę takiej pracy – w wysokości 20% stawki godzinowej wynikającej z minimalnego wynagrodzenia.

W 2011 roku pensja minimalna netto wyniesie 1032,34 zł, jeśli pracownik będzie zatrudniony na cały etat, otrzyma podstawowe koszty uzyskania przychodów (11,25 zł miesięcznie), a zaliczkę na podatek dochodowy można będzie mu obniżyć o kwotę zmniejszającą podatek (46,33 zł miesięcznie).

Dodatek ten przysługuje każdemu według tej samej stawki, niezależnie od wysokości pensji i miesięcznego wymiaru czasu pracy (pełny lub niepełny etat). Natomiast stawka godzinowa jest różna w poszczególnych miesiącach roku. Aby ją obliczyć, należy kwotę minimalnego wynagrodzenia podzielić przez liczbę godzin przypadających do przepracowania w danym miesiącu.

Potrącenia z pensji

Zmiana kwoty minimalnego wynagrodzenia w 2011 roku spowoduje również podwyższenie wysokości kwot wolnych od potrąceń z pensji pracowników. W razie konieczności potrącania z wynagrodzenia za pracę sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne, należy pozostawić pracownikowi kwotę odpowiadającą wysokości minimalnego wynagrodzenia na pełny etat netto (tzn. po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne, składki zdrowotnej i zaliczki na podatek dochodowy), czyli 1032,34 zł.

Przy potrącaniu zaliczek pieniężnych udzielonych pracownikowi trzeba pozostawić mu 75% tej kwoty, czyli 774,26 zł, a w przypadku potrącania kar pieniężnych za:

● nieprzestrzeganie przez pracownika przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy lub przepisów przeciwpożarowych,

● opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia,

● stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości lub

● spożywanie alkoholu w czasie pracy

– 90% minimalnego wynagrodzenia netto (art. 87¹ § 1 k.p.), czyli 929,11 zł.

Natomiast przy potrąceniach (za pisemną zgodą pracownika) należności na rzecz innych podmiotów niż pracodawca należy pozostawić do dyspozycji osoby zatrudnionej co najmniej kwotę odpowiadającą 80% płacy minimalnej netto (art. 91 § 2 pkt 2 k.p.), czyli 825,87 zł.

Jeśli pracownik jest zatrudniony na niepełny etat, kwoty wolne od potrąceń ulegają zmniejszeniu proporcjonalnie do wymiaru jego czasu pracy.

Czytaj także: Wpływy z CIT i PIT w 2011 r. będą rosły szybciej niż PKB>>

PRZYKŁAD

W maju 2011 r. pracownik zatrudniony na pełny etat przepracuje w porze nocnej 60 godzin. Jakiej wysokości będzie przysługiwał mu dodatek za pracę w porze nocnej?

Pracownik ten otrzyma dodatek do wynagrodzenia w kwocie 99 zł, obliczony w następujący sposób:

w maju 2011 r. przypada 21 dni roboczych, czyli 168 godzin (21 × 8 h),

stawka godzinowa dodatku za pracę w porze nocnej wyniesie 1,65 zł (277,20 zł × 168 h),

1,65 zł × 60 h = 99 zł.

Tabela. Dodatek za pracę w godzinach nocnych w poszczególnych miesiącach 2011 roku

@RY1@i41/2010/023/i41.2010.023.000.0014.001.jpg@RY2@

Podstawy prawne

•  Ustawa z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U. nr 90, poz. 844; ost.zm. Dz.U. z 2008 r. nr 237, poz. 1654)

•  Ustawa z 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz.U. nr 200, poz. 1679; ost.zm. Dz.U. z 2005 r. nr 157, poz. 1314)

•  Ustawa z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (j.t. Dz.U. z 2010 r. nr 77, poz. 512)

•  Ustawa z 6 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (j.t. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94; ost.zm. Dz.U. z 2010 r. nr 135, poz. 912)

•  Rozporządzenie Rady Ministrów z 5 października 2010 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2011 roku (Dz.U. nr 194, poz. 1288)